Millet İttifakı

Türkiye'de bir seçim ittifakı

Millet İttifakı,[1] kısa adıyla MİLLET, Türkiye'de 2018 genel seçimlerine katılmak için oluşturulan bir seçim ittifakıdır. İttifak, 5 Mayıs 2018 tarihinde dört muhalif parti Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), İYİ Parti (İYİ), Saadet Partisi (SAADET) ve Demokrat Parti (DP) tarafından resmen başlatıldı.[2] Millet İttifakı'nın kurucu partileri ortak bir çatı altında meclis seçimlerine hazırlanırken ittifaktaki her bir partinin cumhurbaşkanlığı seçimi için kendi adayını aday göstermesi kararı alındı.

Millet İttifakı
Kısaltma MİLLET
Liderler

Kemal Kılıçdaroğlu (CHP)
Meral Akşener (İYİ Parti)
Temel Karamollaoğlu (Saadet Partisi)

Gültekin Uysal (DP)
Slogan(ları)
  • Yarının Türkiyesi
Kuruluş tarihi 5 Mayıs 2018
İdeoloji
Siyasi pozisyon Büyük çadır
Bölüngü:
Merkez soldan aşırı sağa
TBMM
174 / 600
Büyükşehir Belediye Başkanlıkları
11 / 30
İl Belediye Başkanlıkları
10 / 51
İlçe Belediye Başkanlıkları
194 / 922
Belde Belediye Başkanlıkları
51 / 386
İl Genel Meclisleri
164 / 1.251
Belediye Meclisleri
4.739 / 20.498

2017 anayasa referandumu ve ardından yapılan anayasa değişiklikleri zemininde kurulan Millet İttifakı, başkanlık sistemine geçişe karşı "hayır" kampanyası yürüten ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hükûmetine karşı olan grupları bir araya getirmekteydi.[3] Bu nedenle Millet İttifakı, 20 Şubat 2018 tarihinde kurulan hükûmet yanlısı Cumhur İttifakı'na[4] rakip olarak görülmekteydi.

TarihçeDüzenle

Nisan 2017'de Türkiye'nin siyasi sistemini bir parlamenter sistemden cumhurbaşkanlığı sistemine dönüştürme konusunda anayasa değişikliği referandumu yapıldı. Referandum, iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) ile muhalif Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) tarafından desteklendi. Referandum sonucu ülkenin sistem değişikliğine geçişini etkin bir şekilde tetikledi. Bu arada, ana muhalefetteki Cumhuriyet Halk Partisi, Meral Akşener gibi MHP muhalifleriyle birlikte, anayasa değişikliklerine karşı güçlü bir muhalefet oldu.

AK Parti ve MHP daha sonra 2018 genel seçimlerine birlikte katılabilmek için seçim öncesi ittifakların oluşumunu kanuncuların da bir ittifak kurma olasılığı hakkında spekülasyonlar ortaya çıktı. Birkaç tur müzakereden sonra 5 Mayıs 2018 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi; Meral Akşener tarafından yeni kurulan İYİ Parti'nin yanı sıra, meclis dışındaki Saadet Partisi ve Demokrat Parti ile seçim ittifakı kurulduğunu duyurdu. Demokrat Parti genel seçimlere İYİ Parti çatısı altında katıldı, cumhurbaşkanlığı seçiminde ise aday çıkarmayarak Meral Akşener'i destekledi.

12 Aralık 2018 tarihinde CHP ve İYİ Parti, 2019 yerel seçimlerinde işbirliği yapmak amacıyla yaptıkları görüşmeler sonucunda 21 büyükşehir ile bazı il ve ilçelerde işbirliği yapma kararı aldı.[5]

Güçlendirilmiş parlamenter sistem toplantısıDüzenle

 
28 Şubat 2022 tarihinde gerçekleşen Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni'nin duyurulma toplantısı.

12 Şubat 2022 tarihinde 6 muhalefet partisi lideri Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem mutabakat metni üzerinde konuşmak üzere Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun çağrısı üzerine Ankara'da Çankaya Belediyesi'ne bağlı Ahlatlıbel tesislerinde bir araya geldiler. Millet İttifakı üyeleri dışında muhalefette temsil edilen DEVA ve Gelecek Partisi liderleri de yuvarlak masa etrafında buluştu. 5 saat 15 dakika süren görüşme sonrası Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçiş konusunda 2021 yılının Aralık ayında genel başkan yardımcıları tarafından ortak çalışma sonucu hazırlanan Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem mutabakat metnine bağlılıklarını 6 parti olarak taahhüt ettikleri ortak irade beyannamesini imzaladılar.

İmzalanan metinde bu altı partinin ortak bir gelecek hedefi üzerinde uzlaştıkları, "Yarının Türkiyesi'ni" inşa etmek için "kutuplaşma değil uzlaşma", Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği normlarına vurgu, Siyasi Etik Kanunu gibi konular ön plana çıktı.

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni'nin kamuoyuna duyurulması için 28 Şubat tarihine gün verildi.[6]

İttifakDüzenle

Kurucu üyelerDüzenle

Parti Lider Pozisyon TBMM
CHP Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kılıçdaroğlu Merkez sol
135 / 600
İYİ Parti İYİ Parti Meral Akşener Merkez sağ
36 / 600
DP Demokrat Parti Gültekin Uysal Merkez sağ
2 / 600
SP Saadet Partisi Temel Karamollaoğlu Aşırı sağ
1 / 600

Katılması muhtemel üyelerDüzenle

Parti Lider Pozisyon TBMM
DEVA Demokrasi ve Atılım Partisi[7] Ali Babacan Merkez sağ
1 / 600
GP Gelecek Partisi[7] Ahmet Davutoğlu Sağ
0 / 600

Seçim sonuçlarıDüzenle

Genel SeçimlerDüzenle

Türkiye Büyük Millet Meclisi
Seçim Lider Oy Sandalye[not 1]
# % Sıralama #
2018 Kemal Kılıçdaroğlu 16.347.669 33,95 2.
146 / 600
Meral Akşener
43 / 600
Temel Karamollaoğlu
0 / 600

Yerel SeçimlerDüzenle

Seçim Lider Oy Oyların Yüzdesi Belediye Sayısı Belediye Meclis Üyesi Sayısı
2019 Kemal Kılıçdaroğlu
Meral Akşener
17.443.229 %37,57 265 5.705 (%27,50)

NotlarDüzenle

  1. ^ Saadet Partili 2 vekil CHP listesinden, Demokrat Partili 1 vekil ise İYİ Parti listesinden seçildi. Seçimden sonra 3 vekil partilerine geri döndü.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Turkish four-party alliance to sign agreement". Ahval News. 3 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2018. 
  2. ^ "4 parti birleşti! Millet İttifakı geliyor". Haberiniz. 3 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2018. 
  3. ^ "Turkish opposition joins forces for parliament vote". Al-Monitor. 14 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2018. 
  4. ^ "Opposition parties agree to unite against People's Alliance in upcoming Turkish elections". Daily Sabah. 3 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2018. 
  5. ^ "Son Dakika... CHP ile İYİ Parti ittifak konusunda anlaşma sağladı". Milliyet. 12 Aralık 2018. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2018. 
  6. ^ "6 muhalefet partisinin lideri bir araya geldi: Mutabakat metni 28 Şubat'ta açıklanacak". birgun.net. 13 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2022. 
  7. ^ a b "Millet İttifakı'nın hedefinde DEVA ve Gelecek Partisi var". Ensonhaber. 12 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2021.