Ana menüyü aç

IOC ülke kodları listesi

Vikimedya liste maddesi
Uluslararası Olimpik hareketin resmi bayrağı
Paralimpik hareketin resmi bayrağı

Uluslararası Olimpiyat Komitesi, (UOK) Olimpiyat Oyunları’na katılan ülkelerin kafilelerini ve sporcu gruplarını işaret edebilmek için üç harften oluşan ülke kodları kullanıyor. Her kod ise bir Ulusal Olimpiyat Komitesi’ni belirliyor. Geçmiş Oyunlar’da ise belirli ülkeler ve durumlar için de bu tip kodlar kullanıldı; mesela farklı ülkeden oluşturulan sporcu kafileleri veya hiçbir ülkeyi temsil etmeyen atlet grupları gibi. UOK’nın bazı kullandığı kodlar ise stadartlaşmış ISO 3166-1alpha-3 kod listesinden çok daha farklı. FIFA, FIBA ya da İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları gibi daha başka uluslararası spor organizasyonları da, katılımcı ülke kafilelerini isimlendirebilmek için aynı kodları kullanıyorlar.

İçindekiler

TarihçeDüzenle

1956 Kış Olimpiyatları ve 1960 Yaz Olimpiyatları’nda ilk defa UOK tarafından Olimpiyatlara katılan ülkeleri işaretleyebilmek için “ülkelerin başlangıç kısaltmaları” sistemi kullanılmıştır.[1] Bu tarihlerden sonraki oyunlarda kodlar Olimpiyatları organize eden ev sahibi ülkenin lisanında yazılıyordu. Mesela 1956 Kış Olimpiyatları ve 1960 Yaz Olimpiyatları’nda Japonya için GIA kullanılmıştır, çünkü İtalyaca Japonya’ya Giappone söyleniyordu ya da bir ülkenin Fransızca isimlendirmesinden yola çıkarak bu kısaltmalar yapılırdı. Örnek olarak Kore için COR kullanılırdı, çünkü Fransızca Corée yazıldığı için. 1972 Yaz Olimpiyatları’na gelindiğinde tüm ülke kodları şimdiki standart hallerine getirildiler, ama özellikle bazı kısaltamalar son 20 yıl içinde de önemli değişikliklere tâbi tutuldular. Sovyetler Birliği'nin dağılması, Yugoslavya’nın Dağılması, Çekoslovakya'nın dağılması, Almanya’nın yeniden birleşmesi ve bazı durumlarda da oluşan jeografik yeni isimlendirmelerin hepsi kod değişikliklerine yol açmışlardır. 200 üzerinde bulunan Ulusal Olimpiyat Komitesi olunca, bu komitelerin de Paralimpik Oyunları’na katılmalarıyla birlikte standartlaşmış IOC kodlarına itiyaç duyuldu. En son örnekleri vermekle birlikte Makao için MAC ve Faroe Adaları için de FRO kısaltamaları kullanılmıştır.

Mevcut Ulusal Olimpiyat KomitleriDüzenle

Şu an Olimpik Hareketin içinde 205 adet UOK’lar, Ulusal Olimpiyat Komiteleri vardır. Alttaki tablolar her UOK için şimdiki kısaltmaları sıralamaktadır. Gerekli bulunduğu yerde ise geçmiş oyunlarda her türlü eski farklı kodlamaları yıllarına göre de sunmaktadır. Bazı eski kod kullanımları ise sonraki alt başlıklarda açıklanmışlardır. Eğer bir kod kısaltması özellikle aynı yıl içinde hem Yaz Oyunları hem de Kış Oyunları için kullanıldı ise o zaman sırasıyla "S" (summer, yani yaz) ve "W" (winter, yani kış) harflerle işaretlenmişlerdir.

İçerik: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V Y Z

ADüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
AFG [2]   Afganistan 1936
ALB [3]   Arnavutluk 1972
ALG [4]   Cezayir 1964 AGR (1964), AGL (1968 S)
AND [5]   Andora 1976
ANG [6]   Angola 1980
ANT [7]   Antigua ve Barbuda 1964
ARG [8]   Arjantin 1920
ARM [9]   Ermenistan 1994
ARU [10]   Aruba 1988
ASA [11]   Amerikan Samoası 1988
AUS [12]   Avustralya 1896
AUT [13]   Avusturya 1896
AZE [14]   Azerbaycan 1996

BDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
BAH [15]   Bahamalar 1952
BAN [16]   Bangladeş 1984
BAR [17]   Barbados Barbados 1968 BAD (1964)
BDI [18]   Burundi 1996
BEL [19]   Belçika 1900
BEN [20]   Benin 1972 DAY (1964), DAH (1968–1976)
BER [21]   Bermuda 1936
BHU [22]   Bhutan 1984
BIH [23]   Bosna-Hersek 1992 (1992 S)
BIZ [24]   Belize 1968 HBR (1968–1972)
BLR [25]   Beyaz Rusya 1992
BOL [26]   Bolivya 1936
BOT [27]   Botsvana 1980
BRA [28]   Brezilya 1920
BRN [29]   Bahreyn 1984
BRU [30]   Brunei 1988
BUL [31]   Bulgaristan 1996
BUR [32]   Burkina Faso 1972 VOL (1972–1984)

CDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
CAF [33]   Orta Afrika Cumhuriyeti 1968 AFC (1968)
CAM [34]   Kamboçya 1956 CAB (1964), KHM (1972–1976)
CAN [35]   Kanada 1900
CAY [36]   Cayman Adaları 1976
CGO [37]   Kongo 1964
CHA [38]   Çad 1964 CHD (1964), TCH
CHI [39]   Şili 1896 CIL (1956 W, 1960 S)
CHN [40]   Çin 1932
CIV [41]   Fildişi Sahili 1964 IVC (1964), CML (1968)
CMR [42]   Kamerun 1964
COD [43]   Demokratik Kongo Cumhuriyeti 1968 COK (1968), ZAI (1972–1996)
COK [44]   Cook Adaları 1988
COL [45]   Kolombiya 1932
COM [46]   Komorlar 1996
CPV [47]   Yeşil Burun Adaları 1996
CRC [48]   Kosta Rika 1936 COS (1964), CTC (1984 W)
CRO [49]   Hırvatistan 1992
CUB [50]   Küba 1900
CYP [51]   Kıbrıs Cumhuriyeti 1980
CZE [52]   Çek Cumhuriyeti 1994

DDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
DEN [53]   Danimarka 1896 DAN (1960 S, 1968 W), DIN (1968 S)
DJI [54]   Cibuti 1984
DMA [55]   Dominika 1996
DOM [56]   Dominik Cumhuriyeti 1964

EDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
ECU [57]   Ekvador 1924
EGY [58]   Mısır 1912 RAU (1960, 1968), UAR (1964)
ERI [59]   Eritre 2000
ESA [60]   El Salvador 1968 SAL (1964–1976)
ESP [61]   İspanya 1900 SPA (1956–1964, 1968 W)
EST [62]   Estonya 1920
ETH [63]   Etiyopya 1956 ETI (1960, 1968)

FDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
FIJ [64]   Fiji 1956 FIG (1960)
FIN [65]   Finlandiya 1908
FRA [66]   Fransa 1896
FSM [67]   Mikronezya 2000

GDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
GAB [68]   Gabon 1972
GAM [69]   Gambiya 1984
GBR [70]   Birleşik Krallık 1896 (1956 W–1960), GBI (1964)
GBS [71]   Gine Bissau 1996
GEO [72]   Gürcistan 1994
GEQ [73]   Ekvator Ginesi 1984
GER [74]   Almanya 1896 ALL (1968 W), ALE (1968 S),

FRG (1980–1988)

GHA [75]   Gana 1952
GRE [76]   Yunanistan 1896
GRN [77]   Grenada 1984
GUA [78]   Guatemala 1952 GUT (1964)
GUI [79]   Gine 1968
GUM [80]   Guam 1988
GUY [81]   Guyana 1948 GUA (1960), GUI (1964)

HDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
HAI [82]   Haiti 1924
HKG [83]   Hong Kong 1952 HOK (1960–1968)
HON [84]   Honduras 1968
HUN [85]   Macaristan 1896 UNG (1956 W, 1960 S)

IDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
INA [86]   Endonezya 1952 INS (1960)
IND [87]   Hindistan 1900
IRI [88]   İran 1948 IRN (1956–1988), IRA (1968 W)
IRL [89]   İrlanda 1924
IRQ [90]   Irak 1948 IRK (1960, 1968)
ISL [91]   İzlanda 1908 ICE (1960 W, 1964 S)
ISR [92]   İsrail 1952
ISV [93]   ABD Virgin Adaları 1968
ITA [94]   İtalya 1908
IVB [95]   Britanya Virjin Adaları 1984

JDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
JAM [96]   Jamaika 1948
JOR [97]   Ürdün 1968
JPN [98]   Japonya 1912 GIA (1956 W, 1960 S), JAP (1960 W)

KDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
KAZ [99]   Kazakistan 1994
KEN [100]   Kenya 1956
KGZ [101]   Kırgızistan 1994
KIR [102]   Kiribati 2004
KOR [103]   Güney Kore 1948 COR (1956 W,1960 S,1968 S,1972 S)
KSA [104]   Suudi Arabistan 1972 ARS (1968–1976), SAU (1980–1984)
KUW [105]   Kuveyt 1968

LDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
LAO [106]   Laos 1980
LAT [107]   Letonya 1924
LBA [108]   Libya 1964 (1964), LBY (1968 W)
LBR [109]   Liberya 1956
LCA [110]   Saint Lucia 1996
LES [111]   Lesotho 1972
LIB [112]   Lübnan 1948 LEB (1960 W, 1964 S)
LIE [113]   Lihtenştayn 1936 LIC (1956 W, 1964 S, 1968 W)
LTU [114]   Litvanya 1924 LIT (1992 W)
LUX [115]   Lüksemburg 1908

MDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
MAD [116]   Madagaskar 1964 MAG (1964)
MAR [117]   Fas 1960 MRC (1964)
MAS [118]   Malezya 1956 MAL (1964–1988)
MAW [119]   Malavi 1972
MDA [120]   Moldova 1994 MLD (1994)
MDV [121]   Maldivler 1988
MEX [122]   Meksika 1924
MGL [123]   Moğolistan 1964 MON (1968 W)
MHL [124]   Marşal Adaları 2008
MKD [125]   Makedonya 1996
MLI [126]   Mali 1964
MLT [127]   Malta 1928 MAT (1960–1964)
MNE [128]   Karadağ 2006
MON [129]   Monako 1920
MOZ [130]   Mozambik 1980
MRI [131]   Mauritius 1984
MTN [132]   Moritanya 1984
MYA [133]   Myanmar 1992 BIR (1960, 1968–1988), BUR (1964)

NDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
NAM [134]   Namibya 1992
NCA [135]   Nikaragua 1968 NCG (1964), NIC (1968)
NED [136]   Hollanda 1900 OLA (1956 W), NET (1960 W), PBA

(1960 S), NLD (1964 S), HOL ('68–'88)

NEP [137]   Nepal 1964
NGR [138]   Nijerya 1952 NGA (1964)
NIG [139]   Nijer 1968 NGR (1964)
NOR [140]   Norveç 1900
NRU [141]   Nauru 1996
NZL [142]   Yeni Zelanda 1920 NZE (1960, 1968 W)

ODüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
OMA [143]   Umman 1984

PDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
PAK [144]   Pakistan 1948
PAN [145]   Panama 1928
PAR [146]   Paraguay 1964
PER [147]   Peru 1936
PHI [148]   Filipinler 1924 FIL (1960, 1968)
PLE [149]   Filistin 1996
PLW [150]   Palau 2000
PNG [151]   Papua Yeni Gine 1976 NGY (1976–1980), NGU (1984–1988)
POL [152]   Polonya 1924
POR [153]   Portekiz 1912
PRK [154]   Kuzey Kore 1972 NKO (1964 S, 1968 W), CDN (1968)
PUR [155]   Porto Riko 1948 PRI (1960), PRO (1968)

QDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
QAT [156]   Katar 1984

RDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
ROU [157]   Romanya 1924 ROM (1956–1960, 1972–2006), RUM (1964–1968)
RSA [158]   Güney Afrika 1904 SAF (1960–1972)
RUS [159]   Rusya 1900
RWA [160]   Ruanda 1984

SDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
SAM [161]   Samoa 1984
SEN [162]   Senegal 1964 SGL (1964)
SEY [163]   Seyşeller 1980
SIN [164]   Singapur 1948
SKN [165]   Saint Kitts ve Nevis 1996
SLE [166]   Sierra Leone 1968 SLA (1968)
SLO [167]   Slovenya 1992
SMR [168]   San Marino 1960 SMA (1960–1964)
SOL [169]   Solomon Adaları 1984
SOM [170]   Somali 1972
SRB [171]   Sırbistan 2006
SRI [172]   Sri Lanka 1948 CEY (1960–1972)
STP [173]   Sao Tome ve Principe 1996
SUD [174]   Sudan 1960
SUI [175]   İsviçre 1900 SVI (1956 W, 1960 S), SWI (1960 W, 1964 S)
SUR [176]   Surinam 1968
SVK [177]   Slovakya 1994
SWE [178]   İsveç 1896 SVE (1956 W, 1960 S), SUE (1968 S)
SWZ [179]   Svaziland 1972
SYR [180]   Suriye 1948 RAU (1960), SIR (1968)

TDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
TAN [181]   Tanzanya 1964
TGA [182]   Tonga 1984 TON (1984)
THA [183]   Tayland 1952 TAI (1960, 1968)
TJK [184]   Tacikistan 1994
TKM [185]   Türkmenistan 1994
TLS [186]   Doğu Timor 2004
TOG [187]   Togo 1972
TPE [188]   Chinese Taipei [2] 1984 RCF (1960), TWN (1964–1968), ROC (1972–1976)
TTO [189]   Trinidad ve Tobago 1948 TRT (1964–1968) TRI (1972-2010)
TUN [190]   Tunus 1960
TUR [191]   Türkiye 1908
TUV [192]   Tuvalu 2007

UDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
UAE [193]   Birleşik Arap Emirlikleri 1984
UGA [194]   Uganda 1956
UKR [195]   Ukrayna 1994
URU [196]   Uruguay 1924 URG (1968)
USA [197]   ABD 1896 SUA (1960 S), EUA (1968 S)
UZB [198]   Özbekistan 1994

VDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
VAN [199]   Vanuatu 1988
VEN [200]   Venezuela 1948
VIE [201]   Vietnam 1952 VET (1964), VNM (1968–1976)
VIN [202]   Saint Vincent ve Grenadinler 1988

YDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
YEM [203]   Yemen 1992

ZDüzenle

Kod Ref Ülke (UOK) Katılım Kullanılan diğer kodlar
ZAM [204]   Zambiya 1968 NRH (1964)
ZIM [205]   Zimbabve 1980 RHO (1960–1972)

Tarih olmuş Ulusal Komiteler ve takımlarDüzenle

Kullanılan geçmiş kodlarDüzenle

Tarihte madalya kazanmış ve bu sebepten dolayı da dereceler elde etmiş 12 ülkenin UOK'ların kısaltmaları IOC'nin veri bankasında hâlâ kullanılmaktadır. Bu 12 takim alttaki tabloda sıralanmışlardır.

Kod Ülke/Takım Katılım Kullanılan diğer kodlar
AHO   Hollanda Antilleri[3] 1960 ATO (1960), NAN (1964)
ANZ Avustralasya 1908-1912
BOH   Bohemya 1900-1912
BWI Britanik Batı Hint Adaları 1960-1964 ANT (1960, 1968), WID (1964)
EUA Birleşik Almanya Takımı 1896-1954 GER (1956–1964)
EUN Birleşik Takım 1992-1992
FRG   Batı Almanya 1968-1988 ALL (1968 W), ALE (1968 S), GER (1972–1976)
GDR   Doğu Almanya 1968-1988 ADE (1968)
SCG   Sırbistan-Karadağ 2004-2006 YUG (1996 S-2002 W)
TCH   Çek Cumhuriyeti 1920-1992 CSL (1956 W), CZE (1960 W), CSV (1960 S), CZS (1964 S), CHE (1968 S)
URS   Sovyetler Birliği 1952-1988 SOV (1968 W)
YUG   Yugoslavya 1920-2002 JUG (1956–1960, 1968 W), YUS (1964 S)
ZZX Karma takımlar 1896-1904

Güncelliğini yitirmiş kodlarDüzenle

KOD Ülke (UOK) Katılım Yılları Notlar
BIR   Myanmar 1948–1988 Şimdi   Myanmar (MYA)
CEY   Ceylon 1948–1972 Şimdi   Sri Lanka (SRI)
DAH   Dahomey 1964–1976 Şimdi   Benin (BEN)
HBR Britanya Hondurası 1968–1972 Şimdi   Belize (BIZ)
KHM   Khmer Cumhuriyeti 1972–1976 Şimdi   Kamboçya (CAM)
MAL   Malaya 1956–1960 1963’te Malezya kurulana kadar bağımsız yarışmıştır .
Şimdi   Malezya (MAS)
  Kuzey Borneo 1956
NRH   Kuzey Rodezya 1964 Şimdi   Zambiya (ZAM)
RAU   Birleşik Arap Cumhuriyeti 1960 Şimdi   Mısır (EGY)
ve   Suriye (SYR)
RHO   Rodezya 1960–1972 Şimdi   Zimbabve (ZIM)
ROC   Çin Cumhuriyeti 1932–1976 Şimdi (bayrak sonra eklenecektir) Chinese Taipei
UAR   Birleşik Arap Cumhuriyeti 1964 Şimdi   Mısır (EGY)
VOL   Yukarı Volta 1972–1984 Şimdi   Burkina Faso (BUR)
YAR   Kuzey Yemen 1984–1988 1990’da Yemen Birleşmesine kadar bağımsız yarışmışlardır
Şimdi   Yemen (YEM)
YMD   Güney Yemen 1988
ZAI   Zaire 1972–1996 Şimdi   Demokratik Kongo Cumhuriyeti (COD)
  Britanya Guyanası 1948–1964 Şimdi   Guyana (GUY)
  Altın Sahili 1952 Şimdi   Gana (GHA)
Saar 1952 1957’ye kadar Batı Almanya ile birleşene kadar bağımsız yarışmıştır

Çok önemli iki değişiklik yapıldı Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından. Bu değişiklikler IOC’nın iki ülke ismini kendi bünyesinde değiştirmesiyle birlikte oluşturulmuştur.

  • HOL isimli ülke kodu NED olarak 1992 oyunlarında değiştirilmiştir, çünkü Holland ismi Netherlands olarak değişikliğe uğramıştır.
  • IRN isimli ülke kodu IRI olarak 1992 oyunlarında değiştirilmiştir, çünkü Iran ismi Islamic Republic of Iran olarak değişikliğe uğramıştır. İsimlendirmenin Türkçesi İran İslam Cumhuriyeti’dir.

Özel kodlarDüzenle

  • ANZ kısaltaması artık sadece IOC’nin madalya veri bankasında kullanılmaktadır. Bu kısaltma Avustralasya’yı işaret etmek için kullanılmış olup, Avustralya ve Yeni Zelanda isimli ülkelerin 1908 ve 1912’de ortaklaşa oluşturdukları kafileleri için oluşturulmuştur. 1920 yılı Olimpiyatlarından itibaren bu iki ülke ayrı yarışmışlardır.
  • EUA kısaltaması artık sadece IOC’nin madalya veri bankasında Birleşik Almanya Takımı’nı (ingilizcesi; Unified Team of Germany) işaret etmek için kullanılmaktadır. 1956’dan 1964’e kadarki Olimpiyatlarda hem Doğu Almanya hem de Batı Almanya’nın Ulusal Olimpiyat Komiteleri temsil eden atletlerin oluşturdukları kafile için kullanılmıştır. Bu iki tarih arasında organize edilen altı Olimpiyat da ise bu kafile resmi raporlarda Almanya olarak isimlendirilirdi.
  • AUN kısaltaması 1992’de (hem yaz ve kış oyunlarında) Birleşik Takım (İngilizcesi; Unified Team) için kullanılmıştır. Bu kısaltama Sovyetler Birliği cumhuriyetleri’nden gelen atletlere ve bu isimlendirme altındaki kafile için oluşturulmuştur. Sadece Baltık devletleri 1992 yılında bağımsız devletler olarak yarışabildiler. Geri kalan on iki ülke ancak 1994’te ya da 1996’da bağımsız devletler olarak yarışabilmişlerdi.
  • IOP kısaltaması ise 1992’de Bağımsız Olimpiyat Katılımcıları (İngilizcesi; Independent Olympic Participants) için kullanılmıştır. O yıl Yugoslavya’nın Birleşmiş Milletler tarafından cezalandırımasıyla beraber bu ülke adına yarışamayan sporcular için oluşturulmuş kısaltmadır.
  • IOA kısaltaması ise 2000 oyunlarında Bireysel Olimpiyat Atletleri (İngilizcesi; Independent Olympic Athletes) için oluşturulmuştur. O yıl bu kısaltma Doğu Timor’un Ulusal Olimpiyat Komitesi oluşmadığı için o ülkeden gelen atletler isimlendirmek için kullanılmıştır.
  • ZZX kısaltaması ise farklı ülke sporcuların bir araya gelip oluşturdukları karma takımlar (İngilizcesi; Mixed Teams) tarafından kazanılan madalyaları işaretlendirebilmek için belirlenmiştir. Bu durum 1896, 1900 ve 1904 Olimpiyatlarında ve bir de 2010 yılında Singapur’da organize edilen Olimpiyat tarihinin ilk 2010 Gençlik Olimpiyatları’nda vuku bulmuştur.

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Mallon, Bill (May 2004). "IOC and OCOG Abbreviations for NOCs" (PDF). Olympik Tarih Gazetesi. Cilt 12, s. 25–28. Erişim tarihi: 2010-08-18.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Birden fazla |konu= ve |last= kullanıldı (yardım) ingilizce erişilmiştir
  2. ^ Olimpik müsabakalar için Çin Cumhuriyeti'ne verilen resmi isim
  3. ^ [1]