Gurbet Kuşları (film, 1964)

1964 yapımı Türk filmi

Gurbet Kuşları, senaryosunu Turgut Özakman'in yazdığı 1964 yapımı filmdir. Orhan Kemal'in 1962 yılında yayımlanan Gurbet Kuşları adlı romanından uyarlanmıştır. 1. Antalya Film Şenliği'nde "En İyi Yönetmen" ve "En İyi Film" ödüllerine layık görülmüştür.[1][2][3][4]

Gurbet Kuşları
film afişi
YönetmenHalit Refiğ
YapımcıRecep Ekicigil
SenaristOrhan Kemal
Halit Refiğ
UyarlamaTurgut Özakman
OyuncularTanju Gürsu
Filiz Akın
Özden Çelik
Pervin Par
Cüneyt Arkın
Görüntü yönetmeniÇetin Gürtop
StüdyoArtist Film
CinsiSinema filmi
TürüDram
RenkSiyah-beyaz
Yapım yılı1964
Çıkış tarih(ler)i12 Nisan 1964 (1964-04-12)
Süre102 dakika
ÜlkeTürkiye
DilTürkçe

Film, Kahramanmaraş'tan İstanbul'a daha iyi bir yaşam sürebilmek için gelen bir ailenin verdiği yaşam mücadelesini anlatır. Yeşilçamın ünlü jönü Cüneyt Arkın'ın yıldızı bu filmle parlamıştır. Toplumsal bozulmayı anlatmıştır.

Konusu değiştir

Tahir Ağa, Maraş'ta işleri bozulunca bütün mal varlığını satıp karısı Hatice, oğulları Selim, Murat, Kemal ve kızı Fatoş ile birlikte İstanbul'a göç eder. Bir tamirci dükkânı açar, ancak Tahir Ağa, kendini şirket sahibi olarak tanıtan biri tarafından dolandırılır ve bütün parasını kaybeder. Bunun üzerine küçük bir dükkân açarak toparlanmaya çalışır fakat işler düşündüğü gibi kolay olmayacaktır.

Toplumsal Etkileri değiştir

Gurbet Kuşları, Türkiye’deki iç göç olgusuna değinen ilk filmlerden birisidir. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki geleneksel kültüre karşı hükûmetler tarafından başlatılan “medenileşme” hareketleri “batılılaşma” olarak kabul görmüştür. Filmin geçtiği 1950'li yıllarda dönüşmek zorunda kalan Türk toplumu içerisinde sosyo-ekonomik sorunlar ortaya çıkmış, sınıf kavramı oluşmuş ve büyük kentlere plansız göçler ve yatırımlar gerçekleşmiştir. Bu dönemlerde büyük ve gelişmiş kentlere göç eden toplulukların amacı daha iyi bir yaşam oluşturabilmek, refaha ulaşabilmektir. Gurbet Kuşları’nda da göçün ilk nedeni olarak aktarılmak istenen olgu, farklı ve refah dolu bir yaşama duyulan özlemdir. Bununla birlikte taşradan veya gelişmemiş bölgelerden şehre göç eden insanlar kendi gelenekselliğini de şehre taşımışlardır. Bu durum toplum içerisinde kültürel kaosa yol açmıştır. Filmde, genç bir kız olan Fatma’nın “batılılaşma” isteğine abileri tarafından konulan “geleneksel” engeller ve baskılar bu duruma örnek verilebilir. Filmdeki “Haybeci” karakteriyle, şehirde var olabilmenin tek yolunun “uyanık ve akıllı” olunması ile mümkün olduğu vurgulanmıştır.[5]

Oyuncular değiştir

Oyuncu Rol Seslendiren
Cüneyt Arkın Selim Bakırcıoğlu Erdoğan Esenboğa
Tanju Gürsu Murat Bakırcıoğlu Saadettin Erbil
Filiz Akın Ayla Jeyan Mahfi Ayral Tözüm
Özden Çelik Kemal Bakırcıoğlu Toron Karacaoğlu
Pervin Par Fatma Bakırcıoğlu Nedret Güvenç
Sevda Ferdağ Seval/Naciye Alev Koral
Mümtaz Ener Tahir Bakırcıoğlu
Hüseyin Baradan Haybeci Vahi Öz
Önder Somer Orhan Muhip Arcıman
Gülbin Eray Despina
Danyal Topatan

Kaynakça değiştir

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 30 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2020. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 30 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2020. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2020. 
  4. ^ [1]
  5. ^ Uğur, Ufuk (12 Aralık 2016). "Gurbet Kuşları" Filmi Örneğinde İç Göç Olgusunun Sosyolojik Açıdan İncelenmesi". Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 6 (3): 917-926. ISSN 1309-9302. 19 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2022. 

Dış bağlantılar değiştir

Ödüller
Önce gelen:
-
Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Film Ödülü
1964
Sonra gelen:
Aşk ve Kin