Dominik Cumhuriyeti

Karayipler'de bir ülke

Dominik Cumhuriyeti (İspanyolca República Dominicana, okunuşu 'Republika Dominikana'), Karayiplerdeki Hispanyola adasında yer alan bir ülkedir. Hispanyola, Porto Riko'nun batısında, Küba ve Jamaika'nın doğusunda yer alır. Venezuela ile deniz sınırı vardır. Adanın batı kısmında Haiti bulunur. Dominik Cumhuriyeti ile Dominika karıştırılmamalıdır.

Dominik Cumhuriyeti
República Dominicana  (İspanyolca)
Dominik Cumhuriyeti
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Slogan
"Dios, Patria, Libertad"  (İspanyolca)
("Tanrı, Vatan, Özgürlük")
Dominik Cumhuriyeti haritadaki konumu
Başkent
ve en büyük şehir
Santo Domingo
19°00′K 70°40′B / 19°K 70.667°B / 19; -70.667
Resmî diller İspanyolca
Etnik gruplar
Hükûmet Üniter başkanlık cumhuriyeti
• Başkan
Luis Abinader
• Başkan Yardımcısı
Raquel Peña de Antuña
Tarihçe  
• Tarih
1 Aralık 1821
• Tarih
Haiti'den:
27 Şubat 1844
• Tarih
İspanya'dan:
16 Ağustos 1865
Yüzölçümü
• Toplam
48.671 km2 (18.792 sq mi) (131.)
• Su (%)
0,7
Nüfus
• 2018 tahminî
10.878.246[1] (86.)
• 2010 sayımı
9.445.281[2]
• Yoğunluk
220/km2 (569,8/sq mi) (65.)
GSYİH (SAGP) 2020 tahminî
• Toplam
196,493 milyar $[3] (65.)
• Kişi başına
18.783 $[3] (68.)
GSYİH (nominal) 2020 tahminî
• Toplam
77,883 milyar $[3] (67.)
• Kişi başına
7.445 $[3] (76.)
Gini (2018)  43.7[4]
orta
İGE (2019) artış 0.756[5]
yüksek · 88.
Para birimi Dominik pesosu (DOP)
Zaman dilimi UTC-4 (Atlantik)
Trafik akışı sağ
Telefon kodu +1-809, +1-829, +1-849
İnternet alan adı .do

Dominik Cumhuriyeti Avrupalıların Amerika kıtalarında ilk oluşturdukları yerleşimdir. Başkenti, Santo Domingo da Amerika'lardaki ilk sömürge başkentiydi.[6][7] Bağımsızlığının büyük bir bölümünde ülkede siyasi buhran yaşanmış, halkı temsil etmeyen ve baskıcı pek çok hükûmet tarafından idare edilmiştir. 1961'de diktatör Rafael Leonidas Trujillo Molina'nın ölümünden sonra Dominik Cumhuriyeti temsili demokrasiye geçmiştir.

CoğrafyaDüzenle

 
Dominika Cumhuriyeti'nin haritası

İklimDüzenle

Dominik Cumhuriyeti’nin tropik bir iklimi vardır. Fakat mevsimsel sıcaklık değişimlerinden çok bölgesel sıcaklık farklılıkları görülmektedir. Ağustos ayı bunaltıcı şekilde sıcak olur. Ülkede iki yağmurlu mevsim vardır, Ekim’den Mayıs’a kadar kuzey kıyıları, Mayıs’tan Ekim’e kadar güney kıyıları yağmurlu olur. Bu yağmurlar, sadece serinletici etkilidir ve yarım gün sürer. Haziran-Eylül ayları kasırga mevsimidir.

YönetimDüzenle

Para birimiDüzenle

Dominik Cumhuriyeti’nin resmî para birimi Dominik Pesosu'dur. Doğu Karayip Doları da kullanılmaktadır.

NüfusDüzenle

Ülkenin 2007 yılında nüfusu Birleşmiş Milletler tarafından 9.760.000 olarak tahmin edilmiştir.[8] Ortalama ömür 73,7 yıl (2002 tahmini), okur yazarlık oranı %82,1 (1995 tahmini).

TurizmDüzenle

Kristof Kolomb'un yeni dünyayı keşfinde ilk ayak bastığı yer Bahamalar'da San Salvador adasıdır, daha sonra Küba'nın kuzeyini gezmiş ve Dominik Cumhuriyeti'nin ve Haiti'nin bulunduğu Hispanyola adasına geçmiştir. Son yıllarda geçirdiği değişim zinciriyle Karayipler'in en lüks tatil mekanlarından biri hâline gelmiştir. Dünya Turizm Örgütü istatistiklerine göre Dominik Cumhuriyeti Karayiplerin en popüler turizm yeridir.[9] Turizm, Dominik Cumhuriyeti'nin ekonomisinde önemli yer tutar.

Doğal çevreDüzenle

Dominik Cumhuriyeti geçmişte yoğun yağmur ormanları ve başka hiçbir yerde bulunmayan 1500 türü kapsayan çeşitli bitki örtüsü ile kaplıydı. Bugün birçok bataklık kurumuş ve ağaçlar kömür için kesilmiştir fakat hala korunmuş kesimler vardır. Ülkede yoksulluk ve aşırı nüfus gibi ciddi problemler vardır. Dominik Cumhuriyeti’ndeki birçok örgüt artan nüfus ile ekosistem üzerindeki baskı arasında sağlam bir ilişki kurmak için çalışmaktadır. Tüm bunlara rağmen Dominik Cumhuriyeti sahip olduğu ciddi güzellikteki sayfiye yerleri, mangrov bataklıkları, dağlık ormanları, çiçek açan düzinelerce ağaçları ve 218’den fazla kuş türü bulunmaktadır.

Hükûmet ve PolitikaDüzenle

Dominik Cumhuriyeti temsili bir demokrasi veya demokratik cumhuriyettir, ülke üç güç koluna sahiptir: yürütme, yasama ve yargı. Dominik Cumhuriyeti cumhurbaşkanı yürütme organının başkanlığını yapar ve kongre tarafından geçirilen yasaları yürütür, kabineyi atar ve silahlı kuvvetlerin baş komutanıdır. Başkan ve başkan yardımcısı 4 yıl için doğrudan oyla seçilirler. Ulusal meclis, 32 üyeli bir senato ve 178 üyeli Milletvekilleri Meclisinden oluşan iki meclislidir.

Yargı makamı Yüksek Adalet Divanı'nın 16 üyesine aittir. Cumhurbaşkanı, her iki Kongre meclisinin liderleri, Yüksek Mahkeme Başkanı ve bir muhalefet veya iktidar partisi olmayan üyeden oluşan bir konsey tarafından atanırlar.

Dominik Cumhuriyeti'nin çok partili bir siyasi sistemi var. Seçimler iki yılda bir eşit olarak bölünebilen yıllarda yapılan cumhurbaşkanlığı seçimleri ile dörde bölünemeyen çift sayılı yıllarda yapılan kongre ve belediye seçimleri arasında iki yılda bir yapılır. Dokuz üyeden oluşan Merkezi Seçim Kurulu (JCE) seçimleri denetlemektedir.

Üç büyük partiden en büyüğü muhafazakâr Sosyal Hristiyan Reformcu Partisi'dir (İspanyolca: Partido Reformista Social Cristiano (PRSC)), 1966–78 ve 1986–96 iktidarında; ve 1963, 1978–86 ve 2000–04'te iktidardaki sosyal demokrat Dominik Devrimci Partisi (İspanyolca: Partido Revolucionario Dominicano (PRD)); 1996-2000 döneminde ve 2004'ten beri Dominik Kurtuluş Partisi (İspanyolca: Partido de la Liberación Dominicana (PLD)).

Dominik Cumhuriyeti'nin Amerika Birleşik Devletleri ve Amerikanlararası sistemin diğer ülkeleriyle yakın bir ilişkisi vardır. Dominik Cumhuriyeti'nin Porto Riko ile çok güçlü bağları ve ilişkileri var.

Dominik Cumhuriyeti'nin komşu Haiti ile ilişkisi, Dominik Cumhuriyeti'ne kitlesel Haiti göçü üzerinde gerginleşmekte, Dominik Cumhuriyeti vatandaşları Haitilileri suç ve diğer sosyal sorunlar için suçluyor. Dominik Cumhuriyeti, Internationale de la Francophonie Örgütü'nün düzenli bir üyesidir. Dominik Cumhuriyeti'nin, Dominik Cumhuriyeti-Orta Amerika Serbest Ticaret Anlaşması yoluyla ABD, Kosta Rika, El Salvador, Guatemala, Honduras ve Nikaragua ile Serbest Ticaret Anlaşması bulunmaktadır.

NotlarDüzenle

  1. ^ "Estimaciones y proyecciones de la población total" (xlsx). Oficina Nacional de Estadística. Erişim tarihi: April 25, 2018. 
  2. ^ "Población - IX Censo Nacional de Población y Vivienda 2010". Oficina Nacional de Estadística (ONE). Erişim tarihi: 20 Haziran 2020. 
  3. ^ a b c d International Monetary Fund. "Gross domestic product based on purchasing-power-parity (PPP) valuation of country GDP". Erişim tarihi: 14 Ocak 2020. 
  4. ^ "GINI index (World Bank estimate) - Dominican Republic". World Bank. Erişim tarihi: 30 Mart 2020. 
  5. ^ Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF). United Nations Development Programme. 15 Aralık 2020. ss. 343-346. ISBN 978-92-1-126442-5. Erişim tarihi: 16 Aralık 2020. 
  6. ^ "Dominican Republic". Encarta Encyclopedia. Microsoft Corporation. 28 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Haziran 2007. 
  7. ^ Ramos, Ruth (2005). "Dominican Republic History". Visiting the Dominican Republic.com. 12 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2007. 
  8. ^ United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2007). World Population Prospects: The 2006 Revision, Highlights, Working Paper No. ESA/P/WP.202. 21 Temmuz 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Retrieved on 2008-01-13
  9. ^ Dominican Golf; The Caribbean's number one destination goes for the green. Executive Traveler - The Magazine.

KaynakçaDüzenle