Ana menüyü aç

Metrobüs (İstanbul)

Istanbul'a özgü toplu taşıma hizmeti

Metrobüs, Türkiye'nin İstanbul şehrinde toplu taşıma hizmeti veren metrobüs sistemi. D 100 karayolunun ortasında kendisine ayrılan gidiş ve geliş olmak üzere iki şeritli yoldan oluşan sistemin toplam uzunluğu 40 km'dir. Beylikdüzü-Söğütlüçeşme arasında faaliyet gösteren mevcut sistem, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü üzerinden geçerek şehrin Avrupa ve Anadolu yakalarını birbirine bağlar. 37'si Avrupa, 7'si Anadolu yakasında olmak üzere toplam 44 duraktan oluşmaktadır. Kesintisiz, tek bir yol üzerinde seferlerin gerçekleştiği Metrobüs'te, farklı duraklar arasında sefer gerçekleştiren 8 farklı hat bulunur. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı İETT tarafından işletilmektedir.

Metrobüs
Istanbul Metrobus Official Logo.png
Mecidiyeköy Metrobüs Durağı cropped.jpg
Metrobüs'ün Mecidiyeköy durağından bir görünüm
Genel
Sahibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Hizmet alanı İstanbul, Türkiye
Taşıma türü Metrobüs
Hat sayısı 8
İstasyon sayısı 44
Günlük yolcu sayısı 800.000
Web sitesi metrobus.iett.gov.tr
Hizmet
İnşaata başlama Mayıs 2006
Hizmete giriş 17 Eylül 2007
İşletmeci(ler) İETT
Taşıt sayısı 535
Teknik
Sistem uzunluğu 40 km (24,9 mi)
Yol sayısı 2
Metrobüs haritası

Map of the Istanbul Metrobüs.png

Yol çalışmalarına Mayıs 2006'da başlanan sistem, dört farklı etap sonunda günümüzdeki şeklini aldı. Topkapı-Avcılar arasında olması planlanan ilk etap, Avcılar'a giden kısımdaki düzenlemelerin tamamlanamaması sebebiyle Topkapı-Küçükçekmece arasında 17 Eylül 2007'de faaliyete girdi. 12 Ekim'de Avcılar'a giden kısmın açılmasıyla ilk etap tamamlandı. 8 Eylül 2008'de yapılan törenle Avcılar-Zincirlikuyu arasında hizmet vermeye başladı. 3 Mart 2009'da tamamlanarak hizmete giren üçüncü genişletme sonrasında Asya Yakası istikametinde, Avrupa Yakası'ndaki son durak olan Zincirlikuyu'dan ileriye, Asya Yakası'na seferler başladı ve sistem Söğütlüçeşme'ye kadar uzatıldı. Son genişletme çalışması sonrasında Avrupa Yakası istikametinde bir kez daha uzatılan Metrobüs, 19 Temmuz 2012'de Beylikdüzü'ne sefer düzenlemeye başladı. Günümüzde Metrobüs, yaklaşık olarak günde ortalama 800.000 kişi taşımaktadır.[1]

TarihiDüzenle

İETT kapsamında hizmet veren Metrobüs'ün geçeceği yol olan D 100 karayolu üzerindeki düzenleme çalışmalarına 2006'nın Mayıs ayında, Kalyon İnşaat tarafından başlandı.[2][3] Yoldaki gidiş ve geliş istikametlerinin arasına, birer gidiş ve geliş olmak üzere iki şerit eklenerek metrobüsler için ayrı bir kısım oluşturuldu. Hattın ilk etabının 18,6 km'lik[4] Topkapı ile Avcılar arasında gerçekleştirilmesi hedeflense de, Avcılar'a kadar giden kısımdaki yol çalışmalarının devam etmesi sebebiyle ilk aşamada seferlerin Küçükçekmece'ye kadar gerçekleştirileceği açıklandı.[2] 16 Eylül 2007'de yapılan deneme sürüşleri sonrasında, 17 Eylül'de seferlere başlandı.[5] 12 Ekim'de seferlerin Avcılar'a kadar uzatılmasıyla hattın ilk etabı tamamlandı.[6] Hattın ilk etabı için D 100 karayolunun ortasına 14 istasyon, yayaların bu istasyonlara ulaşması için ise üst geçitler inşa edildi. Seferler ilk hafta ücretsiz, daha sonrasındaki dönemde ise 2008 yılı başına kadar %50 indirimle gerçekleştirildi.[7] 1 Ocak 2008'den itibaren normal fiyat tarifesine geçilip İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından sağlanan diğer toplu taşıma araçlarıyla aynı olacak şekilde güncellendi.[8]

 
Mecidiyeköy Metrobüs durağı üst geçidinden metrobüslere ayrılan yol ve Metrobüs'e giriş-çıkış yapılan gişelerin görünümü.

Zincirlikuyu'ya kadar uzanan hattın ikinci etabı 8 Eylül 2008'de hizmete girdi.[9] 10,5 km'lik uzatmayla birlikte hattın toplam uzunluğu 29 km'ye, eklenen 11 istasyonla birlikte toplam istasyon sayısı ise 25'e yükseldi.[4] İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, ikinci etabın tamamlanmasıyla birlikte, yaklaşık ₺150 milyona mâl olan ilk etaba ek olarak yaklaşık ₺120 milyon daha harcama yapıldığını ve iki etabın toplamda yaklaşık ₺270 milyona mâl olduğunu söyledi.[10] Birkaç gün sonrasındaki açıklamasında ise toplam proje maliyetinin ₺276 milyon olduğunu söyledi.[11] Metrobüs öncesinde 2x3 kesitli, orta refüj genişliği 3 metre olan ve emniyet şeridine sahip D 100 karayolu, Metrobüs sonrasında 2x3 normal şerit, 2x2 yanyol şeritli ve yol ortasından geçen 2 metrobüs şeritli oldu, emniyet şeritleri de kaldırıldı.[12]

 
Altunizade metrobüs durağı üst geçidinden metrobüs hattının görünümü.

İstanbul'un Anadolu Yakası'ndaki Söğütlüçeşme'ye kadar uzanan Metrobüs'ün üçüncü etabı 3 Mart 2009'da hizmete girdi.[13] Yapılan 11 km'lik uzatmayla hattın toplam uzunluğu 40 km'ye ulaştı[4] ve hatta 7 istasyon eklendi.[14] Avrupa Yakası'ndaki son istasyon olan Zincirlikuyu istasyonundan ayrıldıktan sonra yaklaşık 1,5 km boyunca ayrılmış yoldan devam eden taşıtlar; 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nden yaklaşık 1 km önce normal trafiğe dahil olmakta, köprüyü trafiğin arasında geçmekte, Anadolu Yakası'na geldiğinde ise köprü çıkışından yaklaşık 700 metre sonra kendilerine tahsis edilen yola dönmekteydi.[15] Üçüncü etabın maliyetinin yaklaşık ₺90 milyon olduğu açıklandı.[16] Ocak 2010'da, istasyonlardaki geçişleri kontrol eden ve istasyonlardaki güvenliği sağlayan güvenlik görevlileri çalışmaya başladı.[17] Temmuz 2009'da Bahçelievler durağının açılmasıyla hattaki durak sayısı 33'e ulaştı.

15 Mart 2011'de, Beylikdüzü'ne kadar uzanan ve yaklaşık 10 km uzunluğundaki hattın dördüncü etabının temeli bir törenle atıldı.[18] Dördüncü etaptaki seferlere 19 Temmuz 2012'de başladı.[4][19] Dördüncü etap kapsamında hatta 11 istasyon eklenirken, hattaki toplam istasyon sayısı 44'ü buldu.[4] 15 Ekim 2011'de Beşyol istasyonu hizmete girerken[20] 2014 Ekim'inde Vatan durağı kullanıma kapatıldı.[21]

FiloDüzenle

 
Metrobüs olarak görev yapan ve İstanbul'un Fethi'nin 559. yıldönümü sebebiyle Türk bayrakları ile süslenmiş bir Mercedes-Benz Citaro.

Günümüzde Metrobüs filosunda; 165 kişi kapasiteli 250 adet Mercedes-Benz CapaCity, 160 kişi kapasiteli 100 adet Mercedes-Benz Citaro, 160 kişi kapasiteli 85 adet Mercedes-Benz Conecto, 258 kişi kapasiteli 50 adet Phileas, 155 kişi kapasiteli 50 adet Karsan-BredaMenarinibus olmak üzere toplam 535 taşıt bulunmaktadır.[22]

İstasyonlar ve hatlarDüzenle

 
Metrobüs ağında faaliyet gösteren bir Phileas'ın iç görünümü.

40 kilometre uzunluğunda ve 44 istasyona sahip Metrobüs'te, farklı istasyonlar arasında sefer gerçekleştiren 9 hat vardır. Bazı istasyonlarda, şehirdeki diğer hızlı taşıma sistemlerine bağlantı bulunmaktadır. Metrobüs'teki hatlar, istasyonlar ve bağlantılar şu şekildedir:[23]

İstasyon Hatlar
34 34A 34AS 34BZ 34C 34G 34T 34U 34Z
Söğütlüçeşme            
Fikirtepe        
Uzunçayır            
Acıbadem          
Altunizade            
Burhaniye Mahallesi          
15 Temmuz Şehitler Köprüsü          
Zincirlikuyu                
Mecidiyeköy              
Çağlayan          
Okmeydanı Hastane          
Darülaceze          
Okmeydanı          
Halıcıoğlu          
Ayvansaray          
Edirnekapı            
Vatan Durak iptal
Bayrampaşa-Maltepe          
Topkapı                
Cevizlibağ                
Merter              
Zeytinburnu                
İncirli                
Bahçelievler              
Şirinevler              
Yenibosna              
Sefaköy            
Beşyol            
Florya            
Cennet Mahallesi            
Küçükçekmece                
İBB Sosyal Tesisler            
Şükrübey            
Avcılar            
Cihangir-Üniversite Mahallesi      
Mustafakemalpaşa      
Saadetdere Mahallesi      
Haramidere Sanayi      
Haramidere      
Güzelyurt      
Beylikdüzü      
Beylikdüzü Belediye      
Cumhuriyet Mahallesi      
Hadımköy      
Beylikdüzü Sondurak (TÜYAP)      
İstasyon sayısı 26 19 33 37 26 44 16 6 8

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  • Yurdagül, Erman (Ocak 2012). İstanbul Avcılar – Söğütlüçeşme Metrobüs Sisteminin Bileşenlerinin Değerlendirmesi ve Dünyadaki Metrobüs Sistemleri ile Karşılaştırılması. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 
  1. ^ "İstanbul'da Toplu Taşıma". İETT.gov.tr. 11 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ a b "Metrobus'te ilk sefer 15 Eylül'de..." İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 28 Ağustos 2007. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Bir yolu bulunur". Takvim. 26 Şubat 2007. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ a b c d e "Beylikdüzü metrobüs hattında deneme sürüşü". Hürriyet. 19 Temmuz 2012. 22 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ Kara, Osman (17 Eylül 2007). "Metrobüs trafikte". Milliyet. İstanbul. s. 5. 
  6. ^ "Metrobüs Topkapı-Avcılar hattı açıldı". Zaman. 12 Ekim 2007. 25 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Metrobüs ilk deneme seferini yaptı". İstanbul: NTV.com.tr. 17 Eylül 2007. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "İstanbul`da ulaşım devrimi!". İETT.gov.tr. 28 Haziran 2006. 25 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "Topkapı-Zincirlikuyu metrobüs hattı tamamlandı". Milliyet. 6 Eylül 2008. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ "Metrobüs 45 saniyede bir sefer yapacak". İstanbul: NTV.com.tr. 4 Eylül 2008. 21 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ "Avcılar-Zincirlikuyu arası metrobüsle 38 dakika!..." İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 7 Eylül 2008. 12 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  12. ^ Yurdagül, Erman; ss. 68
  13. ^ "Başbakan, Zincirlikuyu-Söğütlüçeşme metrobüs hattını açtı". Zaman. 3 Mart 2009. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  14. ^ "Zincirlikuyu-Söğütlüçeşme hattı açıldı". CNN Türk. 3 Mart 2009. 20 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  15. ^ Yurdagül, Erman; ss. 70
  16. ^ "Metrobüs ile Avcılar-Kadıköy arası 63 dakikaya indi!..." İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 3 Mart 2009. 6 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  17. ^ "Metrobus hattında güvenlik elemanları göreve başladı..." İstanbul: İETT.gov.tr. 11 Ocak 2010. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  18. ^ "Avcılar-Beylikdüzü metrobüs hattının temeli atıldı". T24. 15 Mart 2011. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  19. ^ "Beylikdüzü metrobüs seferleri başladı". Haber7.com. 19 Temmuz 2012. 16 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  20. ^ "Beşyol metrobüs istasyonu açıldı". İstanbul: Gazete Küçükçekmece. 17 Ekim 2011. 28 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  21. ^ "Bu metrobüs durağı diğerlerinden farklı!". Haberturk.com. 26 Ekim 2014. 30 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  22. ^ "Metrobüs Filosu". İETT.gov.tr. 18 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  23. ^ "Metrobüs Hatları". İETT.gov.tr. 23 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılarDüzenle