Fatma Girik

Türk sinema sanatçısı ve politikacı (1942-2022)

Fatma Girik (12 Aralık 1942, İstanbul - 24 Ocak 2022, İstanbul), Türk oyuncu, senarist, yapımcı ve siyasetçidir.[1] 1956-2012 yılları arasında 200'den fazla sinema filmi ve dizide rol alan Girik; canlandırdığı sert, mağrur ve haksızlıklara karşı boyun eğmeyen Anadolu kadını karakterleri ile tanındı. Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit ve Filiz Akın ile birlikte Yeşilçam'ın dört yapraklı yoncasından birisi olarak kabul edildi.

Fatma Girik
Fatma Girik.jpg
Doğum 12 Aralık 1942(1942-12-12)
Sultanahmet, Fatih, İstanbul, Türkiye
Ölüm 24 Ocak 2022 (79 yaşında)
Ulus, Beşiktaş, İstanbul, Türkiye
Ölüm sebebi COVID-19'a bağlı çoklu organ yetmezliği
Defin yeri Torba, Bodrum, Muğla
Milliyet Türk
Vatandaşlık  Türkiye
Eğitim İstanbul Kız Lisesi
Meslek Oyuncu, senarist, film yapımcısı, siyasetçi
Etkin yıllar 1956–2012
Siyasi parti Sosyaldemokrat Halkçı Parti
Partner(ler)
Memduh Ün
(ö. 2015)
Çocuk(lar) Ahu Aşkar
(manevî kızı)
Ödüller Tüm Liste

Kemal Sunal'ın başrolde yer aldığı aralarında Bekçiler Kralı, Dokunmayın Şabanıma ve Yüz Numaralı Adam gibi filmlerin yapımcılığını üstlendi. 1986 yapımı Garip filminin senaryosunu Memduh Ün ve Bülent Oran ile birlikte yazdı. 1990 tarihli Gün Ortasında Karanlık filminin sanat yönetmenliğini üstlenen Girik, 1984 tarihli Postacı filminin dekor tasarımında görev aldı. 1988 yılında aktif siyasete atılarak 1989-1994 yılları arasında Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP)'den Şişli Belediye Başkanı olarak görev aldı. İlk kez 1965 yılında Keşanlı Ali Destanı filmi ile Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Kadın Oyuncu Ödülüne" layık görüldü. Daha sonra Sürtüğün Kızı (1967), Ezo Gelin (1969), Boş Beşik (1970) ve Acı (1971) filmleri ile dört kez daha "En İyi Kadın Oyuncu" ödülüne değer görüldü.

Hayatının büyük bir kısmında senarist ve yönetmen Memduh Ün ile birliktelik yaşayan Fatma Girik, 24 Ocak 2022'de COVID-19'a bağlı organ yetmezliği nedeniyle İstanbul'da 79 yaşında öldü. Naaşı, vasiyeti üzerine Muğla'nın Bodrum ilçesinde Memduh Ün'ün yanına defnedildi.

Hayatı ve kariyeriDüzenle

12 Aralık 1942 tarihinde Hayri ve Münevver Girik'in üç çocuğundan biri olarak İstanbul'da Sultanahmet semtinde doğdu ve burada büyüdü.[1] Babası dalgıç, annesi ev hanımıydı. İstanbul Kız Lisesi'ni (modern Cağaloğlu Anadolu Lisesi) bitirdi.[kaynak belirtilmeli] Bu dönemde annesiyle birlikte filmlerde figüranlık yapmaya başladı. 1957 yılında ilk baş rolü olan, yönetmenliğini ve senaristliğini Seyfi Havaeri'nin yaptığı Leke'ydi. Bu filmin ardından birkaç yapımda daha oynadı. Memduh Ün'ün yönetmenliğinde 1960 yapımı Ölüm Peşimizde'de oynadı. Girik, 180'den fazla filmde rol aldı. 1974 yılında Cüneyt Arkın ile beraber Kıbrıs Harekâtı döneminde Türk askerine moral vermek için Kıbrıs'a gittiler.

Şişli Belediye BaşkanlığıDüzenle

Girik, 1989 yerel seçimlerinde SHP'den Şişli Belediye Başkanlığına aday oldu ve seçimleri kazandı. Deniz Baykal'a destek veren Girik, CHP'nin tekrar açılmasından sonra SHP'den istifa etti. Ancak Girik'in 1993'te CHP'ye girmeyeceği ve politikadan çekilerek sanata yöneleceği duyuruldu.[2][3] Girik, 1994 yerel seçimlerine kadar görevini devam ettirdi. 1993 yılında kısa bir dönem televizyon ekranlarında Söz Fato'da adlı bir programın sunuculuğunu da yapmıştır.

Sonraki yıllarıDüzenle

1995 yılında bir dizi için intihar canlandırması yaptığı sırada dublör kullanmayan Girik binanın ikinci katından düştü ve omurgasından yaralandı.[4] 1999'da CHP'den Şişli Belediye Başkanlığı için aday oldu, ancak CHP'nin Şişli eski İlçe Başkanı Dursun Çaltı'nın kendi başkanlık girişimlerini sabote ettiğini öne sürerek adaylıktan istifa etti. Bunun üzerine Deniz Baykal eski ANAPlı belediye başkanı Mehmet Emin Sungur'u aday gösterdi ancak seçimi DSP'nin adayı Mustafa Sarıgül kazandı.[5]

2000'lerin başında Girik Bodrum'un Torba mahallesine yerleşti. 2017 yılında kalça ekleminde saptanan bir dejenerasyon sonucunda yaşadığı ağrılar nedeniyle kalça protezi ameliyatına girdi. 2019'da yaşadığı düşme nedeniyle hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. 2021 yılında Girik sağlık durumunun iyi olmadığını, yardım olmadan yürüyemediğini, tansiyon problemlerinin olduğunu ve beyin ameliyatı geçirmiş olduğunu açıkladı.[6]

ÖlümüDüzenle

Fatma Girik, 24 Ocak 2022'de tedavi gördüğü İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki Liv Hospital hastanesinde COVID-19'a bağlı çoklu organ yetmezliği nedeniyle 79 yaşında öldü.[7] 27 Ocak 2022'de ilk olarak Şişli Belediye Başkanlığı binasında daha sonra Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda anma etkinliği düzenlendi.[8] Teşvikiye Camii'nde öğle namazına müteakip kılınan cenaze namazı ve devlet töreninin ardından naaşı Muğla'nın Bodrum ilçesine gönderildi. 28 Ocak'ta vasiyeti üzerine Torba Mezarlığına, hayat arkadaşı Memduh Ün'ün yanına defnedildi.[9][10]

Özel hayatıDüzenle

Girik, Türk yönetmen, yapımcı, oyuncu ve senarist Memduh Ün ile hayatı boyunca süren bir ilişki yaşadı. Ün Girik ile, Girik 13-14 yaşlarındayken tanıştı ve 1958 yapımı Murada Ereceğiz filminin setinde ilişkilerinin temeli atıldı. 1959’da birlikte olmaya başladıkları sırada Girik 16, Ün 38 yaşındaydı. Ün, 1949'dan beri Cahide Şen ile evliydi ve Girik ile evlenmedi.[11] 1985 yılında Girik bir gazeteye verdiği röportajda ilişkilerine değinerek "Nikahsız aşkın daha uzun ömürlü olduğunu Memduh’la kanıtladık. Başarılarım aşkımın meyvasıdır.” açıklamasında bulundu.[12][daha iyi kaynak gerekli] Girik ayrıca Durul Gence ile 1960'ların sonunda kısa bir nişanlılık yaşadı.[13]

Girik'in 12 yaşındayken evlat edinmiş olduğu Ahu Karabacak adlı bir kızı vardır.[14]

FilmografiDüzenle

ÖdüllerDüzenle

DiskografiDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b Cumali, Seral (7 Nisan 2013). "Tekrar dünyaya gelsem yine sanatçı olurum yine Memduh'a aşık olurum". Posta Gazetesi. 8 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2015. 
  2. ^ 14.03.1993 tarihli Milliyet 1. sayfa haberi
  3. ^ 08.02.1993 tarihli "Fato, küskün mü?" başlıklı 13. sayfa Milliyet haberi
  4. ^ 10.03.1995 tarihli Milliyet gazetesinin 3. sayfasında yer alan "Fato, belini kırdı" başlıklı haber
  5. ^ "Fatma Girik istifa etti". www.hurriyet.com.tr. 31 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  6. ^ "Fatma Girik son sağlık durumunu anlattı". www.ntv.com.tr. 3 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  7. ^ Yaşar Anter (24 Ocak 2022). "Fatma Girik yaşamını yitirdi". Sözcü. 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  8. ^ "Usta sanatçı Fatma Girik'e veda". Sözcü. 27 Ocak 2022. 27 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2022. 
  9. ^ "Usta oyuncu Fatma Girik Bodrum'da toprağa verildi". NTV.com.tr. Anadolu Ajansı. 28 Ocak 2022. 28 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2022. 
  10. ^ "Sanatçı Fatma Girik, Bodrum'da son yolculuğuna uğurlandı". Cumhuriyet. 28 Ocak 2022. 28 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2022. 
  11. ^ "Eşim boşanmadan lafını ettirmedi ama 44 yıldır birbirimizi göremedik". Posta. 31 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  12. ^ "Fatma Girik: Nikah da neymiş? | Eski Gaste". 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  13. ^ 12.10.1968 tarihli Milliyet, Müzik Ve Gençlik gazetesinin 4. sayfasında yer alan haber
  14. ^ "Bu kızdan bir şey olmaz demişlerdi". www.hurriyet.com.tr. 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 

Dış bağlantılarDüzenle