Ana menüyü aç

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi

(BM Güvenlik Konseyi sayfasından yönlendirildi)

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Birleşmiş Milletler'in, üye ülkeler arasında güvenlik ve barışı korumakla yükümlü, en güçlü organı. Birleşmiş Milletler'in diğer organları sadece tavsiye kararı alabilirken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin kararları, tüm üye ülkeler açısından bağlayıcılık taşımaktadır. Bu bağlayıcılık, üye ülkelerin tamamına yakını tarafından imzalanmış olan Birleşmiş Milletler Tüzüğü'nde açık bir şekilde belirtilmiştir.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi مجلس أمن الأمم المتحدة (Arapça)
联合国安全理事会 (Çince)
Conseil de sécurité des Nations unies (Fransızca)
United Nations Security Council (İngilizce)
Consejo de Seguridad de
las Naciones Unidas (İspanyolca)
Совет Безопасности Организации Объединённых Наций (Rusça)
UN security council 2005.jpg
New York'taki BM Güvenlik Konsey odası
Kısaltması UNSC
Kuruluşu 1946
Türü Ana Organ
Yasal durumu Etkin
Başkanı Dönüşümlü
Websitesi http://un.org/en/sc/

İçindekiler

ÜyelerDüzenle

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 15 üye ülkeye sahiptir. Bu ülkelerden beş tanesi daimi üye, on tanesi ise seçilmiş üyelerdir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri, aynı zamanda Birleşmiş Milletler'in kurucu üyeleri olan Rusya ve Çin, SSCB ve Çin Cumhuriyeti'nin halefleri olarak, konsey tarafından tanınmışlardır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde, kararları veto etme hakkı bulunan daimi üyeler Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Fransa, Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya ile on geçici üye ülke bulunur. Dönüşümlü 10 üye ülke her iki yılda bir Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yapılan seçimlerle belirlenir. Konsey Başkanlığı ise ayda bir üye ülkeler arasında el değiştirir.

Birleşmiş Milletler'in üyeleri, örgütün hızlı ve etkili hareket etmesini sağlamak için, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında başlıca sorumluluğu Güvenlik Konseyi'ne bırakırlar ve bu sorumluluk gereğince görevlerini yerine getirirken Güvenlik Konseyi'nin kendi adlarına hareket ettiğini kabul ederler.

Güvenlik Konseyi, bu görevleri yerine getirirken Birleşmiş Milletler'in Amaç ve İlkeleri'ne uygun hareket eder. Bu görevleri yerine getirebilmesi için Güvenlik Konseyi'ne verilmiş belirli yetkiler VI-VIII. ve XII. bölümlerde gösterilmiştir.

Daimi üyelerDüzenle

 
Daimi beşlinin 1946-2015 aralığında uyguladıkları veto sayısı
Ülke Bölgesel Grup Mevcut temsilci devlet Eski temsilci devlet
  Çin Asya-Pasifik   Çin Halk Cumhuriyeti (1971-)   Çin Cumhuriyeti (1946-1971)
  Fransa Batı Avrupa ve Diğerleri   Beşinci Fransa Cumhuriyeti (1958-)   Dördüncü Fransa Cumhuriyeti (1946-1958)
  Rusya Doğu Avrupa   Rusya Federasyonu (1992-)   Sovyetler Birliği (1946-1991)
  Birleşik Krallık Batı Avrupa ve Diğerleri   Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı (1946-)
  ABD Batı Avrupa ve Diğerleri   ABD (1946-)

Geçici üyelerDüzenle

 
Birleşmiş Milletler Bölgesel Grupları üyeliğine göre BMGK içinde gruplandırılmış oturma düzeni.
  Afrika Grubu
  Asya-Pasifik Grubu
  Doğu Avrupa Grubu
  Latin Amerika ve Karayip Devletleri Grubu (GRULAC)
  Batı Avrupa ve Diğerleri Grubu (WEOG)
Dönem Afrika Asya-Pasifik Latin Amerika
ve Karayipler
Batı Avrupa
ve Diğerleri
Doğu Avrupa
2017–18   Etiyopya   Kazakistan   Bolivya   İsveç   İtalya (2017)[1] &
  Hollanda (2018)[2]
2016–17   Mısır   Senegal   Japonya   Uruguay   Ukrayna
2015–16   Angola   Malezya   Venezuela   Yeni Zelanda   İspanya

İşleyişDüzenle

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Kararları, üye ülkeler tarafından verilen bir önergenin, 15 üye ülkeden dokuzu tarafından kabul edilmesi ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Daimi Üyesi ülkelerden birinden ret oyu almamış olması şartıyla alınır.

Dünya barışına katkısı ve karşıt görüşlerDüzenle

Veto yetkisine sahip beş daimi ülke olan Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Çin, Fransa ve Birleşik Krallık aynı zamanda dünyanın en çok silah üreten ve pazarlayan ülkeleridir.[3]. Sadece Çin, Almanya'dan sonra altıncı durumdadır. Dünya silah ticaretinin baş aktörlerinden oluşan Güvenlik Konseyi Ülkeleri'nin dünya barışına kalıcı katkıda bulunacak kararlar verebileceğine bazı çevreler şüpheyle bakmaktadır.

Kore Savaşı (1950) ve Körfez Savaşı kararları, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanmıştır.

KaynakçaDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle