Ali Babacan

Türk politikacı

Ali Babacan (d. 4 Nisan 1967, Ankara), Türk politikacı, ekonomist ve mühendistir. Demokrasi ve Atılım Partisinin (DEVA Partisi) kurucusu ve genel başkanıdır. 2002-2015 yılları arasında 13 yıl Türkiye Başbakan yardımcılığı, Türkiye dışişleri ve ekonomi bakanlığı yapmış olan Babacan, Türkiye Büyük Millet Meclisi 22, 23, 24 ve 26. dönem Ankara milletvekilliği yapmıştır.

Ali Babacan
Ocak 2023'te Ali Babacan.
Demokrasi ve Atılım Partisi Genel Başkanı
Görevde
Makama geliş
10 Mart 2020
Yerine geldiği Makam oluşturuldu
Türkiye Büyük Millet Meclisi
22., 23., 24. ve 26. Dönem Milletvekili
Görev süresi
17 Kasım 2015 - 16 Mayıs 2018
Seçim bölgesi Kasım 2015Ankara (I)
Görev süresi
14 Kasım 2002 - 23 Nisan 2015
Seçim bölgesi 2002Ankara (I)
2007Ankara (I)
2011Ankara (I)
Türkiye Başbakan Yardımcısı
Ekonomi, Bankacılık ve Hazine
Görev süresi
1 Mayıs 2009 - 28 Ağustos 2015
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan
(2009-2014)
Ahmet Davutoğlu (2014-2015)
Yerine geldiği Nazım Ekren
Yerine gelen Cevdet Yılmaz
Türkiye Devlet Bakanı
Ekonomi
Görev süresi
1 Mayıs 2009 - 6 Temmuz 2011
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan
Yerine geldiği Mehmet Şimşek
Yerine gelen Zafer Çağlayan
(Ekonomi Bakanı olarak)
Görev süresi
18 Kasım 2002 - 29 Ağustos 2007
Başbakan Abdullah Gül (2002-2003)
Recep Tayyip Erdoğan
(2003-2007)
Yerine geldiği Masum Türker
Yerine gelen Mehmet Şimşek
Türkiye Dışişleri Bakanı
Görev süresi
29 Ağustos 2007 - 1 Mayıs 2009
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan
Yerine geldiği Abdullah Gül
Yerine gelen Ahmet Davutoğlu
Türkiye Avrupa Birliği Başmüzakerecisi
Görev süresi
17 Ocak 2005 - 11 Ocak 2009
Yerine geldiği Makam oluşturuldu
Yerine gelen Egemen Bağış
Kişisel bilgiler
Doğum 4 Nisan 1967 (56 yaşında)
Altındağ, Ankara, Türkiye
Vatandaşlığı  Türkiye
Milliyeti Türk
Partisi Adalet ve Kalkınma Partisi (2001-2019)
Demokrasi ve Atılım Partisi (2020-günümüz)
Diğer siyasi
bağlantıları
Millet İttifakı (2023)
Evlilik(ler) Ülkü Zeynep Babacan (e. 1995)
Akraba(lar) Hilmi Babacan (babası)
Güner Babacan (annesi)
Hatice Babacan (kardeşi)
Çocuk(lar) M. Kerem Babacan (d. 1996)
F. Dilara Babacan (d. 2003)
H. Emir Babacan (d. 2010)
Yaşadığı yer Ankara (1967-1990)
Chicago (1990-1994)
Ankara (1994-günümüz)
Bitirdiği okul Ted Ankara Koleji (Lise)
Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Lisans)
Northwestern Üniversitesi (Yüksek Lisans)
Mesleği Siyasetçi, ekonomist, mühendis
Dini Sünni İslam
İmzası
Resmî site alibabacan.com.tr

2001 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AK Parti) kurucu üyesi olmuştur. 58. ve 59. hükûmetlerde ekonomiden sorumlu devlet bakanlığı yaptı. 60. Hükûmette 1 Mayıs 2009'a kadar dışişleri bakanı olarak görev aldı. 2005-2009 yılları arasında Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyeliği konusunda görüşmelerin yürütüldüğü makam olan başmüzakerecilik görevinde bulundu. 1 Mayıs 2009'da gerçekleştirilen kabine değişikliğinde başbakan yardımcısı olarak görev yaptı. 61. ve 62. hükûmetlerde başbakan yardımcılığı yaptı.[1]

Babacan, bakanlığı döneminde milyarlarca dolarlık IMF kredileriyle desteklenen ekonomik reform programını yönetme görevi üstlendi; Türkiye ekonomisi yaşanan iki ciddi ekonomik krizden sonra kayda değer bir toparlanma kaydetti.[2]

9 Mart 2020'de kurulan Demokrasi ve Atılım Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı[3] ve partinin genel başkanlığına oy birliğiyle seçildi.[4] 29 Aralık 2020'de partisinin Büyük Kongresinde sadece tek bir aday olan Ali Babacan, 523 delege arasından 515 delege oyunu alarak yeniden genel başkan olarak seçildi.[5] Parti ilk kez gireceği 2023 genel seçimlerine ortak listeden katılma kararı aldı.[6] CHP listelerinden DEVA için 25, İYİ Parti listelerinden 1 adaylık yer ayrıldı.[7] Seçimler sonucunda 15 aday milletvekili seçildi.[8] Ali Babacan Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı Yardımcısı adayı oldu,[9] ancak Kemal Kılıçdaroğlu %47,8'lik oy oranı ile seçimleri ikinci turda kaybettiği için kabinede görev alamadı.[10] Reuters'ın iddiasına göre seçimlerin kazanılması halinde Ali Babacan ekonomiden sorumlu Cumhurbaşkanı yardımcılığı görevini üstlenecekti.[11] Ali Babacan tarafından Merkez Bankası başkanlığı için Prof. Özgür Demirtaş, Merkez Bankası eski başekonomisti Hakan Kara ve Refet Gürkaynak isimlerini önerdiği iddia edildi, ancak yalanlandı.[12]

İlk yılları ve eğitimi değiştir

1967 yılında Ankara'da doğdu. Ankara'nın Ulus bölgesindeki Çıkrıkçılar Yokuşu'nda ticaret yapan bir ailenin çocuğudur.[13] Babası Şereflikoçhisarlı Hilmi Babacan,[14] annesi Güner Babacan'dır.[15] Babacan, 1985 yılında TED Ankara Kolejinden birincilikle mezun oldu[16] ve Orta Doğu Teknik Üniversitesinde Endüstri Mühendisliği Bölümüne girdi. 1989 yılında ODTÜ’den mezun olan 1700 öğrenci içerisinde 4.00 üzerinden 4.00 (4.00 üzerinden 4.00 ortalama). ile üniversite birincisi oldu.[17][18] 1990 yılında Fulbright bursu kazanan Babacan, 1990–1992 yılları arasında İllinois, ABD Northwestern Üniversitesi Kellogg School of Managementda İşletme dalında yüksek lisans yaptı. Ali Babacan, Pazarlama, Organizasyon ve Uluslararası İş İdaresi alanlarında yüksek lisans derecesi aldı.[19]

1992-1994 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde finans sektörünün üst düzey yöneticilerine danışmanlık yapan özel bir şirkette danışman olarak çalıştı. Askerlik görevini 14 Aralık 1993 - 14 Ocak 1994 tarihleri arasında dövizle askerlik hizmeti kapsamında er olarak yaptı. Babacan, 1994-2002 yılları arasında Ankara’da ticaretle uğraştı. 1994 ile 1995 yılları arasında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek‘e danışmanlık yaptı.[20]

1995'te nişanlandı. 2002 yılında İhlas Haber Ajansı'na yaptığı bir söyleşide babası Hilmi Babacan, kız kardeşleri Ali Babacan'ı okuldan arkadaşları Zeynep Hanım ile tanıştırdı. Evlilik görücü usulüyle gerçekleşti. Eşi Zeynep Babacan, 2003'te Yeni Şafak gazetesine verdiği röportajda Babacan'ın kısa sürede siyasete girdiğini ve "haftada birkaç gün ilgilenirim diye partiye girdiğini" söyledi.[13]

Erken siyasi kariyeri değiştir

 
Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Dışişleri Bakanı Ali Babacan (solda) ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül (sağda), Ankara, 7 Mart 2009.

Adalet ve Kalkınma Partisi, Türkiye'nin siyasi sahnesine 2001 yılında giriş yaptı. Ali Babacan'ın babası Hilmi Babacan, oğlunun siyasete atılması konusunda, "Aslında ailemizin hiçbir üyesi siyasetle ilgilenmiyordu" şeklinde açıklamalarda bulundu. Ancak, AK Parti Ali'yi sürekli olarak partiye davet etti. Biz de düşündük ve karar verdik: "Bu küçük çabamızın ülkeye, millete ve vatana nasıl fayda sağlayabileceğini?" Ali, Türkiye'yi yönetme görevine gelirse büyük bir katkı yapacaktır. Abdullah Gül, Babacan'ın siyasete atılmasında önemli bir rol oynadı çünkü onun eğitim ve aile geçmişi hakkında bilgi sahibiydi. Gül, Babacan'ın babasını "dükkanından eve götürdüğü havlunun bile vergisini ödeyen biri" olarak tanımlayarak izin istedi. Gül, Babacan'ın siyasete adım atmasıyla ilgili olarak, "Kız ister gibi babasından izin aldım" dedi.[13] Adalet ve Kalkınma Partisi Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. Ardından 2002 seçimlerinde Ankara birinci bölgeden milletvekili seçildi. 58. ve 59. hükûmetlerde Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanlığı görevinde bulundu. 60. hükûmette ise Dışişleri Bakanı ve Avrupa Birliği ile müzakerelerde başmüzakereci olarak görev yapmaktaydı. Bir dönem, hem bakanlık hem de baş müzakerecilik görevlerinin bir sonucu olarak kamuoyunda "iki şapkalılık" olarak bilinen bir yakıştırmaya sebep oldu.[13] Egemen Bağış'ın devlet bakanı ve başmüzakereci pozisyonuna getirilmesinin ardından sadece dışişleri bakanı olarak bir süre daha görevine devam etti.[21] 2008'de dünyayı etkileyen ekonomik kriz sonrası[22] Mayıs 2009 tarihinde gerçekleşen kabine değişikliğinden sonra Dışişleri Bakanlığını Ahmet Davutoğlu'na devretti.

Aynı gün Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak hükûmette görev aldı. 2009 yılında Hazine'den Sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak atanan Babacan, görevi boyunca etrafında güçlü bir ekip kurdu. Mehmet Şimşek, Hazine'de İbrahim Çanakçı ve Maliye'de Naci Ağbal ile çalıştı.[13] 2012 yılında Time dergisinin yayınında Ali Babacan, dünyadaki en etkili 100 kişi arasında yer aldı. 28 Ağustos 2015 tarihinde başbakan yardımcılığı görevini Cevdet Yılmaz'a devretti.[23] 63. Hükûmette başbakan danışmanlığı yaptı.[24]

2018 yılının Haziran ayında yapılacak genel seçimler için milletvekili adaylık başvurusu yapmadı.[25] 25. dönemde koalisyon görüşmelerinin başarısız olması ardından TBMM'de erken seçim kararı alınınca, yeniden aday olup 1 Kasım 2015 erken seçimlerinde meclise döndü.[13] 8 Temmuz 2019 tarihinde AK Partiden istifa etti.[26] Babacan, ilk döneminde sosyal medyada seviyelilik, soğukkanlılık, temkinlilik, ülkenin çıkarlarını ön plana koyma gibi kavramlarla ilişkilendirildi ve beğenildi; diğerleri, liderlik vasfından yoksunluk, risk almamak, gizli gündeme sahip olmak, açıktan eleştiriden çekinmek gibi kavramlarla ilişkilendirildi.[13]

Ekonomi yönetimi (2002-2011) değiştir

58 ve 59. hükümetlerde Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanlığı olarak görev yapan Ali Babacan, genel olarak neoliberal bir ekonomi yaklaşımı benimsedi. Bu yaklaşımın amacı, kamu borç yükünü en aza indirmek ve özel sektörün hem iç hem de uluslararası pazarlarda kredi alabilmesini sağlamaktı. Ardından özel sektör yatırımlarının artması, iç talep ve ihracat sayesinde gerçekleşecekti. Bu strateji, büyümeyi hızlandırdı, kamu borcu azaldı, bütçe açıkları azaldı ve enflasyonu kontrol etti. Bunun ardından Türkiye'nin kredi notu yatırım için uygun seviyeye ulaştı. Kamu maliyesinin yetkilendirilmesiyle birlikte, bu süre zarfında IMF'ye olan borç da kapatıldı. Kemal Derviş, 2014'te İtalya'da katıldığı bir konferansta, Ali Babacan yönetimindeki ekonomi kadrosunun para politikasında kurumların özerkliğini koruyan tavrına dikkat çekerek, "2002-2007 arasında para politikasında kurumların özerkliğini koruyan tavrına" dikkat çekti.[13] 25 Ocak 2003 tarihinde Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Ali Babacan, Dünya Ekonomik Forumu toplantılarında Türkiye'nin vizyonunu "AB'ye tam üye", "Euro'nun kullanıldığı ülke" olarak tanımladı. Ayrıca, Euro'ya geçmek için AB üyesi olmanın şart olmadığını ve hükümetin niyetinin Euro'ya geçmek olduğunu vurguladı. Türkiye'nin AB'ye tam üyelik sürecinde hızlı büyümek zorunda olduğunu ve bu süreçte Türkiye'nin cazip bir yatırım ortamı sunması gerektiğini belirtti.[27]

 
Polonya Senatosu'nda Ali Babacan, 2008

2008 yılında AB üyesi ülkelerin bakanları, Bakan Babacan'a dini kurallar ve devlet yönetim ile pozisyonu sorulmuş ve Babacan "Anlayışımıza göre laiklik, din ve devlet işlerinin kesin çizgilerle ayrılmasıdır. Laiklik, hiçbir dinî kuralın devlet yönetimine etkide bulunmamasıdır. AK Parti olarak çalışmalarımız bu çerçevede yapılmıştır. Son beş yılda yapılanlara bakılırsa, kadın-erkek eşitliği ile ilgili yapılan reformlar, yeni Medeni Kanun... Bütün bu adımlar, Türkiye'deki laiklik çerçevesini güçlendiren adımlardır; yıpratan adımlar değildir. diye partisini ve buna bağlı olarak Türkiye'yi savunmuştur. İddianamede temel kanıt olarak gösterilen üniversitelerde başörtüsünün serbest bırakılmasını öngören anayasa değişikliğine Ali Babacan, söz konusu düzenlemenin "özgürlükler adına" yapıldığı fikrini iletmiştir.[28]

 
2000-2014 tarihleri arası işsizlik oranları

AK Parti iktidara gelmeden önce Kara Çarşamba olarak da bilinen 2001 Türkiye ekonomik krizi yaşanmıştır. Türkiye'nin Şubat 2001 finansal krizi, beklenmedik ölçüde ekonomik daralmayla sonuçlanmasının ötesinde, ülkenin orta vadeli perspektifini değiştiren yeni koşulları da beraberinde getirmiştir.[29]

Erdoğan'ın Başbakanlık görevine başladığı 2003 yılından 2009'a kadar Türkiye ekonomisi büyüme göstermiş ve Türkiye'nin GSMH'si Dünya toplamının %1,11'inden %1,37'sine yükselmiştir.[30] Bu oranla Türkiye, AB ülkeleri arasında en iyi performansı yakaladı.[31] Ayrıca Erdoğan'ın başbakanlığı döneminde Türkiye'nin Uluslararası Para Fonu'na olan borcu bitirildi.[32] Erdoğan'ın performansı Cumhuriyet'in diğer dönemleriyle kıyaslandığında da ‘kuruluş yılları’ özelliği taşıyan Atatürk dönemi hariç, en yüksek performanslardan biridir.[31] Siyasi istikrar sağlandı, ekonomi güçlendi ve sosyal refah seviyesi ciddi oranlarda yükseldi.[33]

 
2004-2014 yılları arasındaki enflasyon oranları
 
GSYİH yüzdesi olarak altı büyük Avrupa ülkeleri ekonomilerinin 2002-2009 tarihleri arasında kamu borç durumu.

Türk ekonomisinde uluslararası krizi takiben 2008’in son çeyreğinde durgunluk başladı. Ekonomik durgunluk bir yıl sürdü, Türk ekonomisinde güçlü bir küçülmeye sebep oldu ve işsizlik oranını %10’dan %14’e kadar yükseltti. 2010 ve 2011’de GSYH sırasıyla %9 ve %8’den daha fazla büyüdü; Türkiye’yi, Çin'den sonra dünyada en fazla büyümeyi sağlayan ikinci ülke konumuna yükseltti. Bu büyüme, işsizlik oranının kriz öncesi seviyesine düşmesini sağladı. 2011'e gelindiğinde, cari işlemler açığı %10’luk oranla tarihinin en yüksek noktasına ulaşarak dünya rekorunu da kırdı. Türk lirası'nın değeri, aşırı sermaye girişinin etkisiyle yükseldi. AK Parti Hükûmeti, “ekonomiyi yeniden dengeleme” adlı bir uyum operasyonu yapmaya karar verdi. Bütçedeki eğitim payı 2002’de %10’dayken, 2011’de %15’e yükseldi; sağlık harcamalarının payı da %2,6’dan %5,8’e yükseldi. Bu zaman içerisinde GSYH reel olarak %50’den fazla yükseldiği için, eğitim ve sağlık harcamalarının reel artışın GSYH içindeki pay artışlarından daha fazla oldu.[33]

Ekonomik iyileşmelere karşın yüksek cari açık eleştiri aldı. Türkiye 2013 yılında 65 milyar dolarlık cari açık verdi. 2002 yılında %-2’lerde olan cari açık 2014’te %-7,9’a yükseldi. 2002’de 51,6 milyar dolarlık ithalat yapan Türkiye, 2013’te 245,6 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdi. İthalat 4,7 kat artmış oldu. 2002’de 129,6 milyar dolar olan dış borç stoku 2013 sonu itibarıyla 372.7 milyar dolara yükseldi. 2002'de 184,8 milyon dolar olan Toplam millî gelir, 2013’te bu rakam 800 milyar doları aştı.[31]

Nisan 2013'te, Ali Babacan, "Türk hükümetinin seküler çizgiden uzaklaştığı" iddialarına yanıt vererek, Türkiye'de on yıllarca süregelen laiklik anlayışının sağlıklı olmadığını belirtti. Babacan, daha Anglosakson bir laiklik anlayışına yönelmek istediklerini ifade ederek, etnik ve dini inanışlara eşit uzaklıkta olunması gerektiğini belirtti. Türkiye'de Müslüman çoğunluk ve gayrimüslim azınlıkların yaşadığını vurgulayarak, dini özgürlükler konusunda normalleşmeye gidildiğini söyledi.[34]

AK Parti'den ayrışması (2010-2019) değiştir

Ali Babacan'ın ekonomi yaklaşımı, AK Parti ile ayrışmasıyla 2010 yılında belirgin hale geldi. Hazine'den Sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde, uzun vadeli öngörülebilirlik ve mali kuralların önemini vurguladı. Kamu maliyesini kontrol altına almak için "milli bir çıpa"ya ihtiyaç duyduğunu savundu. Erdoğan, Mali Kural uygulamasından vazgeçerek büyümeyi önceliklendirdi. 2011'deki genel seçimler bu süreci etkiledi.[13]

 
ABD Başkanı Barack Obama, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve yardımcısı Ali Babacan, 25 Eylül 2009

2015'te Cumhurbaşkanı Erdoğan, faiz konusunda ters bir görüşü savunan Babacan ve Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı'yı eleştirmeye başladı. Mart 2015'in başında Erdoğan, Başçı'nın kendisiyle görüşmek istediğini belirttikten sonra, "Görüşmek için çağıracağım" dedi. Babacan ile birlikte bu konuyu ele aldığını ifade etti. Görünüşe göre durumları aynıydı. Şu anda yapılan uyarılar nedeniyle biraz daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.[13] Erdoğan'ın danışmanları, düşük faiz ve kamu harcamalarıyla desteklenen yüksek büyüme senaryosunu savunuyordu. 11 Mart 2015'te yapılan bir toplantıda Babacan ve Başçı, sıkı para politikasının gerekliliğini Erdoğan'a anlatmaya çalıştı. İddiaya göre Babacan, Erdoğan'ın toplantıya katılmayacağını düşünerek Brifingi dinlemelerini istedi ve Saray'dan ayrılmaya çalıştı. Ancak Erdoğan'ın katılacağını belirtmesiyle toplantı devam etti. Bazı yorumcular, "eğer o gün Saray'ı terk etseydi, 2001 Anayasa krizine benzer bir durum yaşanabilirdi." değerlendirmelerinde bulundu.[13]

8 Temmuz 2019 tarihinde AK Partiden istifa etti. Bir ay sonra Babacan, "Türkiye için yeniden düşünülmüş stratejiler, planlar ve programlar gerektiğini ifade etmiştim" dedi. Bu çalışmaları arkadaşlarımızla birlikte başlatıyoruz" dedi. AK Parti içerisindeki küskünler grubu, partinin son dönem politikalarını onaylamayanları tanımlayan grup olarak tanımlanmaktaydı. İdeolojik olarak AK Parti'nin ilk yıllarındaki liberal muhafazakâr ve Avrupa Birliği yanlısı görüşleri destekliyordu. Eski cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Bülent Arınç ve AK Parti'den ayrılan Demokrasi ve Atılım Partisi kurucusu Ali Babacan'ın bu grubun başını çektiği söylenmiştir.[35]

Siyasi liderlik dönemi değiştir

 
Ali Babacan, DEVA Partisi Genel Başkanı, 2020

Ali Babacan, 8 Temmuz 2019 itibarıyla 18 yıllık Adalet ve Kalkınma Partisi üyeliğini sonlandırdığını açıkladı.[36] 10 Eylül 2019 tarihinde Ali Babacan, verdiği röportajında ilk defa bir parti kuracağına dair ortaya çıkan haberleri kamuoyuna doğrulayarak yıl sonuna yeni partinin tüzel kişiliğini oluşturmayı amaçladıklarını açıkladı.[37]

Ali Babacan, partinin henüz kurulmadığı 26 Kasım 2019 tarihinde Habertürk TV'de yayınlanan Teke Tek programında Fatih Altaylı'nın sorularını yanıtlamış ve partisinin siyasi ve ideolojik yapısıyla ilgili ipuçlarını kamuoyuyla paylaşmıştır. Babacan, şeffaflık, hesap verilebilirlik, liyakat gibi unsurların partinin temel ilkeleri olacağını belirtmiş ve bu ilkelere bağlılık gösteren bireylerin partiye katılacağını ifade etmiştir. Bunun yanı sıra, partiye din, etnik köken veya mezhep ayrımı gözetmeksizin her bireyi kabul edeceklerini de açıklamıştır. Babacan ayrıca parlamenter sistem lehine görüşlerini de dile getirmiştir. Düzgün bir parlamenter sistemin güçler ayrılığı ve denge-kontrol mekanizmalarına dayandığını belirten Babacan, parlamentonun merkezde ve güçlü olduğu, yasama ve denetim gücünü etkili bir şekilde kullandığı bir sistemden yana olduğunu ifade etmiştir. Bu sözlerle, Babacan parti kurulmadan önce parlamenter sisteme olan tercihini açıkça belirtmiştir.[38][39] Parti kurucularından biri, beş ajansın ve birçok kişiden oluşan çalışma grupları tarafından belirlenen isimler üzerinde yoğun bir çalışma yaptığını ve bu süreçte 200'den fazla isim üzerinde günlerce düşünüldüğünü ifade etti. Sonunda, insanların zihinlerinde olumlu çağrışımlar uyandıran bir isimde karar kılındığı aktarıldı.[40]

Demokrasi ve Atılım Partisi, 13 yıl Türkiye Cumhuriyeti dışişleri ve ekonomi bakanlığı yapmış olan Ali Babacan liderliğinde 9 Mart 2020 tarihinde kuruldu.[41][42] Partinin kurucuları arasında ayrıca, uzun yıllar Erdoğan kabinelerinde görev yapan eski Adalet Bakanı Sadullah Ergin, eski Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün, eski Devlet Bakanı Selma Aliye Kavaf ve Adalet ve Kalkınma Partisinden eski Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Edip Uğur da yer aldı.[43]

 
Ali Babacan, partisinin toplantısında konuşuyor, 2020

DEVA Partisi kurucular kurulu, ilk toplantısını 10 Mart 2020 tarihinde gerçekleştirdi. Toplantıda Ali Babacan oy birliğiyle genel başkan seçildi.[41][44] Ali Babacan, 11 Mart 2020 tarihinde partisinin tanıtım toplantısını Ankara'da Bilkent Otel'de yaptı.[45] Parti, Gaziantep Demokrasi Meydanı'nda yapılması valilik tarafından engellenen ilk mitingini 21 Mayıs 2022 tarihinde Gaziantep Kalealtı'nda yaptı.[46] COVID-19 döneminde DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın Türkiye'de kapalı mekanlara giriş için aşı zorunluluğu getirilmesi önerisine sosyal medyadan büyük tepkiler geldi. Vatandaşlar, Babacan'ın önerisine karşı çıkarak #AliBabacanHaddiniBil etiketi altında binlerce tepki tweeti paylaştı. Kısa sürede popülerlik kazanan etiket, Twitter trendler listesinde üst sıralara yerleşti.[47]

 
Genel başkan Ali Babacan ve genel başkan yardımcısı Mehmet Emin Ekmen deprem sonrası Gaziantep'te

Partinin Genel Başkanı Ali Babacan, miting sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a seslenerek "Engellemeye rağmen Gaziantep burada, ey Beştepe görüyor musun" dedi.[46]

7 Kasım 2021 tarihinde DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan ile Hukuk ve Adalet Politikaları Başkanı Mustafa Yeneroğlu, DEVA Partisi Genel Merkezi’nde düzenlenen basın toplantısıyla partinin güçlendirilmiş parlamenter sistem önerisini açıkladı.[48]

 
28 Şubat 2022 tarihinde gerçekleşen Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni'nin duyurulma toplantısı.

Altılı Masa ve Millet İttifakı (2022-2023) değiştir

Altı muhalefet partisi, ekim ayı başından bu yana üzerinde çalıştıkları "Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem" ile ilgili ortak metne 14 Aralık'ta son biçimini verdi. Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni 28 Şubat tarihinde kamuoyuna duyuruldu.[49] 6 muhalefet partisinin liderleri, dördüncü buluşmanın ardından 10 maddelik Temel İlkeler ve Hedefler Bildirgesi imzaladı.[50] 27 Nisan 2022'de Ali Babacan tarafından DEVA Partisi'nin seçimlere kendi adı ve logosuyla gireceğinin açıklanması DEVA'nın Altılı Masa'yı devirdiğine dair söylentilere neden olmuş ancak sonrasında Altılı Masa ile çalışılmaya devam edileceği açıklaması yapıldı.[51]

Ali Babacan'ın, Millet İttifakı'nın İzmir mitinginde yaptığı konuşma, özellikle gençlere yönelik sözleriyle dikkat çekti. 14 Mayıs'taki seçimlere kısa bir süre kala düzenlenen mitingde Babacan, "13 Mayıs'ta Avrupalı gençler Eurovision'u konuşacak. Türkiye katılmıyor bile. Bunlar yine olacak. Madonna'yı, Metallica'yı, Rammstein'ı, Roger Waters'ı, Rihanna'yı, U2'yu yine ağırlayacağız" şeklinde konuştu. Konuşma sosyal medyada gündem oldu.[52]

Daha sonradan, 7 Aralık 2023 tarihinde Ali Babacan, katıldığı bir canlı yayında İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener'in Altılı Masa'dan ayrılmasıyla ilgili konuştu. Babacan, "Altılı Masa'nın ülkeyi kavgasız ve uyum içinde yönetebilecek bir yapı olduğuna inandıklarını" ifade ederek, o dönem "Akşener'in masadan ayrılmasının bu dengeye olumsuz etkisi olacağını düşündüğünü söyledi."[53] Süreç içerisinde Ali Babacan, Kemal Kılıçdaroğlu'nun diğer partiler tarafından desteklendiğini ifade ettiğini belirtti. Meral Akşener'in ayrılmasının ardından yapılan 5 imzalı deklarasyon teklifine itiraz ettiğini açıklayarak, masadan herhangi bir kararın 6 imzalı çıkması gerektiğini savunduğunu ifade etti.[53] Ayrıca Babacan, CHP'nin ortak liste teklifini değerlendirdi. Babacan, CHP'nin kendilerine ortak liste önerisini pazar akşamı teslim etmeleri gereken liste öncesinde sunduğunu belirtti. CHP'nin ortak seçime girme teklifini, "Mecliste çoğunluğu kaybedeceğiz" diyerek ilettiklerini söyleyen Babacan, bu teklifi değerlendirdiklerinde fazladan 18 milletvekili kazanma potansiyeli olduğunu tespit ettiklerini ifade etti. Ali Babacan, DEVA, Gelecek, Saadet ve Demokrat Parti olmasaydı CHP'nin daha az oy alacağını öne sürdü.[54]

 
Dünya Ekonomik Forumu Yıllık Toplantısı'nda Ali Babacan

Davos zirvesi (2023) değiştir

21 Ocak 2023 tarihinde DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, küresel gelişmeleri değerlendirdiği Davos Zirvesi'nde önemli açıklamalarda bulundu. Babacan, jeopolitik sorunların G20 masasına taşınması gerektiğini savunarak, Batı Balkan ülkelerinin başbakanlarıyla gerçekleştirdiği toplantıda bu ülkelerin Avrupa-Atlantik kurumlarına entegrasyonunun önemini vurguladı.[55] Eleştirenler tarafından Ali Babacan, "Batı merkezli sıcak paraya bel bağlıyor" olarak nitelendirildi.[56]

Saadet Gelecek Partilerinin teklifleri (2023) değiştir

 
Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu ve Ali Babacan, 2022

16 Haziran 2023 tarihinde Saadet Partisi, Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA Partisi) ve Gelecek Partisi'nin liderleri Temel Karamollaoğlu, Ahmet Davutoğlu ve Ali Babacan'ın bir araya gelerek seçim sonuçlarını değerlendirdiği iddia edildi. Medyascope'da yer alan habere göre, üç parti ortak bir açıklama yaparak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) ortak grup kurma ve siyasi işbirliği modellerini görüştüklerini belirtti. İddia edilene göre parti yöneticilerine göre, grup kurma süreci önümüzdeki hafta netleşecek ve Meclis tatile girmeden grup kurulacaktı. Üç ihtimal üzerinde durulan grup kurma sürecinde, yeni parti kurma, birleşik bir çatı parti oluşturma veya yeni kurulacak partiye milletvekili vererek diğer üç partinin tüzel kişiliklerini koruma seçenekleri değerlendirildi. Bu birleşmenin merkez sağdaki boşluğu doldurmayı ve AK Parti'den oy alabilecek bir merkez sağ partisi oluşturmayı hedeflediği iddia edildi.[57]

Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA Partisi), Gelecek Partisi ve Saadet Partisi arasında yapılan ikili ve üçlü görüşmelerde Meclis'te grup kurma ve tek parti olarak birleşme konuları ele alındı. Grup kurma konusunda her partiden yedi milletvekilinin verilmesi ve bu 21 milletvekilinden birinin genel başkan olması önerildi. Bunun yanı sıra üç partinin tüzel kişiliklerinin korunması ve üç genel başkanın grup toplantılarına katılarak konuşma yapması da seçenekler arasında değerlendirildi.[58]

2023 yılında DEVA Partisi ve Gelecek Partisinin tamamen birleşerek grup kurması teklifi Babacan'a geldi ve eş genel başkanlık konusu tartışıldı. Ancak DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan eş genel başkanlığı "parti yönetiminde çift başlılık ve mesaj karmaşasına neden olabileceği ve sürdürülebilir olmayacağı" gerekçeleriyle uygun bulmadı.[58][59]

DEVA Partisi'nin Olağanüstü Kongresi (2023) değiştir

 
30 Eylül 2023 tarihinde düzenlenen Olağanüstü Parti Kongresi'nde Ali Babacan söz alıyor

30 Eylül 2023 tarihinde partinin 1. Olağanüstü Kongresi, Çankaya'da bulunan bir otelde gerçekleştirildi. Kongrenin açılışında Genel Başkan Ali Babacan, yapılan çalışmaları ve seçim sonuçlarını değerlendirdi. Babacan, seçim sonuçlarına ilişkin olarak vatandaşların ittifak ruhunu anlamadığını ve talihsiz tartışmaların bu sonuca etki ettiğini belirtti. Ayrıca, kendi küçük hesaplarının peşinde koşanların DEVA Partisi'nin anlayışını anlayamayacağını ifade etti. Ayrıca, seçim sonrası kendilerine yönelik saldırılara da değinerek, "AK Parti'den yeterince oy getiremedikleri" gerekçesiyle yapılan eleştirilere sert bir şekilde yanıt verdi.[60] Ayrıca kongrede parti, önümüzdeki yıl mart ayında yapılacak olan yerel seçimlere kendi adaylarıyla katılma kararı aldı. Genel Başkan Ali Babacan, bu kararı açıklarken adaylarını hızlı bir şekilde belirleyip kampanyaya başlayacaklarını ifade etti. Ayrıca, ilçe ve il kongrelerinin düzenleneceğini ve teşkilatlarını güçlendireceklerini belirtti. Ali Babacan, DEVA Partisi'nin belediyecilik anlayışının temellerini atacaklarını da vurguladı.[61]

7 Aralık 2023 tarihinde TBMM'de gerçekleştirdiği haftalık değerlendirme toplantısında, Ali Babacan, Hamas-İsrail savaşını ele alırken "duygusal anlar" yaşadı.[62] Filistin Devleti'nin Sağlık Bakanlığı tarafından tespit edilen ilk 20 günde ölen 6767 kişinin isimlerini içeren 165 sayfalık bir liste sundu ve ölenlerin sayısının bu listenin yayınlandığı tarihten itibaren iki katına çıktığını belirtti. Babacan, İsrail Hükümeti ve ordusunu suçlayarak, işlenen suçların yargı önünde hesap vermesi gerektiklerini söyledi.[62]

7 Aralık 2023 tarihinde Babacan, yerel seçimlere ilişkin hedeflerini paylaştı: "Önümüzdeki seçimlerde sadece ve sadece kazanmaya odaklandık. Amacımız mümkün olduğunca belediye başkanlığı kazanmak, meclis üyesi kazanmak ve Türkiye genelindeki oy yüzdemizi de maksimize etmek",[63] "İstanbul bizim için 'İstisna' değil. Bu seçimlerde mümkün olduğunca çok belediye başkanı çıkarmamız önemli ama Türkiye genelinde en yüksek oy yüzdesine ulaşmamız da önemli. Türkiye'nin en çok seçmeninin yaşadığı bir ilde aday çıkarmamamız söz konusu olmaz."[64]

Seçimler tarihi değiştir

 
Erdoğan, Türkiye Büyük Millet Meclisinde 12. Cumhurbaşkanı olarak yemin ederken Ali Babacan, Ankara.

Ali Babacan, 2002 yılından beri dört genel seçime milletvekili adayı olarak katıldı. Katıldığı tüm seçimlerde halk tarafından seçildi. Babacan'ın katıldığı seçimler ve aldığı sonuçlar şu şekildedir:

Seçim Babacan'ın katılımı Parti Oy sayısı Oy oranı (%) Sonuç
2002 genel seçimleri, Ankara 1. bölge Ankara (I) milletvekili adayı Adalet ve Kalkınma Partisi 364.165 33,24 Ankara birinci bölge milletvekili seçildi
2007 genel seçimleri, Ankara 1. bölge 553.015 43,14
2011 genel seçimleri, Ankara 1. bölge 693.413 44,80
Kasım 2015 genel seçimleri, Ankara 1. bölge 837.602 43,80

Eleştiriler ve tartışmalar değiştir

  • Temmuz 2010'da Ana Muhalefet Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, Dubai anlaşmasıyla ilgili yaptığı açıklamalarda, "Dubai anlaşması nedeniyle ne Ali Babacan, ne de Erdoğan Yüce Divana gitmekten kurtulamayacak." şeklindeki sözler ile Ali Babacan'a eleştiriler yöneltti.[65]
  • Ocak 2023'te, Ümit Özdağ, partiyi eleştirerek şunları söyledi: "Ali Babacan'a devleti emanet etmek ile kediye ciğer emanet etmek arasında fark yok."[66] Nisan 2023'te ise Ümit Özdağ, sosyal medyada sahte bir DEVA Partisi afişini gerçek sanarak paylaştı. Bu paylaşımda, "Bilinçaltı böyle dışa vurur kendisini…" ifadesini kullandı. DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Emin Ekmen ise Özdağ'ın bu paylaşımına sert bir tepki göstererek, "Gerçekten bu kadar aptal olamazsınız! Ya da öylesiniz!" şeklinde tepkisini dile getirdi.[67]
  • Ocak 2023'te Ali Babacan'ın, İHA ve SİHA üreticisi Baykar şirketine yönelik yaptığı açıklama, siyasette yeni bir tartışma başlattı. Babacan, "Devletin hemen hemen bütün imkanları, bütün yardımlar ve doğrudan devlet bütçesinden aktarılan kaynaklar, Baykar'a veriliyor. Bu proje 'Kutsal, dokunulmaz' hale getirildi. Kusura bakmayın, tabii ki eleştireceğiz" şeklinde konuştu. Baykar yönetim kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabı üzerinden sert bir yanıt verdi. Bayraktar, "Baykar, birilerinin kirli siyasi ajandalarına malzeme olacak bir kuruluş değildir. Buna izin vermedik, vermeyeceğiz! İftiralara karşı hakkımızı sonuna kadar savunacağız" ifadelerini kullandı.[68] Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan da Ali Babacan'ın "İHA'lara dokunacağız" sözlerine tepki gösterdi. Erbakan, bu sözleri sarf eden kişiyi iyi tanıdıklarını belirterek, "Nedeni, çünkü Amerika'nın Irak işgali döneminde ilk bomba düştüğünde 8,5 milyar dolar krediyi Amerikalılar bize gönderecek diye sevinen, övünen kişi bu kişinin kendisi" şeklinde konuştu.[69] Babacan yaptığı yeni açıklamada, "Sözlerim günlerdir maksatlı bir şekilde çarpıtılıyor. Ancak ifadelerim açık ve net. Tekrar ediyorum: Ülkemizin faydasına olan her yatırım ve proje yanında olmaktan yanayız" şeklinde konuştu.[70]
  • 21 Ocak 2023 tarihinde Ali Babacan, küresel gelişmeleri değerlendirdiği Davos Zirvesi'nde önemli açıklamalarda bulundu. Babacan, jeopolitik sorunların G20 masasına taşınması gerektiğini savunarak, Batı Balkan ülkelerinin başbakanlarıyla gerçekleştirdiği toplantıda bu ülkelerin Avrupa-Atlantik kurumlarına entegrasyonunun önemini vurguladı.[55] Aydınlık gazetesi tarafından Ali Babacan, "Batı merkezli sıcak paraya bel bağlıyor" olarak nitelendirildi.[56]
  • Mayıs 2023'te Ali Babacan, Muharrem İnce'nin FETÖ iddialarına cevap verdiği canlı yayında "Sayın FETÖ" ifadesini kullandı. Bu sözler tepki çekmiş ve Babacan aynı programda kısa bir süre sonra yaptığı açıklamada, "Tamamen bir dil sürçmesi, bir terör örgütünün başıyla ilgili sayın ifadesini kullanmak mümkün değil. Sayın İnce yerine bu ifadeler tamamen dil sürçmesidir" şeklinde konuşmuştur. Muharrem İnce, Babacan'ın dil sürçmesini hedef göstererek bir paylaşım yapmıştır.[71]
  • 2023 yılında bir Twitter hesabının paylaşımında iddia edildiğine göre göre, Ali Babacan'ın BaBaLa TV'de "FETÖ'nün terör örgütü olmadığını" söylediği belirtildi. İddiada bahsedilen video, Ali Babacan'ın BaBaLa TV YouTube kanalındaki bir yayında yaptığı konuşmanın bir kesitinden alınmış. Ali Babacan, konuşmasında, 2 milyon insanın terör örgütüyle ilgili suçlamalar nedeniyle yeniden adil bir yargılama sürecine tabi tutulmasının mümkün olmadığını ve bu kişilerin adil bir yargılama hakları olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca konuşmasının devamında FETÖ'nün bir terör örgütü olduğunu vurgulamıştır.[72]
  • Mayıs 2023'te Temel Karamollaoğlu, DEVA Partisi ile oluşturulması planlanan ittifakta liderliklerinin talep edilmesi nedeniyle ittifakın gerçekleşmediğini ifade etti. Bir canlı yayında sunucunun "'DEVA bizde olsa ittifak kurulurdu' diyor. Buna ne diyorsunuz?" sorusuna Karamollaoğlu, "Bu mantıklı mı? Yeni kurulan bir parti. Hatta AK Parti'den bile yeterli oy alamamış bir parti. Bana bunları sormayın" şeklinde eleştirilerde bulundu.[73]
  • Ali Babacan'ın "Kimseye borcumuz yok" söylemine Cemal Enginyurt tepki gösterdi: "Bazıları 'Borcumuz yok kimseye' diyor. Ancak 39 vekilin CHP'ye borcu bulunuyor. Bu borçlara sadık kalmaları gerekiyor. Eğer hiçbir şey yapamıyorlarsa teşekkür etmeleri gerekir." Enginyurt'un CHP hakkındaki bu değerlendirmeleri gündem yaratacak nitelikte oldu.[74] Sosyal medyada Ali Babacan'ın sözlerini paylaşan Özdağ, "Bana utanmazlığın resmini yapabilir misin Abidin?" şeklinde bir ifade kullandı.[75]
  • DEVA Partisi lideri Ali Babacan'ın, Cumhurbaşkanlığı seçimleri ve anayasa değişikliği konusundaki açıklamalarına ilişkin sosyal medyada dolaşan iddiaların gerçeği yansıtmadığı belirtildi. Babacan'ın, "Parlamenter sistem de önemli ama mevcut sistemi de rehabilite edebiliriz" ve "Cumhur İttifakı Anayasa değişikliği konusunda 'Gelin beraber çalışalım' derse çalışmaya hazırız" şeklindeki sözlerinin bağlamından koparıldığı ve yanıltıcı bir şekilde sunulduğu ifade iddia edildi.[76] Teyit.org'a göre Babacan'ın sözleri, bir televizyon programındaki yayınının belirli bir bölümünden alınarak çarpıtılmıştır. Gerçekte Babacan, güçlendirilmiş parlamenter sistemle ilgili olarak Millet İttifakı'nın bu konuda yeterince vaat yapmadığını belirtmiş ve mevcut sistemde iyileştirmeler yapılabilir ancak asıl hedefin güçlendirilmiş parlamenter sistem olduğunu ifade etmiştir. Bu bağlamda, Cumhur İttifakı'nın Anayasa değişikliği konusunda işbirliği yapma teklifine atıfta bulunarak çalışmaya hazır olduklarını söylemiştir.[76]

Özel yaşamı değiştir

 
Ali Babacan ve eşi Zeynep Babacan, partinin 1. Olağan Kongresi'nde

İyi düzeyde İngilizce bilen Babacan, 1995 yılında Ülkü Zeynep Yurter ile evlendi. Mustafa Kerem Babacan, Fatma Dilara Babacan ve Hilmi Emir Babacan adlarında üç çocuk babasıdır. 2010 yılında bakanlığı döneminde Ali Babacan'ın eşi Zeynep Babacan, dün saat 13.00'te özel HRS Ankara Kadın Doğum Hastanesi'nde sezaryen operasyonuyla 3 kilo 400 gram ağırlığında bir erkek çocuk dünyaya getirdi. Bebek, Ali Babacan'ın babası Hilmi Babacan'ın adını taşıyor ve Hilmi Emir olarak isimlendirildi. Doğum tarihi ise 10 Ekim 2010 olarak kaydedildi.[77]

2007'de Bitlis'te PKK tarafından düzenlenen saldırı sonucunda hayatını kaybeden Jandarma Er Erkut Babacan'ın, Dışişleri Bakanı Ali Babacan'ın yeğeni olduğu belirtildi. Ali Babacan, Amerika'daki programını iptal edip cenazeye katılamadı ancak şehit ailesine başsağlığı diledi.[78]

Ağustos 2020'de Covid-19 test sonucu pozitif çıkan Ali Babacan, sağlık durumuyla ilgili güncel bilgileri Twitter hesabından paylaştı. Babacan, ev karantinasının 5 gün boyunca devam ettiğini ifade ederek, eşinin ve oğlunun da pozitif test sonuçları olduğunu duyurdu.[79]

9 Mayıs 2023 tarihinde eşi Ülkü Zeynep Babacan'la katıldığı FOX Haber'de yayınlanan İlker Karagöz ile Çalar Saat programında İlker Karagöz'ün ''Evdeki Ali babacan nasıl?'' sorusuna eşi Zeynep Babacan ''Bizim evde birbirine hizmet etme kavramı yok. Bazen o bana çay getirir bazen ben ona getiririm. Sürekli hizmet etme anlayışı bizim evde pek yoktur. Çocuklarımız da aynı şekilde kendi işlerini kendilerinin yapması gerektiğini telkin ederim. Büyükler küçüklerden iş istemezler. Ben böyle şeylerden hoşlanmıyorum. Herkes kendi işini kendi yapmalı. Tabi ki yardım etmek, ikram etmek başka bir şey. Ali işini kendisi yapar. Mesela seyahatten döndüğümüzde valizini kendisi boşaltır. Kirlilerini kirli sepetine atar. Yemek konusuna hiç girmez fakat sofrayı kaldırırken yardım eder. Gerekirse yumurta kırar ama yapamadığı şeylerin üzerinde pek durmaz." dedi. Ali Babacan buna "İşi ehline vermek gerekiyor. İşi kim en iyi yapıyorsa ona vermek gerekir." diyerek cevap verdi. Bu cevap liyakat vurgusu olarak yorumlandı.[80]

6 Kasım 2023 tarihinde, Ali Babacan'ın babası Hilmi Babacan hayatını kaybetti. Haber, DEVA Partisi tarafından sosyal medya platformu X üzerinden duyuruldu. Partinin yaptığı açıklamada, "Genel Başkanımız Ali Babacan’ın kıymetli babası Hilmi Babacan’ı kaybetmenin üzüntüsünü yaşıyoruz. Başta Genel Başkanımız olmak üzere, tüm Babacan ailesine başsağlığı diliyoruz." ifadelerine yer verildi.[81] Hilmi Babacan'ın cenaze namazı, Ankara Hacı Bayram Camisi'nde öğle namazının ardından kılındı. Cenaze törenine, önceki CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu, eski başbakan Ahmet Davutoğlu, Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal, eski Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, eski TBMM Başkanları Bülent Arınç ve Cemil Çiçek, eski İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu, eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç ve Mustafa Sarıgül gibi birçok siyasetçi katıldı. Hilmi Babacan'ın cenazesi, Karşıyaka Mezarlığı'nda toprağa verildi.[82]

Kaynakça değiştir

  1. ^ "Ali Babacan". TBMM. 27 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2016. 
  2. ^ "Türkiye ekonomik kriz korkusunu atlattı: Ali Babacan". haberler.com. 20 Eylül 2012. 19 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Ali Babacan parti dilekçesini İçişleri Bakanlığı'na verdi". Haber Türk. 9 Mart 2020. 9 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2020. 
  4. ^ "Oy birliği ile seçildi". Habertürk. 11 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2021. 
  5. ^ Duvar, Gazete (29 Aralık 2020). "DEVA Partisi'nde kongre: Ali Babacan yeniden genel başkan seçildi". www.gazeteduvar.com.tr/deva-partisi-kongresi-ankarada-toplandi-haber-1508626. 3 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2023. 
  6. ^ "Millet İttifakı'nın protokol değişikliği YSK'ye sunuldu". 7 Nisan 2023. 10 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2023. 
  7. ^ "CHP'nin aday listesinde Millet İttifakı'ndaki diğer 5 partiden 76 aday da yer aldı". 9 Nisan 2023. 10 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2023. 
  8. ^ "DEVA Partisi grup kurabilmek için CHP'den 5 vekil daha isteyebilir". www.rudaw.net. 26 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2023. 
  9. ^ Duvar, Gazete (1 Temmuz 2023). "Ali Babacan: Genel başkanların cumhurbaşkanı yardımcısı olma fikrine yakın bir mutabakat var". www.gazeteduvar.com.tr/ali-babacan-genel-baskanlarin-cumhurbaskani-yardimcisi-olma-fikrine-yakin-bir-mutabakat-var-haber-1597380. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  10. ^ Sezer, Can; Kucukgocmen, Ali; Hayatsever, Huseyin (28 Mayıs 2023). "Turkey's Erdogan prevails in election test of his 20-year rule". Reuters (İngilizce). 28 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2023. 
  11. ^ "Reuters'tan 'Ali Babacan' iddiası". 3 Ekim 2023. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  12. ^ Duvar, Gazete (24 Nisan 2023). "Özgür Demirtaş, Merkez Bankası iddialarını yalanladı: 'Hakan Kara olmalı'". www.gazeteduvar.com.tr/ozgur-demirtas-merkez-bankasi-iddialarini-yalanladi-hakan-kara-olmali-haber-1614943. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  13. ^ a b c d e f g h i j k "Ali Babacan: Ekonomi yönetiminden yeni partiye". BBC News Türkçe. 20 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  14. ^ "Ali Babacan'ın babası Hilmi Babacan yaşamını yitirdi". Dünya. 11 Kasım 2023. 9 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 
  15. ^ "Ali Babacan'ın annesi Güner Babacan hayatını kaybetti". Haberturk.com. 9 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 
  16. ^ "Dışişleri Bakanı Sayın Ali Babacan´ın Özgeçmişi". T.C. Dışişleri Bakanlığı. 11 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2016. 
  17. ^ "Ali Babacan'ın başarılarla dolu öğrencilik geçmişi - Hürriyet". 30 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2020. 
  18. ^ Türk Parlamento Tarihi (22. Dönem) (PDF). TBMM Kütüphanesi. 21 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 7 Haziran 2023. 
  19. ^ "DEVA Partisi - Ali Babacan özgeçmişi". Demokrasi ve Atılım Partisi. devapartisi.org. 5 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2021. 
  20. ^ "Ali Babacan kimdir - Biyografi.net.tr". 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  21. ^ "Ali Babacan kimdir?". Biyografi.biz. biyografi.biz. 22 Mayıs 2020. 31 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  22. ^ "DEVA Partisi - Ali Babacan | Özgeçmişi". devapartisi.org. 5 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2022. 
  23. ^ "Babacan'dan boşalan görevi Yılmaz üstlenecek". Haberturk.com. 29 Ağustos 2015. 11 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2016. 
  24. ^ "Ali Babacan'a Başbakan Yardımcısı odası verildi". Hürriyet. 9 Ocak 2016. 12 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2016. 
  25. ^ "AK Parti'den 22 isim yeniden aday olmadı". TRT Haber. 3 Mayıs 2018. 10 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2018. 
  26. ^ "Ali Babacan AK Parti'den istifa etti". Sputnik Türkiye. 8 Temmuz 2019. 8 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2019. 
  27. ^ bigpara@hurriyet.com.tr (25 Ocak 2003). "AB`ye girmesek de Euro`ya geçeceğiz | Ekonomi Haberleri | Bigpara". bigpara.hurriyet.com.tr. 9 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 
  28. ^ Ankara, Zaman (31 Mart 2008). "AK Parti kapatılırsa müzakereler askıya alınır". zaman. 9 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2008. 
  29. ^ Merih Celasun; 2001 Krizi, Öncesi ve Sonrası; S1
  30. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2008. 
  31. ^ a b c "Arşivlenmiş kopya". 5 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2016. 
  32. ^ "Borç bitti vatandaş IMF'yi unuttu". Hürriyet. 13 Eylül 2013. 25 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2014. 
  33. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 9 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2016. 
  34. ^ "Babacan'dan AB vurgusu". www.aa.com.tr. 9 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 
  35. ^ "AK Parti küskünleri kimlerdir? Parti mi kuracaklar?". SuperHaber. 22 Nisan 2019. 22 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2021. 
  36. ^ "Ali Babacan: Bu yıl ülkemiz için yepyeni bir başlangıcın yılı olacaktır". BBC News Türkçe. 12 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2021. 
  37. ^ "Eski bakan Ali Babacan yeni bir parti kuracağını açıkladı: "Biz de susmadık, susamadık"". BBC News Türkçe. 29 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2021. 
  38. ^ "DEVA PARTİSİ RAPORU" (PDF). Nurettin Kalkan. daktilo1984. 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  39. ^ "Teke Tek - 26 Kasım 2019 (Ali Babacan AK Parti'den neden istifa etti?) | Video". www.haberturk.com. 26 Mayıs 2023. 19 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2023. 
  40. ^ https://www.indyturk.com/article-author/cihat-arpac%C4%B1k (11 Mart 2020). "İZLENİM | DEVA Partisi'nin ilk gününden izlenimler: İslamcı değil merkez sağcı". Independent Türkçe. 1 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2023. 
  41. ^ a b "Babacan'dan Erdoğan'a Sert Eleştiriler". Amerika'nin Sesi | Voice of America - Turkish. 29 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2021. 
  42. ^ "Ali Babacan Eski AKP'lilerle Yeni Parti Kuruyor". Amerika'nin Sesi | Voice of America - Turkish. 1 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2021. 
  43. ^ "Ali Babacan'ın partisinin kuruluş dilekçesi, İçişleri Bakanlığı'na sunuldu". Cumhuriyet. 10 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2021. 
  44. ^ "Demokrasi ve Atılım Partisi'nde Ali Babacan oy birliği ile genel başkan seçildi". Haber Türk. 10 Mart 2020. 11 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2020. 
  45. ^ "DEVA Partisi'nin yol haritasında ne var, Ali Babacan hangi vaatlerde bulundu?". BBC News Türkçe. 16 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2021. 
  46. ^ a b "DEVA Partisi, ilk mitingini Antep'te yaptı". 31 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2022. 
  47. ^ "Ali Babacan'dan 'aşı zorunluluğu' zorbalığı! Vatandaşlardan "#AliBabacanHaddiniBil" tepkisi geldi - Yeni Akit". www.yeniakit.com.tr. 27 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2023. 
  48. ^ "DEVA Partisi'nden 'Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem' önerisi: 'Davetimiz özgürlükçü, katılımcı ve çoğulcu demokrasi içindir'". 2021. 25 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2023. 
  49. ^ "Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni İmzalandı". chp.org.tr. 28 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022. 
  50. ^ "6'lı masadan 10 maddelik "ilkeler ve hedefler bildirgesi" çıktı". T24. 29 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022. 
  51. ^ "Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni, 6 muhalefet lideri tarafından imzalandı". T24. 28 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2022. 
  52. ^ "İzmir Buluşması'na Ali Babacan'ın Sözleri Damga Vurdu: "Madonna'yı, Metallica'yı, Rammstein'ı Ağırlayacağız"". Onedio. 8 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2023. 
  53. ^ a b Medyaradar (12 Ağustos 2023). "Gelen teklifi açıklayıp duyurdu! Ali Babacan o güne dair ilk kez konuştu: 'Ben itiraz ettim…'". www.medyaradar.com/gelen-teklifi-aciklayip-duyurdu-ali-babacan-o-gune-dair-ilk-kez-konustu-ben-itiraz-ettim-haberi-2151599. 8 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2023. 
  54. ^ Gündem, Gerçek (8 Aralık 2023). "Ali Babacan, Altılı Masa'da o gün neler yaşandığını ilk kez anlattı: 'Meral Hanım ayrıldıktan sonra gelen teklifi reddettim'". www.gercekgundem.com/siyaset/ali-babacan-altili-masada-o-gun-neler-yasandigini-ilk-kez-anlatti-meral-hanim-ayrildiktan-sonra-gelen-teklifi-reddettim-443895. 8 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2023. 
  55. ^ a b "Babacan Davos'ta kritik toplantılara katıldı: Krizlerden çıkış yollarını anlattı". 26 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2023. 
  56. ^ a b Aydınlık (18 Ocak 2023). "Atlantik toplantısının Türkiye'den tek davetlisi". www.aydinlik.com.tr/haber/atlantik-toplantisinin-turkiyeden-tek-davetlisi-361836. 20 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2023. 
  57. ^ Bayır, Berfin (16 Haziran 2023). "Saadet, DEVA ve Gelecek Partisi Meclis'te grup kuracak | Yeni bir merkez sağ partisi kurulmak isteniyor". Medyascope. 26 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2023. 
  58. ^ a b Bayır, Berfin (23 Haziran 2023). "Üç parti grup kuramadı | Anlaşmazlık konuları: Saadet Partisi'nin 'Çatı benim' ısrarı, İstanbul Sözleşmesi, Avrupa Birliği". Medyascope. 26 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2023. 
  59. ^ "DEVA, Gelecek ve Saadet Partileri arasında yapılan görüşmelere dair bilgilendirme". DEVA Partisi. 26 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2023. 
  60. ^ "DEVA Partisi yerel seçimlere kendi adaylarıyla girecek". www.ntv.com.tr. 1 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2023. 
  61. ^ "DEVA Partisi yerel seçim kararını açıkladı". www.sozcu.com.tr. 30 Eylül 2023. 30 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2023. 
  62. ^ a b "Ali Babacan, Gazze'de katledilen sivillerin listesini gösterip ağladı! | Karadeniz Gazetesi". www.karadenizgazete.com.tr. 8 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2023. 
  63. ^ "X (formerly Twitter)". X (formerly Twitter). 8 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2023. 
  64. ^ "X (formerly Twitter)". X (formerly Twitter). 8 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2023. 
  65. ^ KAHRAMANMARAŞ,(DHA), Ahmet KAYA-M. Nuri ŞİRİN- Mustafa KILIÇLI/ (30 Temmuz 2010). "Kılıçdaroğlu'ndan önemli açıklamalar". www.hurriyet.com.tr. 9 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 
  66. ^ "Al birini vur ötekine! Ali Babacan ile Ümit Özdağ arasında Din-Diyanet tartışması - Yeni Akit". www.yeniakit.com.tr. 27 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2023. 
  67. ^ "DEVA Partisi'nden Ümit Özdağ'a: Gerçekten bu kadar aptal olamazsınız". 4 Şubat 2023. 27 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2023. 
  68. ^ "Siyasette İHA-SİHA polemiği: Ali Babacan'ın Baykar iddialarına tepki". www.ntv.com.tr. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  69. ^ "Erbakan'dan Babacan'a 'ABD' tepkisi: Bu zatı çok iyi tanıyoruz". VeryansınTV. 20 Ocak 2023. 27 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2023. 
  70. ^ Mynet (18 Ocak 2023). "Erdoğan'ın 'çocuk bezi satmaya devam et' sözlerine Babacan'dan yanıt: Özür dilemelisiniz". Mynet Haber. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  71. ^ https://www.facebook.com/sondakikacom (5 Mayıs 2023). "Babacan canlı yayında 'Sayın FETÖ' dedi, tepkilerin ardından açıklama yaptı: Dil sürçmesidir". Son Dakika. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  72. ^ Satıl, Ceren. "Ali Babacan BaBaLa Tv'de FETÖ'nün Terör Örgütü Olmadığını mı Söyledi? | Doğruluk Payı". www.dogrulukpayi.com. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  73. ^ https://www.facebook.com/sondakikacom (19 Nisan 2023). "Karamollaoğlu'ndan Babacan'ı kızdıracak sözler: Beni konuşturmayın, doğru düzgün AK Parti'den oy alamadılar". Son Dakika. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  74. ^ Mynet (30 Haziran 2023). "Babacan'ın "Kimseye borcumuz yok" sözleri gündem olmuştu! Demokrat Partili Enginyurt isim vermeden böyle eleştirdi: Bazıları diyor ki..." Mynet Haber. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  75. ^ Mynet (26 Haziran 2023). "Ali Babacan'ın seçimle ilgili açıklamasına Ümit Özdağ'dan tepki: Bana utanmazlığın resmini yapabilir misin Abidin?". Mynet Haber. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2023. 
  76. ^ a b "Ali Babacan'ın "Cumhur İttifakı anayasa değişikliği konusunda 'Gelin beraber çalışalım' derse hazırız" dediği iddiası". 8 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2023. 
  77. ^ "Hilmi Emir Babacan 10-10-10'da doğdu". www.hurriyet.com.tr. 11 Ekim 2010. 7 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2023. 
  78. ^ Şafak, Yeni. "Babacan'ın acı günü | Gündem Haberleri". Yeni Şafak. 9 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 
  79. ^ "Babacan'dan sonra eşi ve çocuğu da coronaya yakalandı". www.sozcu.com.tr. 29 Ağustos 2020. 7 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2023. 
  80. ^ 9 Mayıs 2023 İlker Karagöz ile Çalar Saathttps://www.youtube.com/watch?v=OhLJdd_tVag 20 Ekim 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  81. ^ "Ali Babacan'ın babası hayatını kaybetti". PolitikYol.com | Yorum, Analiz, Haber Sitesi. 6 Kasım 2023. 8 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2023. 
  82. ^ "ALİ BABACAN'IN BABASI HİLMİ BABACAN SON YOLCULUĞUNA UĞURLANDI". ankahaber.net. 8 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2023. 

Dış bağlantılar değiştir

Parti siyasi görevi
Önce gelen:
Makam oluşturuldu
Demokrasi ve Atılım Partisi Genel Başkanı
10 Mart 2020 - günümüz
Sonra gelen:
Görevde
Siyasi görevi
Önce gelen:
Nazım Ekren
Türkiye Başbakan Yardımcısı
Ekonomi, Bankacılık ve Hazine

1 Mayıs 2009 - 28 Ağustos 2015
Sonra gelen:
Cevdet Yılmaz
Önce gelen:
Mehmet Şimşek
Türkiye Devlet Bakanı
Ekonomi

1 Mayıs 2009 - 6 Temmuz 2011
Sonra gelen:
Zafer Çağlayan
(Ekonomi Bakanı olarak)
Önce gelen:
Abdullah Gül
Türkiye Dışişleri Bakanı
29 Ağustos 2007 - 1 Mayıs 2009
Sonra gelen:
Ahmet Davutoğlu
Önce gelen:
Masum Türker
Türkiye Devlet Bakanı
Ekonomi

18 Kasım 2002 - 29 Ağustos 2007
Sonra gelen:
Mehmet Şimşek
Diplomatik görevi
Önce gelen:
Makam oluşturuldu
Türkiye Avrupa Birliği Başmüzakerecisi
17 Ocak 2005 - 11 Ocak 2009
Sonra gelen:
Egemen Bağış