Sicilya

Akdeniz'de yer alan en büyük ada

Sicilya (İtalyanca: Sicilia, [siˈtʃilja]), Akdeniz'in en büyük adası ve İtalya'nın 20 bölgesinden birisidir.[1] İtalya'nın beş özerk bölgesinden biri olan Sicilya'nın nüfusu yaklaşık 5 milyondur.[1]

Sicilya
Sicilia
Palermo02 flickr.jpg
Coğrafya
Denizi Akdeniz
İklim Akdeniz
Yüzölçümü 25,711 km2
Siyasi
Adadaki ülke(ler)
Demografi
Nüfus yoğunluğu 190 kişi/km2

CoğrafyaDüzenle

 
Sicilya manzarası

Sicilya, kabaca üçgen bir şekillidir ve ona bu şekil Trinacria adını verir.

Kuzeydoğuda Calabria 'dan ve İtalyan anakarasının geri kalanından kuzeyde yaklaşık 3 km (1,9 mi) genişliğinde ve güneyde yaklaşık 16 km (9,9 mi) genişliğinde Messina Boğazı ile ayrılır.[2]

Kuzey ve güney kıyılarının her biri yaklaşık 280 km (170 mi) uzunluğunda düz bir çizgi olarak ölçülürken, doğu kıyısı yaklaşık 180 km; toplam kıyı uzunluğu tahmini 1.484 km (922 mi) 'dir.

Adanın toplam alanı 25.711 km2 (9.927 sq mi)[3] alana sahipken Sicilya Özerk Bölgesi (çevredeki daha küçük adaları içerir) 27.708 km2 (10.698 sq mi) alana sahiptir[4].

Sicilya'nın iç kesimleri çoğunlukla tepeliktir ve mümkün olan her yerde yoğun bir şekilde ekilir. Kuzey sahili boyunca Madonie, 2.000 m (6.600 ft), Nebrodi, 1.800 m (5.900 ft) sıradağları ve Peloritani, 1.300 m (4.300 ft) anakaranın Apennines bir uzantısıdır. Etna Dağı konisi doğu kıyısına hakimdir. Güneydoğuda aşağı Hyblaean Dağları 1.000 m (3.300 ft) vardır.[5] Enna ve Caltanissetta bölgelerinin madenleri 19. yüzyıl boyunca önde gelen sülfür üretim bölgesinin bir parçasıydı ancak 1950'lerden beri sülfür azaldı.

Sicilya ve çevresindeki küçük adalarda oldukça aktif bazı yanardağlar vardır.

Doğu Sicilya’nın iç kısmındaki Etna Yanardağı Avrupa'nın en büyük aktif yanardağıdır ve hala mevcut patlamalarıyla adanın üzerine kara kül dökmektedir. Halen 3.329 metre (10.922 ft) yüksekliğindedir ancak bu zirve patlamalara göre değişir; dağ halen 1981'de olduğundan 21 m (69 ft) daha alçaktır. Alpler'in güneyinde İtalya'nın en yüksek dağıdır.

Etna bazal çevresi 140 km (87 mi) olan 1.190 km2 (459 sq mi) alanını kaplar. Bu, onu İtalya'daki aktif yanardağların üçünden açık arayla en büyüğü yapar ve bir sonraki en büyüğü olan Vezüv Yanardağı'nın yaklaşık iki buçuk katıdır.

Yunan mitolojisinde, ölümcül canavar Typhon, gökyüzünün tanrısı Zeus tarafından dağın altına hapsolmuştu. Etna Dağı Sicilya'nın kültürel bir sembolü ve simgesi olarak kabul edilir.

Sicilya anakarasının kuzeydoğusundaki Tiren Denizindeki Eolie Adaları volkanik bir komplekstir ve Stromboli içerir.

Vulcano, Stromboli ve Lipari'nin üç yanardağı da halen aktiftir ancak ikincisi genellikle uykudadır. Sicilya'nın güney kıyılarında, daha büyük olan Empedocles yanardağı'nın parçası olan Ferdinandea su altı yanardağı en son 1831'de patladı. Agrigento'nun kıyısı ile Pantelleria adası (kendisi uykuda olan bir volkan) arasındadır.

Coğrafi açıdan bakıldığında Sicilya'nın bir parçasını da oluşturan Malta Takımadaları Malta Cumhuriyeti'ne ev sahipliği yapan adalardır.

Özerk bölge ayrıca birkaç komşu adayı da içerir: Aegadian Adaları, Aeolian Adaları, Pantelleria ve Lampedusa.

Sicilya ovalar açısından fakirdir. Çevresinde küçük adalara ev sahipliği yapar (Eolie veya Lipari, Ustica, Egadi, Pantelleria Adası ve Pelagie.)

 
Sicilya illerinin haritası.
 
Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye'sindeki tarihi Sicilya haritası.
 
Sicilya üzerinde tapınak yıkıntılarını gösteren manzara resmi Jacob Philipp Hackert, 1778.

NehirlerDüzenle

 
Ciane nehrinin görünümü

Sicilya’da çoğu merkezi bölgeden gelen ve adanın güneyinde denize boşalan birkaç nehir vardır. Salso, Licata limanından Akdeniz'e girmeden önce Enna ve Caltanissetta'ndan geçer. Doğuda, Alcantara nehri, Messina ilinden geçer ve Giardini Naxos'ta denize boşalır ve Catania'nın güneyinde İyon Denizi‘ne akan Simeto nehrine girer.

Adadaki diğer önemli nehirler güneybatıdaki Belice ve Platani nehirleridir.

Nehir Uzunluk
Salso 144 km (89 mi)
Simeto 113 km (70 mi)
Belice 107 km (66 mi)
Dittaino 105 km (65 mi)
Platani 103 km (64 mi)
Gornalunga 81 km (50 mi)
Gela 74 km (46 mi)
Salso Cimarosa 72 km (45 mi)
Torto 58 km (36 mi)
Irminio 57 km (35 mi)
Dirillo 54 km (34 mi)
Verdura 53 km (33 mi)
Alcantara nehri 52 km (32 mi)
Tellaro 45 km (28 mi)
Anapo 40 km (25 mi)

Flora ve faunaDüzenle

 
Zingaro Doğa Koruma Alanı
 
Sicilya kurdu

Sicilya, adanın tarım alanına dönüştürüldüğü Roma döneminden bu yana oluşan, insan yapımı ormansızlaştırma'nın sık bahsedilen bir örneğidir.[5] Bu yavaş yavaş iklimi kuruttu, yağışların azalmasına ve nehirlerin kurumasına neden oldu. Orta ve güneybatı illerinde neredeyse hiç orman kalmadı.[6] Kuzey Sicilya'da üç önemli orman vardır; Etna Dağı yakınında, Nebrodi Dağları ve Bosco della Ficuzza'da (İtalyanca: Riserva naturale orientata Bosco della Ficuzza, Rocca Busambra, Bosco del Cappelliere e Gorgo del Drago) Palermo yakınlarındaki Doğa Koruma alanı.

4 Ağustos 1993'te oluşturulan ve 86.000 hektar (210.000 akre) kapsayan Nebrodi Dağları bölge parkı, Sicilya'nın korunan en büyük doğal alanıdır ve Sicilya'daki en büyük ormanı olan Caronia'yı kapsar. Sant'Alfio'da Etna Dağı'nın doğu yamaçlarındaki Yüz At Kestanesi ağacı (Castagno dei Cento Cavalli), 2,000– 4000 yılları arasındaki yaşıyla dünyanın bilinen en büyük ve en yaşlı kestane ağacıdır.<>[7]

Sicilya'nın çok çeşitli faunası vardır. Türler arasında Avrupa yaban kedisi, Kızıl tilki, Bayağı gelincik, Ağaç sansarı, karaca, yaban domuzu, tepeli kirpi, Batı Avrupa kirpisi, Siğilli kurbağa, Avrupa engereği, Kaya kartalı, Bayağı doğan, İbibik ve Bayağı uzunbacak bulunur.[8] Sicilya kurdu (Canis lupus cristaldii), 20. yüzyılda nesli tükenmek üzere alttür endemik bir kurttu.

Zingaro Doğa Koruma Alanı, Sicilya'daki bozulmamış kıyı vahşi yaşamının en iyi örneklerinden biridir.[9]

Messina Boğazı dahil olmak üzere çevredeki sular, Büyük flamingo ve Oluklu balina gibi daha büyük türler de dahil olmak üzere kuş çeşitlerini ve deniz yaşamını barındırır.

DemografiDüzenle

 
Palermo şehri

Sicilya'da yaklaşık beş milyon insan yaşar ve bu nüfus miktarıyla Sicilya İtalya'nın en kalabalık dördüncü bölgesi 'dir. İtalya'nın birleşmesi'nden sonraki birinci yüzyılda Sicilya, milyonlarca insanın Kuzey İtalya'ya, diğer Avrupa ülkelerine, Kuzey Amerika'ya, Güney Amerika'ya ve Avustralya'ya göçü nedeniyle İtalya bölgeleri arasında en olumsuz net göç oranlarından birine sahipti. Güney İtalya ve Sardunya gibi, adaya göç İtalya'nın diğer bölgelerine kıyasla çok düşüktür çünkü işçiler daha iyi istihdam ve endüstriyel fırsatlar nedeniyle bunun yerine Kuzey İtalya'ya yönelir. 2017'deki Ulusal İstatistik Enstitüsü (ISTAT) rakamlarına göre[10] toplam 5,029,615 nüfustan yaklaşık 175,000 göçmen olduğunu gösterir.[11]

50,000'den fazla göçmeni olan Romenler en çok göçmeni oluşturur, sonra Tunuslular, Faslılar, Sri Lankalılar, Arnavutlar ve Doğu Avrupa'dan diğerleri gelir. İtalya'nın geri kalanında olduğu gibi, resmi dil İtalyanca'dır ve ana din Roma Katolikliği'dir.[12][13]

Sicilya idari bölgesiDüzenle

Ayrıntı için bknz

İtalya'nın 1948 Anayasası ile 20 bölgesinden birisidir; ama bölge olarak özel yetkilerle donatıldığı için yarı-özerktir. Sicilya Özerk Bölgesi 9 ile ayrılmıştır: Agrigento ili, Caltanissetta ili, Katanya ili, Enna ili, Messina ili, Palermo ili, Ragusa ili, Siracusa ili ve Trapani ili. Bölgenin merkezi Palermo şehridir. Bu illerin içinde bulunan belde sayıları, alanları, (ISTAT, Mayıs 2010 tahminlerine göre) nüfusları ve nüfus yoğunlukları şu tablodan izlenebilir:

İl ismi Belde sayısı Nüfus (kişi) Alan (km²) Nüfus yoğunluğu (kişi/km²)
Agrigento ili 43 454.109 3.042 149
Caltanissetta ili 22 271.679 2.124 128
Katanya ili 58 1.088.668 3.552 309
Enna ili 20 172.759 2.562 67
Messina ili 108 653.431 3.247 201
Palermo ili 82 1.247.599 4.992 250
Ragusa ili 12 317.216 1.614 196
Siracusa ili 21 403.203 2.109 191
Trapani ili 24 436.236 2.459 177
Tüm Sicilya 390 5.044.900 25.710 196

Bölgede Latin dili olan İtalyanca'nın Sicilyaca lehçesi konuşulur.

İlk mafya ailesi Sicilya'da kurulmuştur ve MAFIA ismini koyan da Sicilya'dır. Mafyanın en meşhur olduğu kasaba Corleone'dir.

TarımDüzenle

 
Marsala şarap örneği, Marsala şehrinde üretilen bir Denominazione di Origine controllata (DOC) şarabıdır

Sicilya, volkanik patlamalar nedeniyle verimli topraklarıyla uzun zamandır dikkat çeker. Adanın hoş iklimi yerel tarıma da yardımcı olur.

Başlıca tarım ürünleri buğday, Elmas limonu, portakal (Kan portakalı), limon, domates (Pomodoro di Pachino IGP), zeytin, zeytinyağı, enginar, Hint inciri (Fico d'India dell'Etna DOP), badem, üzüm, Antep fıstığı (Pistacchio di Bronte DOP) ve şaraptır.

Sığır ve koyun yetiştirilir. Ragusano DOP peyniri ve Pecorino Siciliano DOP sayesinde peynir üretimleri özellikle önemlidir.

Ragusa, bal (Miele Ibleo) ve çikolata (Cioccolato di Modica IGP) üretimleriyle ünlüdür.[14][15][16][17][18]

Sicilya, Veneto ve Emilia-Romagna'dan sonra dünyanın en büyük şarap üreticisi İtalya'nın en büyük üçüncü şarap üreticisidir.[19] Bölge esasen güçlendirilmiş Marsala şarabı ile tanınır. Son yıllarda şarap endüstrisi gelişti, yeni şarap üreticileri daha az bilinen yerel çeşitlerle deneyler yapmaktadır ve Sicilya şarapları ünlü oldu.[20]

Nero d'Avola en bilinen yerel üzüm çeşididir ve adını Siraküza yakınlarında küçük bir kasabadan alır. Bu üzümlerden yapılan en iyi şaraplar, Avola yakınlarındaki ünlü eski bir şehir olan Noto'dan gelir.

Etna Rosso DOC şarabı yapmak için kullanılan Nerello Mascalese, Cerasuolo di Vittoria DOCG şarabı'nın üzümü Frappato, eskiden farklı Pantelleria şarapları yapmak için kullanılan Moscato di Pantelleria üzümü (Zibibbo da denir), Malvasia di Lipari DOC şarabı yapmak için kullanılan Malvasia di Lipari ve Alcamo DOC beyaz şarabı yapımında kullanılan Catarratto diğer önemli yerel üzüm çeşitleridir.

Sicilya'da Syrah, Chardonnay ve Merlot gibi yerli olmayan üzüm çeşitleri kullanılarak da yüksek kaliteli şaraplar üretilir.[21]

Sicilya, Caltanissetta'da üretilen Amaro Averna ve yerel limoncello gibi likörleriyle de tanınır.

Balıkçılık Sicilya için başka bir temel kaynaktır. Ton balığı, sardalya, kılıç balığı ve Avrupa hamsi balıkçılığı vardır. Mazara del Vallo Sicilya'daki en büyük ve İtalya'daki en önemli balıkçılık merkezlerindendir.[22]

Sanayi ve imalatDüzenle

 
Palermo tersaneleri
 
Yakın petrol sahaları Ragusa

Sicilya'nın yol sistemindeki iyileştirmeler, sanayi kalkınmasını destekledi. Bölgede önemli üç sanayi bölgesi vardır:

Palermo'da Ansaldo Breda gibi ünlü İtalyan şirketlerinin (Fincantieri gibi önemli tersaneler), mekanik fabrikaları, yayıncılık ve tekstil sanayii vardır. Kimya sanayi de Messina İli (Milazzo) ve Caltanissetta İl (Gela) sınırları içindedir.[17] Güneydoğu'da (çoğunlukla Ragusa yakınlarında) petrol, doğal gaz ve asfalt sahaları ve Orta Sicilya'da büyük halite yatakları vardır.[26] Trapani İli, İtalya'daki en büyük deniz tuzu üreticilerinden biridir.[27]

TurizmDüzenle

Sicilya'nın güneşli, kuru iklimi, manzarası, mutfağı, tarihi ve mimarisi, anakara İtalya'dan ve yurtdışından birçok turisti kendine çeker.

İnsanlar yıl boyu adayı ziyaret etseler de turizm sezonu yaz aylarında zirveye çıkar. Etna Yanardağı, plajlar, arkeolojik alanlar, Palermo, Katanya, Siraküza ve Ragusa gibi büyük şehirler gözde turistik yerlerdir ancak Taormina eski şehri ve komşu sahil beldesi Giardini Naxos, Eolie Adaları, Erice, Castellammare del Golfo, Cefalù, Agrigento, Pelagie Adaları ve Capo d'Orlando gibi yerler dünyanın her yerinden ziyaretçileri çeker.

Capo d'Orlando'da antik Yunan döneminin en iyi korunmuş tapınaklarından bazıları vardır.

Birçok Akdeniz yolcu gemisi Sicilya'da demir atar ve pek çok şarap turisti de adayı ziyaret eder.

Birkaç Hollywood ve Cinecittà filminin bazı sahneleri de Sicilya'da çekilmiştir. Bu Sicilya'nın turistik bir yer olarak cazibesini artırdı.[28]

UNESCO Dünya Mirası AlanlarıDüzenle

 
Villa Romana del Casale'deki mozaiklerden biri

Sicilya'da yedi UNESCO Dünya Mirası Alanı vardır. Yazıt sırasına göre:

  • Valle dei Templi (1997), Büyük Yunanistan sanat ve mimarisinin en seçkin örneklerinden biridir ve İtalya'nın ulusal bir anıtı olmasının yanı sıra Sicilya'nın da başlıca cazibe merkezlerinden biridir. Site Agrigento'dadır.[29]
  • Pantalica Nekropolü (2005), Sicilya'da MÖ 13. ila 7. yüzyıllara tarihlenen 5,000'den fazla mezarlı büyük bir Nekropol'dür. Siraküza zengin Yunan tarihi, kültürü, amfitiyatroları ve mimarisi ile dikkat çekicidir. Güneydoğu Sicilya'da bulunurlar.
  • Etna Yanardağı (2013) dünyanın en aktif yanardağlarından biridir ve neredeyse sürekli faaliyet halindedir. Etna Yanardağı Yunan, Keltler ve Roma klasiğinden ve ortaçağ zamanlardan mitler, efsaneler ve doğa gözlemleri üretmiştir.[33]
  • Arap-Norman Palermo ve Cefalù ve Monreale'nin katedral kiliseleri; Sicilya Norman krallığı (1130–1194) döneminden kalma dokuz sivil ve dini yapıdan oluşan diziyi içerir[34]
 
Moica'daki San Giorgio Katedrali

Geçici SitelerDüzenle

 
Taormina'nın gün batımındaki ana meydanı

Arkeolojik alanlarDüzenle

Birçok farklı kültür adaya yerleştiğinden, adaya hükmettiğinden veya adayı istila ettiğinden Sicilya'da çok çeşitli arkeolojik alanlar vardır. Ayrıca, Yunan dünyasının en dikkate değer ve en iyi korunmuş tapınaklarından ve diğer yapılarından bazıları Sicilya'dadır.[39]

İşte başlıca arkeolojik alanların kısa bir listesi:

Sicilya'nın en iyi bilinen arkeolojik alanlarından birinin, Agrigento'daki Valle dei Templi'nin kazısı ve restorasyonu Arkeoloji çevrelerinde basitçe "Serradifalco", Serradifalco'nun Beşinci Dükü olarak bilinen arkeolog Domenico Lo Faso Pietrasanta tarafından yapıldı. Ayrıca Segesta, Selinunte, Siraküza ve Taormina'daki antik alanların restorasyonunu da denetledi.

KültürDüzenle

 
Bakire Annunciate tablosu, Antonello da Messina

Sicilya uzun zamandır sanat ile ilişkilidir. Birçok şair, yazar, filozof, aydın, mimar ve ressam bu adayla bilinir.

Tüm zamanların en büyük matematikçilerinden Arşimet, Siraküza‘lı bir Yunan filozofudur.[40] Gorgias ve Empedokles, diğer iki ünlü erken dönem Sicilya-Yunan filozofuyken, Siraküzalı-Yunan Epicharmus ise komedinin mucidi olarak kabul edilir.[41][42]

Sanat ve mimariDüzenle

 
Palazzo Beneventano del Bosco, Siraküza, Sicilya Barok

Baglio (it) Batı Sicilya'daki geleneksel yaşam yapılarıdır.

SeramikDüzenle

Sicilya adasının Terakota seramiği meşhurdur. Sicilya seramiği Yunan kolonizasyonu döneminde mükemmelleşti ve günümüzde de seçkin ve farklıdır.[43]

Günümüzde Caltagirone, seramik ve pişmiş toprak heykellerin sanatsal üretimi için Sicilya'daki en önemli merkezlerdendir.

Ünlü Sicilyalı ressamlar arasında Rönesans sanatçıları Antonello da Messina, Pietro Novelli, Bruno Caruso, Renato Guttuso ve "Sürrealist sanat'ın babası" ve metafizik sanat hareketinin kurucusu Yunan doğumlu Giorgio de Chirico önde gelir.[44]

En tanınmış mimarları İtalyan Barok'un en önemli isimlerinden Filippo Juvarra ve Ernesto Basile'dir.

MutfakDüzenle

 
Cannoli, Sicilya mutfağıyla ilişkilendirilen popüler bir hamur işidir

Adanın ünlü yerel mutfağının ve şarap yapımı eskiden beri vardır. Hatta bu yüzden Sicilya mutfağına bazen Tanrı'nın Mutfağı denir.[45] Sicilya mutfağının her parçasının kendine özgü bir spesiyalitesi vardır (örneğin Granita gibi Sicilya'nın her yerinde olmasına rağmen Cassata Palermo'ya has bir spesiyalitedir). Malzemeler genelde halk için ucuz kalırken zengin lezzetlidir.[46]

Çevre kıyılardan taze yakalanan ton balığı, çipura, levrek, mürekkep balığı, kılıç balığı, sardalya vb deniz ürünleriyle eşleştirilen domates, enginar, zeytin (zeytinyağı dahil), narenciye, kayısı, patlıcan, soğan, fasulye, kuru üzüm gibi taze sebze ve meyvelerle yapılan Sicilya yemekleri lezzetli ve sağlıklıdır.[47]

 
Arancini, ekmek kırıntılarıyla kızartılmış pirinç toplarıdır

Güney İtalya'nın geri kalanının mutfağı gibi makarna da Sicilya mutfağında pirinç gibi önemli bir rol oynar, örneğin arancini ile.[48]

Sicilyalılar, diğer peynirlerin yanı sıra, Pecorino Siciliano ve caciocavallo gibi hem inek hem de koyun sütü kullanarak kendi peynirlerini yapar.[49] Kullanılan baharatlar arasında Araplar tarafından tanıtılan safran, hindistan cevizi, karanfil, biber ve tarçın vardır. Maydanoz birçok yemekte bolca kullanılır.

Sicilya mutfağı genellikle deniz ürünleri ile ilişkilendirilse de kaz, kuzu, keçi, tavşan ve hindi gibi et yemekleri de Sicilya'da bulunur. Adaya et yemeklerine olan düşkünlüğü ilk kez kazandıranlar Normanlar ve Swabians idi.[50]

Noto kasabasının yakınlarında yapılan Nero d'Avola şarabı gibi bazı şarap çeşitleri adaya özgü asmalardan yapılır.[51]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b Nijman, Jan (2020). Geography: Realms, Regions, and Concepts (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410. 
  2. ^ Britannica – Travel & Geography – Sicily 4 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Italian Sicilia – retrieved 11 May 2010.
  3. ^ "Territory and Environment" (PDF). Official page of the Region of Sicily. 18 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 25 Mart 2013. 
  4. ^ "Regioni d'Italia: Sicily". Italia Tourism Online. 15 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2013. 
  5. ^ a b Porter, Darwin; Prince, Danforth (2009). Frommer's Sicily. Frommer's. s. 268. ISBN 978-0-470-39899-9. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2021. 
  6. ^ Trabia, Carlo (2002). "A Sicilian Desert?". Best of Sicily Magazine. 2 Haziran 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Chestnut Dinner in the Mountains of Italy". Barilla online. 2005. 18 Ekim 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2006. 
  8. ^ Sicilia, flora e fauna-Specie vegetali e animali in Sicilia 7 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Insicilia.org. Retrieved on 18 December 2012.
  9. ^ ''Riserva dello Zingaro''| 9 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Best-italian-wine.com. Retrieved on 18 December 2012.
  10. ^ "Statistiche demografiche ISTAT". Demo.istat.it. 30 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2016. 
  11. ^ "Bilancio demografico anno 2017 Regione: Sicilia". demo.istat.it. 2017. 19 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2017. 
  12. ^ "Legge 482". camera.it. 29 Ocak 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  13. ^ "Corriere della Sera – Italia, quasi l'88% si proclama cattolico". corriere.it. 26 Ocak 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  14. ^ Sicilia: L'Economia 8 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. SicilyOnTour.com. Retrieved on 18 December 2012.
  15. ^ Pistacchio di Bronte D.O.P 25 Temmuz 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Pistacchiodibronte.it. Retrieved on 18 December 2012.
  16. ^ Fico d'India dell'Etna dop. Tavolaegusto.it. Retrieved on 18 December 2012.
  17. ^ a b economia-sicilia 7 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. insicilia.org. Retrieved on 19 December 2012.
  18. ^ miele ibleo. siciliaonline.it. Retrieved on 19 December 2012.
  19. ^ Produzione vino in Italia nel 2010 – fonte: ISTAT | I numeri del vino 7 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Inumeridelvino.it (30 May 2011). Retrieved on 18 December 2012.
  20. ^ "Sicily: An Island You Can't Refuse". bottlenotes.com. 18 Ağustos 2009. 22 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2009. 
  21. ^ Vini siciliani 19 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. sicilyontour.com. Retrieved on 19 December 2012.
  22. ^ a b (İtalyanca) Economia Regione Siciliana. Esploriamo.com. Retrieved on 18 December 2012.
  23. ^ Oggi la chiamano Etna Valley: i progetti, le aziende, il lavoro nel territorio di Catania 27 Mayıs 2010[Tarih uyuşmuyor] tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Etnavalley.com (27 November 2012). Retrieved on 18 December 2012.
  24. ^ Economia della Sicilia 18 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Sicilyweb.com. Retrieved on 18 December 2012.
  25. ^ Enna. Il nuovo volto dell'Area di Sviluppo Industriale di Dittaino 17 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Vivienna.it (22 March 1999). Retrieved on 18 December 2012.
  26. ^ Sicilia: L'Economia 16 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. SicilyOnTour.com. Retrieved on 18 December 2012.
  27. ^ La lavorazione del Sale a Trapani, Area Sale 15 Aralık 2012[Tarih uyuşmuyor] tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Sale-salute-benessere.it. Retrieved on 18 December 2012.
  28. ^ The Godfather. Sicilian Shooting* Locations 7 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. thegodfathertrilogy.com
  29. ^ "Archaeological Area of Agrigento – UNESCO World Heritage Centre". Whc.unesco.org. 7 Aralık 1997. 25 Kasım 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2009. 
  30. ^ R. J. A. Wilson: Piazza Armerina. In: Akiyama, Terakazu (Ed.): The dictionary of Art. Vol. 24: Pandolfini to Pitti. Oxford 1998, 0-19-517068-7.
  31. ^ "Isole Eolie (Aeolian Islands) – UNESCO World Heritage Centre". Whc.unesco.org. 30 Kasım 2000. 25 Aralık 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2009. 
  32. ^ Noto (Italy) – No 1024rev 19 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., ICOMOS, January 2002, Advisory Body Evaluation, Unesco
  33. ^ "Mount Etna Becomes a World Heritage Site". Italy Magazine. 4 Mayıs 2013. 6 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022. 
  34. ^ Centre, UNESCO World Heritage. "Arab-Norman Palermo and the Cathedral Churches of Cefalú and Monreale". 27 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  35. ^ "Taormina and Isola Bella". World Heritage Site. 22 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  36. ^ "Mothia and Libeo Island: The Phoenician-Punic Civilization in Italy". World Heritage Site. 22 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  37. ^ All Tentative Sites 14 Ocak 2013[Tarih uyuşmuyor] tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. World Heritage Site. Retrieved on 18 December 2012.
  38. ^ ""Stretto Messina sia patrimonio dell'Umanità". Nasce l'asse tra i comuni di Calabria e Sicilia". 18 Nisan 2015. 19 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  39. ^ Jürgen, Järvik. "Greek & Roman Sites in Sicily". Grande Flânerie. WordPress. 24 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2022. 
  40. ^ Calinger, Ronald S (1999). A Contextual History of Mathematics. Prentice Hall. ISBN 978-0-02-318285-3. 
  41. ^ Talfourd, Thomas Noon (1851). History of Greek Literature. University of Michigan. s. 173. invented comedy Epicharmus. 
  42. ^ "Discovering the Similarity of the Greek and Sicilian Spirit". GreekNewsOnline.com. 2 Ocak 2008. 7 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  43. ^ "Sicilian Ceramic Art". BestOfSicily.com. 2 Ocak 2008. 25 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2022. 
  44. ^ Thrall Soby, James (1969). The Early Chirico. Ayer Co Pub. ISBN 978-0-405-00736-1. 8 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2022. 
  45. ^ "A Cosa Nostra Encounter on a Sicilian Vacation". 6 Haziran 2016. 24 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  46. ^ "The Foods of Sicily – A Culinary Journey". ItalianFoodForevter.com. 24 Haziran 2007. 12 Şubat 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  47. ^ Piras, Claudia and Medagliani, Eugenio (March 2007). Culinaria Italy. Konemann. ISBN 978-3-8331-3446-3. 
  48. ^ "Arancini, the cult Sicilian dish". FXCuisine.com. 24 Haziran 2007. 13 Ocak 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  49. ^ "Sicilian Cheese". BestofSicily.com. 24 Haziran 2007. 17 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2022. 
  50. ^ "Sicilian Food and Wine". BestofSicily.com. 24 Haziran 2007. 3 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2022. 
  51. ^ Maria, Anna. "Sicilian Fig Cookies". Anna Maria's Open Kitchen. 5 Şubat 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2011. 

Ayrıca bakınızDüzenle

Akdeniz adaları

KaynakçaDüzenle