Muhafazakârlık

Sağ kanatta yer alan bir ideoloji
(Muhafazakâr sayfasından yönlendirildi)

Muhafazakârlık veya tutuculuk, geleneksel toplumsal etmenlerin korunmasını destekleyen politik ve toplumsal felsefedir. Daha belirgin bir anlamda ilgili toplumun içinde bulunduğu çağın gereklerini göz ardı etmeksizin, geçmişten gelen tarihsel, kültürel ve uygar birikimlerini kaybetmeden, kısaca öz dinamiklerinin değişmesine karşı direnç gösteren, toplumsal-kültürel değerlerin korunmasını savunan politik bir görüştür.

YaklaşımlarDüzenle

Muhafazakârlığın var olan kazanımları ve değerleri korumak şeklinde bir yanı da vardır. Bu açıdan bakıldığında, herkes, solcular dahil, istedikleri toplumsal düzen gerçekleştiğinde muhafazakârlaşabilirler. Nitekim Sovyetler Birliği'ndeki Stalin rejimine karşı olanlar (örneğin Troçkistler) bu rejimi muhafazakârlaşmakla suçladılar. Bazı muhafazakârlık taraftarları, toplumların zamanla geçirdikleri evrim sonucu bir tür "bilgelik" biriktirdiğini, bu bilgeliğin toplum düzeninde, kültürde kendisini açığa vurduğunu, özenle korunması gerektiğini savunurlar. Bu nedenle, muhafazakârlık, bir anda büyük değişiklikler yapmayı hedefleyen devrimciliğin karşıtıdır.

Kimi yaklaşımlara göre muhafazakârlık, akla şüpheyle yaklaşır. Kendi aklının sesini dinleyerek başka insanların hayatları üzerinde kalıcı bir etki yaratmaya çalışan düşünürleri eleştirir. Muhafazakârlara göre akıl farklı sonuçlara varabilmektedir ve bir bireyin toplum üzerinde keyfi değişiklikler yaratma isteklerine araç olmamalıdır. Toplum düzeni asırların deneyimlerinin süzülerek gelen bir evrimleşme sonucu oluşmalıdır. Muhafazakârlık aklın siyasi sorunlar karşısında kullanımına karşı değildir, fakat toplumun tümünü etkileyecek planların, çoğunluğun isteğine aykırı olmalarına karşın akılcılık (rasyonalizm) kullanılarak meşrulaştırılmasına karşıdır.[1]

ÖncülerDüzenle

Muhafazakârlığı sistemli bir düşünce olarak ilk savunan kişi, İngiliz filozof Edmund Burke olmuştur. Burke, Fransız Devrimi zamanında yaşamış, devrime karşıt bir düşünürdü. O sırada İngiliz devlet adamları arasında Fransız Devrimi'nin İngiltere'ye yayılacağı endişesi yaygındı. Burke, devrimsel mücadeleye karşı sistemli bir ideoloji oluşturarak, fikirsel alanda Fransız Devrimi'ne karşı bir mücadele başlattı.

Muhafazakârlık İngiltere ve ABD gibi sanayileşmiş demokratik toplumlarda yayıldığı gibi, Osmanlı İmparatorluğu, Çin İmparatorluğu gibi gelenekçi ülkelerde de siyasi iktidarları etkiledi.

Liberal muhafazakarlıkDüzenle

Liberal muhafazakarlık, ekonomiye asgari hükûmet müdahalesine ilişkin klasik liberal görüşü içerir. Bireyler, hükûmetin müdahalesi olmadan pazara katılma ve servet üretme konusunda özgür olmalıdır. Bununla birlikte, bireylerin yaşamın diğer alanlarında sorumlu bir şekilde hareket etmelerine tamamen güvenilemez, bu nedenle liberal muhafazakarlar, hukuk ve düzeni sağlamak için güçlü bir devletin gerekli olduğuna ve millete karşı bir görev ve sorumluluk duygusu beslemek için sosyal kurumlara ihtiyaç olduğuna inanırlar. Liberal muhafazakarlık, liberal duruşlardan güçlü bir şekilde etkilenen muhafazakarlığın bir çeşididir.Bu son iki terim zaman içinde ve ülkeler arasında farklı anlamlara sahip olduğundan, liberal muhafazakarlığın da çok çeşitli anlamları vardır. Tarihsel olarak bu terim, genellikle bırakınız yapsınlar pazarlarını savunan ekonomik liberalizm ile yerleşik gelenek, otorite ve dini değerlere saygı için klasik muhafazakarlık kaygısının birleşimine atıfta bulundu. Hem ekonomik hem de sosyal alanda birey için özgürlüğü destekleyen klasik liberalizmle tezat oluşturuyordu.

Liberteryen muhafazakarlıkDüzenle

Liberter muhafazakarlık, liberter ekonomik meseleleri muhafazakarlık yönleriyle birleştiren belirli siyasi ideolojileri en belirgin şekilde Birleşik Devletler'de tanımlar. Dört ana kolu anayasacılık, paleoliberteryanizm, küçük hükûmet muhafazakarlığı ve Hristiyan liberteryenizmdir. Genellikle daha kişisel ve ekonomik özgürlüğü desteklemeleri bakımından paleo-muhafazakârlardan farklıdırlar.Paleo-muhafazakârların aksine, liberter muhafazakarlar serbest ticaret, herhangi bir ulusal bankaya muhalefet ve iş düzenlemelerine muhalefet gibi katı bırakınız yapsınlar politikalarını desteklerler. Çevre düzenlemelerine, kurumsal refaha, sübvansiyonlara ve diğer ekonomik müdahale alanlarına şiddetle karşı çıkıyorlar.

Yararlı yazılarDüzenle


KaynakçaDüzenle

  1. ^ Ardoğan, R. İslam Açısından Muhafazakâr Teorinin İlkeleri, Köprü dergisi, 2007, Erişim tarihi: 15 Ağustos 2016.