Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Birleşmiş Milletler'in, üye ülkeler arasında güvenlik ve barışı korumakla yükümlü, en güçlü organı. Birleşmiş Milletler'in diğer organları sadece tavsiye kararı alabilirken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin kararları, tüm üye ülkeler açısından bağlayıcılık taşımaktadır. Bu bağlayıcılık, üye ülkelerin tamamına yakını tarafından imzalanmış olan Birleşmiş Milletler Tüzüğü'nde açık bir şekilde belirtilmiştir.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi
UN-Sicherheitsrat - UN Security Council - New York City - 2014 01 06.jpg
New York'taki BM Güvenlik Konsey odası
Kısaltması UNSC
Kuruluşu 1946
Türü Ana Organ
Yasal durumu Etkin
Başkanı Dönüşümlü
Websitesi http://un.org/en/sc/

ÜyelerDüzenle

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 15 üye ülkeye sahiptir. Bu ülkelerden beş tanesi daimi üye, on tanesi ise seçilmiş üyelerdir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri, aynı zamanda Birleşmiş Milletler'in kurucu üyeleri olan Rusya ve Çin, SSCB ve Çin Cumhuriyeti'nin halefleri olarak, konsey tarafından tanınmışlardır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde, kararları veto etme hakkı bulunan daimi üyeler Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Fransa, Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya ile on geçici üye ülke bulunur. Dönüşümlü 10 üye ülke her iki yılda bir Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yapılan seçimlerle belirlenir. Konsey Başkanlığı ise ayda bir üye ülkeler arasında el değiştirir.

Birleşmiş Milletler'in üyeleri, örgütün hızlı ve etkili hareket etmesini sağlamak için, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında başlıca sorumluluğu Güvenlik Konseyi'ne bırakırlar ve bu sorumluluk gereğince görevlerini yerine getirirken Güvenlik Konseyi'nin kendi adlarına hareket ettiğini kabul ederler.

Güvenlik Konseyi, bu görevleri yerine getirirken Birleşmiş Milletler'in Amaç ve İlkeleri'ne uygun hareket eder. Bu görevleri yerine getirebilmesi için Güvenlik Konseyi'ne verilmiş belirli yetkiler VI-VIII. ve XII. bölümlerde gösterilmiştir.

Daimi üyelerDüzenle

 
Daimi beşlinin 1946-2015 aralığında uyguladıkları veto sayısı
Ülke Bölgesel Grup Mevcut temsilci devlet Eski temsilci devlet
  Çin Asya-Pasifik   Çin Halk Cumhuriyeti (1971-)   Çin Cumhuriyeti (1946-1971)
  Fransa Batı Avrupa ve Diğerleri   Beşinci Fransa Cumhuriyeti (1958-)   Dördüncü Fransa Cumhuriyeti (1946-1958)
  Rusya Doğu Avrupa   Rusya Federasyonu (1992-)   Sovyetler Birliği (1946-1991)
  Birleşik Krallık Batı Avrupa ve Diğerleri   Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı (1946-)
  ABD Batı Avrupa ve Diğerleri   ABD (1946-)

Geçici üyelerDüzenle

 
Birleşmiş Milletler Bölgesel Grupları üyeliğine göre BMGK içinde gruplandırılmış oturma düzeni.
  Afrika Grubu
  Asya-Pasifik Grubu
  Doğu Avrupa Grubu
  Latin Amerika ve Karayip Devletleri Grubu (GRULAC)
  Batı Avrupa ve Diğerleri Grubu (WEOG)
Yıl Afrika Grubu Asya-Pasifik Grubu Latin Amerika ve Karayipler Grubu Batı Avrupa ve Diğer Devletler Grubu Doğu Avrupa Grubu
* Arab Milletleri temsilcisi'
1966   Mali   Nijerya   Uganda   Japonya   Ürdün*   Arjantin   Uruguay   Hollanda   Yeni Zelanda   Bulgaristan
1967   Etiyopya   Hindistan   Brezilya   Kanada   Danimarka
1968   Cezayir*   Senegal   Pakistan   Paraguay   Macaristan
1969   Zambiya     Nepal   Kolombiya   Finlandiya   İspanya
1970   Burundi   Sierra Leone   Suriye*   Nikaragua   Polonya
1971   Somali   Japonya   Arjantin   Belçika   İtalya
1972   Gine   Sudan*   Hindistan   Panama   Yugoslavya
1973   Kenya   Endonezya   Peru   Avustralya   Avusturya
1974   Kamerun   Moritanya   Irak*   Kosta Rika   Beyaz Rusya SSC
1975   Tanzanya   Japonya   Guyana   İtalya   İsveç
1976   Benin   Libya*   Pakistan   Panama   Romanya
1977   Mauritius   Hindistan   Venezuela   Kanada   Batı Almanya
1978   Gabon   Nijerya   Kuveyt*   Bolivya   Çekoslovakya
1979   Zambiya   Bangladeş   Jamaika   Norveç   Portekiz
1980   Nijer   Tunus*   Filipinler   Meksika   Doğu Almanya
1981   Uganda   Japonya   Panama   İrlanda   İspanya
1982   Togo   Zaire   Ürdün*   Guyana   Polonya
1983   Zimbabve   Pakistan   Nikaragua   Malta   Hollanda
1984   Burkina Faso[a]   Mısır*   Hindistan   Peru   Ukraine
1985   Madagaskar   Tayland   Trinidad ve Tobago   Avustralya   Danimarka
1986 Şablon:Ülke veri People's Republic of the Congo   Gana   Birleşik Arap Emirlikleri*   Venezuela   Bulgaristan
1987   Zambiya   Japonya   Arjantin   Batı Almanya   İtalya
1988   Cezayir*   Senegal     Nepal   Brezilya   Yugoslavya
1989   Etiyopya   Malezya   Kolombiya   Kanada   Finlandiya
1990   Fildişi Sahili   Zaire   Yemen*[b]   Küba   Romanya
1991   Zimbabve   Hindistan   Ekvador   Avusturya   Belçika
1992   Yeşil Burun Adaları   Fas*   Japonya   Venezuela   Macaristan
1993   Cibuti   Pakistan   Brezilya   Yeni Zelanda   İspanya
1994   Nijerya   Ruanda   Umman*   Arjantin   Çekya
1995   Botsvana   Endonezya   Honduras   Almanya   İtalya
1996   Mısır*   Gine-Bissau   Güney Kore   Şili   Polonya
1997   Kenya   Japonya   Kosta Rika   Portekiz   İsveç
1998   Gabon   Gambiya   Bahreyn*   Brezilya   Slovenya
1999   Namibya   Malezya   Arjantin   Kanada   Hollanda
2000   Mali   Tunus*   Bangladeş   Jamaika   Ukrayna
2001   Mauritius   Singapur   Kolombiya   İrlanda   Norveç
2002   Kamerun   Gine   Suriye*   Meksika   Bulgaristan
2003   Angola   Pakistan   Şili   Almanya   İspanya
2004   Cezayir*   Benin   Filipinler   Brezilya   Romanya
2005   Tanzanya   Japonya   Arjantin   Danimarka   Yunanistan
2006   Gana   Kongo Cumhuriyeti   Katar*   Peru   Slovakya
2007   Güney Afrika   Endonezya   Panama   Belçika   İtalya
2008   Burkina Faso   Libya*   Vietnam   Kosta Rika   Hırvatistan
2009   Uganda   Japonya   Meksika   Avusturya   Türkiye
2010   Gabon   Nijerya   Lübnan*   Brezilya   Bosna-Hersek
2011   Güney Afrika   Hindistan   Kolombiya   Almanya   Portekiz
2012   Fas*   Togo   Pakistan   Guatemala   Azerbaycan
2013   Ruanda   Güney Kore   Arjantin   Avustralya   Lüksemburg
2014   Çad   Nijerya   Ürdün*   Şili   Litvanya
2015   Angola   Malezya   Venezuela   Yeni Zelanda   İspanya
2016   Mısır*   Senegal   Japonya   Uruguay   Ukrayna
2017   Etiyopya   Kazakistan   Bolivya   İtalya   İsveç
2018   Fildişi Sahili   Ekvator Ginesi   Kuveyt*   Peru   Hollanda[1]   Polonya
2019   Güney Afrika   Endonezya   Dominik Cumhuriyeti   Almanya   Belçika
2020   Nijer   Tunus*   Vietnam   Saint Vincent ve Grenadinler   Estonya

İşleyişDüzenle

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Kararları, üye ülkeler tarafından verilen bir önergenin, 15 üye ülkeden dokuzu tarafından kabul edilmesi ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Daimi Üyesi ülkelerden birinden ret oyu almamış olması şartıyla alınır.

Dünya barışına katkısı ve karşıt görüşlerDüzenle

Veto yetkisine sahip beş daimi ülke olan Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Çin, Fransa ve Birleşik Krallık aynı zamanda dünyanın en çok silah üreten ve pazarlayan ülkeleridir.[2]. Sadece Çin, Almanya'dan sonra altıncı durumdadır. Dünya silah ticaretinin baş aktörlerinden oluşan Güvenlik Konseyi Ülkeleri'nin dünya barışına kalıcı katkıda bulunacak kararlar verebileceğine bazı çevreler şüpheyle bakmaktadır.

Kore Savaşı (1950) ve Körfez Savaşı kararları, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanmıştır.[kaynak belirtilmeli]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Italy, Netherlands ask to share Security Council seat". Al Jazeera. 28 Haziran 2016. 28 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2017. 
  2. ^ "Rakamlarla Dünya Silah Ticareti (İngilizce)". Jubilee 2000. Erişim tarihi: 21 Eylül 2007. 

Dış bağlantılarDüzenle


Kaynak hatası: <ref> "lower-alpha" adında grup ana etiketi bulunuyor, ancak <references group="lower-alpha"/> etiketinin karşılığı bulunamadı. (Bkz: Kaynak gösterme)