Ankara Garı

Ankara'da bir tren istasyonu

Ankara Garı, Türkiye'nin başkenti Ankara'nın Altındağ ilçesi Ulus semtinin Anafartalar Mahallesi'nde yer alan TCDD'ye ait ana tren istasyonudur.

Ankara Garı
Ankara asv2021-10 img19 Railway station.jpg
Ankara Garı (Ön Cephe)
Konum Anafartalar Mahallesi, Hipodrom Caddesi, 06050, Ulus
Altındağ, Ankara
Türkiye
Koordinatlar 39°56′9.596″K 32°50′36.683″D / 39.93599889°K 32.84352306°D / 39.93599889; 32.84352306
Sahip TCDD
İşletmeci TCDD Taşımacılık
Hat(lar) Başkentray (Sincan - Kayaş) Banliyö Treni
Uzaklık 25,209 kilometre (15,664 mi) (Sincan)
12,263 kilometre (7,620 mi) (Kayaş)
Platformlar 1 kenar platform
2 ada platformu
Raylar 7
Tren işletmecileri TCDD Taşımacılık
Otobüs güzergâhları
Bağlantılar Yüksek Hızlı Tren (YHT) (Ankara YHT Garı)M4 (Kızılay - Şehitler-Gazino) Metro Hattı (YHT Garı)Ankaray logo.svg (Maltepe)
Yapı
Yapı türü Hemzemin
Otopark Hayır
Bisiklet altyapısı Evet
Engelli erişimi Evet
Mimar Şekip Akalın
Mimari tarz Art deco
Diğer bilgiler
Durum İşletmede
Ücret bölgesi 2. Bölge
Tarihçe
Açılış 31 Aralık 1892 (Demiryolu hattı ve ilk gar - CFOA)
30 Ekim 1937 (Mevcut gar - TCDD)
1972 (Sincan - Kayaş Banliyö Treni)
12 Nisan 2018 (Başkentray)
Elektriklendirme 25 kV AA Katener (1972)
Hizmetler
Demiryolu ulaşımı
Toplu ulaşım
Harita
Kayaş
Yenişehir
Gar
Sincan
Hipodrom

Günümüzde TCDD 2. Bölge Müdürlüğü'ne ev sahipliği yapan ve İstanbul-Haydarpaşa - Ankara demiryolu'nun bitiş ve Ankara - Kars demiryolu'nun başlangıç noktası olan garın ilk binası, Chemins de Fer Ottomans d'Anatolie / Osmanlı Anadolu Demiryolları (CFOA) Şirketi tarafından Osmanlı Anadolu Demiryolları için inşa edilerek 31 Aralık 1892'de hizmete girmiştir.[1][2]

CFOA Şirketi, 1924'te ilk devlet demiryolu şirketi olan Chemins de fer d'Anatolie Baghdad / Anadolu-Bağdat Demiryolları (CFAB) Şirketi tarafından idare edilmeye başlanmış, 1927'de ise satın alınarak feshedilmiş ve şirketin işlettiği hatlar ve tren istasyonları Devlet Demiryolları ve Limanları İdaresi (DDYL)'nin denetimine girmiştir. DDYL ise 1929'da yerini -o sıralar adı Devlet Demiryolları Umum Müdürlüğü olan- TCDD'ye bırakmıştır.[3]

Ankara'nın başkent olmasıyla birlikte giderek yetersiz kalan ilk gar binasının yerine TCDD tarafından inşa edilen yeni gar binası 30 Ekim 1937'de hizmete girmiştir[1][3] ve hâlâ hizmet vermektedir.

Elektrifikasyon altyapısıyla yenilenerek 1972'de tekrar hizmete giren[4] istasyon, 1972 - 2016 yılları arasında Sincan - Kayaş Banliyö Treni'ne hizmet vermiş, Başkentray projesinin inşası kapsamında 11 Temmuz 2016'da -banliyö kısmı- kapatılmış ve yeniden inşa edilerek 12 Nisan 2018'de tekrar hizmete girmiştir.[5]

Yedi raylı bir demiryolu hattı içinde beş raya hizmet veren iki ada platformu ve bir kenar platformdan oluşan istasyonun, güneyde yer alan iki raylı ada platformu Başkentray (Sincan - Kayaş) Banliyö Trenleri'ne hizmet vermektedir.[6] Başkentray'a ayrılan platform ve raylar haricinde, kuzeyde yer alan iki raylı ada platformu ve bir raylı kenar platform İzmir Mavi Treni, 4 Eylül Mavi Treni, Ankara Ekspresi, Doğu Ekspresi, Güney Kurtalan Ekspresi, Turistik Doğu Ekspresi ve Van Gölü Ekspresi Anahat Trenleri'ne[7] ve Ankara - Polatlı Bölgesel Trenleri'ne[8] hizmet vermektedir. Ayrıca Yük Trenleri ve ekipman ulaşımı için iki ada platform arasında yer alan ve platformlara hizmet vermeyen iki ray daha bulunmaktadır.

İstasyon, 29 Ekim 2016'da -bitişiğinde yer alan- Ankara YHT Garı hizmete girinceye kadar (2009 - 2016 yılları arasında) Yüksek Hızlı Tren istasyonu olarak da hizmet vermiştir.

HatlarDüzenle

TCDD

HizmetlerDüzenle

Platform yapısıDüzenle

Anahat, Bölgesel ve Başkentray Trenleri
KayaşYenişehir
1 ⇌ | | ⇌ 2 3 ⇌ | | | | ⇌ 4 5 ⇌ |
SincanHipodrom
1 - 3 Batı yönü Anahat Trenleri
Bölgesel Trenler
İstanbul-Halkalıİzmir-Basmane için
Doğu yönü KarsMalatyaKurtalanTatvan için
4 Batı yönü   Eryaman YHTSincan(Akçaören) için
5 Doğu yönü YenişehirKurtuluşKayaş için

GüzergâhDüzenle

TCDD
TCDD Taşımacılık
Önceki İstasyon Anahat Trenleri[7] Sonraki İstasyon Sefer Sayısı
Sincan
İzmir-Basmane yönünde
İzmir Mavi Treni Bitiş Her gün karşılıklı 1 sefer
Başlangıç 4 Eylül Mavi Treni Kayaş
Malatya yönünde
Ankara Ekspresi Sincan
İstanbul-Halkalı yönünde
Doğu Ekspresi Kayaş
Kars yönünde
Güney Kurtalan Ekspresi Kayaş
Kurtalan yönünde
Pazartesi, Çarşamba, Cuma ve Cumartesi karşılıklı 1 sefer
---
Perşembe Ankara kalkışlı 1 sefer
---
Pazar Kurtalan kalkışlı kalkışlı 1 sefer
Turistik Doğu Ekspresi Kayaş
Kars yönünde
Çarşamba Ankara kalkışlı 1 sefer
---
Cuma karşılıklı 1 sefer
---
Pazar Kars kalkışlı kalkışlı 1 sefer
Van Gölü Ekspresi Kayaş
Tatvan yönünde
Salı karşılıklı 1 sefer
---
Perşembe Tatvan kalkışlı 1 sefer
---
Pazar Ankara kalkışlı 1 sefer
Önceki İstasyon Bölgesel Trenler[8] Sonraki İstasyon Sefer Sayısı
Başlangıç B21
Ankara - Polatlı Bölgesel Treni
Sincan
Polatlı yönünde
Her gün karşılıklı 3 sefer
Önceki İstasyon Banliyö Trenleri Sonraki İstasyon Sefer Sıklığı
Hipodrom
Sincan yönünde
 
(Sincan - Kayaş)
Yenişehir
Kayaş yönünde
06.00 - 21.00 arasında 15 dakikada 1 sefer, 21.00 - 23.00 arasında 30 dakikada 1 sefer[6]
İptal Edilen Hizmet
TCDD
Önceki İstasyon Banliyö Trenleri Sonraki İstasyon Sefer Sıklığı
Hipodrom
Sincan yönünde
Sincan - Kayaş Banliyö Treni Yenişehir
Kayaş yönünde
İptal edildi

TarihçeDüzenle

Ankara'daki demiryolu ulaşımının ana arteri olan Ankara Garı'nın tarihi Osmanlı İmparatorluğu dönemine kadar uzanır. O yıllarda İstanbul-Haydarpaşa - Ankara demiryolu'nun Ankara ayağını oluşturan garın ilk hizmet binası Fransız demiryolu şirketi Chemins de Fer Ottomans d'Anatolie / Osmanlı Anadolu Demiryolları (CFOA) Şirketi tarafından inşa edilerek 31 Aralık 1892'de açıldı. Fakat Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte hızla gelişen Ankara'nın yolcu trafiğini kaldıramaz hale gelen bu eski gar binası yerini 1935 yılında yapımına başlanan ve halen kullanımda olan günümüzdeki yapıya bıraktı.

Şehirlerarası ulaşımın yanı sıra 1972'den 2016 yılına kadar Sincan - Kayaş Banliyö Treni'nde hizmet veren Ankara Garı; Başkentray projesi kapsamında 11 Temmuz 2016'da kısmen kapatıldı ve gerekli altyapı çalışmalarının ardından yenilenerek 12 Nisan 2018 tarihinde tekrar hizmete girdi. Ayrıca; Ankara YHT Garı'nın inşası tamamlanana kadar Yüksek Hızlı Tren hatları da Ankara Garı'ndan işletildi.

Ankara Garı 2005 yılında, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası tarafından yayımlanan 50. Yılda 50 Eser listesine dahil edildi. 10 Ekim 2015 tarihinde garın önünde gerçekleştirilen bir bombalı saldırıda 109 kişi hayatını kaybetmiştir.

MimariDüzenle

Cumhuriyet tarihinin en önemli ve prestijli mimari eserlerinden biri olarak kabul edilen Ankara Garı, Şekip Akalın tarafından tasarlandı. Akalın burayı sadece bir tren istasyonu olarak değil; gar gazinosu, lojmanlar ve idari binalarıyla birlikte oldukça büyük bir gar kompleksi olarak kurguladı. Temeli 4 Mart 1935 tarihinde atılan yapı, dönemin Bayındırlık Bakanlığı ve Demiryolları Umum Müdürlüğü'nün de katkılarıyla 30 Ekim 1937'de tamamlanarak hizmete açıldı. İstasyon Caddesi üzerinde yer alan Ankara Palas, Gençlik Parkı, 19 Mayıs Stadyumu ve Hipodrom gibi sosyal mekanlara komşu olan bir noktada konumlanan garın inşasıyla birlikte şehir içinde Ankara Kalesi'nden başlayarak bu yeni gar binasına kadar uzanan bir kültür koridoru da oluşturulmuş oldu. Zaman içerisinde modernleşmenin sembolü ve çağdaş yaşama açılan bir kapı olarak görülmeye başlanan Ankara Garı'nın öncü olduğu bu kültür aksı o kadar benimsendi ki, benzer projeler Eskişehir ve Balıkesir gibi diğer Türk kentlerinde de uygulandı.[9]

Çevre alanıDüzenle

GaleriDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b "Ankara railway station" [Ankara Garı]. Trains of Turkey. 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2022. 
  2. ^ "CFOA History" [CFOA'nın Tarihçesi]. Trains of Turkey. 14 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2019. 
  3. ^ a b "A Short History of Turkish Railways" [Türk Demiryollarının Kısa Tarihi]. Trains of Turkey. 31 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2022. 
  4. ^ "TCDD History - Electrification" [TCDD'nin Tarihçesi - Elektrifikasyon]. Trains of Turkey. 27 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2021. 
  5. ^ "Başkentray, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katıldığı törenle hizmete açıldı". Star. 12 Nisan 2018. 30 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2019. 
  6. ^ a b "Başkentray Banliyö Treni". TCDD Taşımacılık. 15 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2022. 
  7. ^ a b "Anahat Trenleri". TCDD Taşımacılık. Erişim tarihi: 14 Mart 2022. 
  8. ^ a b "Bölgesel Trenler". TCDD Taşımacılık. Erişim tarihi: 14 Mart 2022. 
  9. ^ Tektaş, Elif; Akalın, Aysu (Nisan 2020). "Değişen ve Dönüşen Bir Kentte Eski-Yeni Çelişkisi: Ankara Tren Garı-Ankara YHT Garı" (PDF). Mimarlık. 57 (412). Ankara: Mimarlar Odası. ss. 68-72. ISSN 1300-4212. 31 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 31 Temmuz 2021.