Paraguay

Paraguay Cumhuriyeti, Güney Amerika'da bir ülkedir.[4] Denize kıyısı olmayan ülke, güneyi ile güneybatısında Arjantin, kuzeyi ile kuzeydoğusunda Brezilya, kuzeybatısında ise, Bolivya ile çevrelenmiştir.[5]

Paraguay
República del Paraguay
Tetã Paraguái

Paraguay Cumhuriyeti
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Slogan
Paz y justicia
"Barış ve adalet"
Millî marş
Paraguayos, República o Muerte
"Paraguaylı, Cumhuriyet veya Ölüm"
Paraguay haritadaki konumu
Başkent
ve en büyük şehir
Asunción
25°16′G 57°40′B / 25.267°G 57.667°B / -25.267; -57.667
Resmî diller İspanyolca, Guarani
Etnik gruplar
Demonim Paraguaylı
Hükûmet Üniter başkanlık cumhuriyeti
• Devlet Başkanı
Mario Abdo Benítez
• Başkan Yardımcısı
Juan Afara
Tarihçe  
• İlan
14 Mayıs 1811
• Tanınma
25 Kasım 1842
Yüzölçümü
• Toplam
406.752 km2 (157.048 sq mi) (60.)
• Su (%)
2,3
Nüfus
• 2021 tahminî
7.303.000[1] (104.)
• Yoğunluk
17,96/km2 (46,5/sq mi) (210.)
GSYİH (SAGP) 2020 tahminî
• Toplam
101,075 milyar[1] (90.)
• Kişi başına
15.030 $ (96.)
GSYİH (nominal) 2020 tahminî
• Toplam
44,557 milyar[1] (94.)
• Kişi başına
6.230 $[1] (94.)
Gini (2018) 46.2[2]
yüksek
İGE (2019) Sabit 0.728[3]
yüksek · 103.
Para birimi Paraguay guaranisi (PYG)
Zaman dilimi UTC-4
• Yaz (YSU)
UTC-3
Trafik akışı sağ
Telefon kodu 595
ISO 3166 kodu PY
İnternet alan adı .py

EtimolojiDüzenle

Paraguay adı, Guarani dilindeki "para" (bu yaka) ile "guay" (ırmak) sözcüklerinin birleşiminden gelir. Her ne kadar Guarani'ler "Paraguay" adını, bugünkü başkent Asuncion için kullanmışlarsa da, bölgeyi ele geçiren İspanyollar, bu adı bütün bölgeyi tanımlamak için kullanmışlardır.

TarihDüzenle

Yaklaşık 300 yıl boyunca İspanyol İmparatorluğu'nun bir parçası olan ülke, 19. yüzyılın başlarında Bask kökenli soylu bir ispanyol aileden gelen Simón Bolívar'ın başlattığı devrim hareketi ile 1811 yılında bağımsızlığına kavuştu.

1862'de Carlos Antonio Lopez'in ölümü üzerine iktidara gelen oğlu Francisco Solano López, Güney Amerika halklarının makus bir talihi olsa gerek ordunun da desteği ile ülkede tam bir diktatörlük kurdu.

 
Temmuz 1866, Boquerón (Bokeron) Muharebesi sırasında hayatını kaybeden Paraguaylı askerler

Paraguay 1864 yılında Brezilya, Arjantin ve Uruguay koalisyonuyla çok kanlı ve uzun bir süre devam edecek olan bir savaşa girdi. Savaş diktatör López'in öldürülmesi ile 1870 yılında sona erdiğinde Paraguay'ın toprak ve insan kaybı rakamları inanılmaz boyutlara ulaşmıştı. Yapılan barış antlaşması ile ülkenin yaklaşık 170.000 kilometre kare'lik arazisi Brezilya ve Arjantin arasında paylaştırıldı. Ayrıca Paraguay devleti bu ülkelere yüklü bir savaş tazminatı ödemek zorunda kalıyordu. Savaş sonrası duruma bakıldığında ülke tam bir yıkıma uğramış, ekonomi çökmüş, muntazam durumdaki demografik yapı altüst olmuş ve ayrıca savaş sırasında ülke nüfusunun yaklaşık yarısı ve yetişkin erkek nüfusunun % 90'ı (yaklaşık 28.000 erkek kalmıştır) ölmüştür. Yukarıda sözünü ettiğimiz durum kadın/erkek oranında büyük bir dengesizlik ortaya çıkardı. Bunun üzerine muazzam derecedeki nüfus kaybının telafisi amacıyla kilise bir erkeğin birden fazla kadınla evlenebilmesinin yolunu açan bir karar aldı.

1932 yılında, sınır anlaşmazlıkları yaşadığı kuzey komşusu Bolivya ile olan gerginlik sıcak bir çatışmaya dönüştü. Chaco Savaşı olarak tarihe geçecek olan bu savaş üç yıl sürdü ve 1935'te Paraguay ordusunun kesin zaferi ile sonuçlandığında, Paraguay ihtilaflı arazinin %75'ini ele geçirdi.

CoğrafyaDüzenle

Paraguay, Güney Amerika'da bulunan , güney ve batıda Arjantin , kuzeybatıda Bolivya ve kuzeydoğuda Brezilya tarafından sınırlanan karayla çevrili bir ülkedir . Arazi nispeten düzdür, batıda Chaco bozkır bölgesi (bölge alanının 2/3'ü), karasal iklim kuru, nüfus seyrek, otlaklarda hayvancılık bölgedeki ana faaliyettir; Doğu bölgeleri , Paraguay ve Paraná nehir havzalarının ovalarını ve ovalarını içerir . Paraguay Nehri ve Alto Paraná Nehri , ülkedeki ana su yollarıdır.

Paraguay Nehri, ülkeyi Doğu Paraguay olarak bilinen ve Paraná bölgesi olarak bilinen doğu kısmına böler; resmi olarak Batı Paraguay olarak bilinen ve yaygın olarak Chaco olarak bilinen batı bölgesi. Paraguay'ın arazisi, doğu ve batıda çoğunlukla bataklıklar ve alçak ovalar olmak üzere çayırlar ve ormanlık tepelerden oluşur. Paraguay, rakıma bağlı olarak subtropikal ila ılıman bir iklime sahiptir, doğu kısmı yoğun yağış alır ve en batı kısmı yarı kurak bir iklime sahiptir.

SiyasetDüzenle

Paraguay'ın Senato (45 vekil) ve Temsilciler Meclisi'nden (80 vekil) oluşan çift meclisli parlamentosu vardır.

Vekiller beş yıllığına seçilir.

EkonomiDüzenle

Paraguay, İnsani Gelişme Endeksi 0,755 olan gelişmekte olan bir ülkedir.  . 2016 yılında kişi başına düşen GSYİH 4.102 ABD Doları ile Güney Amerika'da en düşük ikinci sırada yer aldı. Yaklaşık 2,2 milyon kişi veya nüfusun %35'i yoksulluk içinde yaşıyor ve yaklaşık 1 milyon kişi veya nüfusun %18'i günde 2 ABD dolarının altında bir gelirle yaşıyor.  Bununla birlikte, Asunción üst üste beş yıl içinde yaşamak için en ucuz şehir olarak yer aldı.  2016 itibariyle, Paraguay'ın GSYİH'sı 27.323 $'a ulaştı ve dünyada 102. sırada ve Latin Amerika'da 16. sırada yer aldı.

Paraguay, binlerce küçük işletme ile komşu ülkelerle tüketim mallarının yeniden ihracatı ve ithalatı ile karakterize edilen kayıt dışı sektörlerle ayrı bir pazar ekonomisine sahiptir. Paraguay'ın en büyük ekonomik faaliyeti tarım, çiftçilik ve hayvancılığa dayanmaktadır. Paraguay kara tahta ihracatında dünyada üçüncü sırada yer alıyor ve sığır eti ihracat endüstrisi ülkenin büyüklüğüne göre oldukça gelişmiş durumda.

Paraguay, yabancı toprak sahiplerine izin verir ve alanı sınırlamaz. Sadece Brezilyalılar , Arjantinliler ve Bolivyalılar sınırda toprak sahibi olamazlar. Paraguay ekonomisinde alçak arazilere sahip yabancıların oldukça yaygın olduğu doğrudur . Nüfusun büyük bir bölümü geçimini tarımsal faaliyetlerden sağlamaktadır . Siyasi istikrarsızlık, yolsuzluk ve yavaş reformun neden olduğu zorluklara rağmen Paraguay, Mercosur Serbest Ticaret Bloğu'nun bir üyesi ve onun kurucu üyesidir.

Paraguay'ın ekonomik potansiyeli iç kesimlerdeki coğrafi konumu ile sınırlıdır, ancak ülke Paraná Nehri üzerinden Atlantik Okyanusu'na bağlanabilir . Yerel coğrafyası nedeniyle Paraguay ekonomisi, ana ticaret ortakları olan Brezilya ve Arjantin'e büyük ölçüde bağımlıdır. GSYİH'nın yaklaşık %38'i ticaretten ve Brezilya ve Arjantin'e yapılan ihracattan geliyor.  Bir dizi anlaşma ile Paraguay'a ihracat gönderileri için Arjantin , Uruguay ve Brezilya limanlarına , en önemlisi Brezilya'nın Paranaguá limanına ücretsiz erişim hakkı verildi .

SosyalDüzenle

DemografiDüzenle

Paraguay İstatistik, Soruşturma ve Hesaplama Departmanı (DGEEC) tarafından nüfus sayımlarında ırk veya etnisite kavramı olmadan,  yerliler hakkında bilgi sahibi olunmasına rağmen, Paraguay nüfusunun etnik bileşimi hakkında resmi bir veri yoktur (yani Hintliler). 2002 nüfus sayımına göre, yerli halklar Paraguay'ın toplam nüfusunun %1.7'sini oluşturuyordu.  Geleneksel olarak, Paraguay nüfusu, Guaraní kadınları ile İspanyol yerleşimci erkekler arasında Batı yönetimi altında doğan çok sayıda çocuk nedeniyle mestizo (yani karma veya melez) olarak kabul edilir.İspanya ülkeye hakimdir. Paraguay Eğitim ve Kültür Bakanı, ülkesinin nüfusuna şu şekilde atıfta bulunur: "Hakim soy, nüfusun çoğunluğu için tipik olan, çoğu İspanyolların , Almanların , İtalyanların ( çoğunluğa katkıda bulunan etnik kökenler) torunları için tipik olan Avrupa'dır . (geleneksel Paraguay halkı nedeniyle) en az yerli özelliklere sahip Latin Amerika ülkelerinden biridir - yarı İspanyol-Guaraní - 1870 yılında Müttefikler tarafından yok edildi ve bu da yeniden nüfusa yol açtı. ülkenin İtalyan göçmenler tarafından." CIA World Factbook'a göre, Paraguay'ın 6.669.086 kişilik bir nüfusu var, %95'i mestizos ve %5'i "diğer"  veya kabile gruplarının üyeleri olarak kabul ediliyor . 12 farklı etno-linguistik gruba ayrılırlar. Nüfusun %90'ı tarafından anlaşılan Guaraní dili aracılığıyla Paraguay'da Guaraní kültürünün izlerinin hala var olduğunu belirtmekte fayda var .

Tüm Paraguaylıların yaklaşık %70'i İspanyolca konuşur . Guaraní ve İspanyolca , ülkenin resmi dilleridir.  İtalyanlar , Almanlar , Ruslar , Japonlar , Koreliler , Çinliler , Araplar , Ukraynalılar , Brezilyalılar ve Arjantinlilerden oluşan küçük gruplar da Paraguay'a yerleştiler ve aynı zamanda özelliklerini korudular. onlar en büyük topluluktur. Bir tahmine göre 400.000 Brezilyalı Paraguay'da yaşıyor .  Bunların çoğu Brezilyalı Alman, İtalyan ve Polonyalı göçmenlerin soyundan geliyor.  Nüfusun %1'ini temsil eden Afrika kökenli 63.000 Paraguaylı olduğuna dair bir tahmin var.  Paraguay'daki Chaco'da yaklaşık 10.000 Almanca konuşan Menno Hristiyan yaşıyor.

Paraguay'da nüfus dağılımı düzensizdir. Paraguaylıların yaklaşık %56'sı kentsel alanlarda yaşıyor. Nüfusun çoğu, başkent Asunción yakınlarındaki doğu bölgesinde yaşıyor ve şehir, ülke nüfusunun %10'unu oluşturuyor. Alto Paraguay , Boqueró ve Presindente Hayes eyaletlerinden oluşan Gran Chaco bölgesi , bölgenin %60'ını, ancak nüfusun sadece % 2'sini oluşturuyor.

DinDüzenle

Hıristiyanlık , özellikle Roma Katolikliği , Paraguay'da baskın dindir. 2002 nüfus sayımına göre, nüfusun %89,9'u Roma Katolik, % 6,2'si Protestan , %1.1'i diğer Hıristiyan mezhepleri olarak tanımlanmış ve %0,6'sı dini yerli idi. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Din Özgürlüğüne ilişkin bir raporu ; Roma Katolikliği, Protestanlık, Yahudilik , Ortodoksluk , Mormonizm ve Bahai İnancı önde gelen dini gruplardır. Ayrıca Alto Paraná'da büyük bir Müslüman topluluktan ve Boquerón'da önde gelen bir Mennonite topluluğundan bahseder .

Sosyal SorunlarDüzenle

Birkaç farklı tahmin, Paraguay nüfusunun %30-50'sinin yoksul olduğunu gösteriyor. Kırsal kesimde nüfusun %41,2'si temel yemeklerini temin edecek gelirden yoksunken, kentsel kesimde bu oran %27,6'dır. En zengin %10, milli gelirin %43.8'ini oluştururken, en yoksul %10'u ise sadece %0.5'ini oluşturuyor. Ekonomik gerileme, özellikle kırsal alanlarda gelir eşitsizliğini daha da kötüleştirdi. Aynı şekilde, Paraguay kırsalındaki arazi konsantrasyonu dünyadaki en yüksek oranlardan biridir: Nüfusun %10'u toplam arazinin %66'sını kontrol ederken, kırsal nüfusun %30'unun verimli arazisi yoktur.  Bu eşitsizlik, topraksızlarla toprak sahipleri arasındaki çatışmaların nedenidir.

EğitimDüzenle

Halk eğitimi ücretsizdir, ancak öğrencilerin kendi üniformalarını satın almaları ve öğretim ekipmanı için ödeme yapmaları gerekir. Resmi eğitim dili İspanyolcadır .

Paraguay'da okuma yazma oranı %91'dir. İlköğretim ücretsiz, zorunludur ve 9 yıl sürer. Ortaokul kalan üç yıl boyunca devam eder. Paraguay'da 1889'da kurulan Ulusal Asunción Üniversitesi gibi birkaç üniversite var. İlk mezuniyet oranı 2005'te %88'di. 2000'lerin başında eğitim ücretleri GSYİH'nın %4,3'ünü oluşturuyordu.

KültürDüzenle

Ülkenin kültürü nispeten karışıktır, orijinal halklar ülkenin gururudur.

Paraguay nüfusu, Yerli Amerikalılar, Métisler, Avrupalılar ve Asyalılar ile çok etnik gruptan oluşmaktadır. Guarani resmi dil olmasına rağmen ana dil İspanyolcadır. Paraguay farklı kültürler nedeniyle sanat, mutfak, edebiyat ve müzik gibi alanlarda büyük bir çeşitliliğe sahiptir.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ A ă â b Paraguay . Uluslararası Para Fonu
  2. ^ “2016 İnsani Gelişme Raporu” (PDF) . Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı. 2016 . 25 Mart 2017'de alındı .
  3. ^ "Gini Endeksi" . Dünya Bankası . 9 Kasım 2016'da alındı .
  4. ^ Üçlü İttifak Savaşı
  5. ^ Hanratty, Dannin M.; Meitz, Sandra W. (1988). Paraguay - Tarih Paraguay: Bir Ülke Çalışması
  6. ^ Bernstein, Adam (2006-08-17). "Alfredo Stroessner; Paraguaylı Diktatör"
  7. ^ Paraguaylı Sekizinci Dönemini Kazandı
  8. ^ Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, İnsani Gelişme Raporu 2007/2008
  9. ^ [1]
  10. ^ "Dünyanın en pahalı şehirleri - 18 Haziran 2007"
  11. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF) . Orijinal (PDF) 13 Nisan 2008'de arşivlendi . 30 Haziran 2011'de alındı .
  12. ^ [2]
  13. ^ [3]
  14. ^ "Paraguay sömürgesi"
  15. ^ "MECDijital » Demografi"
  16. ^ "Dünya Factbook: Paraguay"
  17. ^ "Arka Plan Notu: Paraguay"
  18. ^ Paraguay Bilgi ve Tarih
  19. ^ San Alberto Journal: Paraguay'da Çok Fazla Brezilyalı, Yerel Halk Diyor
  20. ^ "Afro-Paraguaylı"
  21. ^ Antonio De La Cova (1999-12-28). "Paraguay'ın Mennonitleri 'hızlı para' yabancılara içerliyor"
  22. ^ "Las Religiones en tiempos del Papa Francisco" (PDF) (İspanyolca). Latinobarometro. Nisan 2014. s. 6. Orijinal (pdf) arşivlenmiş 4 Nisan 2015 . 4 Nisan 2015'te erişildi .
  23. ^ "Paraguay dini". Devlet.gov. 2007-09-14. 2010-05-02'ye erişildi.
  24. ^ "Arşivlenmiş kopya" . Orijinal (PDF) 24 Eylül 2020'de arşivlendi . 20 Haziran 2013 tarihinde alındı .
  25. ^ "Bahá'í Faith, The: 1844" . 8 Mart 2015'te erişildi .
  26. ^ http://www.islamawareness.net/LatinAmerica/spanish.html
  27. ^ “Paraguay - LDS İstatistikleri ve Kilise Gerçekleri Toplam Kilise Üyeliği” . www.mormonnewsroom.org . 8 Mart 2015'te erişildi .
  28. ^ Mario ve ark. (2004) Paraguay: Yoksulluğun Azaltılması için Sosyal Kalkınma Sorunları
  29. ^ [Nagel, Beverly Y.(1999) "'Unleashing the Fury': The Cultural Discourse of Rural Violence and Land Rights in Paraguay", Comparative Studies in Society and History, 41: 148-181. Cambridge Üniversitesi Yayınları.]
  1. ^ a b c d "Paraguay". World Economic Outlook Database, October 2018. International Monetary Fund. 9 Ekim 2018. 31 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2018.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "imf2" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ "Gini Index". World Bank. 5 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2019. 
  3. ^ Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF). United Nations Development Programme. 15 Aralık 2020. ss. 343-346. ISBN 978-92-1-126442-5. Erişim tarihi: 16 Aralık 2020. 
  4. ^ Nijman, Jan (2020). Geography: Realms, Regions, and Concepts (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410. 
  5. ^ Menutti, Adela; Menutti, María Mercedes (1980). Geografía Argentina y Universal (İspanyolca). Buenos Aires: Edil. 
  6. ^ "Proyección de la población" (PDF). dgeec.gov.py. 16 Ekim 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2021.