M2 (İstanbul metrosu)

İstanbul'da bir metro hattı

M2 (Yenikapı - Hacıosman) Metro Hattı, İstanbul'da yer alan metro hatlarından birisidir. Günlük ortalama 250 bin yolcuyla, İstanbul ulaşımında en çok kullanılan raylı sistemdir. Hattın 17 istasyonu olup[3], Haliç Metro Köprüsü üzerinde yer alan Haliç Metro İstasyonu haricindeki 16 istasyon yer altında yer almaktadır.


M2 (Yenikapı - Hacıosman) Metro Hattı
Genel bilgiler
Tip Metro
Sistem İstanbul metrosu
Durum İşletmede
Bölge İstanbul, Türkiye
Terminal Yenikapı
Hacıosman
İstasyonlar 16
Sefer sıklığı Yenikapı - Hacıosman: 6 dakikada bir sefer
Sanayi Mahallesi - Seyrantepe (Mekik): 9 dakikada bir sefer
Yolculuk süresi 33 dakika
Rotalar M2, Shuttle
Yolcu kapasitesi 285,000[1]
Website https://www.metro.istanbul/
İşletim
Açılış 16 Eylül 2000
Sahibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) Metro İstanbul
Depo Merkezleri Seyrantepe[2]
Teknik
Hat uzunluğu 23,5 km (14,6 mi)
Hat açıklığı Standart (1435 mm)
Güzergâh haritası
Sarıyer
Alibeyköy Cep Otogarı
Büyükdere
Çayırbaşı
Çobançeşme
Hacıosman
İSKİ Arıtma
Darüşşafaka
Hamidiye
Atatürk Oto Sanayi
Kâğıthane Deresi
İTÜ - Ayazağa
Seyrantepe
Otoyol 2
Depo
Sanayi Mahallesi
4. Levent
M6 hattı bağlantısı
Levent
Gayrettepe
D-100 Karayolu - Metrobüs
Şişli - Mecidiyeköy
Osmanbey
Taksim
Şişhane - Zemin İstanbul
Tersane Caddesi
Haliç (Haliç Metro Köprüsü)
Küçükpazar Tramvay İstasyonu (T5 hattı)
Ragıp Gümüşpala Caddesi
Vezneciler - İstanbul Üniversitesi
Yenikapı
Yenikapı Tren İstasyonu (Marmaray)

Planlanan ve yapımı sürmekte olan istasyonlar da kullanıma girdiğinde hat, Beylikdüzü'den Çayırbaşı'na dek uzanacak ve İstanbul'u batı-güney-kuzey doğrultusunda (ters "L" şekilde) keserek toplamda 40 istasyona sahip olacaktır.[4]

M2 hattı, ilk olarak 2000 yılında Taksim - Levent[5] arasında 5 istasyonla hizmete girmiş, 1 ay sonra 4. Levent istasyonu açılmış ve hat 2009 yılına kadar 6 istasyonlu olarak çalışmıştır.

Daha sonra Atatürk Oto Sanayi'ye ve Şişhane'ye uzatılmış, ancak sinyalizasyon sistemi hazır olmadığından hat içersinde mekik olarak işletime alınmıştır.

Daha sonra Alstom yerine Hyundai-Rotem araçlar gelmiş, sinyalizasyon tamamlanmış ve Atatürk Oto Sanayi - Taksim arası kesintisiz işletmeye alınmıştır.

2010 ve 2011 yıllarında hat Darüşşafaka sonra da Hacıosman'a uzatılmıştır ve Seyrantepe şube hattı hizmete alınmıştır.

Fakat Şişhane istasyonu, -en son hizmete giren- Yenikapı etabı hizmete girene kadar[6] mekik olarak çalışmıştır.

Hat, yaklaşık olarak 6 dakikada bir sıklıkla çalışır. Yoğun talep artışı sebebiyle hatta cumartesi günleri de 8 vagonlu olacak şekilde işletme yapılmaktadır.

M6 hattı araçlarının Seyrantepe deposuna geçmesi için hatlar arasında tünel bağlantısı vardır.

2018 yılında hat için yeni araç alımı yine Hyundai-Rotem'den yapılmıştır. Eski Alstom araçları ise önce Seyrantepe şube hattına, daha sonra M6 hattı'na verilmiştir.

M2 şube hattının 2029 sonrası vizyon planlarında Hamidiye'den geçerek Alibeyköy Cep Otogarı'na uzatılması planlanmaktadır.

İstasyonlarDüzenle

M2 hattıDüzenle

Sayı İstasyon Aktarma Tür Notlar
1 TÜYAP Yer altı TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi
2 Yıldırım Beyazıt
3 Beylikdüzü M34 (Hızray)
4 Yakuplu
5 Ambarlı
6 Mustafa Kemal  
7 Cihangir
8 İstanbul Üniversitesi - Avcılar İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Avcılar Kampüsü
9 Reşitpaşa
10 Cennet
11 Sefaköy
12 Çobançeşme - Kuyumcukent  
13 Zafer
14 Siyavuşpaşa
15 Adnan Kahveci
16 Bakırköy ‐ İncirli    
↑↑ 2029'a Kadar Yapılması Planlanan ↑↑
- Önce M20 olarak açılıp işletilecek, sonra M2 ile birleştirilecek -[kaynak belirtilmeli]
17 Osmaniye Yer altı
18 Zeytinburnu Adliye
19 Silivrikapı
20 Kocamustafapaşa
↑↑ 2029 Sonrası Planlanan ↑↑
21 Yenikapı    İDO (Yenikapı Terminali) Yer altı   Aksaray Tramvay İstasyonu'na yaklaşık 750 metre yürüme mesafesi bulunmaktadır.
22 Vezneciler - İstanbul Üniversitesi   (Laleli - İstanbul Üniversitesi Tramvay İstasyonu) İstanbul Üniversitesi Laleli ve Vezneciler Yerleşkeleri・Şehzadebaşı CamiiSüleymaniye Camii
23 Haliç   (Küçükpazar Tramvay İstasyonu) Köprü Haliç Metro KöprüsüSokullu Mehmet Paşa CamiiAtatürk Köprüsü
24 Şişhane - Zemin İstanbul   (Beyoğlu Füniküler İstasyonu)  Yer altı Galata KulesiKasımpaşaZemin İstanbul
25 Taksim    Taksim MeydanıTaksim CamiiAtatürk Kültür Merkezi
  Taşkışla Teleferik İstasyonu'na yaklaşık 1 km. yürüme mesafesi bulunmaktadır.
26 Osmanbey Pangaltı
27 Şişli - Mecidiyeköy    Cevahir AVMProfilo AVMTrump TowersŞişli Camii
28 Gayrettepe    Zincirlikuyu・Zorlu CenterAstoria AVM
29 Levent   MetrocityKanyonÖzdilekParkGültepeLevent Camii
30 4. Levent M34 (Hızray) Istanbul SapphireYeni Levent
31 Sanayi Mahallesi Peron değiştirerek Seyrantepe yönüne gitmek mümkündür.
32 İTÜ - Ayazağa İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Ayazağa Yerleşkesi
33 Atatürk Oto Sanayi Vodafone İstasyonu (Sponsor)
34 Darüşşafaka Darüşşafaka
35 Hacıosman Atatürk Kent Ormanı
↓↓ 2029 Sonrası Planlanan ↓↓
34 Çayırbaşı Yer altı
35 Büyükdere
36 Sarıyer

M2 şube hattıDüzenle

Sayı İstasyon Aktarma Tür Notlar
1 Sanayi Mahallesi Yer altı Peron değiştirerek Yenikapı ve Hacıosman yönüne gitmek mümkündür.
2 Seyrantepe   Türk Telekom Stadyumu
↓↓ 2029 Sonrası Planlanan ↓↓
3 Hamidiye Yer altı
4 İSKİ Arıtma İSKİ Merkez Binası・AKOM Merkez Binası
5 Çobançeşme
6 Alibeyköy Cep Otogarı   Viyadük Alibeyköy Cep Otogarı5. Levent


TarihçeDüzenle

Söz konusu güzergâhta bir metro hattı yapılması için ilk somut adım hat inşaatının 7 Mart 1992 tarihinde Garanti Koza/Enka/Doğuş ortak girişimine dönemin değerleriyle 757.882.080.574 TL + KDV bedelle ihale edilmesiyle hayata geçirilmiştir.[7] İlk etapta, Taksim - 4. Levent arasını kapsayan hattın Taksim - Şişli ayağından oluşan ilk üç istasyonun yapımı için ihale açılmıştır. Hattın Şişli - 4. Levent arası tünel kazım işlemleriyse Tekfen İnş. ve Tes. A.Ş. firmasına 624.978.682.509 TL + KDV bedelle 3 Temmuz 1992'de ihale edilmiştir. Bunun ardından 19 Ağustos'ta yer teslimi yapılarak 11 Eylül'de hattın temeli atılmış[5] ve yaklaşık iki yıllık çalışmaların sonunda 12 Haziran 1994 günü Taksim tüneliyle Şişli tünelinin bağlantısı sağlanmıştır. Hattın 4. Levent tüneliyle bağlantısının gerçekleştirilmesi on ay sonra, 30 Nisan 1995'te olmuştur. Tünel kazım süreci bittikten sonra, 3 Şubat 1997'de inşaatta elektromekanik işlere geçilmiş, 20 Mart 1998'de ise tüm hattın ray altı betonlarının dökümleri tamamlanarak çalışmalar sona ermiştir. Metroda kullanılmak üzere satın alınan araçların ilk kez hatta indirilmesi 11 Ocak 1999 tarihinde olmuş ve bunun ardından hatta 25 Mart 1999 tarihinde ilk deneme sürüşleri başlatılmıştır. Yolculu ilk sefer 16 Eylül 2000'de yapılmış; bu tarihten 2009 yılının Şubat ayında Şişhane ve Atatürk Oto Sanayi istasyonları kullanıma girene dek M2 hattı Taksim - 4. Levent arasında işlemiştir. Hattın 4. Levent - Atatürk Oto Sanayi ayağının yapımı 70.703.249,65 TL + KDV bedelle Garanti Koza ve Alsim-Alarko ortak girişimine ihale edilmiştir. 18 Ekim 2004'te işe başlanmış ince işler ile elektromekanik işler de yüklenicisine bırakılarak 17 Ekim 2008'de hattın iş teslimi gerçekleştirilmiştir. Hat 30 Ocak 2009'da hizmete sokularak mevcut istasyonlarla entegre biçimde işletilmeye başlanmıştır. Güney uzatma çalışmaları çerçevesinde yapımı devam eden istasyonlardan Haliç ve Yenikapı 15 Şubat 2014'te hizmete alınmıştır. Vezneciler - İstanbul Üniversitesi istasyonu ise 16 Mart 2014'te kullanıma açılmıştır.[6]

Taksim Metro İstasyonu'na varan bir metro aracı
Şişhane Metro İstasyonu'na varan bir metro aracı

İstasyonlar ve AktarmalarDüzenle

 
Taksim Metro İstasyonu'nda yolcu alan bir metro aracı

M2 hattı İstanbul'un önemli finans, eğlence, iş ve kültür merkezleri boyunca uzanır.

UzatmalarDüzenle

İlk olarak Taksim ve 4. Levent arasında çalışan hat, 2009 yılında kuzeyde Sanayi Mahallesi, İTÜ - Ayazağa ve Atatürk Oto Sanayi Sitesi istasyonlarının, 2011'de Hacıosman'ın; güneyde ise Şişhane istasyonunun hizmete girmesiyle toplamda 16.5 km uzunluğa erişmiştir. Hat için öngörülen güzergâh henüz tamamlanmamış olup inşaat hâlindedir. Hem kuzey hem de güney yönünde hattı uzatma çalışmaları sürmektedir. Kuzeyde kısa dönemdeki son uzatma olan Hacıosman 2011 Şubat'ında açılmıştır.[6] İleride buradan Çayırbaşı'na uzatılarak kuzey yönündeki ilerlemesinin son bulması düşünülmektedir. Ayrıca Sanayi Mahallesi ile 4. Levent istasyonları arasından, Galatasaray Spor Kulübü için yapılan stadyum ve Polis Lojmanlarına ulaşımı kolaylaştıracak olan Seyrantepe istasyonuna da bir ek vardır. Ayrıca Seyrantepe'de metro araçları için depo da yapılmıştır. Yenikapı uzatması 2014 Şubat ayında hizmete alınmıştır. Güney yönünde yapılan proje çalışmaları ile hattın TÜYAP'a kadar uzatılacağı kararlaştırılmıştır. Yenikapı - Sefaköy arasının Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından, Sefaköy - Beylikdüzü (TÜYAP) arasının ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılacaktır.

ÖzelliklerDüzenle

 
M2 ve M6 hatlarına ait araç içi istasyon paneli

M2 hattı yerin 15 ilâ 30 metre derinliğinde yer almaktadır. 16 istasyonunun hizmet verdiği hatta peron boyları 180 metredir. Hatta işleyen araçlar üçüncü raydan 750 voltluk doğru akım alarak çalışmaktadır. Elektrik kesintisi olasılığına karşı acil durumda kullanılmak üzere hazırda bekletilen ve 3 saat süresince elektrik sağlayabilecek dizel jeneratör üniteleri bulunmaktadır. Bunların da arıza yapması olasılığına önlem olarak ve istasyon içi aydınlatma sistemlerinin kesintiler sırasında sürdürülmesini sağlamak amacıyla da kesintisiz güç kaynakları kullanılmaktadır. Hatta kullanılan raylar, S49 kalite ray çeliğinden yapılmıştır ve ray açıklıkları 1435 mm'dir. Araçların sarsıntıyı en az düzeyde hissettirmesi için raylar ve traversler elastik yataklar üstüne döşenmiştir. Ray altlarının düzgünleştirilmesi için, raylar altına 43.000 m³ beton dökülmüştür. Hat, 90 saniye sıklıkta bir araç kalkabilecek kapasitede tasarlanmıştır. Hatta günde tek yönde 225 sefer yapılmaktadır. Hatta kullanılan araçlar ise 3,05 metre genişliğinde, 21,6 metre uzunluğundadır. Taksim - 4. Levent arasında işleyen araçların içi turkuaz renk ağırlıkta tasarlanmıştır. Bunlar, dönemin değerleriyle 45.000.000 dolara Alstom firmasından alınmıştır. Hattın kaba inşaatının ve elektromekanik işlerinin bitirilmesinin ardından iç tasarımına geçilmiş ve bu kapsamda yalnızca Taksim-4. Levent arasında 30.000 m² zemin graniti, 25.000 m² metal duvar kaplaması, 10.000 m2 duvar seramiği ve mozaik ile 35.000 m2 metal asma tavan kullanılmıştır. Her bir istasyonda farklı renk teması uygulamasına gidilmiş, tüm hatta 100.000 m2 alan boyanarak 10.000 metre uzunluğunda drenaj borusu döşenmiştir.[5] Taksim-4. Levent'e Şişhane-Taksim ve 4. Levent-Hacıosman uzatmaları eklenince 92 araçlık bir ihale yapılmış ve ihaleyi 126.034.515 $'a Hyundai-Rotem şirketi kazanmıştır. Vagonlarda vagonlar arası geçiş imkânı, otomatik sürüş bilgisayarı, elektronik yolcu bilgilendirme ve reklam panoları vardır.[8]

İstasyon ÖzellikleriDüzenle

İstasyonlar Engelli desteği Yürüyen merdiven (turnike katı - cadde seviyesi) Yürüyen merdiven (peron - turnike katı) Asansör (turnike katı - cadde seviyesi) Asansör (peron - turnike katı) Yürüyen bant Çıkış sayısı
Yenikapı   8 8 2 2   4
Vezneciler   11 8 8 2   2
Haliç   4   2 4   4
Şişhane   22 8 6 2 2 5
Taksim   22 8 4 2 6 3
Osmanbey   7 8 1 1   6
Şişli - Mecidiyeköy   7 8 1 1   4
Gayrettepe   10 4 2 1   2
Levent   16 4 1 1   4
4. Levent   12 8 4 2   4
Sanayi Mahallesi   6 20 1 3   2
Seyrantepe   7 7 3 2   3
İTÜ - Ayazağa   8 8 2 1   3
Atatürk Oto Sanayi   6 8 1 1   3
Darüşşafaka   10 16 3 1 2 3
Hacıosman   16 16 4 1   3

İstasyonlardaki çinilerDüzenle

İstanbul metrosunun istasyonları, o istasyonun tarihi özelliklerine uygun olarak tasarlanmış İznik çinileri ile süslenmiştir. İstasyonlarda İznik çinilerini kullanma fikri metronun inşaatı sürerken İznik Vakfı tarafından İstanbul Belediyesine sunulmuş ve kabul edilmiştir[9]. İstasyonlardaki çini panolarda betimlenen konular şunlardır:

GörsellerDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2015. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2011. 
  3. ^ Seyrantepe Metro İstasyonu şube hattında yer alır.
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2020. 
  5. ^ a b c "Arşivlenmiş kopya". 26 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2009. 
  6. ^ a b c "Arşivlenmiş kopya". 23 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2014. 
  7. ^ [/tr-TR/SubSites/raylisistemler/Pages/taksim-4Levent.aspx "İSTANBUL METROSU (TAKSİM-4 LEVENT)"] |url= değerini kontrol edin (yardım). İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2009. 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2012. 
  9. ^ "İstanbul Metrosunun Paha Biçilemeyen Çinileri, Seramik Türkiye Dergisi, Sayı 10, Temmuz-Ağustos 2005" (PDF). 5 Ocak 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2012. 

Dış bağlantılarDüzenle