Fiji

Okyanusya'da bulunan bir ada devleti

Koordinatlar: 18°G 179°D / 18°S 179°E / -18; 179

Fiji ya da resmî adı ile Fiji Cumhuriyeti (Fijice: Matanitu Tugalala o Viti ; Fiji Hindi: फ़िजी गणराज्य), Okyanusya'da bulunan bir ada ülkesidir. Fiji Adaları Cumhuriyeti, Pasifik okyanusunun güneyinde bulunan bir dizi adadan oluşur. Ülke 215'sı ıssız olmak üzere toplam 322 adadan ve 522 adacıktan ibarettir. İki büyük ada, Viti Levu ve Vanua Levu, yerleşimin %87'sini oluşturur.

Fiji
Matanitu Tugalala o Viti (Fijice)
Republic of Fiji (İng.)
फ़िजी गणराज्य (Fiji Hindi)
Fiji Adaları Cumhuriyeti
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Slogan
FijiRerevaka na Kalou ka Doka na Tui
Fear God and honour the Queen
Fiji haritadaki konumu
Fiji konumu
Başkent
ve en büyük şehir
Suva
Resmî diller İngilizce, Fijice, Hindi
Hükûmet Cumhuriyet
• Devlet Başkanı
Jioji Konrote
• Başbakan
Frank Bainimarama
Tarihçe  
• Birleşik Krallık'tan bağımsızlık
10 Ekim 1970
• Cumhuriyetin ilanı
7 Ekim 1987
Yüzölçümü
• Toplam
18.274 km2 (7.056 sq mi) (155.)
• Su (%)
önemsiz miktar
GSYİH (SAGP) 2008 tahminî
• Toplam
3,678 milyar $
• Kişi başına
4.196 $
GSYİH (nominal) 2008 tahminî
• Toplam
3,589 milyar $
• Kişi başına
4.094 $
Gini (2013) 36.4
orta
İGE (2019) Sabit 0.724
yüksek · 98.
Para birimi Fiji doları (FJD)
Zaman dilimi UTC+12
• Yaz (YSU)
UTC+13
Trafik akışı sol
Telefon kodu +679
İnternet alan adı .fj

TarihçeDüzenle

Fiji'de 17. yüzyılda Avrupalı kaşiflerden uzun süre önce de insanlar vardı. Fiji’de yapılan kazılarda küçük yerleşimlerde çanak çömlek türünde eski kalıntılar bulunmuştur. Fiji yerleşim yerlerinde yapılan kazılar sonucu İÖ 1000 yıllarına ulaşan buluntulara rastlanmıştır. Ancak büyük Pasifik göçünün sorusuna hala cevap bulunamamıştır. 1643’de Hollanda’li kâşif Abel Tasman'ın, büyük güney kıtasını aramaya giderken Fiji'yi ziyaret ettiği biliniyor.

XIX. yüzyıla kadar Avrupalı yerleşimciler, yerleşimlerine devam etmiştir. Adalar, 1874'te bir sömürge olarak İngiliz kontrolünün altına girdi. İngilizler tarafından adalara Hint işçiler getirildi. 1970'te önce krallık olarak bağımsızlığını ilan etti. Fiji'ye, Hint-Fijili (Hindistan'dan getirilen Hintlere verilen ad) toplumu egemendi. 1987'de gerçekleştirilen müdahale sonucu cumhuriyet ilan edildi ve başarılı iki askerî darbe ile, Fiji'nin hâkimiyetindeki Hint ve Fiji ortaklığı sona erdirildi. Çünkü Hint kökenliler İngiliz egemenliği altında kalmak isterken Fijili yerli halk bağımsızlık taraftarıydı. Bu yüzden askerî darbeler olmuştur. Daha sonra Hint kökenliler Hindistan'a göç etmek zorunda kalmışsa da ülkede kalan Hint kökenliler vardır. Bu göç insan kaybına ve ekonomik durgunluğa neden olmuştur.

Siyasî HayatDüzenle

Fiji, bir parlamenter cumhuriyettir.

CoğrafyaDüzenle

Fiji, 322 adadan (106'sı ıssız) ve 522 küçük adacıktan oluşur. En önemli adaları, Viti Levu ve Vanua Levu'dur. Adalar, tropikal ormanlarla çevrilidir. Yükseklik 1,300 metreye (4,250 ft) kadar ulaşır. Viti Levu, başkent Suva'ya ev sahipliği yapar. Diğer önemli şehirler, (Uluslararası havaalanının bulunduğu yer) Nadi ve büyük bir şeker değirmenine sahip bir liman kenti olan Lautoka'dır. Vanua Levu'da ana şehirler, Labasa ve Savusavu'dur. Diğer önemli adalar, Taveuni ve Kadavu, (Nadi'nin sadece dışında) Mamanuca grubunu ve popüler turist varış yerleri olan Yasawa grubunu kapsar. En yakın komşusu Tonga'dır. Fiji'de tropikal iklim hakimdir.

Konum: Okyanusya, Güney Pasifik Okyanusunda ada.
Coğrafî konumu: 18 00 Güney derecesi, 175 00 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Okyanusya
Yüzölçümü: 18,270 km²
Sınırları: 0 km
Sahil şeridi: 1,129 km
İklim: Tropikal deniz
Arazi yapısı: Volkanik aktiviteli dağlar çoğunluktadır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Pasifik Okyanusu 0 m; en yüksek noktası: Tomanivi 1,324 m

Doğal kaynakları: Kereste, balık, altın, bakır, amonyak, gümüş, denizde petrol kaynakları, hidro enerji
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %10
Sürekli ekinler: %4
Otlaklar: %10
Ormanlık arazi: %65
Diğer: %11 (1993 verileri)
Sulanan arazi: 10 km² (1993 verileri)
Doğal afetler: Kasım - Ocak ayları arasında siklonik kasırgalar

İklimDüzenle

Fiji, tropikal iklime sahiptir. Kasım ve Nisan arası sıcak mevsimdir. Mayıs ve Ekim arası daha serindir. Serin mevsimde hava sıcaklığı ortalaması 22 °C 'dir. Yağış değişkendir ve sıcak sezonda daha çok yağış almaktadır.[1]

EkonomiDüzenle

Fiji, ormanlar, mineral ve balık kaynakları açısından zengin bir ülkedir. Pasifik adaları arasında ekonomisi en çok gelişmiş adalardan biridir. Şeker ihracatı ve turizm endüstrisi ülkeye döviz getiren başlıca sektörlerdir. Şeker üretimi sanayi etkinliğinin 3'te 1'ini kapsamaktadır. Her yıl içlerinde Amerikalıların da bulunduğu yaklaşık 300,000 turist ülkeyi ziyaret etmektedir. Fiji, 1960 ve 1970'lerde hızlı bir büyüme periyodu geçirmesine rağmen 1980'lerde durgunlaşma görülmüştür. Başlıca gelir kaynağı turizm ve şeker endüstrisidir. Fiji'deki en yüksek bina, on dört katlı Rezerv Bankası binasıdır

İletişimDüzenle

Kullanılan telefon hatları: 72.000 (1997)
Radyo yayın istasyonları: AM 13, FM 40, kısa dalga 0 (1998)
Radyolar: 500.000 (1997)
Televizyonlar: 21.000 (1997)
İnternet servis sağlayıcıları: 2 (2000)
İnternet kullanıcıları: 7.500 (2000)

DemografiDüzenle

Mültecî oranı: -3.45 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 14.08 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 68.25 yıl
Erkeklerde: 65.83 yıl
Kadınlarda: 70.78 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 2.86 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.07 (1999 verileri)
Ulus: Fijili
Nüfusun etnik dağılımı: Fijili %51 , Hint %44, Avrupalı, diğer Pasifik adaları kökenli, Çinli ve diğer %5 (1998 verileri)
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
Toplam nüfusta: %91.6
Erkekler: %93.8
Kadınlar: %89.3 (1995 verileri)

DinDüzenle

Hristiyan %52, Hindu %38, Müslüman %8, diğer %2 (1986)
Diller: İngilizce (resmî dil), Fiji dili, Fiji Hintçesi
(Resmen, Fiji Hintçesi Hindustani olarak adlandırılır.)

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Fiji Government Online Portal: Our Country 23 Mart 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Retrieved 26 April 2010.