Ana menüyü aç
Orta Doğu ülkelerini dünya üzerinde gösteren harita

Orta Doğu[1] ya da Ortadoğu[2], Asya, Avrupa ve Afrika'nın birbirlerine en çok yaklaştıkları yerleri kapsayan ve birbirine komşu ülkelerin oluşturduğu bölgedir. Akdeniz'den Pakistan'a kadar uzanır ve Arap Yarımadası'nı kapsar. Orta doğu kavramı Avrupa merkeziyetçi yaklaşıma dayanır ve Britanyalıların 19. yüzyıla kullanmaya başladıkları bir kavramdır. Bu tanımlamada İngiltere ve Avrupa ülkeleri merkez kabul edilmiş; doğu, Uzak Doğu, Yakın Doğu, Orta Doğu gibi kavramlar buna göre tayin edilmiştir [3][4].

Bu sayfa Orta Doğu'nun yukarda tanımlı coğrafî kapsamına giren ülkeleri; bayrakları, başkentleri, para birimleri, resmî dilleri, yüzölçümleri, nüfusları ve coğrafî konumunu gösteren haritalar ile listelemektedir, çeşitli kaynakların Orta Doğu diye tanımladıkları bölgelere dahil ettikleri ülkeler kapsamlı bir şekilde yer almaktadır. Bu liste Birleşmiş Milletler (BM) üye devletleri ve diğer topraklara (BM tarafından tanınmayan devletler, özel idarî bölgeler ve bağımlı topraklar) bölünmektedir.

Birleşmiş Milletler üyeleriDüzenle

Ülke ismi Bayrak Resmî dil(ler)indeki uzun isim(ler) Başkent Para birimi Alan (km2) Nüfus Harita
Bahreyn[5]
(Bahreyn Krallığı)
Arapça: مملكة البحرين (Memleketü'l-Bâhreyn) Manama Bahreyn dinarı 665 727.785  
Birleşik Arap Emirlikleri[6] Arapça: دولة الإمارات العربية المتحدة (Dawlet el-İmalet el-Arabbiye el-Mûttahide) Abu Dabi Birleşik Arap Emirlikleri dirhemi 83.600 4.798.491  
Filistin[7][8]
(Filistin Ulusal Yönetimi)
Arapça: السلطة الوطنية الفلسطينية (Es Sulta el Vataniyye el Filistiniyye) [DN 1] [DN 2] 6.220[DN 3][7][8] 4.013.126[DN 4][7][8]  
Irak[9]
(Irak Cumhuriyeti)
Arapça: جمهورية العراق (el-Cumhūrīyyetü'l-‘Irākīyye)   dinle 
Kürtçe: Komarê Iraq / كۆماری عێراق
Bağdat Irak dinarı 437.072 28.945.657  
İran[10]
(İran İslam Cumhuriyeti)
Farsça: جمهوری اسلامی ايران (Cumhuriye İslamiye İran)   dinle  Tahran İran riyali 1.648.000 80.000.000  
İsrail[11][DN 5]
(İsrail Devleti)
İbranice: מְדִינַת יִשְׂרָאֵל (Medīnat Yisrā'el)   dinle 
Arapça: دَوْلَةُ إِسْرَائِيلَ (Devlet İsrā'īl)
Tel aviv Yeni İsrail Şekeli 20.770 7.233.701  
Katar[12]
(Katar Devleti)
Arapça: دولة قطر (Devlet-ül Katar) Doha Katar riyali 11.437 833.285  
Kıbrıs
[13][DN 6][DN 7]
(Kıbrıs Cumhuriyeti)
Yunanca: Κυπριακή Δημοκρατία
Türkçe: Kıbrıs Cumhuriyeti
Lefkoşa Euro &0000000000009250.0000009.250 &0000000000771857.000000771.857  
Kuveyt[14]
(Kuveyt Devleti)
Arapça: دولة الكويت (Devlet'ül Kuveyt) Kuveyt Kuveyt dinarı 17.820 2.691.158  
Lübnan[15]
(Lübnan Cumhuriyeti)
Arapça: الجمهورية اللبنانية (El Cumhuriyyet'ül Lübnânîyye) Beyrut Lübnan lirası 10.400 4.017.095  
Mısır[16][DN 8]
(Mısır Arap Cumhuriyeti)
Arapça: جمهورية مصر العربية (Gumhūriyyet Mısr el-ʿArabiyye) Kahire Mısır lirası 1.001.450 83.082.869  
Suriye[17]
(Suriye Arap Cumhuriyeti)
Arapça: جمهورية سوريا العربية (El Cumhūriyyet'ül Arabiyyet'üs-Sūriyye) Şam Suriye lirası 185.180 20.178.485  
Suudi Arabistan[18]
(Suudi Arabistan Krallığı)
Arapça: المملكة العربية السعودية (El-Memleketü'l-ʻArabiyye es-Suʻūdiyye) Riyad Suudi Arabistan riyali 2.149.690 28.686.633  
Türkiye[19][DN 9]
(Türkiye Cumhuriyeti)
Türkçe: Türkiye Cumhuriyeti (  dinle ) Ankara Türk lirası 780.580 77.804.122  
Umman[20]
(Umman Sultanlığı)
Arapça: سلطنة عُمان (Salṭanat ‘Ummān) Maskat Umman riyali 212.460 3.418.085  
Ürdün[21]
(Ürdün Haşimi Krallığı)
Arapça: المملكة الأردنية الهاشميه (el-Memleket'ül Ürdüniyyet'ül Haşimiyye) Amman Ürdün dinarı 92.300 6.342.948  
Yemen[22]
(Yemen Cumhuriyeti)
Arapça: الجمهورية اليمنية (el-Cumhuriyyet'ül-Yemeniyye) San'a Yemen riyali 527.970 23.822.783  

Diğer topraklarDüzenle

BM tarafından tanınmayan devletlerDüzenle

Devlet ismi Bayrak Resmî dil(ler)indeki uzun isim(ler) Başkent Para birimi Alan (km2) Nüfus Harita
Kuzey Kıbrıs[DN 10]
(Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti)
Türkçe: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Lefkoşa Türk lirası 3.355[13] 265.100[23]  

DipnotDüzenle

  1. ^ Filistin Ulusal Yönetimi'nin idarî merkezleri Ramallah ve Gazze, fakat Filistin Temel Hukuku, Filistin'in başkenti Kudüs olduğunu iddia etmektedir.
  2. ^ Her iki bölgede İsrail Yeni Şekeli kullanılmaktadır; bununla birlikte Batı Şeria'da Ürdün dinarı, Gazze Şeridi'nde ise Mısır lirası da kullanılmaktadır.
  3. ^ 360 (Gazze) + 5.860 (Batı Şeria) = 6.220
  4. ^ 1.551.859 (Gazze) + 2.461.267 (Batı Şeria) = 4.013.126
  5. ^ Bazı ülkelerce tanınmamaktadır, bakınız: Tanınmayan veya kısmen tanınmayan devletler listesi.
  6. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; TAAD isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  7. ^ Türkiye ve BM üyesi olmayan Kuzey Kıbrıs tarafından tanınmamaktadır. Türkiye ve Kuzey Kıbrıs tarafından Güney Kıbrıs Rum Yönetimi şeklinde hitap edilmektedir.
  8. ^ Çoğunlukla Afrika'da, fakat Sina Yarımadası Asya'da bulunmaktadır; ama yine de genellikle Asya ülkesi değil, Afrika ülkesi olarak tanımlanır.
  9. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Avrupa isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  10. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; politikokültürel isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Orta Doğu TDK Büyük Türkçe Sözlük
  2. ^ Ortadoğu Dil Derneği Sözlüğü
  3. ^ Beaumont, Peter , Gerald H. Blake, J. Malcolm Wagstaff (1988). "The Middle East: A Geographical Study." David Fulton, p.16.
  4. ^ Adelson, Roger. London and the Invention of the Middle East: Money, Power, and War, 1902-1922. New Haven: Yale University Press, 1995. ISBN 0-300-06094-7 p. 22-26
  5. ^ "The World Factbook - Bahrain" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 16 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  6. ^ "The World Factbook - United Arab Emirates" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 21 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  7. ^ a b c "The World Factbook - Gaza Strip" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 30 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2009. 
  8. ^ a b c "The World Factbook - West Bank" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2009. 
  9. ^ "The World Factbook - Iraq" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  10. ^ "The World Factbook - Iran" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 5 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  11. ^ "The World Factbook - Israel" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  12. ^ "The World Factbook - Qatar" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  13. ^ a b "The World Factbook - Cyprus" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  14. ^ "The World Factbook - Kuwait" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 21 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  15. ^ "The World Factbook - Lebanon" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 29 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  16. ^ "The World Factbook - Egypt" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 4 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2009. 
  17. ^ "The World Factbook - Syria" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  18. ^ "The World Factbook - Saudi Arabia" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 29 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  19. ^ "The World Factbook - Turkey" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  20. ^ "The World Factbook - Oman" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 16 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  21. ^ "The World Factbook - Jordan" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 21 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  22. ^ "The World Factbook - Yemen" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 21 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009. 
  23. ^ "TRNC General Population and Housing Unit Census" (PDF) (İngilizce). KKTC Devlet Planlama Örgütü. 3 Mart 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009.