Ana menüyü aç

Vikipedi:Madde boyutu

Bu sayfa, madde boyutuyla ilgili temel konulara genel bir bakış açısı içerir. Bir maddenin büyüklüğüyle ilgili üç ölçüt vardır:

  • Okunabilir ölçü boyutu: Tablolar, listeler veya alt bölümler hariç, maddenin ana bölümlerinde görüntülenebilir metin miktarı
  • Viki biçimlendirme boyutu: Geçmiş sayfasındaki değişiklik ve karakter sayısıyla gösterilen tam sayfa değişiklik penceresindeki metnin miktarı
  • Tarayıcı sayfa boyutu: Bir web tarayıcısı tarafından yüklenen sayfanın toplam boyutu

Bir maddenin boyutuyla ilgili kullanılabilirlik hususların aşağıdakileri içerir;

  • Okuyucuya dair: Dikkat süresi, okunabilirlik, bilgi doygunluğu vb.
  • Yazarlara dair: Tartışma sayfası gerginliği, önemsiz katkılar konusundaki tartışmalar, büyük bir maddenin nasıl bölüneceği üzerine tartışmalar vb.
  • Katkılara dair: Katkıda bulunabilecek konuyla ilgili bilgi olmasına rağmen, belirli bir boyuta ulaştığında büyümesi önemli ölçüde kısıtlanan maddeler
  • Diğer teknik konulara dair: Mobil tarayıcıların kısıtlamaları vb.

Bir madde çok büyük olduğunda, onu daha küçük maddelere bölmeyi, bir kısmını yeni bir maddelere dönüştürmeyi ya da bir kısmını başka bir maddeye eklemeyi düşünün. Bir madde çok küçük olduğunda, mevcut bir veya daha fazla başka madde ile birleştirilebilir. Bu tür kararlar fikir birliği gerektirir. Maddelerin boyutuna ilişkin rehberler ve ayrıntılı çözümler aşağıda verilmiştir. Lisans yönergesi, herhangi bir içeriğin bir maddeden başka bir yeni veya mevcut maddeye kopyalandığında, "ÖRNEK sayfasındaki içerik" gibi bir değişiklik özeti kullanılması gerektiğini zorunlu kılar.

Okunabilirlik sorunlarıDüzenle

Her Vikipedi maddesi bir evrim sürecindedir ve büyümeye devam etmesi muhtemeldir. Bir maddeyle işiniz bittiğinde diğer kullanıcılar o maddeyi değiştirmeye başlar. Vikipedi, pratikte sınırsız depolama alanına sahiptir; ancak, uzun maddelerin okunması, gezinilmesi ve anlaşılması daha zor olabilir.

Yazdırıldığında bir veya iki sayfadan daha uzun olan bir madde, gezinmeyi kolaylaştırmak için bölümlere ayrılmalıdır (bakınız: Vikipedi:Biçem el kitabı). Çoğu uzun madde için, bölümlere ayırma doğal bir davranıştır. Vikipedi'nin mobil versiyonu okuyucularına, bölümlerde gezinmeyi engelleyecek kadar uzun veya çok sayıda olmamasını sağlayarak yardım edilebilir.

Kabaca 4.000 ila 10.000 kelimeye tekabül eden yaklaşık 30.000 bayt ila 50.000 bayt büyüklüğünde bir sayfa, ortalama hızla 30 ila 40 dakika arası bir sürede okunur (bir maddenin boyutu hakkında bilgi, sayfayı ziyaret ettikten sonra sol sütundaki "sayfa bilgisi" bağlantısından veya sağ üstteki "geçmişi gör" sekmesinden görülebilir).

Özellikle teknik konuları kapsayan maddeler, genel olarak daha az teknik konuları ele alan maddelerden daha kısa olmalıdır. Bu tür maddelerin uzman okurları, maddenin iyi yazılmış olması koşuluyla karmaşıklığı ve uzunluğu kabul edebilirken, genel okuyucu için açık ve öz olmasını gerektirir. Uzun veya çok uzun bir maddenin kaçınılmaz olduğu zamanlar vardır, ancak karmaşıklık daima en aza indirilmelidir. Bu maddeler anlaşılamadığında {{Kafa karıştırıcı}} ile etiketlenebilir. Okunabilirlik kilit bir kriterdir.

Okunabilir düzyazıDüzenle

Okunabilir düzyazı; dipnotlar ve referans bölümleri ("ayrıca bakınız", "dış bağlantılar", "kaynakça" vb.), diyagramlar ve görüntüler, tablolar ve listeler, iç ve dış bağlantılar, biçimler gibi içerikler hariç, düzyazının ana gövdesini tanımlar.

XTools karakter sayısı da dahil olmak üzere düzyazı bilgilerini gösterir ("genel istatistikler" bölümündeki "düzyazı" kısmının altında). Şu anda bakılmakta olan bir maddede, sol sütundaki "sayfa bilgisi" bağlantısını tıklayıp en alttaki "dış araçlar" sekmesindeki "katkılar" bağlantısını tıklayarak ulaşılabilir.

Listeler, tablolar ve özetlerDüzenle

Listeler, tablolar ve diğer materyaller zaten özet formunda oldukları için, özet tarzı yöntemiyle daha da azaltmak veya özetlemek için uygun olmayabilir. Uzun bir listeyi veya tabloyu bölmenin veya azaltmanın "doğal" bir yolu yoksa, onu en iyi durumda bırakmak, ana maddede olacak şekilde tutmak veya bağımsız bir sayfaya bölmek daha uygun olabilir. Ne olursa olsun bir liste veya tablo, amacı ve kapsamı için mümkün olduğu kadar kısa tutulmalıdır. Çok fazla istatistiksel veri politikaya aykırıdır.

Teknik konularDüzenle

Çevirmeli bağlantı, akıllı telefon ve düşük kaliteli geniş bant bağlantısı gibi düşük hızlı bağlantılar kullanan kullanıcılar olduğundan toplam madde boyutu makul bir şekilde düşük tutulmalıdır. Çevirmeli bağlantıda değişiklik yapmak için 32.000 bayt boyutundaki sayfadaki metnin görüntülenmesi yaklaşık 20 saniye sürer, bu nedenle ek görüntülerin eklenmesi gerekir ve bundan daha büyük sayfaların eski tarayıcılarda görüntülenmesi zor olur. Derinlik ve ayrıntı gerektiren konular için 200.000 bayttan büyük maddeler (~ 50 sayfa) bulunmaktadır, ancak genellikle bu boyuttaki maddeler iki veya daha fazla alt maddeye ayrılır. Özel:UzunSayfalar, an itibariyle boyutu en büyük olan maddelerin listesini gösterir.

Büyük maddeler mobil tarayıcılar sorun yaratabilir, çünkü bu cihazlarda genellikle bellek az ve işlemci yavaştır. Uzun sayfaların, tam olarak yüklenmesi ve işlenmesi çok zaman alabilir. Analog çevirmeli bir modeme bağlı masaüstü bilgisayar veya bazı mobil cihazların kablosuz bağlantıları gibi yavaş bağlantılar, uzun maddelerin çok uzun sürede yüklenmesine neden olabilir.

Bir Vikipedi maddesi için üst sınır, MediaWiki yazılımı varsayılan madde boyutu sınırı olan 2.097.152 bayttır.

Bir maddeyi bölmeDüzenle

Çok büyük maddeler, mantıksal olarak ayrı maddelere bölünmelidir. Uzun maddeler alfabetik, sayısal veya alt başlık olarak diğer sayfalara bölünür. Ayrıca bölünmüş parçaları dönüştürmeyi de düşünün.

Uzun bir maddenin bir bölümünü bağımsız başla bir maddeye böldüğünüzde, kaldırılan içeriğin kısa bir özetini önceki maddeye bırakmalısınız. Vikipedi'nin, değişiklik yapılmasına izin veren, ancak tekrar kullanırken içeriğe katkıda bulunanlara atıfta bulunulmasını gerektiren lisans gerekliliklerine uyması için, yeni sayfa "içerik [[madde adı]]'ndan alındı" notunu içeren bir değişiklik özeti ile oluşturulmalıdır (bu adımı ve sayfa adını ekleme kısmını atlamayın). Ayrıca maddeyi olası silinmelere karşı korumak, veri kaybını önlemek ve madde tarihsel geçmişinin silinmesini önlemek için, kaynak maddenin (yani uzun maddenin) değişiklik özetinde de "içerik [[madde adı]]'na aktarıldı" şeklinde bir not yazılmalıdır. Bunun için her iki maddenin tartışma sayfalarına {{Kopyalandı}} şablonu yerleştirilebilir.

Ayrıca sayfaları madde dizileri şeklinde gruplandırabileceğinizi de unutmayın.

Aceleye gerek yokDüzenle

Tarayıcılar geliştikçe veya maddeler büyümeye başladığında bir maddeyi bölmek için acele etmeye gerek yoktur. Bazen bir maddenin konuya yeterli kapsamı sağlaması için büyük boyutta olması gerekir. Eğer emin değilseniz veya bir maddenin olması gereken boyut kapsamı belirsizse, bu konuya ilişkin maddenin tartışma sayfasında bir tartışma başlatın. Konuya birkaç kısa madde olarak bakılıp bakılmayacağını ve eğer öyleyse, onları en iyi nasıl organize edeceğinizi diğer kullanıcıların görüşünü alarak belirleyin. Eğer tartışma ilerlemiyorsa maddeye {{Çok uzun}} şablonu ekleyin.

Önemsiz veya tartışmalı bölümleri kırpmakDüzenle

Nispeten önemsiz bir konu, daha büyük madde bir bağlamında uygun olabilir, ancak başlı başına bir maddenin konusu olarak uygunsuz olabilir. Çoğu durumda, yeterli bir değişiklik özeti bırakmadan tartışmalı bir bölümü özel olarak kırpmak tarafsız bir bakış açısına aykırıdır. Aynı zamanda, özellikle ana maddede kaldırılmasına yönelik fikir birliği bulunan bilgileri içeren yeni bir madde oluşturmak da tarafsız bakış açısı politikasını ihlal eder. Maddeyi bölmek için diğer topluluk ilkelerini göz önünde bulundurun ve kırpılan maddenin başlığının ve içeriğinin tarafsız bir bakış açısını yansıttığından emin olun.

İstenmeyen bir bölümü kırmakDüzenle

Bir maddenin bir kısmı işlevsiz katkılara dayalıysa (örneğin "dış bağlantılar" veya "notlar" bölümü gibi), içerikleri başka bir maddeye taşırken bunları kaldırmanın ana maddenin temizlenmesine yardımcı olabileceğini unutmayın. Ancak tamamen işlevsiz katkıları kaldırdığınızdan emin olun. Diğer kullanıcılardan itiraz gelirse, muhtemelen düşünemediğiniz bir durum vardır, içeriğin kaldırılmasına dair fikirlerinizi maddenin tartışma sayfasında belirtin. Bir madde ansiklopediye dahil edilmek için uygun olmayan büyük miktarda içerik içeriyorsa, bu içeriği kaldırmak yeni bir madde oluşturmaktan daha iyidir.

Boyut rehberiDüzenle

Maddeleri bölmek ve küçük sayfaları birleştirmek için bazı yararlı kurallar;

Okunabilir düzyazı boyutu Ne yapmalı?
> 100 kB Neredeyse kesin bir ihtimalle bölünmeli
> 60 kB Muhtemelen bölünmeli (bir konunun kapsamı bazen eklenen içeriği haklı gösterse de)
> 50 kB Bölünmesi gerekebilir (olabilirlik büyüklükle artar)
< 40 kB Yalnızca uzunluk, bölme işlemini haklı çıkarmaz
< 1 kB Bir madde veya liste birkaç aydan daha uzun bir süredir bu boyutta kaldıysa, ilgili sayfa ile birleştirmeyi düşünün. Alternatif olarak madde genişletilebilir. Bakınız: Vikipedi:Taslak madde
Lütfen unutmayın

Bu kurallar sadece okunabilir düzyazı için geçerlidir ve Viki biçimlendirme işlemlerine (geçmiş listelerinde veya diğer yöntemlerle bulunur) uygulanmaz ve her bir 1.000 bayt (1 kB) 1000 karaktere eşdeğerdir. Bir maddedeki karakter sayısı XTools yardımıyla (ya da ilgili maddedeyken sol sütundaki "Sayfa bilgisi" bağlantısını tıklayıp en alttaki "Dış araçlar" sekmesindeki "Katkılar" linkini tıklayarak) bulunabilir

Bu temel kurallar anlam ayrımı sayfalarında daha az uygulanır ve doğal olarak yönlendirme sayfalarında geçerli değildir. Ayrıca maddeleri listelemek için daha az oranda uygulanır, özellikle de onları bölmek için bir tabloların kırpılması gerektiriyorsa bölme işlemi tercih edilmez.

Biçimsel boyutDüzenle

Biçimlendirme veya işaretleme dili, bir belgeyi değiştirmek ve okunabilir hale getirmek için kullanılan koddur. Viki biçimlendirmesi, Vikipedi'de kullanılan kodlardır. Biçimlendirme boyutu, hem okunabilir düzyazıyı, hem Viki kodlarını hem de görüntüler veya ses klipleri gibi maddede kullanılan medyaları içerir. Biçimlendirme boyutu her zaman yukarıdaki boyut rehberinde anlatılan okunabilir düzyazı boyutundan büyük veya ona eşit olur.

Bir sayfanın biçimlendirme boyutunu bayt olarak sayfa geçmişinden görebilirsiniz. Ayrıca sağ üstteki arama kutusuna intitle:Madde başlığı yazılması, hem maddede geçen kelimelerin sayısını hem de maddenin kilobayt cinsinden boyutunu gösterir. Ancak unutulmamalıdır, çoğu durumda bunlar bir maddenin bölünmesinin gerekip gerekmediğine tek başına güvenilir bir gösterge değildir.

Biçimlendirme boyutuna göre en büyük maddeler Özel:UzunSayfalar'da listelenmiştir.

Sayfanın tamamı yerine bir bölümünü değiştirmenin bekleme süresini azalttığını ve birçok kullanıcı için büyük sayfa sorununu giderdiğini unutmayın. Yine de yavaş modemleri olan okuyucular tüm sayfanın yüklenmesini beklemek zorunda kalacaklardır.

Tercihlerinizi (sağ üstteki "tercihlerim" sayfasında yer alan "görünüm" sekmesindeki "taslak bağlantısı biçimi için sınır" kısmını değiştirerek) belirli bir boyuttan daha küçük sayfalara bağlantıların farklı renkte görünmesi için ayarlayabilirsiniz. Bu bağlamda "boyut", değişiklik kutusunda görülen kaynak metnin boyutu anlamına gelir.

İçerik kaldırmaDüzenle

İçerik, uzunluğu azaltmak için maddelerden kaldırılmamalıdır.

Uzun bir maddeyi değiştirmekte sorun yaşıyorsanızDüzenle

Çok uzun bir maddeyle karşılaştıysanız, değiştiremezseniz veya değiştirmeye çalıştığınızda tarayıcınız maddenin sonunu keserse, sorunu çözmenin birkaç yolu vardır.

En iyi yol, mümkünse daha modern bir web tarayıcısına geçmektir. Son sürümlere yükseltme yapmanın daha iyi güvenlik, daha modern HTML'ye yazılan içeriğin daha iyi görüntülenmesi ve hata düzeltmeleri gibi çok sayıda yararı vardır. Vikipedi'deki birçok madde kalıcı olarak 32.000 bayttan daha uzun olabilir, bu nedenle eski tarayıcılar uzun maddelerle ilgili zaman zaman sorun yaşamaya devam edecektir.

Genellikle, maddedeki her başlığın yanında gördüğünüz "kaynağı değiştir" bağlantılarını kullanarak maddeyi tek seferde bölüm şeklinde değiştirebilirsiniz. Bu yol, bölümler 32.000 bayttan uzun olmadıkça sağlıklı çalışır, zaten istisnalar hariç bir "bölüm" bu kadar büyük boyutlu olmamalıdır. Bir maddenin ilk giriş metnini, bu metinden bir sonraki bölümü değiştirdikten sonra URL'nin &section=1 kısmını &section=1 olarak değiştirebilirsiniz. "görünümler" bölümündeki "yeni bölüm" bağlantısını (varsa) kullanarak veya mevcut bir bölümü değiştirerek ve ikinci yeni bir başlık satırı ekleyerek yeni bir bölüm oluşturabilirsiniz.

Düzgün ve güvenli bir şekilde değiştirmek için çok uzun bir bölüm bulursanız veya başka bir konuyla ilgili bir sorununuz varsa, danışma masasından yardım talebinde bulunabilirsiniz. Mevcut bir metni değiştirmeden yeni bir yorum göndermenize olanak tanıyan "yeni bölüm" kısmını inceleyin.

Ayrıca bakınızDüzenle