Guatemala

Orta Amerika'nın Kıstas bölgesinde yer alan bir ülke

Guatemala Cumhuriyeti, kısaca Guatemala (İspanyolca: República de Guatemala), Orta Amerika'da Kıstas bölgesinde bir ülkedir. Kuzeyde Meksika, doğuda Belize ve Honduras, güneyde ise El Salvador'la komşudur. Ayrıca doğuda Karayip Denizi'ne, batıda Büyük Okyanus'a kıyısı vardır. Başkenti Guatemala'dır. 372 Havalimanı bulunmaktadır. (2010)[3]

Guatemala
República de Guatemala
Guatemala Cumhuriyeti
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Slogan
  • "Libre Crezca Fecundo"[1]
  • "El País de la Eterna Primavera"
  • "Sonsuz İlkbaharın Ülkesi"[2]
Guatemala haritadaki konumu
Başkent
ve
Guatemala
Resmî diller İspanyolca (Guatemala İspanyolcası)
Etnik gruplar
(2001)
Hükûmet Başkanlık Sistemi
• Başkan
Alejandro Giammattei
• Devlet Başkanı Yardımcısı
Jafeth Cabrera
Tarihçe  
• İspanyol İmparatorluğu'ndan bağımsızlık
15 Eylül 1821
Yüzölçümü
• Toplam
108.889 km2 (42.042 sq mi) (106.)
• Su (%)
0.4
Nüfus
• 2018 tahminî
17.263.239 (67.)
• Yoğunluk
129/km2 (334,1/sq mi) (85.)
GSYİH (SAGP) 2018 tahminî
• Toplam
145.249 milyar $ (75.)
• Kişi başına
8.413 $ (118.)
Gini (2002) 48.3
yüksek
İGE (2004) 0.673
orta · 117.
Para birimi Quetzal (GTQ)
Zaman dilimi UTC-6 (CST)
Trafik akışı sağ
Telefon kodu 502
ISO 3166 kodu GT
İnternet alan adı .gt

TarihçeDüzenle

Yerli halklar öteden beri Mestizolar tarafından baskı altına alınarak sosyal, ekonomik ve siyasal faaliyetin dışında tutulmuştur. Kaynağını sömürgeci ön yargılardan alan Mestizo topluluğu ile yerli halklar arasındaki bu gerilim yüzyıllar boyunca sürmüş ve 1954 yılında liberal demokrat Jacobo Árbenz demokratik hükümetine karşı Komünizm'in yayılmasından korkan ABD destekli bir darbe gerçekleştirilerek askeri cunta yönetimi kurulmuştu. Jacob Árbenz ve halefi Juan José Arévalo, ülkede toprak reformunun gerçekleştirilmesi dışında, sivil haklar ve işçi haklarının geliştirilmesinden sorumluydu. Albay Carlos Castillo yönetiminde kurulan askeri cunta, reformları iptal ederek sol partileri yasakladı. Guatemala'daki iç savaş, karışıklıklarla geçen 20-30 yılın ardından bazı genç subayların yozlaşmış hükümete karşı darbe düzenlemeye çalışmasıyla patlak verdi. Ayaklanma başarısızlıkla sonuçlanınca kırsal bölgelere çekilen subaylar bir gerilla gücü meydana getirerek hükümete karşı bir örtük savaş başlattılar.

Gerilla hareketi önceleri Küba'daki devrimci güçlerle birlikte hareket ederek ülkedeki Ladino bölgelerine yoğunlaşmıştı. Ancak son yirmi yıl içerisinde özellikle yerli halkların vatandaşlık haklarının tanınmasına odaklanan siyasi ve toplumsal reform mücadeleleri ön plana çıktı.

1982 yılında Guatemala ordusu henüz yeni kurulmuş olan Guatemala Devrimci Ulusal Birliği'ne (URNG) yönelik çok sayıda insanın ölümüne neden olan bir toptan imha politikası uyguladı.

1980’lerin ilk yarısında barışın sağlanması yönünde adımlar atıldı. Bu adımlar arasında yeni bir anayasa hazırlanması ve sivil bir başkanın seçilmesi bulunmaktaydı. 1987 yılında hükûmet ve URNG arasındaki görüşmeler başlamış olmasına rağmen URNG gerilla mücadelesine devam etmekteydi. Taraflar Birleşmiş Milletler'in 1993'teki girişimleriyle barış görüşmeleri için tekrar bir araya geldi ve nihayet başarı sağlandı.

Toplumsal yapıDüzenle

Nüfusun yarısından fazlası Ladinolar denen ve Avrupalı (İspanyol) karışımıdır. Geri kalan kesimi ise Guatemala Kızılderilileridir. Halkın çoğunluğu Hıristiyanlığın Katolik mezhebine bağlıdır ve İspanyolca konuşmaktadır.

BölgelerDüzenle

 
Guatemala'nın departmanları

Guatemala 22 departmana (departamentos) ve 340 belediyeye (municipios) ayrılır. Bayrağın ortasında bulunan Qetzal kuşu ülkenin millî sembolüdür.

 
Atitlán gölü

Guatemala'nın departmanları:

  1. Alta Verapaz
  2. Baja Verapaz
  3. Chimaltenango
  4. Chiquimula
  5. Petén
  6. El Progreso
  7. Escuintla
  8. Guatemala
  9. Huehuetenango
  10. Izabal
  11. Jalapa
  1. Jutiapa
  2. Quetzaltenango
  3. Quiché
  4. Retalhuleu
  5. Sacatepéquez
  6. San Marcos
  7. Santa Rosa
  8. Sololá
  9. Suchitepéquez
  10. Totonicapán
  11. Zacapa

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Ilustraciones de Cada una de las 11 Denominaciones. Anverso y Reverso". Banguat.gob.gt. 29 Aralık 1996. 14 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2013. 
  2. ^ Aguirre, Lily (1949). The land of eternal spring: Guatemala, my beautiful country. Patio Press. s. 253. 
  3. ^ "CIA World Fact Book Country Comparison Airports". 9 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2012. (İngilizce)

Dış bağlantılarDüzenle