Amerika Birleşik Devletleri başkanı

ABD'nin devlet ve hükûmet başkanı

Amerika Birleşik Devletleri başkanı, Amerika Birleşik Devletleri'nin ve ABD Hükûmeti'nin başıdır. Başkan adaylarının ABD'de doğmuş Amerikan vatandaşları olması gerekir. En az 35 yaşında ve en az 14 yıldır ABD'de oturuyor olmalıdırlar. Başkanın sorumlulukları arasında yürütmenin başı olması, antlaşma yapması, başkomutanlık ve devlet başkanlığı vardır. Uygulamada bu sorumluluklar, yasa önerisi hazırlamayı, dış politikanın oluşturulmasını, kişisel diplomasiyi de içine alacak biçimde genişlemiştir.

Amerika Birleşik Devletleri
Başkanı
President of the
United States of America
Seal Of The President Of The United States Of America.svg
ABD Başkanlık Arması
Flag of the President of the United States.svg
ABD Başkanlık Forsu
Görevdeki
Joe Biden

20 Ocak 2021 tarihinden beri
Amerika Birleşik Devletleri Federal Hükümeti
Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığı
Resmî ikamet Beyaz Saray
Washington, DC, Amerika Birleşik Devletleri
Atayan Seçiciler kurulu
Görev süresi Dört yıl, en fazla iki dönem
Açılışı yapan George Washington (30 Nisan 1789)
Oluşum 4 Mart 1789
Vekil Amerika Birleşik Devletleri
Başkan Yardımcısı
Maaş Yıllık 400.000 ABD Doları
Websitesi whitehouse.gov

1951'de kabul edilen anayasadaki yirmi ikinci değişiklik, herhangi bir başkanın üçüncü kez seçilmesini yasaklamaktadır. Ayrıca başkanlık makamının boşalması sonucunda görevi üstlenen kişi en fazla 10 yıl başkanlık yapabilir ve eğer makam boşaldığında seçimlere iki yıldan uzun süre kaldıysa başkanlık sorumluluğunu üstlenmiş olan kişi yalnızca bir kez seçilebilir.

Başkanın ofisi ve resmi ikametgâhı başkent Washington, DC'deki Beyaz Saray'dır. Uzun mesafeli taşımacılık için iki Boeing VC-25 (Boeing 747-200B uçağının özel olarak değiştirilmiş versiyonu) kullanılmaktadır. Başkan yurt dışına giderken Air Force One uçağı kullanır. Başkanın maaşı, diğer yardımlar hariç yıllık 400.000 Amerikan dolarıdır.[1]

20 Ocak 2021'de Joe Biden, Amerika Birleşik Devletleri'nin 46. Başkanı, Kamala Harris ise 49. Başkan yardımcısı olmuştur.

Başkanın Kabinesinde bulunan üyeler şunlardır:

Bakanlar, Anayasa'nın 25. ek maddesinde yürütmenin baş yetkilileri olarak tanımlanmıştır. Ama yetkinin önemli bir bölümü Kabine üyesi olmayan yardımcılarının elindedir. Kabine dışında başkana yardımcı olan kurullar Yönetim ve Bütçe Dairesi, Ekonomik Danışmanlar Konseyi ve Millî Güvenlik Konseyidir.

Yaşayan eski başkanlarDüzenle

2021 itibarıyla yaşayan beş eski başkan bulunmaktadır:

Fotoğraf Başkan Görev süresi Doğum tarihi
39.
  Jimmy Carter 1977-1981 1 Ekim 1924 (1924-10-01) (97 yaşında)
42.
  Bill Clinton 1993-2001 19 Ağustos 1946 (1946-08-19) (75 yaşında)
43.
  George W. Bush 2001-2009 6 Temmuz 1946 (1946-07-06) (75 yaşında)
44.
  Barack Obama 2009-2017 4 Ağustos 1961 (1961-08-04) (60 yaşında)
45.
  Donald Trump 2017-2021 14 Haziran 1946 (1946-06-14) (75 yaşında)

George H. W. Bush (1924-2018), 30 Kasım 2018'de 94 yaşında hayatını kaybederek ölen son eski başkan olmuştur.

TarihiDüzenle

 
ABD'nin ilk başkanı George Washington

4 Temmuz 1776’da, ABD Büyük Britanya Krallığı'ndan bağımsızlığını kazandı.[2] İlk ABD başkanlık seçimleri Aralık 1788'den Ocak 1789'a kadar bir hafta boyunca yapıldı. George Washington, seçiciler kurulunda yapılan ilk turda 69 oyun tamamını alarak seçildi. Böylece oybirliğiyle seçilen tek ABD başkanı oldu. George Washington'un ilk başkan olduğu konusunda bazı tartışmalar vardır çünkü Kasım 1781'de John Hanson, konfederasyon maddeleri uyarınca Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kuruluşunun ilk başkanı oldu. Birçok insan, George Washington'un değil John Hanson'un ABD'nin ilk başkanı olduğunu iddia etmiştir ancak bu tam olarak doğru değildir.[3]

AdaylıkDüzenle

Bir başkan adayı ve yardımcısı, genellikle partisinin bunları belirlemek için yapacağı bir kongre sonucunda belirlenir.

Seçim süreciDüzenle

Amerikan başkanı ve yardımcısı, doğrudan halk oyuyla değil 538 üyeden oluşan seçiciler kurulu tarafından seçilir. Seçiciler kurulu, her eyaletin nüfusuna göre belirlenen belli sayıda seçiciden oluşur ve başkanlık seçimlerinde seçicilere oy verilir. Bir eyalette en fazla oyu alan parti seçicilerin tümüne sahip olur. Seçimden sonra seçiciler kurulu toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (en az 270 seçici gerekli) başkanı ve yardımcısını seçer. Ardından başkan ve yardımcısı seçimi takip eden 20 Ocak günü yemin ederek göreve başlar.

Yemin töreniDüzenle

“Hail to the cheif” (Şefiye selamlar)
 
Yemin tören örneği (George W. Bush)

Başkan göreve başlamadan önce İncil'e el basarak aşağıdaki yemini eder:

(Türkçe) “Ben .. Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığını sadakatle yapacağıma, ve Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nı en iyi şekilde muhafaza edeceğime, koruyacağıma ve savunacağıma yemin ederim. Tanrı yardımcım olsun.

(Ingilizce) "I ... do solemnly swear that I will faithfully execute the office of President of United States and will to the best of my ability, preserve, protect and defend the Constution of United States. So help me God.

Ayrıca bakınızDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle

KaynakçaDüzenle