İstanbul Havalimanı

İstanbul'da bulunan uluslararası bir havalimanı

İstanbul Havalimanı (IATA: ISTICAO: LTFM), Türkiye'nin İstanbul şehrinde hizmet veren uluslararası havalimanı. Şehrin Avrupa Yakası'nda, Karadeniz kıyısındaki[2] Tayakadın ile Akpınar[3][4][5] köyleri arasında yer alan havalimanı 29 Ekim 2018'de açılmıştır. İlk uçuş TK2124 koduyla 29 Ekim 2018 tarihinde İstanbul'dan Ankara'ya yapılmıştır.[6]. Tüm etapları tamamlandığında 76,5 km2 alana, yıllık 200 milyon yolcu kapasiteye çıkarılabilen 2 terminali ile birbirinden bağımsız altı pisti[7] olacak şekilde hizmet verebilecektir. İnşa aşamasında iken havalimanının proje ismi İstanbul Yeni Havalimanı olarak belirlenmesine karşın, tamamlandığında adı İstanbul Havalimanı olarak açıklanmıştır. Yeni havalimanı için yapılan ihaleyi 3 Mayıs 2013'te İGA yatırımcılarının oluşturduğu Cengiz, Mapa, Limak, Kolin, Kalyon Ortak Girişim Grubu (OGG) cumhuriyet tarihinin en yüksek teklifi olan 22,152 milyar euroluk bir teklif ile kazanmıştır. İGA'nın 2022 yılı itibarıyla ortaklık yapısı şu şekildedir: %55 Kalyon Havacılık ve İnşaat A.Ş., %45 Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.​ İhalenin ardından, projenin temeli 7 Haziran 2014 tarihinde atılmıştır.[8]

İstanbul Havalimanı
İGA Havalimanı İşletmesi A.Ş. logo.svg
İstanbul Yeni Havalimanı airport Dec 2019.jpg
İstanbul Havalimanı'nın havadan görünümü
IATA: IST[1] - ICAO: LTFM
Özet
Havalimanı tipi Sivil
Sahibi Devlet Hava Meydanları İşletmesi
İşletici İGA İstanbul Havalimanı İşletmesi A.Ş.
Hizmet verdiği şehir İstanbul
Yer İmrahor-Tayakadın-Yeniköy, Arnavutköy
Açılış 29 Ekim 2018
Bağlantı merkezi (hub) Türk Hava Yolları, Onur Air
İnşa tarihi 2014 - 2018
Koordinatlar 41°15′39″K 28°44′32″D / 41.26083°K 28.74222°D / 41.26083; 28.74222
Web sitesi istairport.com
igairport.com
Harita
İstanbul üzerinde IST
IST
IST
Marmara üzerinde IST
IST
IST
Türkiye üzerinde IST
IST
IST
Avrupa üzerinde IST
IST
IST
Asya üzerinde IST
IST
IST
Havalimanının Marmara Bölgesi'ndeki konumu
Pistler
Yön Uzunluk Yüzey
m ft
16R/34L 3,750 12,303 Asfalt
17L/35R 4,100 13,451 Asfalt
16L/34R 3,750 12,303 Asfalt
17R/35L 4,100 13,451 Asfalt
18/36 3,060 10,039 Asfalt
İstatistikler (İstatistikler (2019))
Toplam Yolcu 52.578.008
Transfer Yolcu 39.857.182
Toplam Kargo 852.943

Havalimanı inşaatındaki çalışma koşullarının yetersizliği ve işçi ölümlerine dair haberler zaman zaman muhalif basın aracılığıyla kamuoyuna yansıtılmıştır. Ölümlerin kamuoyundan gizlendiği ve Şubat 2018 itibarıyla, 400 işçinin hayatını kaybettiği iddiaları Çalışma Bakanlığını açıklama yapmak durumunda bırakmıştır. Bakanlık açıklamasında, ölen işçi sayısının 27 olduğu belirtilmiştir.[9][10] Eylül 2018'de havaalanı işçilerinin, şartların iyileştirilmesi talebiyle düzenlediği geniş katılımlı eyleme, jandarmalar tarafından Toma ve biber gazı ile müdahale edilmiştir. İnşaat-İş Sendikası, eylemin ardından 600'e yakın işçinin gözaltına alındığını öne sürmüştür.[11][12]

TarihçeDüzenle

Arka planDüzenle

İstanbul Atatürk Havalimanı'nın yoğunluğu ve kapasite yetersizliğini öne süren Bakanlar Kurulu yeni bir havalimanının inşa edilmesine karar verdi.[13] 13 Ağustos 2012 tarihinde ise bölge seçimi yapılarak projenin hayata geçirilmesi için ilk adım atıldı.

İhale süreciDüzenle

Yeni Havalimanı’nın İhalesi 24 Ocak 2013 tarihinde açılıp 3 Mayıs 2013 günü sonlandırıldı.[14] Yüzde yirmi özkaynak zorunluluğunun öngörüldüğü ihaleye TAV, Alarko, IC, Limak, Makyol ve Varyap Holding katılım gösterdi.[15] Havalimanı işletme süresi şartlar dahilinde 25 yıl olarak sabitlendi.[16] İhale hazırlığının global büyüklükteki bir proje için kısa vadede gerçekleştiği fikri uzmanlar tarafından dile getirildi.[17][18] Sabancı Holding ise ihaleye katılmaktan vazgeçti.[19]

Türkiye tarihinin en büyük yatırımı olan Yeni Havalimanı İhalesi 3 Mayıs 2013 günü saat 10.00'da Ankara Esenboğa Havalimanı Sosyal Tesisleri'nde gerçekleştirildi.[20] İlk turda en yüksek teklifi Fraport şirketi verdi. İhaleyi 22 milyar 152 milyon euro ile Cengiz, Mapa, Limak, Kolin, Kalyon Ortak Girişim Grubu (OGG) kazandı. 6 saat süren 96 turlu ihaleden devlete, KDV dahil 26 milyar 142 milyon euro gelir çıktı.[21][22]

3 Mayıs 2013 tarihinde yapılan ihaleyi Cengiz, Mapa, Limak, Kolin, Kalyon Ortak Girişim Grubu (OGG)’nin kazanmasının ardından sözleşme DHMİ'nin 80. kuruluş yıldönümü olan 20 Mayıs 2013 tarihinde imzalandı.[23]

EleştirilerDüzenle

Proje ile ilgili açıklanan ÇED raporuna göre projenin çoğunluğunun mevcut ormanın üzerinde inşa edilecek olması nedeniyle bu bölgedeki ekolojik sisteme zarar verileceği endişesi gündeme getirildi. İnşaat bölgesindeki kurutulacak göl alanlarının sulak alan olma özelliklerini yitirecek olmaları da eleştirilen konuların başında geldi.[24]

İnşaat süreciDüzenle

 
Havalimanının inşa sürecinde çekilmiş bir fotoğrafı

İnşaat Süreci Sözleşmenin imzalanması ile birlikte, YİD (Yap-İşlet-Devret) usulünde inşa edilecek ve işletmeye alınacak İstanbul Yeni Havalimanı projesinin yapım hazırlıkları başlamıştır. Çok-disiplinli (multidisciplinary) teknik yaklaşımın entegre şekilde uygulanmasına ihtiyaç duyulan projenin yapım aşaması, sözleşmeye göre toplam 4 etapta gerçekleştirilecektir. “Faz 1” olarak adlandırılan ve 90 milyon yolcu/yıl kapasitesine sahip, ilk etap iki bölüme ayrılmaktadır: • Faz 1a - 2 adet bağımsız paralel pisti o 34L/16R pisti: Banket dahil 3750m x 75m ölçülerinde, CATIIIb operasyon özelliğinde, ICAO 4F referans kategorisinde asfalt kaplama o 35R/17L pisti: Banket dahil 4100m x 75m ölçülerinde, CATIIIb operasyon özelliğinde, ICAO 4F referans kategorisinde asfalt kaplama - Her ana piste ait aynı geometrik özelliklerde paralel yedek pist (34R/16L ve 35L/17R pistleri) - Paralel, bağlantı, hızlı çıkış ve end-around Taksiyolları - Uçak park, operasyon ve de-icing Apronları - Terminal Binası (Yaklaşık 1.4milyonm² toplam kullanım alanı ile tek çatı altında dünyanın en büyük Terminal binası) - 18,000 araçlık Katlı otopark - Tasarımı Pininfarina tarafından İstanbul ve Lale figüründen esinlenerek yapılmış 90m yüksekliğinde Hava Trafik Kontrol Kulesi (ATCT) ve Teknik Blok - VIP Terminali - Kargo Tesisleri (Yaklaşık 5milyon ton/yıl kapasitesine ulaşabilecek planlamada) - Kurtarma ve Yangın (ARFF) İstasyonu, (her ana pist için CAT10 standardında 1 adet toplam 2 adet) - Yakıt ikmal limanı, 300bin ton kapasiteli yakıt çiftliği ve yakıt hidran sistemi - 6 adet SMR ve 51 MLAT entegrasyonu ile dünyanın en kapsamlı Gelişmiş Yüzey Hareketleri Rehber ve Kontrol Sistemi (A-SMGCS) - Diğer Hizmet Binaları ve ilgili elektronik, elektrik, mekanik ile güvenlik sistemleri • Faz 1b - 1 adet bağımsız paralel pist (3’lü bağımsız paralel operasyona müsait) o 18/36 pisti: Banket dahil 3750m x 75m ölçülerinde, CATIIIb operasyon özelliğinde, ICAO 4F referans kategorisinde asfalt ve beton kaplama, - Paralel, bağlantı, hızlı çıkış ve end-around Taksiyolları - 45m yüksekliğinde ikinci Hava Trafik Kontrol Kulesi - Kurtarma ve Yangın (ARFF) İstasyonu, (3, ana pist için CAT10 standardında 1 adet) - De-icing apron - İlgili Hizmet Binaları ve elektronik, elektrik, mekanik ile güvenlik sistemleri

• Faz 2 - 1 adet Doğu-Batı yönünde pist - İlgili bağlantı, hızlı çıkış ve end-around Taksiyolları - İlgili Hizmet Binaları ve elektronik, elektrik, mekanik ile güvenlik sistemleri

• Faz 3 - 1 adet bağımsız paralel pist (4’lü bağımsız paralel operasyona müsait) - 1 adet paralel yedek pist - İlgili bağlantı, hızlı çıkış ve end-around Taksiyolları - İlgili operasyon, uçak park ve De-icing apronları - 30milyon/yıl kapasitesinde 2. Terminal binası - 2 nolu Hava Trafik Kontrol Kulesinin 3 ve 4 nolu pistlere hizmet edecek şekilde güncellenmesi - İlgili bağlantı yolları - İlgili Hizmet Binaları ve elektronik, elektrik, mekanik ile güvenlik sistemleri

• Faz 4 - 1 adet bağımsız paralel pist (5’li bağımsız paralel operasyona müsait) - İlgili bağlantı, hızlı çıkış ve end-around Taksiyolları - İlgili operasyon, uçak park ve De-icing apronları - 30milyon/yıl kapasitesinde Uydu Terminal binası - 5 ve 6 nolu pistlere hizmet edecek 3 nolu Hava Trafik Kontrol Kulesi - İlgili bağlantı yolları - İlgili Hizmet Binaları ve elektronik, elektrik, mekanik ile güvenlik sistemleri

Sözleşmeye göre 1a fazının 42 aylık yapım ve operasyona girmesi süresi 1 Mayıs 2015 tarihinde yapılan yer teslimi ile başlamış; en yoğun zamanında sahada 33,000 personel ve 3200 iş makinesi ile 7 gün 24 saat esasında çalışmaların yürütüldüğü; GPS izleme, LOD 400 BIM gibi en üst düzey koordinasyon ve saha uygulama teknolojilerini kullanıldığı inşaat süreci, 21 Haziran 2018 tarihinde Türkiye Cumhurbaşkanı Sn. Recep Tayyip Erdoğan Cumhurbaşkanlığı uçağı ile pistlere ilk inişi gerçekleştirmesi ile taçlanmış; Operasyonel Hazırlık (ORAT) sürecine takiben, 29 Ekim 2018 tarihinde Faz 1a etabı tamamlanmış ve “İstanbul Havalimanı” olarak işletmeye alınmıştır. Operasyonlar ile beraber Faz1b çalışmaları da devam etmiş; 18 Haziran 2020 tarihinde, tüm dünyayı etkileyen COVID-19 pandemi sürecine rağmen tamamlanmış ve 3. paralel pist Türkiye’de ilk defa gerçekleştirilen 3’lü paralel kalkış ile operasyona açılmıştır. Yaklaşık 1.4milyonm² Terminal binası, 18bin araçlık otoparkı ve aktif 5 pisti ile İstanbul Havalimanı ilk fazı itibari ile 90milyon yolcu kapasitesine sahiptir. Tüm operasyon altyapısı ise Faz 1 itibari ile 120milyon yolcuya hitap edebilecek şekilde planlanmış ve operasyona alınmıştır. Diğer fazların yapımı sözleşme şartlarına göre Master Planın güncellenmesi ve yolcu sayıların sözleşmede belirtilen rakamlara ulaşması ile başlayacak ve sözleşmede belirtilen sürelerde tamamlanacaktır. Buna göre 4 fazın sonunda 5 paralel bağımsız pist (toplamda 9 pist), ana terminal ve uydu terminal binaları ile 150milyon/yıl aktif yolcu kapasitesine ve 200milyon yolcu/yıl operasyonel altyapı kapasitesine ulaşılacaktır.

Açılış ve sonrasıDüzenle

 
Havalimanının iç görüntüsü

Resmî açılışı 29 Ekim 2018'de gerçekleştirilen havalimanının adı aynı gün İstanbul Havalimanı olarak açıklandı.[25]

Havalimanının üçüncü pisti, devlet konuk evi ve camisi 14 Haziran 2020'de açıldı.[26] 17 Temmuz 2020'de havalimanında bir müze ziyarete açıldı.[27][28][29]

4 Ekim 2019'da havalimanı içerisinde bir kütüphane hizmete açıldı.[30][31]

25 Haziran 2021'de Türkiye'nin ilk spotter alanı açıldı.[32]

YapıDüzenle

TerminallerDüzenle

 
Terminalin iç görünümü

Ana terminal binasının büyüklüğü 1,3 milyon m2'dir.[33] 2020'de LEED sertifikası alan terminal binası, dünyada bu sertifikaya sahip olan en büyük binadır.[34]

PistlerDüzenle

  • Havalimanına ait büyük uçakların iniş ve kalkışlarına uygun 3,5–4 km uzunluğunda Karadeniz'e dik olan 5 pist ve Karadeniz'e paralel uzanan 1 pist olmak üzere toplam 6 pist bulunuyor.
  • Bu pistler sayesinde F kodlu en büyük yolcu uçakları Airbus A380 ve Boeing 747-8 alana iniş yapabiliyor.
  • Bulunan iki taksi yolu 3.500 metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğinde. Bu taksi yollarının acil pist niteliği bulunuyor.[35] Bunlara bağlı küçük taksi yolları da inşa edildi.

Hava trafik kontrol kulesiDüzenle

 
Hava trafik kontrol kulesi

Temeli 2016 Ekim ayında atılan, 90 metre yüksekliğinde ve 17 katlı olarak projelendirilen hava trafik kontrol kulesi, lale figürlü tasarımı ile 2016 Uluslararası Mimarlık Ödülünü kazandı.[36][37][38]

Diğer yapılarDüzenle

Havalimanında 40.000 araç kapasiteli park yeri bulunmaktadır.[39] Ayrıca havalimanı içerisinde Yotel adlı ve 451 kabinli bir otel hizmet vermektedir.[40] Şubat 2020'de havalimanında bir adliye açıldı.[41]

İstanbul Havalimanı Ödüller ve SertifikalarDüzenle

İstanbul Havalimanı ÖdülleriDüzenle

Kristal Elma - 2021 33. Kristal Elma Ödül Töreni’nde, İnstagram sayfasına özel hazırlanan "Bosphorus Zone Game", "ATC Tower Game" ve "Catch the Luggage" oyun filtreleri ile İstanbul Havalimanı "Dijital Oyun" kategorisinde Bronz Elma kazandı.
Felis - 2021 18 Mart Çanakkale Zaferi için hazırlanılan Dinle Yolcu Projesi ile, Felis 2021 Ödülleri, Out of Home Bölümü, Ambient Kategorisi’nde İstanbul Havalimanı, Büyük Ödüle layık görüldü.
Ekovitrin - 2021 İstanbul Havalimanı, Ekovitrin Medya Grubu tarafından bu yıl 19.’su düzenlenen Uluslararası Yılın Starları Ödül Töreni’nde, Jüri tarafından “Türkiye’nin Global Markası” ödülüne layık görüldü.
ACI Europe Ödülleri - 2021 İstanbul Havalimanı, Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI) tarafından düzenlenen “17th ACI Europe Awards” kapsamında “Avrupa’nın En İyi Havalimanı” ödülüne layık görüldü.
ACI Europe Ödülleri - 2021 İstanbul Havalimanı, Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI) tarafından düzenlenen “17th ACI Europe Awards” kapsamında “Erişilebilir Havalimanı” ödülüne layık görüldü.
ACI Transport Ödülleri – 2021 İstanbul Havalimanı, dünya havacılık sektörünün en prestijli yayınları arasında gösterilen “2021 Air Transport Awards” Ödülleri’nde, “Yılın Havalimanı” ödülüne layık görüldü.
CX Awards Müşteri Deneyimi Ödülleri – 2021 İstanbul Havalimanı, Uluslararası arenada 2008’den bu yana müşteri deneyimi yarışmaları düzenleyen Awards International’ın Türkiye’de ilk kez düzenlediği ‘CX Awards Turkey-Müşteri Deneyimi Ödülleri 2021’den 4 ödül birden kazanarak büyük bir başarıya imza attı.  
Stevie Ödülleri “En İyi Kullanıcı Deneyimi” - 2021 Istanbul Airport mobil uygulaması üzerinden sesli adımlar ve erişilebilir rota ile görme engelli misafirlere sunulan yolculuk deneyimi ile İstanbul Havalimanı, "En İyi Kullanıcı Deneyimi" kategorisinde gümüş ödüle layık görüldü.
Brandon Hall Mükemmellik Ödülleri – 2021 Brandon Hall Group analistleri, yönetim ekibi ile alanının önde gelen uzmanlardan oluşan uluslararası bir jüri tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda İGA İstanbul Havalimanı, ‘Eğitim Gelişim’ ve ‘Yetenek Yönetimi’ başlıkları altında 6’sı altın, 1’i gümüş ve 1’i bronz olmak üzere toplam 8 mükemmellik ödülü almaya hak kazanarak büyük bir başarıya imza attı.
Stevie Ödülleri – 2021 İstanbul Havalimanı, Stevie Ödülleri kapsamında erişilebilirlik faaliyetleri, Follow Me projesi ve ARFF tatbikat ve tanıtım videosu ile 3 farklı kategoride 2 Altın, 1 Gümüş, 3 Bronz ödülüne layık görüldü.
Travel and Leisure Dergisi - 2021 İstanbul Havalimanı, New York merkezli, dünyaca ünlü Travel and Leisure Dergisinin “World’s Best Awards 2021” anketinde “Dünyanın En İyi 10 Havalimanı” arasında yer aldı. Derginin okuyucularının oylarıyla belirlenen listede 91.17 puanla ikinci sırada yer alan İstanbul Havalimanı, ilk 10 arasına en yüksek sıradan giriş yaptı
Condé Nast Traveler Dergisi  - 2021 Dünyaca ünlü seyahat dergisi Condé Nast Traveler'ın okuyucuları arasında düzenlenen ankette, 'Dünyanın En İyi Havalimanları' kategorisinde İstanbul Havalimanı ikinci olarak seçildi.
CXPA Impact Ödülleri - 2021 CXPA Impact Ödülleri'nde Çeşitlilik, Eşitlik ve Kapsayıcılık Sonuçları
Skytrax - 2020 İstanbul Havalimanı, Uluslararası alanda öncü havacılık kuruluşlarından Skytrax’in değerlendirmesine göre “5 Yıldızlı Havalimanı” ve “5 Yıldızlı Kovid-19 Önlemli Havalimanı” ödüllerinin sahibi oldu. Her iki ödülü aynı anda alan dünyadaki iki havalimanından biri olmayı başardı.
ACI Europe Ödülleri - 2020 İstanbul Havalimanı, Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI) tarafından verilen 16. ACI Avrupa Ödülleri kapsamında, “Dijital Dönüşüm Ödülü”ne layık görülerek dijital dönüşüm dalında 'Avrupa’nın En İyi Havalimanı Ödülü’nü kazandı.
International Airport Review - 2019 International Airport Review dergisinin düzenlediği “Readers’ Choice 2019’’ (Okuyucuların Seçimi) ödüllerinde İstanbul Havalimanı “Yılın Havalimanı'' kategorisinde ödüle layık görüldü.
Global Traveler Leisure Lifestyle - 2019 İstanbul Havalimanı, dünyada turizm sektörünün en prestijli yayınlarından Global Traveler'ın Leisure Lifestyle ödüllerinde ‘Üstün Yenilik’ kategorisinde ‘Özel Başarı Ödülü’ne layık görüldü.
Future IT Summit -2018 Gelişmiş ve yenilikçi altyapısı ile İstanbul Havalimanı, “En İyi Altyapı” kategorisinde ödüle layık görülürken, İGA CIO’su Ersin İnankul “Havacılık Dalında Yılın CIO’su” seçildi.
SAP Türkiye Kalite Ödülleri - 2018 Detaysoft danışmanlığında hayata geçen SAP S/4HANA projesiyle, SAP Quality Awards 2018 kapsamında “Kalite Özel Ödülü” sahibi İGA İstanbul Havalimanı oldu.
Stevie Uluslararası İş Ödülleri - 2018 İstanbul Havalimanı, 2016 yılında kurduğu “Sosyal Yatırım Programı”nın alt projesi olan “İGA Kalkınma Akademisi” ile Stevie Ödülleri’nde 'Yılın Sosyal Sorumluluk Programı Ödülü’ kategorisinde bronz ödüle layık görüldü.
IDC Türkiye - 2017 Amerikan pazar araştırmaları şirketi IDC, İstanbul Havalimanı için yapılan Nesnelerin İnterneti Uygulaması Projesi’ni, 'En İyi Maliyet Uygunluk Ödülü'ne layık gördü.
The International CSR Excellence Ödülleri - 2017 İGA’nın, İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü ve İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) işbirliği ile bu yıl ikincisini düzenlediği “İstanbul Liseler Arası Model Uçak Yarışması”, bağımsız jürisiyle dünya çapında sosyal sorumluluk projelerini değerlendiren The International CSR Excellence Awards’da Topluma Karşı Sorumluluk Ödülü'ne layık görüldü.  
Türkiye Bonds and Loans - 2017 Türk sermaye piyasaları ile finans sektörünün en saygın ödülü olan 2017 Türkiye Bonds & Loans Ödülleri kapsamında İstanbul Havalimanı inşasını üstlenen İGA, projeye verdiği finansman kredisi ile 'Ulaşım Finansmanı' kategorisinde büyük ödülü aldı.
Stevie Uluslararası İş Ödülleri - 2017 İstanbul Havalimanı Projesi, inşaat sahasına yakın dokuz mahallede başlattığı Sosyal Yatırım Programı ile 2017 Stevie Uluslararası İş Ödülleri, Yılın Sosyal Sorumluluk Programı kategorisinde Ödülü’ne layık görüldü.
Dünya Mimarlık Festivali (WAF) - 2016 İstanbul  Havalimanı Projesi, 16-18 Kasım 2016 tarihleri arasında Berlin’de dünya mimarları ve tasarımcılarını buluşturan Dünya Mimarlık Festivali’nde (WAF) “Gelecek Projeler - Altyapı” kategorisinde, terminal binası tasarımı ile ödüle layık görüldü.
Chicago Athenaeum - 2016 İstanbul Havalimanı Uçuş Kontrol Kulesi, Chicago Athenaeum tarafından 2016 Uluslararası Mimarlık Ödülü’ne layık görüldü
Genç Liderler ve Girişimciler Derneği - 2016 Arnavutköy Tolga Eti İlköğretim Okulu ve Durusu Roman Derneği işbirliğiyle hayata geçirdiği projenin ilk fazı, Genç Liderler ve Girişimciler Derneği tarafından Uluslararası Kurumsal Sosyal Sorumluluk Ödülü’ne layık görüldü.

İstanbul Havalimanı SertifikalarıDüzenle

ACI Birinci Seviye Karbon Salınımı Sertifikası - 2021 İstanbul Havalimanı, Havalimanı Karbon Akreditasyonu (Airport Carbon Accreditation) kapsamında Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI) tarafından verilen "Birinci Seviye Karbon Salımı Sertifikası"nı almaya hak kazandı.
ACI Havalimanı Sağlık Akreditasyonu - 2021 Pandemi sırasında aldığı sıkı sağlık önlemleri ile yolcularına “güvenli ve sıfır riskli” yolculuk imkânı tanıyan İstanbul Havalimanı, Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI) tarafından 5 ana başlık altında, 72 soru ve toplam 134 alt madde denetimi sonrası verilen ‘Havalimanı Sağlık Akreditasyonu’nu yeniden almayı başardı.
Birinci Seviye Karbon Salımı Sertifikası - 2021 Çevre ve sürdürülebilirlik programı kapsamında yürütülen karbon ayak izlerini yönetme ve azaltma çalışmaları neticesinde İstanbul Havalimanı, uluslararası sertifika almaya hak kazandı. Uluslararası Havalimanları Konseyi tarafından 2009 yılında başlatılan Havalimanı Karbon Akreditasyonu kapsamında yükümlülüklerini yerine getirerek, 2021 yılında “Birinci Seviye Karbon Salımı Sertifikası”nı aldı.
BSI Sertikaları - 2020 Sürdürülebilir kalkınma ilkeleri ve uluslararası standartlar doğrultusunda çalışmalarını sürdüren İGA, uluslararası belgelendirme kuruluşu İngiliz Standartları Enstitüsü (British Standards Institution) tarafından sertifikalandırıldı.

- ISO 9001 Kalite Yönetimi - ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetimi - ISO 14001 Çevre Yönetimi - ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetimi - ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemleri

Çin Dostu Havalimanı - 2020 Çin Halk Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu Cui Wei’nin katıldığı törenle konsolosluk tarafından verilen “Çin Dostu Havalimanı” belgesine layık görülen İstanbul Havalimanı bu alanda projeyi tam kapsamlı şekilde uygulayan dünyadaki ilk terrminal binası olma başarısını gösterdi.
ACI Havalimanı Sağlık Akreditasyonu – 2020 İstanbul Havalimanı, Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI) tarafından verilen “Havalimanı Sağlık Akreditasyonu” sertifikasını ise tüm dünyada alan ilk havalimanı olmayı başardı.
Covid-19 Havacılık Sağlık Emniyeti Protokolü - 2020 İstanbul Havalimanı, Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı’nın (EASA) yayınladığı “Covid-19 Havacılık Sağlık Emniyeti Protokolü” imzalayarak uluslararası bir sertifika ile sağladığı önlemleri tescilledi.
LEED Altın Sertifikası - 2020 Amerikan Yeşil Bina Konseyi, İstanbul Havalimanı terminalini dünyanın en büyük LEED sertifikalı binası olarak tescilledi.
TIER 3 Sertifikası - 2017 İstanbul Havalimanı'nda konumlanan veri merkezi ile dünyanın ilk Tier 3 Sertifikalı Veri Merkezine sahip havalimanı olmuştur.
ENVISION Sertifikası - 2017 İGA, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından en fazla istihdam sağlayan firma kategorisinde “Türkiye birinciliği” ve en çok prim ödeyen şirketler arasında da üçüncülük ödüllerine layık görüldü.
ISO 14001: Çevre Yönetim Sistemi Belgesi - 2016 İGA, Türkiye’de havacılık sektöründe ve diğer karşılaştırmalı sektörlerde yenilenen ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi Belgesi’ni almaya hak kazanan ilk ve tek şirket oldu.

Hava Yolları ve Uçuş Noktaları[42]Düzenle

YolcuDüzenle

Hava yollarıUçuş noktaları
Aegean Airlines Atina
Aeroflot Moskova-Şeremetyevo
Afriqiyah Airways Beyda, Trablus-Mitiga
Air Albania Kökes,[43] Tiran
Air Algérie Annâbe, Cezayir, Konstantin, Vahran
Air Astana Almatı, Atırav, Astana
Air France Paris-Charles de Gaulle
Air Moldova Kişinev
Air Serbia Belgrad
All Nippon Airways Tokyo-Haneda[44]
Ariana Afghan Airlines Kâbil, Mezar-ı Şerif
Asiana Airlines Seul-Incheon
Ata Hava Yolları Tahran-İmam Humeyni, Tebriz
Avia Traffic Company Bişkek
Azerbaycan Hava Yolları Bakü
Badr Airlines Hartum
Belavia Minsk
British Airways Londra-Heathrow
Buraq Air Trablus-Mitiga
China Southern Airlines Pekin-Daxing, Vuhan
Corendon Airlines Kazablanka
EgyptAir Kahire
Emirates Dubai-Uluslararası
Ethiopian Airlines Addis Ababa
Etihad Airways Abu Dabi
Fly Baghdad Bağdat, Erbil
FlyOne Armenia Erivan
Ghadames Air Transport Trablus-Mitiga
Gulf Air Bahreyn
HiSky Kişinev
IndiGo Delhi
Iran Air Tahran-İmam Humeyni
Iran Aseman Airlines Tahran-İmam Humeyni, Urmiye
Iraqi Airways Bağdat, Basra, Erbil, Süleymaniye
Jazeera Airways Kuveyt
Jordan Aviation Amman-Kraliçe Aliye
Kam Air Kâbil
KLM Amsterdam
Korean Air Seul-Incheon
Kuwait Airways Kuveyt
LOT Polish Airlines Varşova-Chopin
Lufthansa Frankfurt
Libyan Airlines Beyda, Trablus-Mitiga
Libyan Wings Trablus-Mitiga
Mahan Air Tahran-İmam Humeyni
Meraj Airlines Meşhed, Tahran-İmam Humeyni
Middle East Airlines Beyrut
Nordwind Airlines[45] Kaliningrad, Kazan, Moskova–Sheremetyevo,[46] Rostov-on-Don, Saint Petersburg, Samara
Nouvelair Tunus
Oman Air Maskat
Onur Air Kuveyt
Pegasus Hava Yolları İzmir
Pobeda Kazan, Mineralnye Vody, Moscow–Sheremetyevo ,[47] Moskova–Vnukovo, Ufa, Yekaterinburg[48]
Qatar Airways Doha
Qeshm Air Tahran-İmam Humeyni
Red Wings Airlines Kazan, Moskova-Domodedovo, Rostov-na-Donu, Sankt Peterburg, Ufa, Yekaterinburg
Rossiya Airlines Sankt Peterburg
Royal Air Maroc Kazablanka
Royal Jordanian Amman-Kraliçe Aliye
Saudia Cidde, Medine, Riyad
SCAT Aktau, Çimkent
Sichuan Airlines Çengdu
Singapore Airlines Singapur[49]
SkyUp Kyiv–Boryspil, Lviv, Odessa
Sezonluk: Kharkiv, Zaporizhzhia [50]
Somon Air Duşanbe
Taban Air İsfahan, Tahran-İmam Humeyni
TAROM Bükreş
Transavia France Nantes
Tunisair Tunus
Türk Hava Yolları Abidjan, Abu Dhabi, Abuja, Accra, Adana, Addis Ababa, Adıyaman, Ağrı, Algiers, Almaty, Aktau[51], Amasya, Amman–Queen Alia, Amsterdam, Ankara, Antalya, Antananarivo, Aqaba, Ashgabat, Asmara, Athens, Atlanta, Baghdad, Bahrain, Bakü , Bamako, Bangkok–Suvarnabhumi, Banjul, Barcelona, Bari, Basel/Mulhouse, Basra, Batman, Batumi, Beijing–Capital, Beirut, Belgrade, Berlin, Bilbao, Billund, Bingöl, Birmingham, Bishkek, Bodrum, Bogotá, Bologna, Bordeaux, Boston, Bremen, Brüksel, Bucharest, Budapest, Buenos Aires–Ezeiza, Cairo, Cakarta–Soekarno-Hatta, Cancún, Cape Town, Caracas, Casablanca, Catania, Chicago–O'Hare, Chișinău, Cluj-Napoca, Cologne/Bonn, Colombo–Bandaranaike, Conakry, Constanța, Constantine, Copenhagen, Cotonou, Çanakkale, Dakar–Diass, Dalaman, Dammam, Dar es Salaam, Delhi, Denizli, Denpasar/Bali, Dhaka, Diyarbakır, Djibouti, Doha, Douala, Dubai, Dublin, Dubrovnik, Durban, Dushanbe, Düsseldorf, Edinburgh, Balıkesir, Elazığ, Entebbe, Erbil, Lefkoşa-Ercan, Erzincan, Erzurum, Frankfurt, Freetown, Ganja, Gassim, Gaziantep, Gazipaşa, Geneva, Gothenburg, Graz, Guangzhou, Hakkâri, Hamburg, Hannover, Hanoi, Hatay, Havana, Helsinki, Ho Chi Minh City, Hong Kong, Houston–Intercontinental, Hurghada, Iğdır, İsfahan, İskenderiye, İslamabad, İzmir, Jeddah, Johannesburg–O. R. Tambo, Kabul, Kahramanmaraş, Karachi, Kars, Kastamonu, Kathmandu, Kayseri, Kazan, Kharkiv, Khartoum, Kherson, Kigali, Kilimanjaro, Kinshasa–N'djili, Konya, Krasnodar, Kuala Lumpur–International, Kütahya, Kuveyt, Kyiv–Boryspil, Lagos, Lahore, Leipzig/Halle, Libreville, Lisbon, Ljubljana, London–Gatwick, London–Heathrow, Los Angeles, Lusaka, Luxembourg, Luxor, Lviv, Lyon, Madrid, Mahé, Malabo, Málaga, Malatya, Malé, Malta, Manchester, Manila, Maputo, Mardin, Marrakech, Marseille, Mashhad, Mauritius, Mazar-i-Sharif, Medina, Mexico City, Miami, Milan–Malpensa, Minsk, Mogadishu, Mombasa, Montréal–Trudeau, Moscow–Vnukovo, Mumbai, Munich, Muş, Muscat, Nairobi–Jomo Kenyatta, Najaf, Nakhchivan, Napoli, N'Djamena, Nevşehir, Newark,[52] New York–JFK, Niamey, Nice, Nouakchott, Nuremberg, Astana, Odessa, Oran, Ordu–Giresun, Osaka–Kansai,[53] Oslo, Ouagadougou, Panama City–Tocumen, Paris–Charles de Gaulle, Phuket, Podgorica, Pointe Noire, Port Harcourt, Porto, Port Sudan, Prague, Pristina, Riga, Riyadh, Rome–Fiumicino, Rostov-on-Don, Saint Petersburg, Salzburg, Samara, Samarkand, Samsun, San Francisco, Şanlıurfa, São Paulo–Guarulhos, Sarajevo, Seoul–Incheon, Shanghai–Pudong, Sharjah, Sharm El Sheikh, Shiraz, Singapore, Sinop, Şırnak, Sivas, Skopje, Sochi, Sofia, Stockholm–Arlanda, Strasbourg, Stuttgart, Sulaymaniyah, Tabriz, Ta'if, Taipei–Taoyuan, Tallinn, Tashkent, Tbilisi, Tehran–Imam Khomeini, Tel Aviv, Selanik, Tokyo–Haneda, Tokyo–Narita, Toronto–Pearson, Toulouse, Tokat, Trabzon, Tunis, Türkistan, Ufa, Ulaanbaatar, Uşak, Ürgenç, Valencia, Van, Vancouver, Varna, Venice, Vienna, Vilnius, Voronezh, Warsaw–Chopin, Washington–Dulles, Xi'an, Yanbu, Yaoundé, Yekaterinburg, Zagreb, Zanzibar, Zaporizhzhia, Zonguldak, Zürich
Sezonluk: Friedrichshafen, Moroni, Pisa, Rovaniemi
Turkmenistan Airlines Aşkabat
Ukraine International Airlines Kiev-Borispil, Odessa
Utair Grozny[54]
Uzbekistan Airways Semerkant, Taşkent
Zagros Airlines Meşhed, Tahran-İmam Humeyni

KargoDüzenle

Hava yollarıUçuş noktaları
Emirates SkyCargoDubai,[55] London–Heathrow[55]
Turkish Cargo340'tan fazla destinasyon[56]

İstatistiklerDüzenle

Yolcu istatistikleriDüzenle

Kaynak Vikiveri sorgusuna bakın.


Yıl İç hatlar Dış hatlar Toplam
2018[57] 65.006 30.199 95.205
2019[58] 12.574.641 39.434.579 52.009.220
2020[59] 7.473.875 15.936.505 23.410.380
2021[60] 10.590.203 26.586.306 37.176.509

UlaşımDüzenle

 
Havalimanının yerleşim planı

İstanbul Havalimanı karayolu taşımacılığında D-020 Karayolu, Kuzey Marmara Otoyolu ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü ile entegredir. Ayrıca Yüksek Hızlı Tren ile M11 metrosu havalimanına bağlantı sağlayacaktır. Tren Gebze-Yavuz Sultan Selim Köprüsü-Halkalı güzergahında, metro ise Gayrettepe-Halkalı güzergahında ara durak olarak hizmet verecektir. Metronun inşaatı devam etmekte olup Yüksek Hızlı Tren'in proje çalışmaları devam etmektedir. Mevcut durumda Havalimanına sadece şehir içinde İETT ve Havaist, şehir dışından ise İstanbul Seyahat araçlarıyla ulaşım imkânı mevcuttur.[61] Ayrıca özel transfer hizmeti sağlayan firmalar da mevcuttur. Bu firmalar tarifeli taşımacılık hizmetleri için önceden bilet hazırlamalı ve bu biletlerde yolcuların kimlik bilgileri detaylı şekilde yer almalıdır.[62]

1 Temmuz 2021 itibarıyla İETT'nin 6 hattı, HAVAİST'in ise 10 hattı ile havalimanı-şehir merkezi arasındaki ulaşım sağlamaktadır. Ayrıca İstanbul Seyahat ile 2 adet şehirlerarası hattı aktif olarak hizmet vermektedir. BURULAŞ (Bursa Ulaşım Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm San. Ve Tic. A.Ş.) BBBUS markası ile Nisan 2021 tarihinden itibaren seferlerine başlamıştır.

İstanbul Havalimanı'na ulaşan demiryolu hatlarıDüzenle

Hat Destinasyon Durum
Gayrettepe - Halkalı İnşa aşamasında
Gebze - YSS Köprüsü - Halkalı Proje aşamasında

İstanbul Havalimanı İETT hatları[63]Düzenle

Hat Kodu Destinasyon Ücret
H-1 Mahmutbey Metro Çift Bilet (₺11)
H-2 Mecidiyeköy
H-3 Halkalı Marmaray
H-6 Yunus Emre Mah. / Arnavutköy
H-8 Hacıosman Metro / Sarıyer
H-9 Cevizlibağ
İstanbul Havalimanı İETT Durağı 9 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İstanbul Havalimanı Havaist hatları[64]Düzenle

Hat Kodu Destinasyon Ücret
HVİST-5 Esenler Otogar - Göktürk ₺32
HVİST-6 Güneşli - Halkalı ₺30
HVİST-7 Beylikdüzü - Çatalca ₺50
HVİST-8 Bahçeşehir - Başakşehir ₺32
HVİST-9 Kadıköy - Tepeüstü ₺46
HVİST-10 Sabiha Gökçen H.L. ₺52
HVİST-12 Beyazıt - Aksaray ₺42
HVİST-13 Bakırköy - Yenibosna ₺37
HVİST-14 Taksim ₺42
HVİST-14B 4.Levent - Zincirlikuyu - Beşiktaş ₺35
hava.ist 27 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İstanbul Havalimanı İstanbul Seyahat hatları[65]Düzenle

[66]

Destinasyon Ücret
Çorlu ₺150
Tekirdağ Otogar
Çerkezköy ₺140
Kapaklı Otogar
Saray Otogar ₺150
Lüleburgaz Otogar ₺170
Babaeski Otogar ₺180
Edirne Otogar ₺200
Kırklareli

İstanbul Havalimanı BURULAŞ-BBBUS[67]Düzenle

Destinasyon Ücret
Bursa ₺175

İstanbul Havalimanı HAVALINES[68]Düzenle

Destinasyon Ücret
Gebze ₺70
İzmit ₺80
Sakarya ₺100

İstanbul Havalimanı MüzesiDüzenle

İstanbul Havalimanı Müzesi, Türk kültürünün dünya vatandaşlarına tanıtılması amacıyla Türkiye’de bir ilki daha gerçekleştirerek İstanbul Havalimanı Müzesi’ni yolcularının hizmetine sun​du. 29 müzeden 316 eserin yer aldığı İstanbul Havalimanı Müzesi, 1.000 m²'lik alanda “Türkiye'nin Hazineleri; Tahtın Yüzleri” sergisi ile hizmet vermeye başladı. İstanbul Havalimanı Müzesi, “Türkiye’nin Hazineleri; Tahtın Yüzleri” Sergisini de içerisinde barındırmaktadır.

Dünyada sayılı, Türkiye’de ise bir ilk olan müze, dış hatlar giden yolcu katında yer almaktadır.​[69]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "İstanbul Havalimanı 'IST' kodunu aldı". Air Türk Haber. 6 Nisan 2019. 6 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2019. 
  2. ^ "3. Havalimanı Nereye Yapılacak?". TRT Haber. 19 Kasım 2012. 17 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2014. 
  3. ^ NTVMSNBC http://www.ntvmsnbc.com/id/25398959. 16 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Eksik ya da boş |başlık= (yardım)
  4. ^ "Bakan Yıldırım 3. havalimanının tam yerini açıkladı". NTVMSNBC. 19 Kasım 2012. 9 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2014. 
  5. ^ "3. Havalimanının Yeri Belli Oldu". CNNTÜRK. 19 Kasım 2012. 17 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2014. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2021. 
  7. ^ "İşte yeni İstanbul!". HABERTÜRK. 2 Haziran 2012. 14 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2014. 
  8. ^ "İstanbul'un 3. havalimanı 29 Ekim 2017'de açılacak". İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 12 Şubat 2015. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2015. 
  9. ^ ""3. Havalimanı inşaatında 400 işçinin ölümü gizlendi" iddiası: Sus payı 400 bin lira". T24.com.tr. 12 Şubat 2018. 14 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2018. 
  10. ^ "Çalışma Bakanlığı: 3. havalimanında 400 değil, 27 işçi öldü". Sputnik. 14 Şubat 2018. 14 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2018. 
  11. ^ "3. havalimanı inşaatında eylem ikinci gününde: Çok sayıda işçi gözaltında". Sputnik. 15 Eylül 2018. 15 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2018. 
  12. ^ "Yeni havalimanı şantiyesine sabaha karşı baskın: Yüzlerce işçiye gözaltı". Diken. 15 Eylül 2018. 15 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2018. 
  13. ^ "İşte üçüncü havalimanı". Radikal gazetesi. 8 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013. 
  14. ^ http://www.taraf.com.tr/haber/yeni-havalimani-icin-tarih-aciklandi.htm [ölü/kırık bağlantı]
  15. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2013. 
  16. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2012. 
  17. ^ http://www.aksam.com.tr/ucuncu-havalimani-macerasi--8966y.html[ölü/kırık bağlantı]
  18. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2013. 
  19. ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2013. 
  20. ^ "İstanbul'a 3. havalimanı ihalesi Esenboğa'da yapılacak". CNN Turk. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013. 
  21. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2013. 
  22. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2013. 
  23. ^ "3. havalimanı sözleşmesi 20 Mayıs'ta imzalanacak". Bloomberg HT. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2013. 
  24. ^ "Korku filmi senaryosu gibi". Cumhuriyet gazetesi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013. 
  25. ^ "Cumhurbaşkanı Erdoğan adını açıkladı: İstanbul Havalimanı". NTV.com.tr. 29 Ekim 2018. Erişim tarihi: 29 Ekim 2018. 
  26. ^ "İstanbul Havalimanı'nda 3. bağımsız pist, Devlet Konukevi ve cami hizmete açılıyor". Anadolu Ajansı. 14 Haziran 2020. 15 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2020. 
  27. ^ "İstanbul Havalimanı Müzesi açıldı". Haberturk.com. 17 Temmuz 2020. 18 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2020. 
  28. ^ "Dünya'nın en büyük havalimanı müzesi İstanbul Havalimanı'nda hizmete girdi". Milliyet. 17 Temmuz 2020. 22 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2020. 
  29. ^ "İstanbul Havalimanı Müzesi 'Türkiye'nin Hazineleri-Tahtın Yüzleri' sergisiyle açıldı". Anadolu Ajansı. 17 Temmuz 2020. 22 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2020. 
  30. ^ "Kütüphane". 3 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2021. 
  31. ^ "İstanbul Havalimanı Kütüphanesi Açıldı!". 3 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2021. 
  32. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2022. 
  33. ^ "Arşivlenmiş kopya". 31 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2018. 
  34. ^ Taşkıran, İzzet (27 Mayıs 2020). "İstanbul Havalimanı terminali dünyanın en büyük 'LEED Altın' sertifikalı binası seçildi". Anadolu Ajansı. 2 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2020. 
  35. ^ "Arşivlenmiş kopya". 30 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2013. 
  36. ^ 3. Havalimanı'nda "Ödüllü Kule" için temel atıldı 2 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. milliyet.com.tr, erişim 19 Şubat 2017
  37. ^ 3. Havalimanı Hava Trafik Kontrol Kulesinin temeli atıldı 3 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. trthaber.com/, erişim 19 Şubat 2017
  38. ^ Cebeci, Uğur (20 Aralık 2017). "Kuleye çıktık". Hürriyet. 20 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2017. 
  39. ^ "Arşivlenmiş kopya". 7 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2020. 
  40. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2020. 
  41. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2021. 
  42. ^ "Havayolu Şirket Bilgileri". İstanbul Airport. 16 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2022. 
  43. ^ "Air Albania Offers $1.19 Fares To Celebrate New Kukës Airport". Simple Flying. 25 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2021. 
  44. ^ Karp, Aaron (23 Ocak 2020). "ANA to launch Tokyo Haneda-Istanbul route, shifts three US routes from Narita to Haneda" (İngilizce). Routes Online. 25 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2020. 
  45. ^ Liu, Jim. "Nordwind expands Istanbul network from late-Oct 2020". Routesonline. 26 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  46. ^ Liu, Jim. "Nordwind adds Moscow – Istanbul service from Oct 2020". Routesonline. 27 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2020. 
  47. ^ "В Шереметьево празднуют «Победу»". kommersant. 8 Şubat 2021. 2 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  48. ^ Liu, Jim. "Pobeda increases Istanbul flights form Nov 2020". 28 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  49. ^ "Relocation of Istanbul Airport Operations". Singapore Airlines. 28 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2019. 
  50. ^ "Istanbul for everyone: SkyUp launches flights from Zaporizhzhia and Kharkiv". skyup.aero. 11 Mart 2021. 16 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  51. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2021. 
  52. ^ Liu, Jim. "Turkish Airlines continues to delay Newark/Vancouver service to Jan 2021". Routesonline. Erişim tarihi: 1 Ekim 2020. [ölü/kırık bağlantı]
  53. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  54. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  55. ^ a b skycargo.com 5 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. retrieved 2 November 2020
  56. ^ "Turkish Cargo Hakkında". www.turkishcargo.com.tr. Turkish Cargo. 8 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2022. 
  57. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 7 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Haziran 2019. 
  58. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 26 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Eylül 2020. 
  59. ^ "DHMİ 2020 Yolcu İstatistikleri" (PDF). 30 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Ocak 2022. 
  60. ^ "DHMİ 2021 Yolcu İstatistikleri" (PDF). 6 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Ocak 2022. 
  61. ^ https://bilgii.net/istanbul-havalimani-yeni-ulasim-yollari/ 30 Ekim 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. İstanbul Havalimanı'na Ulaşım Yolları
  62. ^ "Karayolu Taşımacılığı ve Karayolu Yönetmeliği". Istanbul Airport Transfer Expert. 8 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2021. 
  63. ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Haziran 2019. 
  64. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2020. 
  65. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2022. 
  66. ^ https://istanbulseyahat.com.tr/otobus-bileti-ara
  67. ^ "BURULAŞ-BBBUS". İstanbul Airport. 24 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2022. 
  68. ^ "HAVALINES". İstanbul Airport. 24 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2022. 
  69. ^ "İstanbul Havalimanı Müzesi, "Türkiye'nin Hazineleri; Tahtın Yüzleri" Sergisi". www.istairport.com/tr sitesi,. 14 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2022. 

Dış bağlantılarDüzenle