Sezyum

Sezyum (Cs)

H Periyodik tablo He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba   Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra   Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og  
  La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
  Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr  


Temel özellikleri
Atom numarası 55
Element serisi Alkali metaller
Grup, periyot, blok 1, 6, s
Görünüş gümüşümsü sarı
Sezyum
Kütle numarası 132.9054519 g/mol
Elektron dizilimi [Xe] 6s1
Enerji seviyesi başına
Elektronlar
2, 8, 18, 18, 8, 1
CAS kayıt numarası 7440-46-2
Fiziksel Özellikleri
Maddenin hâli katı
Yoğunluk 1.93 g/cm³
Sıvı hâldeki yoğunluğu 1.843 g/cm³
Ergime noktası 301.59 °K
28.44 °C
Kaynama noktası 944 °K
671 °C
Ergime ısısı 2.09 kJ/mol
Buharlaşma ısısı 63.9 kJ/mol
Isı kapasitesi 32.210 J/(mol·K)
Atom özellikleri
Kristal yapısı Hacim Merkezli Kübik Kafes
Yükseltgenme seviyeleri 1
Elektronegatifliği 0.79 Pauling ölçeği
İyonlaşma enerjisi 375.7 kJ/mol
Atom yarıçapı 265 pm
Atom yarıçapı (hes.) pm
Kovalent yarıçapı 244±11 pm
Van der Waals yarıçapı 343 pm
Diğer özellikleri
Elektrik direnci 205 n nΩ·m (20°C'de)
Isıl iletkenlik 35.9 W/(m·K)
Isıl genleşme 97 µm/(m·K) (25°C'de)
Ses hızı m/s ('de)
Mohs sertliği 0.2
Vickers sertliği MPa
Brinell sertliği 0,14 MPa

Sezyum (sembol: Cs), atom numarası 55 olan, alkali metaller grubuna ait bir kimyasal element. Element oda sıcaklığında katı olsa da 28 °C'de erimektedir. Sezyuma doğada ender rastlanır. Gümüşümsü altın renklidir ve metalik yapıdadır. Element, Robert Wilhelm Bunsen ve Gustav Robert Kirchoff tarafından 1860 yılında mineral suyunda keşfedildi.

Renksiz transparan bir metal (Pollucite), bir Sezyum minerali

Sezyum uzayabilen ve çok yumuşak bir metaldir (Sertlik 0,2). Sezyum soy olmayan, tepkimeye çok istekli bir metaldir ve hemen hemen bütün elementlerle şiddetle veya alev çıkartarak tepkimeye girer. Metal havada hızlı bir şekilde kırmızı-mor alevle yandığı için vakumda saklanır. Suyla bilinen en güçlü baz olan sezyum hidroksiti (CsOH) oluşturur.[1]

Sezyum-133 izotopu atom saatlerinin çalışmasında da kullanılır. Sezyum-133 izotopunun belirli bir zaman aralığında titreşmesi 9.192.631.770 hesaplanmış ve saniye olarak tanımlanmıştır.

EldesiDüzenle

Sezyum'un saf olarak eldesi bilinen sıradan sodyum eldesi gibi değildir. Sıvı sezyum klorürün elektrolizi ile oluşan sezyum metalinin eriyik tuz içerisinde çözünürlüğü fazladır.

  • Katot : Cs+(s) + e- → Cs (s)
  • Anot : Cl- (s) → ½ Cl2 (g) + e-

Bunun yerine sıcak sezyum klorür eriyiğinin metalik sodyum ile reaksiyonundan elde edilir.

Na + CsCl → Cs + NaCl

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Römpps Chemie-Lexikon