Türkiye ana muhalefet partisi liderleri listesi

Vikimedya liste maddesi

Türkiye ana muhalefet partisi liderleri listesi, Türkiye'de 1946 yılında çok partili dönemin başlamasından itibaren ana muhalefet partisi lideri olan kişilerin listesidir.

Türkiye Cumhuriyeti
Ana Muhalefet Partisi Lideri
Ana muhalefet partisinin amblemi
Görevdeki
Özgür Özel

8 Kasım 2023 tarihinden beri
StatüTürkiye Cumhuriyeti'nde ana muhalefet partisi lideri, Türkiye devlet protokolünde 4. sırada yer alır.
Resmî ikametResmi ikametgahı yok
Görev süresiTürkiye Büyük Millet Meclisindeki en büyük muhalefet partisinin lideri olduğu sürece
Oluşum17 Ekim 1924 (Tek partili dönem)
7 Ocak 1946 (Çok partili dönem)
Açılışı yapanKâzım Karabekir

İsmet İnönü, Türkiye tarihinde iki dönemde toplam 16 yıl olmak üzere en fazla ana muhalefet lideri olarak kalan siyasetçidir. İnönü'yü, 13 yıl ile Kemal Kılıçdaroğlu takip etmektedir. Cumhuriyet Halk Partisi ise belirli aralıklarla yaklaşık 40 yıl en fazla ana muhalefette kalan siyasi partidir.

Ana muhalefet partisi liderleri listesi değiştir

Ana muhalefet lideri Görev süresi Hükûmet başkanı
Portre Kişi

(Doğum-Ölüm)

Siyasi partisi Başlangıç Bitiş Süre
  M. Kâzım Karabekir
(1882–1948)
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TCF) 17 Ekim 1924 3 Haziran 1925 229 gün İsmet İnönü (1923-1924)
Fethi Okyar (1924-1925)
  A. Fethi Okyar
(1880–1943)
Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) 12 Ağustos 1930 17 Kasım 1930 97 gün İsmet İnönü
  M. Celâl Bayar
(1883–1986)
Demokrat Parti (DP) 21 Temmuz 1946 14 Mayıs 1950 4 yıl, 127 gün Şükrü Saracoğlu (1946)
Recep Peker (1946-1947)
Hasan Saka (1947-1949)
Şemsettin Günaltay (1949-1950)
  M. İsmet İnönü
(1884–1973)
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 14 Mayıs 1950 27 Mayıs 1960 10 yıl, 5 gün Adnan Menderes
27 Mayıs Darbesi'nden sonra Millî Birlik Komitesi ülkeyi yönetmeye başladı. İktidar partisi olan Demokrat Parti kapatıldı. Cemal Gürsel, askerî yönetim boyunca başbakanlık ve devlet başkanlığı yaptı. Partiler üstü olarak kurulan hükûmet 5 Ocak 1961 tarihine kadar görev yaptı. Bu süre içerisinde ana muhalefet partisi yoktu.
  A. Ekrem Alican
(1916–2000)
Yeni Türkiye Partisi (YTP) 20 Kasım 1961 25 Haziran 1962 217 gün İsmet İnönü
  M. Ragıp Gümüşpala
(1897–1964)
Adalet Partisi (AP) 25 Haziran 1962 6 Haziran 1964 1 yıl, 347 gün
  Süleyman S. Demirel
(1924–2015)
29 Kasım 1964 20 Şubat 1965 259 gün
  M. İsmet İnönü
(1884–1973)
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 20 Şubat 1965 26 Mart 1971 6 yıl, 34 gün Suat Hayri Ürgüplü (1965)
Süleyman Demirel (1965-1971)
  A. Ferruh Bozbeyli
(1927–2019)
Demokratik Parti (DP) 26 Mart 1971 15 Nisan 1973 2 yıl, 20 gün Nihat Erim (1971-1972)
Ferit Melen (1972-1973)
  M. Bülent Ecevit
(1925–2006)
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 15 Nisan 1973 26 Ocak 1974 286 gün Naim Talu
  Süleyman S. Demirel
(1924–2015)
Adalet Partisi (AP) 26 Ocak 1974 17 Kasım 1974 295 gün Bülent Ecevit
  M. Bülent Ecevit
(1925–2006)
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 17 Kasım 1974 21 Haziran 1977 2 yıl, 216 gün Sadi Irmak (1974-1975)
Süleyman Demirel (1975-1977)
  Süleyman S. Demirel
(1924–2015)
Adalet Partisi (AP) 21 Haziran 1977 21 Temmuz 1977 30 gün Bülent Ecevit
  M. Bülent Ecevit
(1925–2006)
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 21 Temmuz 1977 5 Ocak 1978 168 gün Süleyman Demirel
  Süleyman S. Demirel
(1924–2015)
Adalet Partisi (AP) 5 Ocak 1978 12 Kasım 1979 1 yıl, 311 gün Bülent Ecevit
  M. Bülent Ecevit
(1925–2006)
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 12 Kasım 1979 12 Eylül 1980 305 gün Süleyman Demirel
12 Eylül Darbesi'nden sonra Millî Güvenlik Konseyi ülkeyi yönetmeye başladı. Kenan Evren, askerî yönetim boyunca devlet başkanlığı yaptı. Millî Güvenlik Konseyi 16 Ekim 1981 günü 2533 sayılı kanunla tüm siyasi partilerin kapatılmasına ve mallarının Hazine'ye geçirilmesine karar verdi. Bu süreçte ülke üzerinde herhangi bir siyasi faaliyet bulunmuyordu.
  Necdet Calp
(1922–1998)
Halkçı Parti (HP) 6 Kasım 1983 2 Kasım 1985 1 yıl, 196 gün Turgut Özal
  A. Güven Gürkan
(1941–2006)
27 Haziran 1985 3 Kasım 1985 337 gün
Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) 3 Kasım 1985 30 Mayıs 1986
  Erdal İnönü
(1926–2007)
30 Mayıs 1986 20 Kasım 1991 5 yıl, 174 gün Turgut Özal (1986-1989)
Yıldırım Akbulut (1989-1991)
Mesut Yılmaz (1991)
  A. Mesut Yılmaz
(1947–2020)
Anavatan Partisi (ANAP) 20 Kasım 1991 6 Mart 1996 4 yıl, 106 gün Süleyman Demirel (1991-1993)
Tansu Çiller (1993-1996)
  Necmettin Erbakan
(1926–2011)
Refah Partisi (RP) 6 Mart 1996 28 Haziran 1996 114 gün Mesut Yılmaz
  A. Mesut Yılmaz
(1947–2020)
Anavatan Partisi (ANAP) 28 Haziran 1996 30 Haziran 1997 1 yıl, 2 gün Necmettin Erbakan
  Necmettin Erbakan
(1926–2011)
Refah Partisi (RP) 30 Haziran 1997 16 Ocak 1998 170 gün Mesut Yılmaz
  Tansu Çiller
(1946)
Doğru Yol Partisi (DYP) 16 Ocak 1998 24 Şubat 1998 39 gün
  İsmail Alptekin
(1943)
Fazilet Partisi (FP) 24 Şubat 1998 14 Mayıs 1998 148 gün
  M. Recai Kutan
(1930)
14 Mayıs 1998 21 Haziran 2001 3 yıl, 39 gün Mesut Yılmaz (1998)
Bülent Ecevit (1998-2001)
  Tansu Çiller
(1946)
Doğru Yol Partisi (DYP) 22 Haziran 2001 19 Kasım 2002 1 yıl, 150 gün Bülent Ecevit
  Deniz Baykal
(1938–2023)
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 19 Kasım 2002 10 Mayıs 2010 7 yıl, 184 gün Abdullah Gül (2002-2003)
Recep Tayyip Erdoğan (2003-2010)
  Kemal Kılıçdaroğlu
(1948)
22 Mayıs 2010 8 Kasım 2023 13 yıl, 170 gün Recep Tayyip Erdoğan (2010-2014, 2018-2023)
Ahmet Davutoğlu (2014-2016)
Binali Yıldırım (2016-2018)
  Özgür Özel
(1974)
8 Kasım 2023 günümüz 193 gün Recep Tayyip Erdoğan (2023-günümüz)

Yaşayan eski ana muhalefet partisi liderleri değiştir

2024 itibarıyla yaşayan dört eski ana muhalefet partisi lideri bulunmaktadır:

Fotoğraf Ana Muhalefet Lideri Görev süresi Doğum tarihi
  Tansu Çiller 1998, 2001-2002 24 Mayıs 1946 (77 yaşında)
  İsmail Alptekin 1998 10 Şubat 1943 (81 yaşında)
  M. Recai Kutan 1998-2001 5 Nisan 1930 (94 yaşında)
  Kemal Kılıçdaroğlu 2010-2023 17 Aralık 1948 (75 yaşında)

Deniz Baykal (1938-2023), 11 Şubat 2023'te 84 yaşında hayatını kaybeden son eski ana muhalefet lideri olmuştur.

Ayrıca bakınız değiştir