M2 (İstanbul metrosu)

İstanbul'da hizmet veren bir metro hattı

M2 (Yenikapı - Hacıosman) Metro Hattı, İstanbul'da yer alan metro hatlarından birisidir. Günlük ortalama 250 bin yolcuyla, İstanbul ulaşımında en çok kullanılan raylı sistemdir. Hattın 17 istasyonu olup[3], Haliç Metro Köprüsü üzerinde yer alan Haliç Metro İstasyonu haricindeki 16 istasyon yer altında yer almaktadır.


M2 (Yenikapı - Hacıosman) Metro Hattı
Genel bilgiler
Tip Metro
Sistem İstanbul metrosu
Durum İşletmede
Yenikapı - Hacıosman
Sanayi Mahallesi - Seyrantepe (Şube Hattı)

Plan aşamasında
Yenikapı - İncirli
Hacıosman - Sarıyer
Seyrantepe - Alibeyköy Cep Otogarı (Şube Hattı)
Bölge İstanbul, Türkiye
Terminal Yenikapı (Şu an)
İncirli (Gelecekte)
Hacıosman (Şu an)
Sarıyer (Gelecekte)
İstasyonlar 16
Sefer sıklığı Yenikapı - Hacıosman: 6 dakikada bir sefer
Sanayi Mahallesi - Seyrantepe (Mekik): 9 dakikada bir sefer
Yolculuk süresi 33 dakika
Rotalar M2, Shuttle
Yolcu kapasitesi 285,000[1]
Website M2 Hattı Resmî Sitesi
M2 Hattı İncirli Uzatması Proje Sayfası
M2 Hattı Alibeyköy Uzatması Proje Sayfası
İşletim
Açılış 16 Eylül 2000
Sahibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) Metro İstanbul
Depo Merkezleri Seyrantepe[2]
Teknik
Hat uzunluğu 23,5 km (14,6 mi)
Hat açıklığı Standart (1435 mm)
İşletme hızı 80 km/sa (50 mph)
Güzergâh haritası
Sarıyer
Alibeyköy Cep Otogarı
Büyükdere
T5 hattı
Çayırbaşı
Çobançeşme
İSKİ Arıtma
Hacıosman
Hamidiye
Darüşşafaka
Kâğıthane Deresi
Atatürk Oto Sanayi
İTÜ - İstinye Füniküler Hattı
İTÜ - Ayazağa
Seyrantepe
Otoyol 2
Depo
Sanayi Mahallesi
4. Levent
Hızray hattı
M6 hattı
Levent
Gayrettepe
M11 hattı
D-100 Karayolu - Metrobüs
M7 hattı
Şişli - Mecidiyeköy
Osmanbey
F1 hattı
Taksim
F2 hattı
T2 hattı
Şişhane - Zemin İstanbul
Tersane Caddesi
Haliç (Haliç Metro Köprüsü)
Küçükpazar Tramvay İstasyonu
T5 hattı
Ragıp Gümüşpala Caddesi
Vezneciler - Fenertepe Metro Hattı
Vezneciler - İstanbul Üniversitesi
T1 hattı
Gebze yönüne
M1 hattı - Marmaray
Yenikapı
Halkalı yönüne
Kocamustafapaşa
Silivrikapı
Zeytinburnu Adliye
Osmaniye
Bakırköy - İncirli

Planlanan istasyonlar da kullanıma girdiğinde hat, İncirli'den Sarıyer'e ve Sanayi Mahallesi'den Alibeyköy Cep Otogarı'na dek uzanacak ve İstanbul'u kuzey-güney-batı doğrultusunda (ters "L" şekilde) keserek toplamda 29 istasyona sahip olacaktır.[4] (İncirli - TÜYAP arası M20 (İncirli - TÜYAP) Metro Hattı hattına devredilmiştir. Ancak hattın inşası bittikten sonra, işletmenin nasıl olacağı henüz belirsizdir.)[kaynak belirtilmeli]

M2 hattı, ilk olarak 2000 yılında Taksim - Levent[5] arasında 5 istasyonla hizmete girmiş, 1 ay sonra 4. Levent istasyonu açılmış ve hat 2009 yılına kadar 6 istasyonlu olarak çalışmıştır.

Hat, 2009 yılında kuzeyde Atatürk Oto Sanayi'ye ve güneyde Şişhane'ye kadar uzatılmış, ancak sinyalizasyon sistemi hazır olmadığından hattın bu kısımları mekik işletmeye alınmıştır. Daha sonra Alstom araçlar yerine Hyundai-Rotem araçlar gelmiş, sinyalizasyon sistemi tamamlanmış ve Atatürk Oto Sanayi - Taksim arasında kesintisiz işletme başlamıştır. Fakat Şişhane istasyonu, Yenikapı etabı hizmete girene kadar mekik işletilmeye devam edilmiştir.

2010 ve 2011 yıllarında hat, ilk önce Darüşşafaka'ya sonra da Hacıosman'a uzatılmış ve Seyrantepe şube hattı hizmete alınmıştır. 2014 yılında ise Haliç Metro Köprüsü'nün tamamlanmasıyla hat, Yenikapı'ya kadar uzatılmıştır.[6]

Hat, yaklaşık olarak 6 dakikada bir sıklıkla çalışır. Yoğun talep artışı sebebiyle hatta cumartesi günleri de 8 vagonlu olacak şekilde işletme yapılmaktadır.

M6 hattı araçlarının Seyrantepe'teki depoya geçmesi için hatlar arasında tünel bağlantısı vardır.

2018 yılında hat için yeni araç alımı yine Hyundai-Rotem'den yapılmıştır. Eski Alstom araçları ise önce Seyrantepe şube hattına, daha sonra M6 hattı'na verilmiştir.

M2 şube hattının 2029 sonrası vizyon planlarında Alibeyköy Cep Otogarı'na uzatılması planlanmaktadır.

İstasyonlarDüzenle

M2 hattıDüzenle

Sıra İstasyon İlçe Aktarma Tür Notlar
1 Bakırköy ‐ İncirli Bakırköy     İncirli - Söğütlüçeşme Metro Hattı Yer altı Bakırköy Adalet Sarayı
2 Osmaniye
3 Zeytinburnu Adliye Zeytinburnu Zeytinburnu Meydanı
4 Silivrikapı Fatih
5 Kocamustafapaşa İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi
↑↑ 2029 Sonrası İnşa Edilmesi Planlanan ↑↑
6 Yenikapı Fatih    İDO (Yenikapı Terminali) Yer altı   Aksaray Tramvay İstasyonu'na yaklaşık 750 metre yürüme mesafesi bulunmaktadır.
7 Vezneciler - İstanbul Üniversitesi   (Laleli - İstanbul Üniversitesi Tramvay İstasyonu)Vezneciler - Fenertepe Metro Hattı İstanbul Üniversitesi Laleli ve Vezneciler Yerleşkeleri・Şehzadebaşı CamiiSüleymaniye Camii
8 Haliç Fatih & Beyoğlu   (Küçükpazar Tramvay İstasyonu) Köprü Haliç Metro KöprüsüAtatürk KöprüsüSokullu Mehmet Paşa Camii
EC1 nolu otobüse binilerek ücretsiz olarak   hattına ulaşmak mümkündür.
9 Şişhane - Zemin İstanbul Beyoğlu   (Beyoğlu Füniküler İstasyonu)  (Tünel Tramvay İstasyonu) Yer altı İstiklal CaddesiZemin İstanbulGalata KulesiKasımpaşa
10 Taksim    Taksim MeydanıTaksim CamiiTaksim Gezi ParkıAtatürk Kültür Merkeziİstiklal Caddesi
  Taşkışla Teleferik İstasyonu'na yaklaşık 1 km. yürüme mesafesi bulunmaktadır.
11 Osmanbey Şişli PangaltıNişantaşı
12 Şişli - Mecidiyeköy    Cevahir AVMProfilo AVMTrump TowersŞişli Camii・Mecidiyeköy Meydanı
13 Gayrettepe    (Zincirlikuyu Metrobüs İstasyonu) Zincirlikuyu・Zorlu CenterAstoria AVM
14 Levent Beşiktaş & Şişli   MetrocityKanyonÖzdilekParkGültepeLevent Camiiİş Kuleleri
15 4. Levent Kâğıthane   Istanbul SapphireYeni LeventQNB Finansbank Kristal Kule
16 Sanayi Mahallesi Sarıyer Peron değiştirerek Seyrantepe yönüne gitmek mümkündür.
17 İTÜ - Ayazağa İTÜ/Ayazağa - Kağıthane Metro HattıİTÜ - İstinye Füniküler Hattı İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Ayazağa YerleşkesiMaslak
18 Atatürk Oto Sanayi Vodafone İstasyonu (Sponsor)
19 Darüşşafaka DarüşşafakaAtatürk Kent Ormanı (Güney girişi)
20 Hacıosman Atatürk Kent Ormanı (Kuzey girişi)
↓↓ 2029 Sonrası İnşa Edilmesi Planlanan ↓↓
21 Çayırbaşı Sarıyer Yer altı
22 Büyükdere Büyükdere İskelesi
23 Sarıyer Sarıyer İskelesi

M2 Şube HattıDüzenle

İlk inşaat sırasında Seyrantepe'de sadece depo ve işletme merkezi olması planlanırken sonrasında hem bölgeye hem de Nef Stadyumu'na hizmet etmesi için istasyon biçiminde inşaatı yapılmıştır. Makas bölgesinin sınırlı olması sebebiyle sadece Sanayi Mahallesi'ne kadar işletme yapılabilmektedir. Maç günlerinde Seyrantepe - Yenikapı arasında kesintisiz işletme yapılabilmesi için düzenlemelerin yapılması planlanmaktadır.[7]

Sıra İstasyon İlçe Aktarma Tür Notlar
1 Sanayi Mahallesi Sarıyer Yer altı Peron değiştirerek Yenikapı ve Hacıosman yönüne gitmek mümkündür.
2 Seyrantepe   (Seyrantepe Füniküler İstasyonu)İTÜ/Ayazağa - Kağıthane Metro Hattı (Stadyum Metro İstasyonu) Nef Stadyumu・Polis Lojmanları
↓↓ 2029 Sonrası İnşa Edilmesi Planlanan ↓↓
3 Hamidiye Kâğıthane Yer altı
4 İSKİ Arıtma İSKİ Merkez Binası・AKOM Merkez Binası
5 Çobançeşme Eyüpsultan
6 Alibeyköy Cep Otogarı   (Alibeyköy Cep Otogarı Tramvay İstasyonu) Viyadük Alibeyköy Cep Otogarı5. Levent


TarihçeDüzenle

Söz konusu güzergâhta bir metro hattı yapılması için ilk somut adım hat inşaatının 7 Mart 1992 tarihinde Garanti Koza/Enka/Doğuş ortak girişimine dönemin değerleriyle 757.882.080.574 TL + KDV bedelle ihale edilmesiyle hayata geçirilmiştir. İlk etapta, Taksim - 4. Levent arasını kapsayan hattın Taksim - Şişli ayağından oluşan ilk üç istasyonun yapımı için ihale açılmıştır. Hattın Şişli - 4. Levent arası tünel kazım işlemleriyse Tekfen İnş. ve Tes. A.Ş. firmasına 624.978.682.509 TL + KDV bedelle 3 Temmuz 1992'de ihale edilmiştir. Bunun ardından 19 Ağustos'ta yer teslimi yapılarak 11 Eylül'de hattın temeli atılmış ve yaklaşık iki yıllık çalışmaların sonunda 12 Haziran 1994 günü Taksim tüneliyle Şişli tünelinin bağlantısı sağlanmıştır. Hattın 4. Levent tüneliyle bağlantısının gerçekleştirilmesi on ay sonra, 30 Nisan 1995'te olmuştur. Tünel kazım süreci bittikten sonra, 3 Şubat 1997'de inşaatta elektromekanik işlere geçilmiş, 20 Mart 1998'de ise tüm hattın ray altı betonlarının dökümleri tamamlanarak çalışmalar sona ermiştir. Metroda kullanılmak üzere satın alınan araçların ilk kez hatta indirilmesi 11 Ocak 1999 tarihinde olmuş ve bunun ardından hatta 25 Mart 1999 tarihinde ilk deneme sürüşleri başlatılmıştır. Yolculu ilk sefer 16 Eylül 2000'de yapılmış; bu tarihten 2009 yılının Şubat ayında Şişhane ve Atatürk Oto Sanayi istasyonları kullanıma girene dek M2 hattı Taksim - 4. Levent arasında işlemiştir. Hattın 4. Levent - Atatürk Oto Sanayi ayağının yapımı 70.703.249,65 TL + KDV bedelle Garanti Koza ve Alsim-Alarko ortak girişimine ihale edilmiştir. 18 Ekim 2004'te işe başlanmış ince işler ile elektromekanik işler de yüklenicisine bırakılarak 17 Ekim 2008'de hattın iş teslimi gerçekleştirilmiştir. Hat 30 Ocak 2009'da hizmete sokularak mevcut istasyonlarla entegre biçimde işletilmeye başlanmıştır. Güney uzatma çalışmaları çerçevesinde yapımı devam eden istasyonlardan Haliç ve Yenikapı 15 Şubat 2014'te hizmete alınmıştır. Vezneciler - İstanbul Üniversitesi istasyonu ise 16 Mart 2014'te kullanıma açılmıştır.[5][6]

Taksim Metro İstasyonu'na varan bir metro aracı
Şişhane Metro İstasyonu'na varan bir metro aracı

İstasyonlar ve AktarmalarDüzenle

 
Taksim Metro İstasyonu'nda yolcu alan bir metro aracı

M2 hattı İstanbul'un önemli finans, eğlence, iş ve kültür merkezleri boyunca uzanır.

UzatmalarDüzenle

İlk olarak Taksim ve 4. Levent arasında çalışan hat, 2009 yılında kuzeyde Sanayi Mahallesi, İTÜ - Ayazağa ve Atatürk Oto Sanayi Sitesi istasyonlarının, 2011'de Hacıosman'ın; güneyde ise Şişhane istasyonunun hizmete girmesiyle toplamda 16.5 km uzunluğa erişmiştir. Hat için öngörülen güzergâh henüz tamamlanmamış olup inşaat hâlindedir. Hem kuzey hem de güney yönünde hattı uzatma çalışmaları sürmektedir. Kuzeyde kısa dönemdeki son uzatma olan Hacıosman 2011 Şubat'ında açılmıştır.[6] İleride buradan Çayırbaşı'na, oradan da Büyükdere üzerinden Sarıyer İskelesi'ne uzatılarak kuzey yönündeki ilerlemesinin son bulması düşünülmektedir. Ayrıca Sanayi Mahallesi ile 4. Levent istasyonları arasından, Galatasaray Spor Kulübü için yapılan Nef Stadyumu'na ve Polis Lojmanlarına ulaşımı kolaylaştıracak olan Seyrantepe istasyonuna da bir ek vardır. Ayrıca Seyrantepe'de metro araçları için depo da yapılmıştır. Yenikapı uzatması 2014 Şubat ayında hizmete alınmıştır. Güney yönünde yapılan proje çalışmaları ile hattın İncirli'ye kadar uzatılacağı kararlaştırılmıştır. Hattın önceden TÜYAP'a dek uzatılması planlandıysa da de hattın çok uzun olacağı düşünülerek bu fikirden vazgeçilmiştir. İncirli-TÜYAP arası M20 koduyla ayrı bir hat olarak işleyecektir.[kaynak belirtilmeli] Şube hattının da Alibeyköy Cep Otogarı'na kadar uzatılması planlanmaktadır.

ÖzelliklerDüzenle

 
M2 ve M6 hatlarına ait araç içi istasyon paneli

M2 hattı yerin 15 ilâ 30 metre derinliğinde yer almaktadır. 16 istasyonunun hizmet verdiği hatta peron boyları 180 metredir. Hatta işleyen araçlar üçüncü raydan 750 voltluk doğru akım alarak çalışmaktadır. Elektrik kesintisi olasılığına karşı acil durumda kullanılmak üzere hazırda bekletilen ve 3 saat süresince elektrik sağlayabilecek dizel jeneratör üniteleri bulunmaktadır. Bunların da arıza yapması olasılığına önlem olarak ve istasyon içi aydınlatma sistemlerinin kesintiler sırasında sürdürülmesini sağlamak amacıyla da kesintisiz güç kaynakları kullanılmaktadır. Hatta kullanılan raylar, S49 kalite ray çeliğinden yapılmıştır ve ray açıklıkları 1435 mm'dir. Araçların sarsıntıyı en az düzeyde hissettirmesi için raylar ve traversler elastik yataklar üstüne döşenmiştir. Ray altlarının düzgünleştirilmesi için, raylar altına 43.000 m³ beton dökülmüştür. Hat, 90 saniye sıklıkta bir araç kalkabilecek kapasitede tasarlanmıştır. Hatta günde tek yönde 225 sefer yapılmaktadır. Hatta kullanılan araçlar ise 3,05 metre genişliğinde, 21,6 metre uzunluğundadır. Taksim - 4. Levent arasında işleyen araçların içi turkuaz renk ağırlıkta tasarlanmıştır. Bunlar, dönemin değerleriyle 45.000.000 dolara Alstom firmasından alınmıştır. Hattın kaba inşaatının ve elektromekanik işlerinin bitirilmesinin ardından iç tasarımına geçilmiş ve bu kapsamda yalnızca Taksim-4. Levent arasında 30.000 m² zemin graniti, 25.000 m² metal duvar kaplaması, 10.000 m2 duvar seramiği ve mozaik ile 35.000 m2 metal asma tavan kullanılmıştır. Her bir istasyonda farklı renk teması uygulamasına gidilmiş, tüm hatta 100.000 m2 alan boyanarak 10.000 metre uzunluğunda drenaj borusu döşenmiştir.[5] Taksim-4. Levent'e Şişhane-Taksim ve 4. Levent-Hacıosman uzatmaları eklenince 92 araçlık bir ihale yapılmış ve ihaleyi 126.034.515 $'a Hyundai-Rotem şirketi kazanmıştır. Vagonlarda vagonlar arası geçiş imkânı, otomatik sürüş bilgisayarı, elektronik yolcu bilgilendirme ve reklam panoları vardır.[8]

İstasyon özellikleriDüzenle

İstasyonlar Engelli desteği Yürüyen merdiven
(Cadde seviyesi - Turnike katı)
Yürüyen merdiven
(Tunike katı - Peron)
Asansör
(Cadde seviyesi - Turnike katı)
Asansör
(Tunike katı - Peron)
Yürüyen bant Çıkış sayısı
Yenikapı   8 8 2 2   4
Vezneciler   11 8 8 2   2
Haliç   4   2 4   4
Şişhane   22 8 6 2 2 5
Taksim   22 8 4 2 6 3
Osmanbey   7 8 1 1   6
Şişli - Mecidiyeköy   7 8 1 1   4
Gayrettepe   10 4 2 1   2
Levent   16 4 1 1   4
4. Levent   12 8 4 2   4
Sanayi Mahallesi   6 20 1 3   2
Seyrantepe   7 7 3 2   3
İTÜ - Ayazağa   8 8 2 1   3
Atatürk Oto Sanayi   6 8 1 1   3
Darüşşafaka   10 16 3 1 2 3
Hacıosman   16 16 4 1   3

İstasyonlardaki çinilerDüzenle

İstanbul metrosunun istasyonları, o istasyonun tarihi özelliklerine uygun olarak tasarlanmış İznik çinileri ile süslenmiştir. İstasyonlarda İznik çinilerini kullanma fikri metronun inşaatı sürerken İznik Vakfı tarafından İstanbul Belediyesine sunulmuş ve kabul edilmiştir[9]. İstasyonlardaki çini panolarda betimlenen konular şunlardır:

GörsellerDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2015. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2011. 
  3. ^ Seyrantepe Metro İstasyonu şube hattında yer almaktadır.
  4. ^ "İstanbul Raylı Sistemler 2029 Sonrası Vizyonu". Erişim tarihi: 16 Haziran 2021. 
  5. ^ a b c "Arşivlenmiş kopya". 26 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2009. 
  6. ^ a b c "Arşivlenmiş kopya". 23 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2014. 
  7. ^ "Galatasaray Spor Kulübü Başkanı Burak Elmas'tan Metro İstanbul'a ziyaret". 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2012. 
  9. ^ "İstanbul Metrosunun Paha Biçilemeyen Çinileri, Seramik Türkiye Dergisi, Sayı 10, Temmuz-Ağustos 2005" (PDF). 5 Ocak 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2012. 

Dış bağlantılarDüzenle