Cüneyt Arkın

Türk oyuncu ve film yapımcısı

Cüneyt Arkın, gerçek adıyla Fahrettin Cüreklibatır[1] (d. 8 Eylül 1937), Türk sinema oyuncusu, senarist, yapımcı, yönetmen. Eskişehir'in Karaçay köyünde doğdu. Babası Türk Kurtuluş Savaşı'na katılmış Hacı Yakup Cüreklibatır'dır. Aslen Nogay'dır. Lise öğrenimini Eskişehir Atatürk Lisesi'nde gördü, 1961 yılında İstanbul Tıp Fakültesinden mezun oldu.[2]

Cüneyt Arkın
Doğum Fahrettin Cüreklibatır[1]
8 Eylül 1937 (1937-09-08) (83 yaşında)
Eskişehir, Türkiye
Milliyet Türkiye
Vatandaşlık  Türkiye
Meslek oyuncu, yapımcı, senarist, doktor
Etkin yıllar 1963 - günümüz
Evlilik
Güler Mocan (e. 1964–1968)

Betül Cüreklibatır (e. 1970)
[1]
Çocuk(lar) Filiz Canlı, Murat Cüreklibatır, Kaan Cüreklibatır
Ödüller 4. Altın Koza Film Festivali
En İyi Erkek Oyuncu
1972 Yaralı Kurt
Resmî site CüneytArkın.com.tr
İmza
Cüneyt Arkın imzası.png

Sinema kariyeriDüzenle

Memleketi Eskişehir'de, yedek subay olarak askerliğini yaparken, Göksel Arsoy'un başrol oynadığı Şafak Bekçileri (1963) filminin çekimleri sırasında yönetmen Halit Refiğ'in dikkatini çekti. Askerliğini bitirdikten sonra Adana ve civarında doktorluk yaptı. 1963 yılında Artist dergisinin yarışmasında birinci oldu. Bir süre iş arayan Cüneyt Arkın, 1963'te Halit Refiğ'in teklifiyle sinema oyunculuğuna başladı ve 2 yıl içinde en az 30 film çevirdi.[3]

1964 yılında oynadığı Gurbet Kuşları filminin finalindeki kavga sahnesi, Arkın'ın kariyerinde bir kırılma noktası oldu. Bir süre daha duygusal-romantik jön karakterlerini canlandırdıktan sonra yine Halit Refiğ'in önerisiyle aksiyon filmlerine yöneldi. Bu dönemde İstanbul'a gelen Medrano Sirki'nde altı ay süreyle akrobasi eğitimi aldı. Burada öğrendiklerini Malkoçoğlu ve Battalgazi serilerinde beyaz perdeye aktararak, Türk sinemasına daha önce hiç örneği olmayan bir tarz getirdi.[4] Kısa sürede avantür filmlerin en aranan oyuncusu haline geldi. Romantik filmlerle başladığı sinema yaşantısını hareketli filmlerle sürdürse de birçok farklı türde karaktere can verdi. Kariyeri boyunca westernden komediye, macera filmlerinden toplumsal filmlere kadar değişik türde filmler çekti. Özellikle Maden (1978) ve Vatandaş Rıza (1979) filmleri, Cüneyt Arkın'ın kariyerinde özel bir yer kaplar.[3]

12 Mart dönemi sırasında, 4. Altın Koza Film Festivali'nde (1972) jürinin ilk oylamasında Yılmaz Güney'i Baba filmindeki rolüyle en iyi erkek oyuncu seçilmesine rağmen daha sonra siyasi baskılarla Yılmaz Güney'in yerine, ilk oylamada Yaralı Kurt filmindeki performansıyla ikinci olan Cüneyt Arkın'ı en iyi erkek oyuncu seçti. Bu karara tepki gösteren Arkın ödülü reddetti.[5]

Cüneyt Arkın sinemasına ayrı bir renk getiren, yönetmenliğini Çetin İnanç'ın yaptığı 1982 tarihli Dünyayı Kurtaran Adam zamanla bir kült film haline geldi. 1980'li yıllarda Ölüm Savaşçısı, Kavga, Sürgündeki Adam ve İki Başlı Dev gibi aksiyon filmlerinden sonra, 1990'lı yıllarda da polisiye dizilere yöneldi.

Cüneyt Arkın, binicilik ve karatede uzman sporcu unvanına sahiptir.[6] Oyunculuğun yanı sıra televizyon izlenceleri sunmuş ve kısa bir süre gazetelerde sağlıkla ilgili köşe yazarlığı da yapmıştır. 2009 yılında omurgasındaki sinir sıkışmasından dolayı yaklaşık üç ay hastanede tedavi gördü.[7]

Özel hayatıDüzenle

Cüneyt Arkın ilk evliliğini 1964 yılında kendisi gibi doktor olan Güler Mocan ile yaptı. 1966 yılında kızları Filiz doğdu. 1968 yılında boşandıktan bir yıl sonra Betül (Işıl) Cüreklibatur[1] ile evlenen Cüneyt Arkın'ın, bu evlilikten de Kaan ve Murat adlarında iki çocuğu vardır. Kızı bir şirkette genel müdürlük yapan Arkın'ın oğullarından Murat da dizilerde oyunculuk yapmaktadır. Bir dönem alkolizm tedavisi görmüş olan Arkın, alkol, uyuşturucu ve gençliğin sorunları konulu sayısız konferans vermiş, bunlarla ilgili teşekkür beratları ve onur ödülleri almıştır.[8]

Siyasi yaşamıDüzenle

Türk milliyetçisi kimliğiyle bilinen Cüneyt Arkın 2002 Genel Seçimlerinde Anavatan Partisi'nden Eskişehir milletvekili adayı olması için Mesut Yılmaz tarafından teklif götürüldü.[9] Sonraki yıllarda ise İşçi Partisi adına düzenlenen ve bir grup bilim adamı, aydın ve sanatçının katıldığı İşçi Partisi Hükümeti’nde Göreve Hazırız kampanyasına katılarak, yeniden siyaset sahnesinde adını duyurdu.[10]

FilmografiDüzenle

Kazandığı ödüllerDüzenle

Yıl Aday gösterilen çalışma Ödül Sonuç
1963 "1.'lik Ödülü" 1963 Artist Mecmuası, Artist Yarışması Kazandı
1969 "En İyi Erkek Oyuncu Ödülü", (İnsanlar Yaşadıkça) ile 1969 Antalya Altın Portakal Film Festivali Kazandı
1972 "En İyi Erkek Oyuncu Ödülü", (Yaralı Kurt) ile 1972 Adana Altın Koza Film Festivali Kazandı
1976 "En iyi Erkek Oyuncu Ödülü", (Mağlup Edilemeyenler) ile 1976 Antalya Altın Portakal Film Festivali Kazandı
1999 "Yaşam Boyu Onur Ödülü" 1999 Antalya Altın Portakal Film Festivali Kazandı
2013 "Yaşam Boyu Meslek ve Onur Ödülü" Engelsiz Yaşam Vakfı Kazandı
2013 "Yaşam Boyu Onur Ödülü" 18. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri Kazandı
2013 "Kültür ve Sanat Büyük Ödülü" 2013 Yılı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü[11] Kazandı

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d "Arşivlenmiş kopya". 5 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2009. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2008. 
  3. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 30 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2007. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2020. 
  5. ^ Altın Koza Bir Kara Festival Oldu 22 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Milliyet, 6 Ekim 1972.
  6. ^ Adı Marka Oldu 30 Ocak 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Hürriyet gazetesi haberi
  7. ^ Cüneyt Arkın taburcu oldu.
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2008. 
  9. ^ Yıldız avında 19 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Zaman gazetesi
  10. ^ "Cüneyt Arkın İşçi Partisi saflarına katıldı". 30 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2013. 
  11. ^ "2013 Yılı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü Değerlendirme Kurulu Kararı". 11 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2014. 

Dış bağlantılarDüzenle

Ödüller
Altın Portakal
Önce gelen:
Fikret Hakan
(Ölüm Tarlası)
En İyi Erkek Oyuncu
1969
İnsanlar Yaşadıkça
Sonra gelen:
Yılmaz Güney
(Bir Çirkin Adam)
Önce gelen:
Erkan Yücel
(Endişe)
En İyi Erkek Oyuncu
1976
Mağlup Edilemeyenler
Sonra gelen:
Kemal Sunal
(Kapıcılar Kralı)