Ana menüyü aç
59. Türkiye hükümeti'nin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan

Türkiye Cumhuriyeti 59. Hükümeti, AK Parti Hükümeti (14 Mart 2003 - 29 Ağustos 2007) olarak da isimlendirilen hükümettir.

KuruluşDüzenle

Seçim sonrasındaki 58. Hükümet, Abdullah Gül başbakanlığında kuruldu. Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin genel başkanı olarak 9 Mart 2003 Siirt Milletvekili Yenileme Seçimi'nde parlamentoya girmesinden sonra, Ak Parti Kayseri Milletvekili Abdullah Gül başkanlığındaki 58. Hükümet 11 Mart'ta istifa etti. Siyasi yasağı bulunduğu için seçimlere giremeyen ve milletvekili seçilemeyen 58. Hükümet döneminde Recep Tayyip Erdoğan'ın siyasi yasağının kaldırılması için TBMM'ye yasa teklifi sunuldu. Bu yasa değişikliği TBMM tarafından oy çokluğuyla kabul edilse de onuncu Türkiye Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer yasayı "öznel, somut ve kişisel" olduğu gerekçesiyle veto etti. Daha sonra aynı yasa değiştirilmeden mecliste tekrar kabul edildi ve cumhurbaşkanına iade edilen aynı yasa Sezer tarafından bu kez onayladı. Bu yasanın kabulüyle Erdoğan'ın milletvekili seçilmesi için yasal bir engel kalmadı.

2003 yılında 58. ve 59. Hükümetin ilk yıllarında yapılan 17 yasayı veto eden Sezer, sayısı 17 olan vetolu yasanın üçü Abdullah Gül'ün, 14'ü ise Tayyip Erdoğan'ın başbakanlığı döneminde çıkartıldı.[1] 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, yeni hükümeti kurma görevini aynı gün Erdoğan'a verdi. Güvenoylaması TBMM'nin 23 Mart 2003 tarihindeki 53. Birleşiminde gerçekleştirildi. Hükümet, 162 ret oyuna karşı 350 oy ile güvenoyu aldı. Oylamaya 512 milletvekili katıldı.

59. Hükümetin bakan sayısı, bir önceki hükümete göre Başbakan dahil 25'ten 23'e indi. Yine aynı aynı hükümette bir önceki 58. Hükümet'in Başbakanı olan Abdullah Gül, yeni kabinede Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak görev aldı. Önceki Gül hükümetinin Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ertuğrul Yalçınbayır, Dışişleri Bakanı Yaşar Yakış ve Çevre Bakanı İmdat Sütlüoğlu, Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında kurulan 59. Hükümet'de kabine dışında kaldılar.

Kültür Bakanlığı ile Turizm Bakanlığı, TBMM'de 16 Nisan 2003'te kabul edilen 4848 sayılı yasa ile birleştirilerek, "Kültür ve Turizm Bakanlığı" adını aldı. Aynı gün, Turizm Bakanı Erkan Mumcu, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na, Turizm Bakanı Güldal Akşit de, kadından sorumlu Devlet Bakanlığı'na getirildi. Çevre Bakanlığı ile Orman Bakanlığı, 8 Mayıs 2003 tarihinde birleştirilerek, "Çevre ve Orman Bakanlığı" adını aldı. Orman Bakanı Osman Pepe Çevre ve Orman Bakanlığı'na atanırken, Çevre Bakanı Kürşat Tüzmen Devlet Bakanlığı'na getirildi. Devlet Bakanı Kürşat Tüzmen'e bağlı kuruluşlar Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı, ilgili kuruluş da Türkiye İhracat ve Kredi Bankası Genel Müdürlüğü (Eximbank) oldu.[2]

Kabine ÜyeleriDüzenle

59. Türkiye Hükümeti, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın yanı sıra aşağıdaki bakanlardan[3] oluşmaktadır;

Görev Bakan Başlangıç Son
Başbakan   Recep Tayyip Erdoğan 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Başbakan Yardımcısı
Devlet Bakanı
Dışişleri Bakanı
  Abdullah Gül 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Başbakan Yardımcısı
Devlet Bakanı
  Abdüllatif Şener 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
  Mehmet Ali Şahin 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Devlet Bakanları
Devlet Bakanı   Beşir Atalay 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Devlet Bakanı   Ali Babacan 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Devlet Bakanı   Nimet Çubukçu 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Devlet Bakanı   Mehmet Aydın 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Devlet Bakanı   Kürşad Tüzmen 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Bakanlar
Adalet Bakanı   Cemil Çiçek 14 Mart 2003 8 Mayıs 2007
  Fahri Kasırga 8 Mayıs 2007 28 Ağustos 2007
Bayındırlık ve İskân Bakanı   Faruk Nafız Özak 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı   Murat Başesgioğlu 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Çevre ve Orman Bakanı   Osman Pepe 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı   Hilmi Güler 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
İçişleri Bakanı   Abdülkadir Aksu 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
  Osman Güneş 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Kültür ve Turizm Bakanı   Atilla Koç 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Maliye Bakanı   Kemal Unakıtan 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Millî Eğitim Bakanı   Hüseyin Çelik 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Millî Savunma Bakanı   Vecdi Gönül 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Sağlık Bakanı   Recep Akdağ 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Sanayi ve Ticaret Bakanı   Ali Coşkun 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Tarım ve Köyişleri Bakanı   Mehmet Mehdi Eker 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
Ulaştırma Bakanı   Binali Yıldırım 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007
  İsmet Yılmaz 14 Mart 2003 28 Ağustos 2007

15 Şubat 2005 tarihinde 59. Hükümet'te ilk istifa yaşanmış, Kültür ve Turizm Bakanı Erkan Mumcu, bakanlık görevinden ve partiden istifa etmiş, Anayasası’nın 114 üncü maddesi gereğince 2007 Türkiye genel seçimleri öncesi 2 Haziran 2005'te, Malatya Milletvekili Güldal Akşit'in yerine Nimet Çubukçu, Bitlis Milletvekili Zeki Ergezen'in yerine Faruz Nafiz Özak ile Konya Milletvekili Sami Güçlü'nün yerine Diyarbakır Milletvekili Mehmet Mehdi Eker getirilmiştir.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Sezer'den 17 veto". Radikal. 1 Ocak 2004. 21 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Eximbank'dan ihracatçıya 7.5 milyon dolar". NTV.com.tr. 2 Haziran 2008. 21 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "2008 Yılı Bilgi Edinme Genel Raporu" (PDF). tbmm.gov.tr. 2008. 21 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 

Dış bağlantılarDüzenle