M1 (İstanbul metrosu)

İstanbul metrosu hattı

M1ᴀ (Yenikapı - Atatürk Havalimanı) & M1ʙ (Yenikapı - Kirazlı) Metro Hatları, İstanbul'da yer alan hafif raylı metro hatlarıdır. 1989 yılında hizmete açılmasıyla İstanbul ve Türkiye'nin ilk şehir içi raylı sistem hattı unvanına sahiptir.


Line M1 Line M1
M1ᴀ (Yenikapı - Atatürk Havalimanı) Metro Hattı
M1ʙ (Yenikapı - Kirazlı) Metro Hattı
Genel bilgiler
Tip Hafif raylı metro
Sistem İstanbul metrosu
Durum İşletmede
M1ᴀ (Yenikapı - Atatürk Havalimanı)
M1ʙ (Yenikapı - Kirazlı)

Yenileme sebebiyle geçici olarak kapalı
M1ᴀ (Yenibosna)

İnşa hâlinde
M1ʙ (Kirazlı - Fatih)

İhale aşamasında
M1ʙ (Fatih - Halkalı)
Bölge İstanbul, Türkiye
Terminal Yenikapı
Atatürk Havalimanı (Şu an)
Kirazlı (Şu an)
Halkalı (Gelecekte)
İstasyonlar M1ᴀ: 18
M1ʙ: 22 (İşletmede: 13, İnşa halinde: 9)
Sefer sıklığı 3 dakika
Yolculuk süresi M1ᴀ: 32 dakika
M1ʙ: 22 dakika
Rotalar M1ᴀ, M1ʙ
Tren sayısı 105[1]
Web sitesi M1ᴀ Hattı Resmî Sitesi
M1ʙ Hattı Resmî Sitesi
M1ʙ Hattı Halkalı Uzatması Proje Sayfası
İşletim
Açılış M1ᴀ: 3 Eylül 1989
M1ʙ: 14 Haziran 2013
Sahibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) Metro İstanbul
Depo merkezleri Esenler
Teknik
Hat uzunluğu 26,8[1] km (16,7 mi)
Hat açıklığı Standart (1435 mm)
Rota sayısı 4
Yenikapı - Atatürk Havalimanı
Yenikapı - Kirazlı
Atatürk Havalimanı - Yenikapı
Kirazlı - Yenikapı
Güzergâh haritası

Marmaray (Halkalı - Gebze) Banliyö Treni (Yenikapı)
Yenikapı / M2 (Yenikapı - Hacıosman) Metro Hattı (Yenikapı)T6 (Sirkeci - Kazlıçeşme) Tramvay Hattı (Yenikapı)IST-Water transport.svg (İDO Yenikapı)
Aksaray / T1 (Bağcılar - Kabataş) Tramvay Hattı (Yusufpaşa)
Emniyet ‐ Fatih
Topkapı ‐ Ulubatlı / T4 (Topkapı - Mescid-i Selam) Tramvay Hattı (Vatan)
Metrobüs
Bayrampaşa ‐ Maltepe
Sağmalcılar
Kocatepe
Otogar
Depo
Esenler
Terazidere
Menderes
Davutpaşa ‐ YTÜ
Üçyüzlü
Merter
T1 (Bağcılar - Kabataş) Tramvay Hattı (Bağcılar) / Bağcılar Meydan
Metrobüs (Merter)
M3 (Bakırköy İDO - Kayaşehir Merkez) Metro Hattı (Kirazlı)HızRay / M34 (Beylikdüzü - Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro Hattı (Kirazlı) / Kirazlı
Zeytinburnu / T1 (Bağcılar - Kabataş) Tramvay HattıMetrobüs (Zeytinburnu)
Bakırköy ‐ İncirli / M2 (Yenikapı - Hacıosman) Metro HattıM3 (Bakırköy İDO - Kayaşehir Merkez) Metro HattıM20 (İncirli - TÜYAP) Metro Hattı (İncirli)
Barbaros
Bahçelievler Metrobüs (Bahçelievler)
Malazgirt
Ataköy ‐ Şirinevler / Metrobüs (Şirinevler)
M9 (Ataköy - Olimpiyat) Metro Hattı (Mimar Sinan) / Mimar Sinan
Yenibosna / M9 (Ataköy - Olimpiyat) Metro Hattı (Yenibosna)
Fatih
DTM ‐ İstanbul Fuar Merkezi
Halkalı - Üniversite
Mehmet Akif Ersoy
Atatürk Havalimanı
Yenidoğan
Bezirganbahçe
M11 (Gayrettepe - İstanbul Havalimanı - Halkalı) Metro HattıHızRay / M34 (Beylikdüzü - Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro Hattı (Halkalı) / Halkalı
Yüksek Hızlı Tren (YHT)Marmaray (Halkalı - Gebze) Banliyö TreniHalkalı - Bahçeşehir Raylı Sistemi (Halkalı)

Toplam uzunluğu 26,8 kilometre olan hatta 23 istasyon bulunmaktadır. M1ʙ Kirazlı - Halkalı uzatması tamamlandığında toplam istasyon sayısı 32'ye çıkacaktır. Yenikapı istasyonundan başlayan hat Otogar istasyonuna geldiğinde iki yöne ayrılır: bir hat Atatürk Havalimanı yönüne, diğer hat Kirazlı yönüne gider.

Hatta sadece 1988 model ABB araçları hizmet vermektedir. 06.00 - 00.00 saatleri arasında hizmet veren her iki hattın Yenikapı - Otogar arası sefer sıklığı pik saatlerde 3 dakika olup Otogar - Atatürk Havalimanı ile Otogar - Kirazlı arasındaki bölümde ise sefer sıklığı pik saatlerde 6 dakikadır.

TarihçeDüzenle

M1ᴀ hattı[2], 3 Eylül 1989'da Aksaray - Kocatepe arasında hizmete girmiştir. Sonrasında 3 Aralık 1989'da Esenler istasyonu açılmıştır. 5 sene sonra 31 Ocak 1994'te Otogar - Zeytinburnu arası, 7 Mart 1994'te Bakırköy ‐ İncirli, 26 Temmuz 1995'te Ataköy ‐ Şirinevler, 25 Ağustos 1995'te Yenibosna, 15 Ocak 1999'da Bahçelievler ve 20 Aralık 2002'de ise DTM ‐ İstanbul Fuar Merkezi ve Atatürk Havalimanı istasyonları hizmete girmiştir. M1ʙ hattı[3] ise 14 Haziran 2013'te Aksaray - Otogar - Kirazlı arasında hizmete girmiştir. 9 Kasım 2014'te Yenikapı istasyonunun hizmete girmesiyle birlikte her iki hattın başlangıç noktası bu istasyon olmuştur.

M1ʙ hattına 9 yeni istasyon eklenerek Kirazlı'dan Halkalı'ya uzatılmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir. Bu kapsamda projeyi finanse edebilmek için İstanbul Büyükşehir Belediyesi Eurobond ihracı yapmıştır.[4] 2024 yılında Kirazlı - Fatih arasının açılması planlanmaktadır. Ayrıca bu uzatma çalışmaları ile birlikte M1ᴀ ve M1ʙ hatlarının 2023'te mevcut kapasitesi arttırılarak, sürücüsüz metro araçları ile hizmet verileceği duyuruldu.[5]

M1ᴀ hattının Yenibosna istasyonu, yapımı devam eden M9 (Ataköy - Olimpiyat) Metro Hattı ile olan entegrasyonu yer altından sağlamak amacıyla geçici olarak kapatılmış olup araçlar bu istasyonu pas geçmektedir.

Hizmete giriş tarihleriDüzenle

İstasyonlarDüzenle

Sıra İstasyon İlçe Aktarma Tür Notlar
1 Yenikapı Fatih    (Yenikapı)  (Yenikapı)  (İDO Yenikapı) Yer altı Yenikapı Meydanı・Mimar Dr. Kadir Topbaş Gösteri ve Sanat Merkezi・Yenikapı İETT Peronları
---
  Aksaray Tramvay İstasyonu'na yaklaşık 750 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı yoktur.
2 Aksaray   (Yusufpaşa)   Yusufpaşa Tramvay İstasyonu'na yaklaşık 250 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı vardır.
3 Emniyet ‐ Fatih Fatih Camiiİstanbul Emniyet Müdürlüğü
4 Topkapı - Ulubatlı   (Vatan) İGDAŞ Vatan Hizmet Binası・İBB Hizmet Birimleri (İETT, Zabıta, Sosyal Hizmetler, Mezarlıklar, Yol Bakım, Atık Yönetim, Sağlık, İmar)・Spor İstanbul Genel Müdürlüğü
5 Bayrampaşa ‐ Maltepe Eyüpsultan Hemzemin Axis İstanbul AVM
---
  Bayrampaşa - Maltepe / Koç Üniversitesi Hastanesi Metrobüs İstasyonu'na yaklaşık 1,5 km.,   Demirkapı Tramvay İstasyonu'na yaklaşık 500 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı yoktur.
6 Sağmalcılar Bayrampaşa
7 Kocatepe Forum İstanbul AVM
8 Otogar   (Büyük İstanbul Otogarı)  (Otogar) Yer altı Büyük İstanbul Otogarı
  (Yenikapı - Otogar - Atatürk Havalimanı) Metro Hattı istasyonları
9 Terazidere Esenler Hemzemin
10 Davutpaşa - YTÜ Güngören Viyadük Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Yerleşkesi
11 Merter   (Merter)
12 Zeytinburnu Bakırköy    (Zeytinburnu) Hemzemin Çırpıcı 1453 Şehir Parkı・Zeytinburnu İETT Peronları
13 Bakırköy - İncirli     (İncirli) Yer altı Bakırköy Adalet Sarayı・İsmail Erez Bulvarı・Botanik Parkı
---
  İncirli Metrobüs İstasyonu'na yaklaşık 250 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı vardır.
14 Bahçelievler Bahçelievler   (Bahçelievler) MetroPort AVM'ye altgeçit bağlantısı vardır.
15 Ataköy - Şirinevler Bakırköy   (Şirinevler) Hemzemin Sinan Erdem Spor Salonu・Şirinevler Meydanı
16 Yenibosna Bakırköy   (Yenibosna)  (Yenibosna) Hemzemin Yenileme Çalışması Sebebiyle Geçici Olarak Kapalı
---
Yenibosna İETT Peronları
---
  Yenibosna Metrobüs İstasyonu'na yaklaşık 500 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı vardır.
17 DTM ‐ İstanbul Fuar Merkezi Bakırköy Viyadük İstanbul Dünya Ticaret Merkeziİstanbul Fuar Merkezi
18 Atatürk Havalimanı   (Atatürk Havalimanı) Yer altı Atatürk HavalimanıBakırköy Kaymakamlığı
  (Yenikapı - Otogar - Halkalı) Metro Hattı istasyonları
9 Esenler Esenler Viyadük Metro İstanbul Genel Müdürlüğü・Depo
10 Menderes Yer altı
11 Üçyüzlü Bağcılar Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne[6] yaklaşık 1 km. yürüme mesafesi bulunmaktadır.
12 Bağcılar Meydan   (Bağcılar) Bağcılar Meydanı
---
  Bağcılar Tramvay İstasyonu'na yaklaşık 400 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arasında aktarma imkânı vardır.
13 Kirazlı   (Kirazlı)  (Kirazlı)   hattına geçişlerde ücretsiz aktarma imkânı vardır.・Bağcılar Belediyesi Engelliler Sarayı
↓↓ İnşa Halinde ↓↓
14 Barbaros Bağcılar & Bahçelievler Yer altı
15 Malazgirt Güneşli Sanayi Sitesi
16 Mimar Sinan Bağcılar   (Mimar Sinan) Basın Ekspres Yolu
17 Fatih Küçükçekmece Yahya Kemal Beyatlı Gösteri Merkezi
18 Halkalı - Üniversite Halkalı Meydanıİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi・Küçükçekmece Belediyesi
19 Mehmet Akif Ersoy Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi[6]
20 Yenidoğan
21 Bezirganbahçe Bezirganbahçe Konutları
22 Halkalı      (Halkalı)   (Halkalı) Viyadük

İstasyon yapılarıDüzenle

İstasyon özellikleriDüzenle

İstasyon   İstasyon tipi Yürüyen merdiven Asansör
(Peron - Turnike katı)
Asansör
(Turnike katı - Cadde seviyesi)
Çıkış sayısı
Yenikapı   Aç-Kapa 10 2 2 2
Aksaray   4 1   2
Emniyet ‐ Fatih   2 2 2 2
Topkapı ‐ Ulubatlı   2 2 2 2
Bayrampaşa ‐ Maltepe   Hemzemin 2 2 1 2
Sağmalcılar   1 1 1 1
Kocatepe   2 1   2
Otogar   Aç-Kapa 4 2   4
Terazidere   Hemzemin 4 2 2 1
Davutpaşa ‐ YTÜ   Viyadük 2 2   2
Merter   4 2   2
Zeytinburnu   Hemzemin 2 2 3 2
Bakırköy ‐ İncirli   Aç-Kapa 6 2 1 1
Bahçelievler   Aç-Kapa + Tünel 7 2 1 2
Ataköy ‐ Şirinevler   Hemzemin 5 2 3 1
Yenibosna   2 1   1
DTM ‐ İstanbul Fuar Merkezi   Viyadük 2 1   1
Atatürk Havalimanı   Aç-Kapa 2 2   1
Esenler   Viyadük 4 2 1 2
Menderes   Aç-Kapa + Top-Down 18 1 3 2
Üçyüzlü   18 1 1 3
Bağcılar Meydan   20 1 8 2
Kirazlı   Aç-Kapa 12 1 1 2

İstasyon uzaklıklarıDüzenle

İstasyonların platform ortası baz alınarak ölçüm yapılmıştır.

Sıra İstasyon İstasyonlar arası uzaklık İlk istasyona olan uzaklık
1 Yenikapı 0+00 km Başlangıç
2 Aksaray 0+76 km 0+76 km
3 Emniyet ‐ Fatih 0+96 km 1+72 km
4 Topkapı ‐ Ulubatlı 1+01 km 2+73 km
5 Bayrampaşa ‐ Maltepe 1+47 km 4+20 km
6 Sağmalcılar 1+44 km 5+64 km
7 Kocatepe 1+58 km 7+22 km
8 Otogar 1+14 km 8+36 km
M1ᴀ (Yenikapı - Atatürk Havalimanı) Metro Hattı
9 Terazidere 1+16 km 9+52 km
10 Davutpaşa - YTÜ 1+23 km 10+75 km
11 Merter 1+52 km 12+27 km
12 Zeytinburnu 0+93 km 13+20 km
13 Bakırköy ‐ İncirli 1+35 km 14+55 km
14 Bahçelievler 1+02 km 15+57 km
15 Ataköy ‐ Şirinevler 1+59 km 17+16 km
16 Yenibosna 0+85 km 18+01 km
17 DTM ‐ İstanbul Fuar Merkezi 0+77 km 18+78 km
18 Atatürk Havalimanı 1+12 km 19+90 km
M1ʙ (Yenikapı - Halkalı) Metro Hattı
9 Esenler 0+81 km 9+17 km
10 Menderes 1+22 km 10+39 km
11 Üçyüzlü 0+94 km 11+33 km
12 Bağcılar Meydan 1+29 km 12+62 km
13 Kirazlı 1+60 km 14+22 km
14 Barbaros 1+14 km 15+36 km
15 Malazgirt 0+71 km 16+07 km
16 Mimar Sinan 0+85 km 16+2 km
17 Fatih 1+23 km 18+15 km
18 Halkalı - Üniversite 1+41 km 19+56 km
19 Mehmet Akif Ersoy 0+79 km 20+35 km
20 Yenidoğan 0+82 km 21+17 km
21 Bezirganbahçe 0+88 km 22+05 km
22 Halkalı 0+84 km 22+89 km

İşletme bilgileriDüzenle

 
İstanbul raylı sistemler haritası
  • İşletmeci: Metro İstanbul
  • Hat uzunluğu: 26,8 kilometre (16,7 mi) (M1ᴀ ve M1ʙ hatlarının toplam uzunluğu)
  • Hat açıklığı: Standart (1435 mm) hat açıklığı
  • İstasyon sayısı:
    M1ᴀ hattı: 18 istasyon
    M1ʙ hattı: 22 istasyon (İşletmede: 13, İnşa halinde: 9)
  • Vagon sayısı: 111
  • Araç seti: 4 adet
  • Tren kontrolü: ATP (Manuel)
  • Araç Marka / Model: ABB
  • Sefer süresi:
    M1ᴀ hattı: 34 dakika
    M1ʙ hattı: 24 dakika
  • İşletme saatleri: 06:00 - 00:00
  • Günlük yolcu sayısı: 400.000 Yolcu/Gün
  • Günlük sefer sayısı: M1ᴀ hattı: 170 sefer (Tek yön)
    M1ʙ hattı: 170 sefer (Tek yön)
  • Sefer sıklığı: Pik saatlerde 3 dakikada bir sefer

Kapasite arttırım projesiDüzenle

M1 hattını kullanan yolcu sayısının artması ve hattın sinyalizasyon altyapısının eski olması sebebiyle trenler sık sık arıza yapmakta ve seferlerde gecikmeler olmaktaydı. Bu soruna çözmek amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından istasyon peron boylarının 100 metreden 115 metreye çıkarılmasına ve hattın sinyalizasyon altyapısının yenilenmesine karar verilmiştir.[7]

M1 hattının Yenikapı, Esenler, Üçyüzlü, Menderes, Bağcılar Meydan ve Kirazlı istasyonları, 115 metrelik peronlara uygun olarak inşa edilmiştir; Kirazlı - Halkalı arasında inşa halinde olan istasyonlar da 115 metrelik peronlara uygun olarak inşa edilecektir. Hattın hemzemin yapıda bulunan Yenibosna, Ataköy - Şirinevler, Zeytinburnu, Terazidere, Kocatepe, Sağmalcılar ve Bayrampaşa - Maltepe istasyonları için ihaleye çıkılarak peron boyları 100 metreden 115 metreye uzatılmış ve istasyonlara yeni bir estetik görünüm kazandırılmıştır. Hattın viyadük üzerinde bulunan DTM - İstanbul Fuar Merkezi, Merter ve Davutpaşa - YTÜ istasyonlarında yeni viyadükler inşa edilerek peron uzatması yapılacak olup, tünel içinde bulunan Atatürk Havalimanı, Bahçelievler, Bakırköy - İncirli, Topkapı - Ulubatlı, Emniyet - Fatih ve Aksaray istasyonlarında ise yeni istasyon projeleri yapılarak peronların uzatılması planlanmaktadır.[8]

Peron uzatma projesi ile birlikte metro hattında, Metro İstanbul ve İSBAK tarafından geliştirilen sinyalizasyon projesi üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Bu proje ile artık trenler otomatik olarak kullanılarak istasyonlarda bekleme süresi en aza indirilecektir.[9][10][11] Ayrıca tüm bu geliştirme projeleri tamamlandığında alınacak olan 272 adet sürücüsüz metro aracı ile metro sisteminin daha da verimli hizmet vermesi planlanmaktadır.

Güzergâh haritasıDüzenle

GörsellerDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle

KaynakçaDüzenle

Özel
  1. ^ a b Genel Tanıtım Kataloğu (PDF). Metro İstanbul. 2021. s. 21. 1 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Şubat 2022. 
  2. ^ "M1A Yenikapı - Atatürk Havalimanı Metro Hattı". 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020. 
  3. ^ "M1B Yenikapı - Kirazlı Metro Hattı". 17 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020. 
  4. ^ "M1B Kirazlı - Halkalı Metro Hattı". 3 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020. 
  5. ^ "İstanbul'un ilk metro hattı için flaş karar". Hürriyet. 16 Mayıs 2018. 16 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2018. 
  6. ^ a b İstanbul'daki hastaneler listesi
  7. ^ "M1 Hattında Kapasite Artırım Çalışmaları Başladı". Metro İstanbul. 14 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2021. 
  8. ^ "İstanbul metrosu: M1A Havalimanı-Yenikapı hattı". wowturkey.com. 19 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2021. 
  9. ^ "M1 Hattında Yerli Sinyalizasyon Sistemi Çalışmaları Başlıyor!". Metro İstanbul. 15 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2021. 
  10. ^ "Metro İstanbul ve Tübitak'tan Ar-Ge İş Birliği". Metro İstanbul. 8 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2021. 
  11. ^ "Yeni Nesil Milli Sinyalizasyon Sistemi". railwayturkey.com. 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2021. 
Genel