Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü

Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü, Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na bağlı ve kalkınma ajanslarından sorumlu olan genel müdürlüktür.

TarihiDüzenle

AB üyelik sürecinde Türkiye'nin bölgeler arası gelir ve gelişmişlik farklarının azaltılması politikaları kapsamında, 2006 yılında 5449 sayılı kanun ile kalkınma ajansı kurulmasına karar verildi. Bugüne kadar tüm Türkiye’de 26 tane kalkınma ajansı kurularak faaliyetlerine başlamıştır. Türkiye'de kalkınma ajanslarının koordinasyonundan Kalkınma Bakanlığı sorumludur.

Türkiye’de bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla 1989 yılından itibaren ilk kalkınma projeleri GAP, DOKAP (Doğu Karadeniz Kalkınma Programı), DAKAP (Doğu Anadolu Kalkınma Programı) ve ZBK (Zonguldak-Bartın-Karabük) kalkınma programları gibi projeler DPT (Kalkınma Bakanlığı) koordinasyonunda hayata geçirilmeye başlandı. Ancak merkezden yapılan planlamanın yeterince verimli sonuçlar vermemesi sonucu gelişmiş ülke deneyimlerinden de yararlanılarak, yukarıdan aşağıya değil, aşağıdan yukarıya bir kalkınma politikasının geliştirilmesinin önemi anlaşıldı.

AB üyelik sürecinde Türkiye'de bölgeler arası gelir ve gelişmişlik farklarının azaltılması politikaları kapsamında, AB’nin bölgesel gelişme politikası ve uygulamalarına paralel yeni bir yaklaşım, yöntem ve kurumsal örgütlenme modeline dikkat çekilmiş ve AB ülkelerinin bu konudaki deneyimlerinden faydalanılarak bölgesel kalkınma modelleri üzerinde durulmuştur.

AB İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (NUTS)’na paralel olarak Türkiye'de üç düzey halinde İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırılması yapılmıştır. Bu bağlamda Türkiye 26 Düzey-2 alt bölge olarak tanımlanmıştır. Düzey-2 alt bölgeleri kurulması ile;

  • Bölgesel farklılıkları azaltmayı amaçlayan bir ulusal ve ekonomik ve sosyal uyum politikasının geliştirilmesi,
  • Bu başlık altındaki mevzuatın uygulanmasını kolaylaştıracak yasal çerçevenin kabul edilmesi,
  • Bölgelere yönelik kamu yatırımlarına ilişkin öncelik kriterlerini ortaya koyan çok yıllı bütçeleme usullerinin oluşturulması,
  • Bölgesel kalkınmayı yürütecek idari yapıların güçlendirilmesi
  • Bölgesel kalkınma planlarını uygulanması hedeflenmiştir.[1]

2006 yılında 5449 sayılı kanun ile her bir Düzey-2 bölgesi için kalkınma ajansı kurulmasına karar verildi. Bugüne kadar tüm Türkiye’de 26 tane kalkınma ajansı kurularak faaliyetlerine başlamıştır.

Kalkınma AjanslarıDüzenle

 
Ankara Kalkınma Ajansı binası.
 
Doğu Marmara Kalkınma Ajansı binası.
Kalkınma Ajansı Faaliyet Gösterdiği İller
Ahiler Kalkınma Ajansı (AHİKA) Aksaray, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde, Nevşehir
Ankara Kalkınma Ajansı (ANKARAKA) Ankara
Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA) Antalya, Burdur, Isparta
Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) Bartın, Karabük, Zonguldak
Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA) Bilecik, Bursa, Eskişehir
Çukurova Kalkınma Ajansı (ÇKA) Adana, Mersin
Dicle Kalkınma Ajansı (DİKA) Batman, Mardin, Şırnak, Siirt
Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı (DOĞAKA) Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye
Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) Bitlis, Hakkâri, Muş, Van
Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Trabzon
Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) Bolu, Düzce, Kocaeli, Sakarya, Yalova
Fırat Kalkınma Ajansı (FKA) Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli
Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA) Aydın, Denizli, Muğla
Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA) Balıkesir, Çanakkale
İpekyolu Kalkınma Ajansı (İKA) Adıyaman, Gaziantep, Kilis
İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA) İstanbul
İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) İzmir
Karacadağ Kalkınma Ajansı (KARACADAĞ) Diyarbakır, Şanlıurfa
Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) Çankırı, Kastamonu, Sinop
Kuzey Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (KUDAKA) Bayburt, Erzincan, Erzurum
Mevlana Kalkınma Ajansı (MEVKA) Karaman, Konya
Orta Anadolu Kalkınma Ajansı (ORAN) Kayseri, Sivas, Yozgat
Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) Amasya, Çorum, Samsun, Tokat
Serhat Kalkınma Ajansı (SERKA) Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars
Trakya Kalkınma Ajansı (TRAKYAKA) Edirne, Kırklareli, Tekirdağ
Zafer Kalkınma Ajansı (ZEKA) Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa, Uşak

Dış bağlantılarDüzenle

Kalkınma Ajansı Web Sitesi
Ahiler Kalkınma Ajansı (AHİKA) https://web.archive.org/web/20190413223300/http://www.ahi-ka.org.tr/
Ankara Kalkınma Ajansı (ANKARAKA) http://www.ankaraka.org.tr/
Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA) http://www.baka.org.tr/
Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) http://www.bakka.org.tr/
Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA) http://www.bebka.org.tr/
Çukurova Kalkınma Ajansı (ÇKA) http://www.cka.org.tr/
Dicle Kalkınma Ajansı (DİKA) http://www.dika.org.tr/
Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı (DOĞAKA) http://www.dogaka.org.tr/
Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) http://www.daka.org.tr/
Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) http://www.doka.org.tr/
Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) http://www.marka.org.tr/
Fırat Kalkınma Ajansı (FKA) http://www.fka.org.tr/
Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA) https://web.archive.org/web/20151031070919/http://geka.org.tr/
Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA) http://www.gmka.org.tr/
İpekyolu Kalkınma Ajansı (İKA) http://www.ika.org.tr/
İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA) http://www.istka.org.tr/
İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) http://www.izka.org.tr/
Karacadağ Kalkınma Ajansı (KARACADAĞ) http://www.karacadag.org.tr/ 14 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) http://www.kuzka.gov.tr/
Kuzey Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (KUDAKA) http://www.kudaka.org.tr/
Mevlana Kalkınma Ajansı (MEVKA) http://www.mevka.org.tr/
Orta Anadolu Kalkınma Ajansı (ORAN) http://www.oran.org.tr/
Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) http://www.oka.org.tr/
Serhat Kalkınma Ajansı (SERKA) http://www.serka.org.tr/
Trakya Kalkınma Ajansı (TRAKYAKA) http://www.trakyaka.org.tr/
Zafer Kalkınma Ajansı (ZEKA) http://www.zafer.org.tr/

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Tamer, Ahmet, Kalkınma Ajansları Mevzuatı. Adalet Yayınevi, Ankara 2012, ISBN 9786055336424