Meksika ekonomisi

Meksika ekonomisi, Uluslararası Para Fonu'na göre, nominal olarak dünyanın en büyük 15. ve satın alma gücü paritesine göre 11. büyük ekonomisidir.[10] 1994 krizinden bu yana, idareler ülkenin makroekonomik temellerini iyileştirmiştir. Meksika, 2002 Güney Amerika krizinden önemli ölçüde etkilenmemiş ve 2001'de kısa bir süre durgunluktan sonra, büyüme hızının düşük olmasına rağmen pozitifliğini korumuştur. Bununla birlikte, Meksika, 2008 durgunluğundan en çok etkilenen Latin Amerika ülkelerinden biriydi ve gayri safi yurtiçi hasıla o yıl %6'dan fazla azalış göstermiştir.

Meksika ekonomisi
Meksiko, Meksika'nın finans merkezidir.
Derece
Para birimi Meksika pesosu ($/MXN) = 0.053 USD
Mali yıl takvim yılı
Ticaret organizasyonları APEC, CPTPP, NAFTA, OECD ve WTO
İstatistikler
GSYİH
  • artış $1.223 trilyon (nominal, 2018 tahm.)[1]
  • artış $2.569 trilyon (SAGP, 2018 tahm.)[1]
GSYİH büyüme %2.9 (2016)
%2.1 (2017)
%2.0 (2018e)
%1.7 (2019f)[2]
Kişi başı GSYİH
  • artış $9,807 (nominal, 2018 tahm.)[1]
  • artış $20,601 (SAGP, 2018 tahm.)[1]
Sektörel GSYİH dağılımı tarım: %3.6
sanayi: %31.9
hizmetler: %64.5 (2017 tahm.)[3]
Enflasyon (TÜFE) %4.898 (2018)[1]
Yoksulluk sınırı
altındaki nüfus
%46.2 (2014 tahm.)[3][not 1]
Gini katsayısı 43.4 orta (2016)[4]
İşgücü 54.51 milyon (2017 tahm.)[3]
Sektörel işgücü dağılımı tarım: %13.4
sanayi: %24.1
hizmetler: %61.9 (2011)[3]
İşsizlik %3.4 (2017 tahm.)[3]
Ana endüstriler
İş yapılma kolaylığı sıralaması azalış 54. (2019)[5]
Dış ticaret
İhracat artış $409.8 milyar (2017 tahm.)[3]
İhraç malları mamul mallar, elektronik, taşıtlar ve otomobil parçaları, petrol ve petrol ürünleri, gümüş, plastikler, meyveler, sebzeler, kahve, pamuk
Ana ihracat ortakları  ABD %80.3
 Kanada %2.7
 Çin %1.5
 İspanya %1.5
 Brezilya %1.2 (2014 tahm.)[6]
İthalat artış $420.8 milyar (2017 tahm.)[3]
İthalat malları metal işleme makineleri, çelik ürünleri, tarım makineleri, elektrikli aletler, montaj ve tamir için otomobil parçaları, uçaklar, uçak parçaları, plastikler, doğal gaz ve petrol ürünleri
Ana ithalat ortakları  ABD %49.0
 Çin %16.6
 Japonya %4.4
 Almanya %3.4
 Güney Kore %3.4 (2014 tahm.)[6]
DYY sermayesi artış $554.3 milyar (31 Aralık 2017 tahm.)[3]
artış Dış: $243.8 milyar (31 Aralık 2017 tahm.)[3]
Cari hesap artış $−19.35 milyar (2017 tahm.)[3]
Gayrisafi dış borç $445.8 milyar (31 Aralık 2017 tahm.)[3]
Kamu maliyesi
Kamu borçları 54.3% of GDP (2017 tahm.)[3]
Gelirler 261.4 milyar (2017 tahm.)[3]
Giderler 273.8 milyar (2017 tahm.)[3]
Ekonomik yardım donör: $189.4 milyon (2008) RKY,
Kredi derecelendirme
Dış rezervler $179.314 milyar (Ocak 2018)[9]

Ana veri kaynağı: CIA World Fact Book

Diğer bir bilgi verilmemiş, değerlerin tümü ABD Doları ile ifade edilmiştir.

Meksika ekonomisi görülmemiş bir makroekonomik istikrâra sahipti, bu da enflasyonu ve faiz oranlarını düşük seviyelere indirmiş ve kişi başına düşen geliri artırmıştı. Buna rağmen, kentsel ve kırsal nüfus ile kuzey ve güney eyaletlerinde zengin ve fakir arasında büyük boşluklar belirgindir.[11] Çözülmemiş konulardan bazıları, altyapının iyileştirilmesi, vergi sisteminin çağdaşlaştırılması ve iş yasaları ve gelir eşitsizliğinin azaltılmasını içerir. 2013 yılında GSYİH'nın yüzde 19,6'sı olan tüm vergi gelirleri 34 OECD ülkesi arasında en düşük olanıydı..[12]

Ekonomi, artan özel mülkiyete sahip, hızla gelişen modern sanayi ve hizmet işkollarına sahiptir. Son dönemdeki yönetimler, altyapının iyileştirilmesi amacıyla limanlar, demiryolları, telekomünikasyon altyapısı, elektrik üretimi, doğal gaz dağıtımı ve havaalanları konusundaki rekabeti genişletmiştir. İhracat odaklı bir ekonomi olarak, Meksika ticaretinin %90'ından fazlasını, Avrupa Birliği, Japonya, İsrail ve Orta ve Güney Amerika'nın büyük kısmı da dahil olmak üzere 40'tan fazla ülke ile serbest ticaret anlaşmaları (FTAs) altında gerçekleştirir. En etkili STA, 1994 yılında yürürlüğe giren ve 1992 yılında Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika hükümetleri tarafından imzalanan Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşmasıdır (NAFTA, North American Free Trade Agreement). 2006 yılında Meksika'nın iki Kuzey ortağı ile ticareti, ihracatının yaklaşık %90'ını ve ithalatının %55'ini oluşturmuştur.[13] Son zamanlarda, Birlik Kongresi önemli vergi, emekli aylığı ve adlî reformları onaylamıştır ve petrol endüstrisine yönelik yenilikler şu anda tartışıla gelmektedir. Meksika, 2016 yılında dünyanın en büyük şirketlerini sıralayan Forbes Global 2000 listesinde 15 şirkete sahipti.[14]

Meksika'nın işgücü 2017 itibarıyla 54.5 milyon kişiden oluşmaktadır.[3] OECD ve DTÖ, Meksikalı işçileri, insan/saat başına kârlılık düşük kalsa da, yıllık olarak çalışılan saat sayısı açısından dünyanın en zorlu işini yapan işçileri olarak sıralamaktadır.[15][16][17][18][19]

GeçmişDüzenle

 
Porfirio Díaz, (1876–1911) başkanlığı zamanında hızlı sanayileşme yabancı sermaye ile gerçekleşti.

Meksika Cumhurbaşkanı Porfirio Díaz, on dokuzuncu yüzyılın son çeyreğinde ülkesine benzeri görülmemiş bir ekonomik büyüme getirdi. Bu büyümeye yabancı yatırım ve Avrupa'dan ülkeye göç, verimli bir demiryolu ağının geliştirilmesi ve ülkenin doğal kaynaklarının sömürülmesi eşlik ediyordu. 1876 ve 1910 yılları arasındaki yıllık ekonomik büyüme ortalama %3,3'tü.[20] Yabancı toprak şirketleri ellerinde milyonlarca hektar biriktirirken, büyük ölçekli mülkiyet önemli ilerlemeler kaydediyordu. Diktatörlüğün sonunda, ekilebilir arazinin %97'si nüfusun %1'ine ait olacak ve köylülerin %95'i artık araziye sahip olmayacaktı. Büyük hacienda'larda (büyük çiftlik) çiftlik işçileri olacaklar ya da isyanları tek tek bastırılarak sefil birer kentsel proletarya oluşturacaklardı.[21]

Siyasi baskı ve dolandırıcılığın yanı sıra, büyük 'hacienda'ların birkaçına ait olan, ancak güvencesiz koşullarda yaşayan milyonlarca düşük ücretli köylünün çalıştığı Latifundios'lara (Latifundium, Eski Roma, İspanya ya da Latin Amerika'da görülen tipik olarak kölelerin çalıştığı büyük bir arazi ya da çiftlik) dayanan arazi dağıtım sistemi tarafından şiddetlenen büyük gelir eşitsizlikleri, Meksika Devrimine yol açmış (1910-1920), yirminci yüzyılda Meksika'nın siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik yapısını sosyal demokrasinin öncülüğü altında büyük ölçüde dönüştüren silahlı bir çatışma ortamı yaratmıştır. Savaşın kendisi, 1910 ve 1921 arasındaki 11 yıllık dönemde azalan ekonomik gelir ve azalan nüfus üzerinde sert bir etki bırakmıştır.[kaynak belirtilmeli] Ülkenin yeniden inşası ilerleyen on yıllarda gerçekleşecekti.

1930'dan 1970'e kadar olan dönem, ekonomi tarihçileri tarafından Meksika Devrimi'nin sona ermesinin ardından ve barış zamanı sırasında sermaye birikiminin yeniden başlamasının ardından gelen ekonomik bir büyüme dönemi olan Meksika Mucizesi olarak adlandırıldı. Bu dönemde ulus, ulusal endüstrilerin gelişimini koruyan ve destekleyen ithal ikameci sanayileşme (ISI, Import substitution industrialization) ekonomi modelini benimsemiştir. Meksika, endüstrilerin üretimlerini hızla genişlettiği bir ekonomik patlama dönemi yaşadı.[22] Ekonomik yapıdaki önemli değişiklikler, ejido kavramı, petrol ve demiryolu şirketlerinin millileştirilmesi, anayasaya sosyal hakların sokulması, büyük ve etkili işçi sendikalarının doğumu ve altyapının yükseltilmesi altında köylülere ücretsiz toprak dağıtımını içeriyordu. Nüfus 1940’tan 1970’e iki katına çıkarken, GSYİH aynı dönemde altı kat artış göstermiştir.[23]

 
Başkan José López Portillo'nun 1976-1982 arası yönetimi sırasında ekonomi petrolün keşfedilmesiyle yükselmiş ve fiyatları düştüğünde çökmüştür.

İİS modeli altında gerçekleşen büyüme, 1960'ların sonunda zirveye ulaşmıştı. 1970'lerde, Echeverría (1970–76) ve López Portillo (1976–82) Cumhurbaşkanlığı idareleri, daha fazla kamu harcaması gerektiren bir çaba ile politikalarına sosyal kalkınmayı dahil etmeye çalıştı. Petrol fiyatlarının yükseldiği ve uluslararası faiz oranlarının düşük olduğu ve hatta olumsuz olduğu bir dönemde geniş petrol sahalarının keşfiyle hükümet, sosyal refahı teşvik etmek ve uzun vadeli bir gelir kaynağı sağlamak için devlete ait petrol şirketine yatırım yapmak amacıyla uluslararası sermaye piyasalarından borç almaya karar verdi. Bu yöntem, kamu harcamalarında kayda değer bir büyüme sağladı[22] ve Başkan López Portillo, Meksika'nın dünyanın dördüncü en büyük ihracatçısı olmak için petrol üretimini çoğaltmasıyla, Meksika olarak "refahı yönetmek"[24] için zamanın geldiğini açıkladı.[25]

Yıllık ortalama GSYİH büyümesi
1900–1929 3.4%
1929–1945 4.2%
1945–1972 6.5%
1972–1981 5.5%
1981–1995 1.5%
1983 Borç krizi -4.2%
1995 Peso krizi -6.2%
1995–2000 5.1%
2001 ABD durgunluğu -0.2%
2009 Büyük durgunluk -6.5%
Kaynaklar:[22][26][27][28]

1981-1982 döneminde uluslararası manzara aniden değişti: petrol fiyatları düştü ve faiz oranları yükseldi. 1982'de Başkan López Portillo, (1976-82) yönetimini bitirmeden hemen önce, dış borç ödemelerini askıya aldı, peso'yu devalüe etti ve krizden ciddi şekilde etkilenen diğer birçok endüstriyle birlikte, çelik endüstrisi ve bankacılık sistemini devletleştirdi. İthal ikamesi, sanayileşme döneminde kullanılırken, 1980'lere kadar uzun süren korumanın düşük verimlilik kazanımlarına sahip rekabetsiz bir sanayi işkolu ürettiği açıktı.[22]

Cumhurbaşkanı de la Madrid (1982-88), neoliberal reformları uygulamaya başlayacak bir dizi Cumhurbaşkanının ilkiydi. 1982 krizinden sonra, borç verenler Meksika'ya dönmek istemiyorlardı ve cari hesabı dengede tutmak için hükümet para devalüasyonlarına başvurdu ve bu da 1987'de %139.7 oranında tarihi bir yüksekliğe ulaşan benzeri görülmemiş enflasyona[22] yol açmıştı.[29]

Ticaretin serbestleşmesine doğru atılan ilk adım, Meksika’nın, 1986’da Başkan Miguel de la Madrid'in yönetimi altında Genel Tarifeler ve Ticaret Anlaşması'nı (GATT) imzalamasıydı. Salinas yönetimi sırasında (1988-94) birçok devlete ait şirket özelleştirildi. Hükümet tekeli olan telefon şirketi Telmex[30], Carlos Slim'e satılan özel bir tekel oldu. Ayrıca özel yatırımcılara açılmayan devlete ait petrol şirketi Pemex veya enerji sektörü de bulunmaktaydı. Ayrıca, 1982'de López Portillo yönetiminin zayıflama zamanlarında kamulaştırılan bankacılık sistemi özelleştirilmiş, ancak yabancı bankalar hariç tutulmuştu.[30] Salinas, Meksika'nın Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşmasına dâhil edilmesini ve böylece ABD-Kanada anlaşmasının genişletilmesini talep etti. Genişletilmiş NAFTA 1992 yılında, çevre ve işçilik standartlarına ek iki ilavenin imzalanmasından sonra, 1 Ocak 1994'te yürürlüğe girdi.

Salinas yönetimi ayrıca sıkı fiyat kontrollerini uygulamaya koymuş ve enflasyonu engellemek amacıyla yaşlanan Fidel Velázquez yönetimi altında İşçi Sendikası hareketi ile daha küçük asgari ücret artışlarını müzakere etmiştir.[31] Enflasyonu azaltmada stratejisi başarılı olsa da, büyüme yılda sadece yüzde 2,8 oranında gerçekleşmiştir. Döviz kuru sabitlenerek, tüketici harcamaları artarken peso hızla aşırı değerlenmiş ve cari açığın 1994 yılında GSYİH'nın %7'sine ulaşmasına neden olmuştur. Açık, tesobonos aracılığıyla ödemeyi dolar cinsinden güvence altına alan bir tür kamu borçlanma aracı yoluyla finanse edilmiştir.[32]

Ocak 1994 Chiapas ayaklanması ve Mart 1994'te iktidar partisinin cumhurbaşkanlığı adayına Mart 1994’teki yapılan suikastler, Luis Donaldo Colosio ve Parti Genel Sekreteri ve kardeşi yardımcısı Başsavcı José Francisco Ruiz Massieu 1994 yılında, yatırımcılara rahatsız edici bir mesaj gönderdi. Kamu borç sahipleri hızla Merkez Bankası rezervlerini tüketerek tesobonoslarını satarken[32], toplam yatırım akışının %90'ını oluşturan portföy yatırımları ülkeyi olabildiğince hızlı bir şekilde terk etti.[22]

Bu sürdürülemez durum sonunda katılımcı Zedillo yönetimini sabit döviz kurundan vazgeçmeye zorladı. Peso keskin bir şekilde devalüe edildi ve ülke Aralık 1994’te ekonomik bir krize girdi.[33] İhracattaki patlama ve ABD başkanı Bill Clinton (1993-2001) tarafından hazırlanan uluslararası bir kurtarma paketi krizin hafifletilmesine yardımcı oldu. 18 aydan kısa bir süre içinde, ekonomi yeniden büyüyordu ve yıllık büyüme oranı 1995 ile 2000 arasında ortalama yüzde 5,1 olarak gerçekleşti.[22] Daha eleştirel yorumlar, krizin ve müteakip kamu kurtarma işleminin, kurumsal olarak Meksika toplumuna özgü biçimlerde, "iktidarın ve finans kaynaklı neoliberal kapitalizmin sınıfsal karakteristiğinin yapısal olarak eşitsiz toplumsal ilişkilerini koruduğunu, yenilediğini ve yoğunlaştırdığını" savunmaktadır.[33]

1929'da Kurumsal Devrimci Parti öncülünün kuruluşundan bu yana cumhurbaşkanlığı seçimi kazanan ilk muhalefet partisi adayı Ulusal Eylem Partisi (Meksika) Cumhurbaşkanı Zedillo (1994-2000) ve Cumhurbaşkanı Fox (2000-06), ticaretin serbestleşmesi politikalarıyla devam etti. Fox'un yönetimleri sırasında, Latin Amerika ve Avrupa ülkeleri, Japonya ve İsrail ile birkaç STA imzalandı ve her ikisi de makroekonomik istikrarı korumaya çalıştı. Böylece, Meksika ticaret için dünyanın en açık ülkelerinden biri halini almış ve ekonomik taban buna göre değişmiştir. Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada ile olan toplam ticaret üç katına çıkmış ve toplam ihracat ve ithalat 1991 ile 2003 arasında neredeyse dört katına ulaşmıştır.[34] Yabancı yatırımın doğası, portföy yatırımı üzerinden doğrudan yabancı yatırımın (DYY; FDI - Foreign-direct investment) daha büyük bir payıyla da değişim göstermiştir.

Makroekonomi, finans ve refah göstergeleriDüzenle

Kişi başına düşen SAGP GSYİH $16,900 ABD doları (2012–15)
Kişi başına düşen SAGP GSMG $16,500 ABD doları (2012–15)
Enflasyon (TÜFE) %2.21 (Kasım 2015)
Gini katsayısı 47.0 (Dünya Bankası 2012)
İşsizlik %5.5 (Nisan 2010)
İGE   0.770 (2011)
İşgücü 78.4 milyon (2011)
Yoksulluktaki nüfus %13.8

Ana göstergelerDüzenle

Meksika'nın Satın alma gücü paritesi (SAGP) ile Gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) değerinin, 2014 yılında 2,143.499 milyar ABD Doları ve nominal döviz kurlarıyla 1,261.642 milyar ABD Doları olduğu tahmin edilmektedir.[26] Ülke, MINT grubunun lideridir. Kişi başına SAGP cinsinden ölçülen GSYİH yaşam standardı $16.900 ABD doları seviyesindedir. Dünya Bankası 2009 yılında, Meksika'nın piyasa döviz kurlarındaki Gayri safi millî gelir bakımından Latin Amerika'daki en yüksek ikinci ülke olduğunu, Brezilya'nın ardından 1,830.392 milyar[35] ABD doları hasılaya ve 14,400 dolarla bölgedeki kişi başına düşen en yüksek gelire sahip olduğunu bildirmiştir.[36] Bu nedenle, Meksika şimdi bir üst orta gelirli ülke olarak sıkı bir şekilde yapılanmıştır. 2001 yılındaki yavaşlamanın ardından Meksika, ülkenin potansiyel büyümesinin çok altında kaldığı kabul edilmekle birlikte, ekonomisi 2004, 2005 ve 2006’da yüzde 4,2, 3,0 ve 4,8 oranında[37] iyileşmiş ve büyümüştür.[32]

Meksika pesosu ülkenin para birimidir (ISO 4217: MXN; simge: $). Bir peso 100 centavos'a (kuruş gibi) ayrılmıştır. MXN, 1993’te 1000 MXP başına 1 MXN seviyesinde olacak şekilde MXP’nin yerini almıştır. Döviz kurları 1998-2006 arasında sabit kalmış, ABD doları başına 10.20 ile 11 = 3.50 MXN arasında salınmış, son zamanlarda Meksika peso paritesi Cumhurbaşkanı Enrique Peña Nieto'nun zamandakinin altına düşmüş, değerinin %19.87'sini tek bir yılda kaybetmiştir ve şu anda $20,37 ABD doları (2017) seviyesindedir. 2007 yılında faiz oranları yüzde 7[38] civarında olmuş, 2002'de yüzde 5'in altındaki tarihi düşük seviyesine ulaşmıştı. Enflasyon oranları da tarihi en düşük seviyelerideydi; 2006 yılında Meksika'daki enflasyon oranı yüzde 4,1, 2007 yılı sonunda ise yüzde 3'tü. ABD dolarına kıyasla, Meksika pesosu 1910'dan bu yana %7,500'ün üzerinde değer kaybetti.

İşsizlik oranları, tüm OECD üye ülkelerinin en düşük değeri olan yüzde 3,2 seviyesindedir. Ancak, işsizliğin yüzde 25 olduğu tahmin ediliyor.[13] Meksika'nın İnsani Gelişme Endeksi 0.829 olarak bildirilmekte, (bir yaşam beklentisi endeksi 0.84, eğitim endeksi 0.86 ve 0.77 değerle bir GSYİH endeksini içeren), ülke, yüksek gelişme grubu içinde dünyada 52 sırada yer almaktadır.

VeriDüzenle

Aşağıdaki tablo 1980-2017 dönemindeki temel ekonomik verileri göstermektedir. %5'in altındaki enflasyon yeşil renkle gösterilmiştir.[39]

Yıl GSYİH
(Milyar ABD Doları, SAGP)
Kişi başına GSYİH
(ABD Doları, SAGP)
GSYİH artışı
(reel)
Enflasyon oranı
(Yüzde olarak)
İşsizlik
(Yüzde olarak)
Devlet borcu
(GSYİH'nın %'si olarak)
1980 403.6 5,818  %9.5 %26.5 %1.2 n/a
1981  478.8  6,745  %8.5 %27.9 %0.9 n/a
1982  505.9  6,968  %−0.5 %59.2 %4.2 n/a
1983  507.6  6,841  %−3.5 %101.8 %6.1 n/a
1984  543.5  7,172  %3.4 %5.6 n/a n/a
1985  573.2  7,409  %2.2 %57.8 %4.4 n/a
1986  566.7  7,180  %−3.1 %86.4 %4.3 n/a
1987  591.2  7,344  %1.7 %132.0 %3.9 n/a
1988  619.8  7,550  %1.3 %113.5 %3.5 n/a
1989  670.3  8,008  %4.1 %19.9 %2.9 n/a
1990  731.1  8,397  %5.2 %26.7 %2.7 n/a
1991  787.2  8,882  %4.2 %22.6  %2.7 n/a
1992  833.7  9,250  %3.5 %15.5 %2.8 n/a
1993  876.9  9,573  %2.7 %9.8 %3.4 n/a
1994  939.8  10,099  %4.9 %7.0 %3.7 n/a
1995  899.0  9,515  %−6.3 %35.1 %6.2 n/a
1996  977.5  10,195  %6.8 %34.4 %5.5 %44.7
1997  1,062.2  10,928  %6.8 %20.6 %3.7 %40.9
1998  1,129.2  11,466  %5.2 %15.9 %3.2 %42.0
1999  1,178.0  11,815  %2.8 %16.6 %2.5 %44.7
2000  1,264.4  12,532  %4.9 %9.5 %2.2 %40.6
2001  1,288.0  12,612  %−0.4 %6.4 %2.8 %39.4
2002  1,307.2  12,641  %0.0  %5.0 %3.0 %41.7
2003  1,352.6  12,916  %1.4  %4.5 %3.4 %43.8
2004  1,444.3  13,631  %3.9  %4.7 %3.9 %40.2
2005  1,525.1  14,234  %2.3  %4.0 %3.5 %38.5
2006  1,642.7  15,153  %4.5  %3.6  %3.5 %37.4
2007  1,725.1  15,713  %2.3  %4.0 %3.6 %37.2
2008  1,779.0  15,984  %1.1 %5.1 %3.9 %42.5
2009  1,697.7  15,044  %−5.3 %5.3 %5.3 %43.7
2010  1,806.5  15,811  %5.1  %4.2  %5.3 %42.0
2011  1,911.3  16,522  %3.7  %3.4 %5.2 %42.9
2012  2,017.5  17,235  %3.6  %4.1 %4.9 %42.7
2013  2,077.8  17,549  %1.4  %3.8  %4.9 %45.9
2014  2,175.2  18,170  %2.8  %4.0 %4.8 %48.9
2015  2,270.7  18,765  %3.3  %2.7 %4.4 %52.9
2016  2,366.7  19,356  %2.9  %2.8 %3.9 %56.8
2017  2,458.4  19,902  %2.0 %6.0 %3.4 %54.2

YoksullukDüzenle

 
Ülkelere göre dünya yoksulluk haritası. Günde 1,25 dolardan aza yaşayan nüfusun yüzdesini gösterir. 2009 Birleşmiş Milletler İnsani Gelişim Raporuna göre.

Meksika'da yoksulluk; ülkede beslenme, temiz su, barınma, eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, hane kalitesi ve temel hizmetler, gelir ve sosyal uyum gibi parametreler altında ölçülür.[40] İki kategoriye ayrılmıştır: orta düzey yoksulluk ve aşırı yoksulluk.

Meksika nüfusunun %2'sinden azı Dünya Bankası tarafından belirlenen uluslararası yoksulluk sınırının altında yaşarken, 2013 itibarıyla Meksika hükümeti, Meksika nüfusunun %33'ünün orta düzey yoksulluk içinde yaşadığını ve %9'unun aşırı yoksulluk içinde yaşadığını[41] tahmin etmekte ve bu da Meksika'nın ulusal yoksulluk sınırının altında yaşayan toplam nüfusunun %42'sine denk gelmektedir.[42] Büyük boşluk, hükümetin yoksulluğu ölçmenin bir yolu olarak çok boyutlu yoksulluk yöntemini benimsemesiyle açıklanabilir, bu nedenle, Meksika hükümeti tarafından belirlenen "uluslararası yoksulluk sınırı" veya "iyi gelir hattı"'ndan daha yüksek bir gelire sahip olan bir kişi, beslenme (yetersiz beslenme veya obezite), eğitim veya yaşam ölçünleri (su veya elektrik gibi temel ve buzdolabı gibi ikincil iç varlıklar dâhil) gibi maddi ve sosyal haklarla ilgili bir veya daha fazla eksikliğe sahipse "orta düzey yoksulluk" kategorisine girebilir (çalışmaları tamamlamamıştır). Aşırı yoksulluk, Meksika hükümeti tarafından hem sosyal haklarda eksiklik yaşayan hem de "iyi gelir hattı"'ndan daha düşük gelirli kişiler olarak tanımlanmaktadır.[43] SEDESOL'ün (Meksika'nın Sosyal Kalkınma Ajansı) ek rakamları, nüfusun %6'sının (7.4 milyon insan) aşırı yoksulluk içinde olduğunu ve gıda güvensizliği yaşadığını tahmin ediyor.[44]

Son zamanlarda, hükümet ekonomi politikasındaki[45] kapsamlı değişiklikler ve çeşitli işkollarının[46] özelleştirilmesi yoluyla hükümet müdahalesini azaltma girişimleri, daha iyi[47] ya da daha kötüsü,[48] Meksika'nın Latin Amerika'daki[49] en büyük ekonomi olmasına izin verdi, 2005'e kadar ikinci en büyük[50] oldu; ve sözde "trilyon dolar kulübü" üyesi olarak anıldı.[51] Bu değişikliklere rağmen, Meksika büyük sosyal eşitsizlikler ve fırsat eksikliği yaşamaya devam etmektedir.[52] Peña Nieto yönetimi, ülkedeki yoksulluğu azaltma, vatandaşlarına iş,[53] eğitim ve evrensel sağlık hizmetleri gibi daha fazla fırsat sunma girişimlerinde bulunmuştur.[54][55]

Gelir eşitsizliğiDüzenle

 
Meksika Eyaletleri'nin ABD doları cinsinden 2012 kişi başına düşen GSYİH'si.

Meksika'daki tek bir kişi olan Carlos Slim,[56] GSYİH'nın yüzde altı'sına eşit bir net varlığa sahiptir. Buna ek olarak, Meksikalıların sadece yüzde 10'u Meksika GSYİH'sının %25'lik dilimini oluşturuyor. %3.5'luk daha küçük bir grup, Meksika GSYİH'sinin %12.5'ini temsil ediyor.[57]

OECD'ye göre, Meksika, Şili'den sonra son derece fakir ve son derece zengin arasındaki ikinci en yüksek ekonomik eşitsizliğe sahip ülkedir -ancak bu boşluk son on yılda azalış göstermiştir. Gelir basamağındaki alt yüzde 10, ülkenin kaynaklarının %1.36'sını, üst yüzde 10'u ise neredeyse %36'sını kullanmaktadır. OECD ayrıca, Meksika'nın yoksullukla mücadele ve sosyal kalkınma için bütçeleştirilmiş harcamalarının hem mutlak hem de göreceli sayılarda OECD ortalamasının sadece üçte biri olduğunu belirtiyor.[not 2] Dünya Bankası'na göre, 2004'te Meksika nüfusunun %17.6'sı aşırı yoksulluk içinde yaşarken, %21'i orta düzey yoksulluk içinde yaşıyordu.[58]

HavalelerDüzenle

Meksika, 2017 yılında dünyanın en büyük dördüncü havale alıcısıydı. Yurtdışında, çoğunlukla ABD'de yaşayan Meksikalıların Meksika'daki ailelerine gönderdikleri döviz veya katkılar, 2017'de 28.5 milyar dolardı.[59] 2015 yılında, dış kaynaklı dövizler, diğer kesimlerden daha büyük olarak, Meksika için en büyük yabancı gelir kaynağı haline geldi ve petrolü geçti.[60]

Havale büyümesi 1997'den bu yana iki kattan fazla artmıştır.[61] Kaydedilen havale işlemleri 2003 yılında 41 milyon adeti aştı ve bunun %86'sı elektronik gönderi olarak yapıldı.[62]

Göçmen işçilerin ihtiyaçlarını bilen Meksika hükümeti, yurtdışında Meksika konsolosluklarında yayınlanan bir kimlik belgesi olan Matrícula Consular de Alta Seguridad'ın (MACS, Yüksek Güvenlik Konsolosluğu Kaydı) yükseltilmiş bir versiyonunu yayınlamaya başladı. Bu belge şu anda 32 ABD eyaletinde geçerli bir kimlik kartıdır, ayrıca binlerce polis teşkilatı, yüzlerce şehir ve ilçe ve bankacılık kurumları tarafından kabul edilmektedir.[62]

2014 yılında havale yapan başlıca eyaletler, o yıl toplam gelirlerin %45'ini ortaklaşa toplayan Michoacán, Guanajuato, Jalisco, Meksika Eyaleti ve Puebla'dır.[63] Federal hükümetin desteğiyle çeşitli Eyalet hükümetleri, kamu işlerini finanse etmede dövizlerin bir kısmını kullanmak için programlar uyguladılar. Dos por Uno (Her bir için adı verilen bu program, göçmenlerin gelirlerinden kattıkları her peso için devlet ve federal hükümetler tarafından, kendi topluluklarında altyapı inşa etmek için iki peso katkıyla yatırım yapılacak şekilde tasarlanmıştır.[64]

Bölgesel ekonomilerDüzenle

 
İnsani Gelişme Endeksine Göre Meksika eyaletleri, 2015.

Bölgesel eşitsizlikler ve gelir eşitsizliği Meksika ekonomisinin bir özelliğidir. Federasyonun tüm kurucu eyaletleri, 0.70'den (orta ila yüksek kalkınma) daha yüksek bir İnsani Gelişme Endeksine (İGE) sahipken, Kuzey ve orta eyaletler Güney eyaletlerinden daha yüksek İGE seviyelerine sahiptir. Nuevo León, Jalisco ve Federal Bölge, Avrupa ülkelerine benzer şekilde İGE seviyelerine sahipken, Oaxaca ve Chiapas, Çin veya Vietnam'dakilere benzer.[65]

Yerel yönetim düzeyinde, ekonomik eşitsizlikler daha da büyüktür: Meksiko'daki Delegacion Benito Juarez, Almanya veya Yeni Zelanda'ya benzer bir İGE'ye sahipken, Guerrero'daki Metlatonoc ise Malavi'ye benzer bir İGE değerine sahiptir. Yüksek gelişme gösteren federal birimlerin çoğunluğu (0.80'den yüksek) kuzey bölgesinde (Colima, Jalisco, Aguascalientes, Federal Bölge, Querétaro ve ayrıca Quintana Roo ve Campeche'nin güneydoğu eyaletleri hariç) yer almaktadır. Daha az gelişmiş eyaletler (İGE açısından orta gelişim ile, 0.70'den yüksek) Güney Pasifik kıyıları boyunca yer almaktadır.

GSYİH'nın ekonomik işkoluna göre payı (2004'te), tarımdaki en büyük katkıda bulunanlar Jalisco (%9.7), Sinaloa (%7.7) ve Veracruz (%7.6); endüstriyel üretimde en büyük katkıda bulunanlar Federal Bölge (%15.8), México Eyaleti (%11.8) ve Nuevo León (%7.9); hizmet sektöründeki en büyük katkıda bulunanlar da Federal Bölge (%25.3), México Eyaleti (%8.9) ve Nuevo León'dur (%7.5).[66]

1980'lerden bu yana, ekonomi yavaş yavaş daha az merkezî haline geldi; Federal Bölge’nin 2003’ten 2004’e kadar olan GSYİH büyüme oranı, tarım ve sanayi sektörlerinde sert düşüşler ile tüm federal işletmelerin en az %0.2’si düzeyindeydi. Yine de, hâlâ ülkenin GSYİH'sinin %1.8'ini oluşturmaktadır. En yüksek GSYİH büyüme oranlarına sahip eyaletler Quintana Roo (%9.0), Baja California (%8.9) ve San Luis Potosí'dir (%8.2).[67] 2000 yılında Meksika'da kişi başına düşen en yüksek GSYİH'ye sahip federal tüzellikler Federal Bölge (26,320 ABD doları), Campeche (18,900 ABD doları) ve Nuevo León (30,250 ABD doları); kişi başına düşen GSYİH'nin en düşük olduğu eyaletler Chiapas (3,302 ABD doları), Oaxaca (4,100 ABD doları) ve Guerrero idi (6,800 ABD doları).[68]

BileşenlerDüzenle

2006 yılında Satın alma gücü paritesi bakımından (SAGP) Gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) değeri 1.134 trilyon ABD doları ve yine kişi başına SAGP GSYİH değeri ise 10.600 ABD doları olarak tahmin edilmiştir.[13] Hizmetler işkolu %70,5 ile GSYİH'nın en büyük bileşeni olup, bunu %25,7 ile sanayi işkolu izlemektedir (2006 tahm.). Tarım GSYİH'nın sadece %3.9'unu (2006 tahm.) oluşturmaktadır. 54.51 milyonluk Meksika işgücünün, %13.4'ü tarım, %24.1'i endüstri ve %61.9'u da hizmetler işkolundadır (2011 tahm.). Meksika'nın en büyük dış gelir kaynağı havalelerle yapılan döviz girdisidir.[60]

TarımDüzenle

Toplam GSYİH'nın bir yüzdesi olarak tarımın oranı giderek azalmaktadır ve şimdi gelişmiş ulusların ekonomisindekine benzer bir şekilde daha küçük bir rol oynamaktadır. GSYİH'nın 1970 yılında %25'ini,[69] 1990 yılında %7'sini oluştururken[70] 2006 yılında %3.9'unu oluşturmuştur.[13] Tarihi yapısı göz önüne alındığında, ejidos, işgücünün oldukça yüksek bir yüzdesini kullanmaktadır: 2003'te %18'lik tarım payı, çoğu geçimlik tarımsal ürünler üretmekteydi; bu, üretimin yüksek düzeyde mekanikleştiği gelişmiş ülkelerde %2-5'tir.

TarihçeDüzenle

Gıda ve tarım
 
Puebla'da çalışan çiftçiler
Ürün Miktar (Tm) Dünya sıralaması1
Avokado 1,040,390 1
Soğan ve chayote 1,130,660 1
Lim ve limon 1,824,890 1
Ayçiçeği çekirdeği 212,765 1
Kuru meyveler 95,150 2
Papaya 955,694 2
Acı ve tatlı biberler 1,853,610 2
Bütün fasulye 93 000 3
Portakal 3,969,810 3
Anason, badian, rezene 32 500 3
Tavuk eti 2,245,000 3
Kuşkonmaz 67,247 4
Mango 1.503.010 4
Mısır 20,000,000 4
1Kaynak: FAO[71]

Meksika Devrimi'nden sonra Meksika, Meksika Anayasası'nın 27nci maddesine dayanarak, ejido kavramı altında köylülere ve küçük çiftçilere toprak ve/veya serbest arazi dağıtımını içeren bir tarım reformu başlatmıştı.[72] Bu program, Başkan Cárdenas'ın yönetimi sırasında 1930'larda daha da genişletildi[73] ve 1960'lara değişen oranlarda devam etti.[74] Küçük çiftçilere geçimlik bir kaynak olan kooperatif tarım reformu aynı zamanda arazi parçalanmasına ve sermaye yatırımı eksikliğine de neden oldu. Kırsal üretkenliği ve yaşam standartlarını yükseltmek amacıyla, bu anayasal madde 1992 yılında, ortak toprakların mülkiyet haklarının ekicisi çiftçilere devredilmesine izin vermek amacıyla değiştirildi.[75] Kiralama veya satma yeterliği ile, daha büyük çiftliklerin oluşturulması ve ölçek ekonomilerinin kazanımları için bir yol açıktı. Büyük makineleşmiş çiftlikler şu anda bazı kuzeybatı eyaletlerinde (çoğunlukla Sinaloa'da) etkinlik göstermektedir. Bununla birlikte, ejidos'un özelleştirilmesi, köylülerin büyük çoğunluğunun sadece geçim için üretim yaptığı orta ve güney eyaletlerinde çok yavaş olmaya devam etmektedir.

1980'lere kadar, hükümet, destek fiyatlarını koruyarak ve Ulusal Popüler Geçim Şirketi (CONASUPO, Compañía Nacional de Subsistencias Populares) aracılığıyla ithalatı kontrol ederek temel mahsullerin (özellikle mısır ve fasulye) üretimini teşvik etti. Bununla birlikte, ticaretin serbestleşmesiyle birlikte CONASUPO yavaş yavaş dağıtılıp iki yeni mekanizma uygulandı: Alianza ve Procampo. Alianza, makineleşme ve gelişmiş sulama sistemleri için gelir ödemeleri ve teşvikler sağlamaktadır. Procampo ise çiftçilere sağlanan bir gelir aktarımı sübvansiyonudur. Bu destek programı, temel malları (çoğunlukla mısır) üreten ve tüm çiftçilerin %64'ünü temsil eden 3,5 milyon çiftçiye, ekili alan birimi başına sabit gelirli bir transfer ödemesi sağlar. Bu destek, ABD'den ithalat miktarını azaltmak için Başkan Fox'un yönetimi sırasında başta beyaz mısır üreticilerine olmak üzere önemli ölçüde artmıştır. Bu program başarılı olmuş ve 2004'te, mısır ithalatının kabaca yalnızca %15'i, sarı ve kırık mısırın %85'ine karşılık -besi yemi kullanımı için ve Meksika'da zar zor üretilen tür- beyaz mısırdan -insanların tüketimi için kullanılan ve çoğunlukla Meksika'da yetişen tür- oluşmuştur.[76]

EkinlerDüzenle

Meksika rejiminde temel bir unsur olmasına rağmen, Meksika'nın tarımdaki karşılaştırmalı üstünlüğü mısırda değil, bahçecilikte, tropik meyvelerde ve sebzelerdedir. NAFTA müzakerecileri, Meksikalı mısır üreticilerinin tarımın serbestleştirilmesi ve makineleştirilmesi yoluyla mısır üretiminden doğal olarak meyve, fındık, sebze, kahve ve şeker kamışı gibi bahçecilik ve diğer emek yoğun bitkilere geçeceğini umuyordu.[77] Bahçıvanlık ticareti NAFTA nedeniyle büyük ölçüde artmış olsa da, yerinden edilmiş işçileri mısır üretiminden geri çekmiyor (yaklaşık 600.000 civarında).[76]

Mısır üretimi istikrarlı kalmıştır (20 milyon metrik ton), tartışmasız, çiftçilere gelir desteğinin bir sonucu olarak ya da Meksika'da bir bin yıllık geleneği terk etmekte bir isteksizlik sonucu olarak: köylüler bin yıldan beri sadece mısır yetiştirmiyorlardı; mısır Meksika kökenli bir bitkidir. Meksika, dünyanın yedinci büyük mısır üreticisidir (32.6 milyon metrik ton, 2014)[not 3][71]

PatatesDüzenle

Patates ekimine ayrılan alan 1980'den bu yana çok az değişmiş ve 1961'den bu yana ortalama verim neredeyse üç katına çıkmıştır. Üretim 2003 yılında 1,7 milyon tona ulaşmıştı. Meksika'da kişi başına düşen patates tüketimi yılda 17 kg'dır; bu, 400 kg mısır kullanımına kıyasla çok düşüktür.[78] Ortalama olarak, Meksika'daki patates çiftlikleri, daha temel gıda olan ürünlere ayrılmış olanlardan daha büyüktür. Meksika'da patates üretimi çoğunlukla ticari amaçlıdır; ev tüketimi için üretim çok azdır.[79]

Şeker kamışıDüzenle

Yaklaşık 160.000 orta ölçekli çiftçi, 15 Meksika eyaletinde şeker kamışı yetiştirmektedir; şu anda ülke genelinde 2010 yılında 4.96 milyon ton şeker üreten 54 şeker fabrikası bulunmaktadır ve bu rakam 2001'deki 5.8 milyon ton üretim değerine karşılık gelmektedir.[80] Meksika'nın şeker endüstrisi, yüksek üretim maliyetleri ve yatırım eksikliği ile nitelidir. Meksika, tükettiğinden daha fazla şeker üretmektedir.[81] Şeker kamışı, Meksika'daki 700.000 çiftlikte, çiftlik başına 72 metrik tonluk bir verimle yetiştirilmektedir.[82]

SanayiDüzenle

Sanayi üretimi
Ana endüstriler Uçak, otomobil endüstrisi, petrokimya, çimento ve inşaat, tekstil, yiyecek ve içecek, madencilik, dayanıklı tüketim malları, turizm
Endüstriyel büyüme oranı %3.6 (2006)
İşgücü Toplam işgücünün %29'u
İşkolunun GSYİH'sı Toplam GSYİH’nın %25.7’si

Sanayi işkolu bir bütün olarak ticaretin serbestleşmesinden yararlanmıştır; 2000 yılında tüm ihracat kazançlarının neredeyse %50'sini oluşturmuştur.[34]

 
Monterrey'in kenar mahallelerinden birinde bir Cemex fabrikası.

Meksika'daki en önemli sanayi kesimleri arasında kalite standartları uluslararası kabul görmüş otomotiv sanayisi yer almaktadır. Meksika'daki otomobil işkolu, diğer Latin Amerika ülkelerinde ve gelişmekte olan ülkelerdeki gibi sadece bir montaj üretimi olarak işlev görmediğinden dolayı farklıdır. Otomotiv işkolu, teknolojik olarak karmaşık bileşenler üretmekte ve bazı araştırma ve geliştirme etkinliklerinde bulunmaktadır; bunun bir örneği parçalarının %70'ine kadar Meksika'da tasarlanan yeni Volkswagen Jetta modelidir.[34][83]

"Büyük Üçlü" (General Motors, Ford ve Chrysler) 1930'lardan bu yana Meksika'da etkinlik göstermektedir, Volkswagen ve Nissan ise 1960'larda ilk üretim tesislerini kurmuştur.[84] Daha sonra Toyota, Honda, BMW ve Mercedes-Benz üretim kervanına katıldılar. Sektördeki Kuzey Amerika bileşenlerinin yüksek gereksinimleri göz önüne alındığında, birçok Avrupalı ve Asyalı parça tedarikçisi de Meksika'ya taşındı: sadece Puebla'da, 70 endüstriyel parça üreticisi Volkswagen AG yatırımı çevresinde kümelenmiştir.[34]

Bağıntılı olarak küçük bir yerli otomobil sanayisi; yerli üretim ve yabancı otobüs üreticilerinin alımları yoluyla dünyanın en büyük otobüs üreticisi haline gelen bir kamyon, otobüs ve askeri araç üreticisi olan DINA Camiones S.A. de C.V. tarafından temsil edilmektedir; hibrit kamyonlar[85] üreten Vehizero ve Mastretta MXT spor otomobilini tasarlayan yeni otomobil şirketleri Mastretta gibi ve 2015 yılına kadar 10000 minibüs üretmeyi planlayan[86][87][88] Autobuses King, yine de aralarında bir spor arazi aracı geliştiren CIMEX ile yeni otomobil şirketleri ortaya çıkıyor, Eylül 2010'da Meksika'nın ulusal otomobil fuarında bir diğer üretici Conin[89] ve yeni elektrikli otomobil üreticisi Grupo Electrico Motorizado ile boy gösterecek.[90] Meksika'nın bazı büyük sanayicileri arasında dünyanın en büyük inşaat şirketi ve üçüncü büyük çimento üreticisi[91] olan Cemex, Grupo Modelo gibi dünyaca ünlü alkollü içecek endüstrisi oyuncuları dâhil, en büyük alkollü içeceklerin büyük tek üreticisi olmasının yanı sıra FEMSA gibi şirketler ve OXXO marketler zinciri gibi çok sayıda ticari kazanç sahibi, aynı zamanda dünyadaki en büyük ikinci Coca-Cola şişeleyicisi olan; Dünyanın en büyük mısır unu ve ekmeği üreticisi olan Gruma ve Grupo Bimbo, Telmex, Televisa gibi gruplar diğerleri arasındadır. 2005 yılında, Dünya Bankası'na göre, yüksek teknolojili sanayi üretimi toplam ihracatın %19.6'sını temsil ediyordu.[92]

Maquiladora (ithal hammadde alan ve yerli tüketim ve yabancı şirketler adına ihracat için mal üreten üretim tesisleri) Meksika'da ticaretin simgesi haline gelmiştir. Bu iş kesimi NAFTA'dan yarar sağlamış, maquiladora iş kesimindeki reel gelir 1994'ten bu yana %15.5 artmıştır, ancak maquiladora dışı sektör çok daha hızlı büyümüştür.[32] Genel kabul gören inancın aksine, maquiladora ürünleri 1960'ların sanayi anlaşmasından bu yana ABD'ye gümrüksüz girebileceğinden bu hiç de şaşırtıcı olmamalı. Diğer iş kesimleri artık serbest ticaret anlaşmasından çıkar sağlıyor ve son 5 yılda sınır dışı eyaletlerden ihracatın payı artarken, maquiladora-sınır eyaletlerinden ihracatın payı azalış göstermiştir.

Şu anda Meksika bir havacılık sanayisi geliştirmeye odaklanmıştır ve ülkede helikopter ve bölgesel jet uçağı gövdelerinin montajı gerçekleştirilmektedir. MD Helicopters,[93] Bell,[94] Cessna[95] ve Bombardier[96] gibi yabancı kuruluşlar Meksika'da helikopter, uçak ve bölgesel jet gövdelerinin üretimini yapıyorlar.

Meksika uçak sanayisi çoğunlukla yabancı katılımcılı olmasına rağmen, otomobil sanayisi gibidir; hafif pervaneli uçaklar üreten Aeromarmi[97] ve S4 Ehécatl gibi İnsansız Hava Aracı üreten Hydra Technologies gibi Meksika kuruluşları kurulmuştur; diğer önemli şirketler, yeni Mitsubishi Bölgesel Jet (MRJ) için jet motor parçaları ve jet motoru üreticileri Prat&whittney ve Rolls Royce için jet motoru kaplamaları üreten Frisa Aerospace[98][99][100] ve Querétaro'daki uçak iniş takımları ve malzemeleri Bombardier tesislerine parça olarak tedarik eden Kuo Aerospace[101] ve benzeridir.

Amerika Birleşik Devletleri veya Batı Avrupa’daki ülkelerle karşılaştırıldığında, Meksika’nın sanayi ekonomisinin daha büyük bir sektörü, birkaç dünya sınıfı şirketi içeren gıda üretimidir ancak bölgesel sanayi gelişmemiştir. Uluslararası ve yerel Ana ve Pop üreticileri olanlar vardır fakat aralarında çok az imalat yapan ulusal marka bulunmaktadır.

ElektronikDüzenle

 
Meksikalı Meebox tarafından üretilen bir tablet PC ve dokunmatik ekranlı bilgisayar/televizyon

Meksika'nın elektronik endüstrisi son on yıl içinde muazzam bir şekilde büyüdü. Meksika, Çin, ABD, Japonya, Güney Kore ve Tayvan'dan sonra dünyanın en büyük altıncı elektronik endüstrisine sahiptir. Meksika, 2011 yılında 71.4 milyar dolarlık elektronik ürün ihraç ettiği ABD'nin ikinci en büyük elektronik tedarikçisidir.[102] Meksika elektronik endüstrisi, televizyonlar, ekranlar, bilgisayarlar, cep telefonları, devre kartları, yarı iletkenler, elektronik cihazlar, iletişim ekipmanları ve LCD modüllerin üretimi ve OEM tasarımına hakimdir. Elektronik endüstrisi, 2003 ve 2009 yılları arasındaki %17'lik sabit büyüme oranından 2010 ve 2011 yılları arasında %20 büyüme oranına ulaşmıştır.[102] Şu anda elektronik, Meksika ihracatının %30'unu oluşturuyor.[102]

TelevizyonDüzenle

Düz panel plazma, LCD ve LED televizyonların tasarım ve üretimi, Meksika'nın elektronik ihracat gelirinin %25'ini temsil eden, Meksika elektronik endüstrisinin en büyük bileşenidir.[102] 2009 yılında Meksika, Sony,[103] Toshiba,[104] Samsung,[105] Sharp (Semex aracılığıyla),[106][107] Zenith,[108] LG,[109] Lanix,[110] TCL,[111] RCA,[112] Phillips,[113] Elcoteq,[114] Tatung,[115] Panasonic[116] ve Vizio[106][117] ile CRT, LCD, LED ve Plazma televizyon üretiminde en büyük üretici olarak Güney Kore ve Çin'i geçmiştir.[118][119] Meksika'nın televizyon konusunda en büyük üretici konumu nedeniyle, elektronik endüstrisinde Meksika, dünyanın televizyon başkenti[106] olarak bilinir.

BilgisayarDüzenle

Meksika, Lanix,[120] Texa,[121] Meebox,[122] Spaceit,[123] Kyoto[124] gibi yerli şirketler ve Dell,[125][126] Sony, HP,[127] Acer,[128] Compaq,[129] Samsung ve Lenovo[130][131] gibi yabancı şirketler ile dünyanın en büyük üçüncü bilgisayar üreticisi konumundadır. Meksika'da üretilen bilgisayarların çoğu yabancı şirketlercedir. Meksika, yerli şirketler ile Latin Amerika'nın en büyük elektronik ve ekipman üreticisidir.

OEM ve ODM üretimDüzenle

 
Sharp LCD televizyonda kullanılmak üzere Lanix tarafından OEM sözleşmesi kapsamında bir Lanix LT10.1 yüksek tanımlı LCD.

Meksika çok sayıda yerli ve yabancı OEM ve ODM üreticilerine ev sahipliği yapmaktadır. Bunlar arasında Foxconn,[132] Celestica, Sanmina-SCI,[133][134] Jabil,[135] Elcoteq,[136][137] Falco,[138] Kimball International, Compal,[139] Benchmark Electronics,[140] Pleksus, Lanix[141] ve Flextronics[142][143] bulunmaktadır.

Mühendislik ve TasarımDüzenle

 
Monterrey Teknoloji ve Yüksek Eğitim Enstitüsü, Meksika'nın en saygın teknoloji ve mühendislik üniversitelerinden ve Latin Amerika'nın önde gelen mühendislik kurumlarından biridir.[144]

Meksika elektronik işkolunun başarısı ve hızlı büyümesinde, öncelikle Meksika'daki nispeten düşük üretim ve tasarım maliyetleri; büyük bir tüketici elektroniği pazarı olarak stratejik konumu, Meksika'nın serbest ticaret anlaşmalarını paylaştığı büyük Kuzey Amerika ve Güney Amerika pazarlarına olan yakınlığı ile birleştiğinde; düşük işletme vergileri şeklinde devlet desteği, hem yabancı çok uluslu hem de yerli başlangıç teknolojisi tabanlı kuruluşlar için kredilere ve sermayeye basitleştirilmiş erişim ve teknoloji endüstrisinin tüm işkollarında çok yetenekli, eğitimli emeğin çok büyük bir havuzu etkilidir. Örneğin, Alman çokuluslu mühendislik ve elektronik şirketi Siemens'in Orta Amerika ülkeleri ve Karayipler bölgesi için iş ve strateji merkezi olarak hizmet veren önemli bir Meksika üssü vardır.[145]

Her yıl Meksika işgücüne giren 114.000 yeni elektronik mühendisi[102] ile elektronik mühendisliği programlarına kayıtlı yaklaşık yarım milyon (451.000) öğrenci bulunmakta[146] ve Meksika'da 2007'de çalışan yarım milyondan fazla (580.000) sertifikalı elektronik mühendisliği uzmanı vardı.[119] Meksika elektronik endüstrisi 1990'ların sonlarından itibaren basit hat montajından, araştırma, tasarım ve LCD paneller, yarı iletkenler, baskılı devre kartları, mikroelektronik, mikroişlemciler, yonga setleri gibi gelişmiş elektronik sistemlerin imalatı gibi daha ileri çalışmalara doğru kaymaya başladı ve her yıl Meksika'da mezun olan sertifikalı mühendislerin 2006'daki sayısı ABD'yi aşmaktaydı.[147] ABD'de satılan birçok Kore, Japon ve Amerikan cihazı aslında Meksika tasarımı ve kökenlidir ancak OEM ürün olarak satılmaktadır.[148][149] 2008'de ABD'de satılan her dört tüketici cihazından biri Meksika tasarımıydı.[150]

Ortak üretimDüzenle

Phillips, Vizio ve LG gibi birçok yabancı şirket Meksika'da tamamen kendi sahipliklerinde fabrikalar kurarken, bir dizi yabancı şirket Meksika'daki bileşenleri tasarlamak ve üretmek için Meksikalı işletmelerle yarı bağımsız ortak girişim şirketleri kurmuştur. Bu şirketler bağımsız olarak yabancı ana şirketlerinden işletilmekte ve Meksika'da kayıtlı bulunmaktadırlar. Bu yerel şirketler Meksika yasalarına göre çalışır ve gelirlerinin büyük bir bölümünü korurlar. Yine bu şirketler genellikle şirket içi OEM geliştirme ve tasarım tesisleri ve üretim merkezleri gibi işlev görür ve genellikle son kullanıcı ürünlerini üretmek için gereken çoğu alt bileşeni üretirler. Semex'i oluşturan Sharp bunun bir örneğidir.[151]

Semex (Sharp Electrónica Mexico S.A. de C.V.), Sharp'ın sadece kısmi kontrolünü elinde tuttuğu bağımsız bir şirket olarak hareket eden Sharp ve Meksikalı yatırımcılar arasında bir ortak girişim olarak kuruldu. Şirket, televizyonlar gibi tüm ürünleri üretmekte ve LCD modülleri gibi Sharp adına bireysel bileşenler tasarlamakta ve buna karşılık Semex'e Sharp sermaye, teknoloji, araştırma yeteneği ve markalaşmaya erişim izni vermektedir. Meksika'da ortak girişim varlıklar kurmuş olan önemli yabancı şirketlerden, son ürün televizyonlar, baskılı devre kartları, elektronik parçalar, televizyonlar ve ağır sanayi teçhizatları üreten Toshiba de México, S. A. de C. V. ile Toshiba, idari açıdan özerk bir kuruluşu oluşturan, LCD panel ve yarı iletkenler, beyaz eşya ve bireysel elektronik bileşenler[152] üreten Samsung tarafından kurulmuş yerel tasarımcı ve üretici Samex[153] gibi şirketler bulunmaktadır.[154]

Bu iştiraklerden bazıları, kendi ana şirketleri içinde özerk holdingler haline gelerek birden fazla şubeye genişlemeye başlamıştır. Örneğin Sony, Meksika'da 1976 yılında bir grup Meksikalı yatırımcıyla birlikte işletime geçti ve ana şirketi Japon Sony KG için LED paneller, LCD modülleri, otomotiv elektroniği, ev aletleri ve baskılı devre kartları üreten Sony de Mexico ortak girişimini kurdu. Sony de Mexico, Monterrey ve Meksiko'da araştırma tesislerine sahiptir, Meksika'da üretilen Sony ürünlerinin çoğunu tasarlar ve şu anda Meksika'ya kayıtlı olarak Japon ana şirketinden bağımsız olan kendi finans, müzik ve eğlence iştiraklerini oluşturmak için genişlemiştir.

Yerli SanayiDüzenle

 
Lanix W10 Ilium Tablet PC.

Meksika'nın elektronik endüstrisinin çoğu yabancı şirketler tarafından yönlendirilmesine rağmen, Meksika’da ayrıca büyük bir ev elektroniği endüstrisi ve büyük bir cihaz üreticisi olan (tasarım ve üretimini yaptığı başarılı masaüstü ve tablet bilgisayarları olan Meebox) ve 1950'li yıllardan beri etkinlik gösteren ve küresel pazara genişleyen, güneş enerjisi panelleri ve elektronik bileşenler üreten Mabe, dizüstü bilgisayar ve sunucular üreten Texa, basılı devre kartları, güç sistemleri, yarı iletkenler, kapı tahrikleri gibi başlıca elektronik bileşenlerin üreticisi ve Meksika, Hindistan ve Çin'de üretim tesisleri bulunan Falco, Meksika'nın en büyük elektronik şirketi olan, bilgisayar, akıllı telefon, LED ve LCD'ler, flash bellek, tablet, sunucu, sabit disk, RAM, optik disk sürücüleri ve basılı devre kartları gibi ürünler üreten ve Meksika ve Şili'de 11.000'den fazla çalışanı olan ve ürünlerini Latin Amerika'ya dağıtan Lanix bulunur.[155][156][157] Şu anda Meksika'da gelişen bir başka alan da Robot bilimidir; Meksika'nın yeni Mexone robotu, gelecek yıllarda bu tür gelişmiş robotlar için ticari bir uygulama geliştirme fikri ile tasarlanmıştır.[158]

PetrolDüzenle

 
Ciudad del Carmen sahilinin hemen dışındaki bir Pemex açık deniz petrol platformu.

Maden kaynakları, Meksika Anayasa'sı tarafından belirtildiği şekilde "Ulusun Mülkiyeti"'ndedir (yani kamu mülkü). Bu nedenle, enerji işkolu çeşitli derecelerde özel yatırımlarla hükümet tarafından yönetilmektedir. Meksika, günde 3.700.000 varil (590.000 m3/d) petrol üretimi ile dünyanın en büyük altıncı petrol üreticisidir.[159] Petrol araştırmaları, keşif ve satışlarını idare etmekten sorumlu kamu şirketi olan Pemex, Meksika'daki en büyük şirkettir (petrol veya başka bir şekilde) ve Brezilya'nın Petrobras'ından sonra Latin Amerika'nın ikinci büyük şirketidir.[160] Pemex, hükümet için önemli bir gelir kaynağı olan şirketin satışlarının neredeyse yüzde 62'sini ağır bir şekilde vergilendirmektedir.[22]

Yeni kaynaklar bulmak veya altyapıyı yükseltmek, anayasal olarak özel ve yabancı yatırımlardan korunmak ve yatırım yapmaya devam etmek için yeterli para olmadan, bazıları şirketin kurumsal çöküşle karşı karşıya kalabileceğini öngörmüştür. Petrol endüstrisi hâlâ hükümetin bütçesi ile ilgili olsa da, endüstrinin GSYİH ve ihracattaki önemi 1980'lerden beri istikrârlı bir şekilde düşmüştür. 1980 yılında petrol ihracatı toplam ihracatın %61.6'sını oluşturuyordu; bu 2000 yılına kadar sadece %7.3 seviyelerinde seyretmiştir.

EnerjiDüzenle

Meksika'nın 2008 yılında kurulu elektrik yeterliği 58 GW idi. Kurulu kapasitenin %75'i termal, %19'u hidro, %2'si nükleer ve %3'ü hidro dışı yenilenebilir enerji kaynaklarında çeşitlenmişti.[161] Termal enerji üretimdeki genel eğilim, petrol bazlı yakıtlarda bir düşüş ve doğal gaz ve kömürde bir büyüme şeklinde belirmiştir. Meksika, doğal gazda net bir dış alımcı olduğundan, daha yüksek doğal gaz tüketimi (yani enerji üretimi için) büyük olasılıkla Amerika Birleşik Devletleri'nden alıma veya sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) yoluyla daha yüksek ithalatlara bağlı olacaktır.[162]

ÜretimDüzenle

OtomobillerDüzenle

Otomotiv sektörü, Meksika'nın imalat sektörünün %17.6'sını oluşturuyor. General Motors, Chrysler, Ford Motor Company, Nissan, Fiat, Renault, Honda, Toyota ve Volkswagen, çoğunlukla Puebla'da olmak üzere ülke genelinde 20 fabrikada yılda 2,8 milyon araç üretmektedir.[163] 2008'de Meksika herhangi bir Kuzey Amerika ulusundan daha fazla otomobil üretmiştir.[164] Otomotiv sanayisi teknolojik olarak karmaşık bileşenler üretmekte ve araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütmektedir.[34]

2010’da sektörün genişlemesi artıyordu. 2014 yılında yılın ilk birkaç ayında 10 milyar doların üzerinde yatırım yapılmıştır. Ağustos 2014'te Kia Motors, Nuevo León'da 1 milyar dolarlık bir fabrika planlarını açıklamıştı. Mercedes-Benz ve Nissan, Aguascalientes yakınlarında 1.4 milyar dolarlık bir tesis inşa ederken, BMW San Luis Potosí'de 1 milyar dolarlık bir montaj tesisi planlıyordu. Ayrıca Audi, 2013 yılında Puebla yakınlarındaki San José Chiapa'da 1.3 milyar dolarlık bir fabrika inşa etmeye başlamıştı.[165]

PerakendeDüzenle

Meksika, e-ticarette tahmini 12 milyar ABD dolar (2015) tutar dahil olmak üzere 4.027 trilyon MXN perakende işkoluna (2013, döviz kuru yaklaşık 300 milyar ABD doları)[166] sahiptir.[167] En büyük perakendeci Walmart'tır, Meksika merkezli perakendeciler ise Soriana süper/hipermarketleri, FEMSA dahil OXXO marketleri, Coppel (mağaza), Liverpool mağazaları, Chedraui süper/hipermarketler ve Comercial Mexicana süper/hipermarketleridir.)[166]

HizmetlerDüzenle

2013 yılında üçüncül işkolunun Meksika'nın GSYİH'sının %59.8'ini oluşturduğu tahmin edilmektedir.[13] 2011 yılında hizmetler işkolu çalışan nüfusun %61.9'unu istihdam etti.[13] Bu bölüm ulaşım, ticaret, depolama, restoran ve oteller, sanat ve eğlence, sağlık, eğitim, finans ve bankacılık hizmetleri, telekomünikasyon yanı sıra kamu yönetimi ve savunmayı içerir. Meksika'nın hizmetler işkolu güçlüdür ve 2001 yılında dolar cinsinden Latin Amerika'nın en büyük hizmetler işkolu olarak Brezilya'nın yerini almıştır.[168]

TurizmDüzenle

Turizm Meksika'nın en önemli endüstrilerinden biridir. Ülke için dördüncü en büyük döviz kaynağıdır[62] Meksika, dünyanın sekizinci en çok ziyaret edilen ülkesidir (yılda 20 milyondan fazla turist).[169]

FinansDüzenle

Bankacılık sistemiDüzenle

IMF'ye göre, Meksika'daki bankacılık sistemi güçlüdür, ki bu da özel bankaların kârlı ve iyi sermayeleştirildiği bir ülke anlamına gelir.[170] Finans ve bankacılık sektörüne, Banorte'nin önemli istisnası dışında yabancı şirketler veya yabancı ve Meksika şirketlerinin birleşmeleri giderek daha fazla egemen olmaktadır. Meksika'daki hayatta kalan en eski finansal kurumlardan biri olan Banamex'in Citigroup tarafından satın alınması, 12.5 milyar ABD doları tutarındaki en büyük ABD-Meksika kurumsal şirket birleşmesiydi.[171] Buna rağmen, Meksika'daki en büyük finans kurumu, İspanyol BBVA ile bağlantılı Bancomer'dir.[172]

Meksika'da finans işkolunda kurumsal yapılanma süreci, finansal serbestleşme ve ekonomiyi dünya piyasalarına tam olarak sokma çabalarıyla el ele gelişmiştir.[173] Son yıllarda, ABD merkezli Citigroup, İspanya'dan BBVA ve İngiltere'den HSBC gibi yabancı kurumlar tarafından satın alma dalgaları yaşanmıştır. Onların varlığı, daha iyi bir düzenleyici çerçeve ile birlikte, Meksika'nın bankacılık sisteminin 1994-95 peso devalüasyonundan kurtulmasını kolaylaştırmıştır. Kamu ve özel kesime borç verme, sigorta, finansal kiralama ve ipotek alanlarında etkinlikler artış göstermektedir.[174] Bununla birlikte, banka kredisi kullanım oranları, Şili'deki %70'e kıyasla önemli ölçüde düşük olan GSYİH'nın sadece %22'sini oluşturmaktadır.[175] Tarım işkoluna kullandırılan kredi (2001'den 2007'ye) altı yıl içinde %45.5 düşmüş ve şimdi toplam banka kredilerinin yaklaşık %1'ini temsil etmektedir.[176] Diğer önemli kurumlar arasında tasarruf ve krediler, kredi birlikleri ("cajas populares" olarak bilinir),[177] devlet kalkınma bankaları, "banka dışı bankalar", gümrük antrepoları, bono şirketleri ve döviz kuruluşları yer almaktadır.[178]

Bir satın alma dalgası Meksika'nın finans sektörünü yabancı ellerde bıraktı. Yabancı sermayeli iştirâkler, ticari bankalar, aracı kurumlar ve menkul kıymet şirketleri, sigorta şirketleri, emeklilik fonu yöneticileri, yatırım fonları ve finansal kiralama şirketi olarak etkinlik gösteren bağımsız finansal kuruluşlarla rekabet etmektedirler.

Menkul kıymetler piyasasıDüzenle

 
Meksika Borsası (BMV, Bolsa Mexicana de Valores) merkezi.

Meksika, tek bir menkul kıymetler piyasası olan Meksika Menkul Kıymetler Borsası'na (Bolsa olarak bilinen Bolsa Mexicana de Valores) sahiptir. Borsa, istikrârlı bir şekilde büyümüş; ana endeksleri, son on yılda %600'den fazla artmıştır. Brezilya’nın ardından Latin Amerika’nın en büyük ikinci borsasıdır. BMV'nin iç piyasa sermayelendirilme toplam değeri 2011 yılı sonunda 409 milyar ABD doları olarak hesaplanmış ve devam eden yılın Şubat ayı sonunda 451 milyar ABD dolarına yükselmiştir.[179] 2016 sonu itibarıyla 402.99 piyasa sermaye hacmine sahiptir.[180]

Fiyat ve kıymetler endeksi (IPC, Indice de Precios y Cotizaciones), borsadaki gösterge niteliği taşıyan (karşılaştırma) endekstir. 2005 yılında IPC, daha güçlü bir Meksika ekonomisi ve daha düşük faiz oranları ile destekli olarak %37.8 artışla, 12,917.88'den 17,802.71 endeks değerine yükseliş göstermiştir. 2006 yılının başlarında dikey yükselişini sürdürerek Mart 2006 sonunda 19,272.63 puana ulaşmıştır. Merkez Bankası'na göre, Borsa da (Bolsa Mexicana de Valores) rekor düşük bir boşluk oranı bildirmiştir. Yerel borsa sermayelendirme miktarı 2004 yılı sonundaki 170 milyar ABD doları olan değerden 2005 yılı sonunda, 236 milyar ABD dolarına ulaşmıştır. Mart 2006 itibarıyla bir önceki yılın 153 adet olan şirket sayısı 135 borsa şirketine gerilemiştir. Listelenen şirketlerin sadece birkaçı yabancı kökenlidir. Çoğu Meksiko veya Monterrey'den dir; bu iki kentten olan şirketler listelenen şirketlerin %67'sini oluşturmaktadır.

IPC, piyasa değerlerine göre ağırlıklandırılmış 35 hisse senedinden oluşmaktadır. Borsanın ağır topları, Latin Amerika'nın en büyük mobil şirketi América Móvil'i yöneten holding şirketi America Telecom, Meksika'nın en büyük telefon şirketi Telefonos de Mexico, dünyanın en büyük fırıncısı Grupo Bimbo ve ABD perakende devinin bir iştiraki olan Wal-Mart de México dur. IPC'nin yapısı her altı ayda bir ayarlanmakta olup, değer, hacim ve işlem sayısı bakımından en yüksek likit payı içermeyi amaçlamaktadır.

Meksika'nın hisse senedi piyasası ABD'deki gelişmelerle yakından bağlantılıdır. Dolayısıyla, New York ve Nasdaq borsalarında oluşan dalgalanmalar yanı sıra ABD'deki faiz oranı değişiklikleri ve ekonomik beklentiler, Meksika hisse senetleri verimini yönlendirebilir. Bu, hem Meksika'nın ABD'ye ekonomik bağımlılığı hem de Amerikan Emanetçi Makbuzları (ADR, American Depositary Receipt) aracılığıyla Meksika hisse senetlerinde yüksek miktarda seyreden ticaret nedeniyledir. Şu anda, ABD doları değerindeki düşüş, Meksika'nın da dâhil olduğu ABD dışı pazarları daha cazip hale getirmektedir.

Son kazanımlara rağmen, yatırımcılar ikinci kademe ilk halka arzlarda (IPO, initial public offering) yerleşimler yapma konusunda ihtiyatlı davranmaya devam ediyorlar. 1996 ve 1997'de teklif veren çok sayıda orta ölçekli şirkette fiyatlar düştükten sonra yeni konuların alıcıları hayal kırıklığına uğradı. Meksika'da halka arz etkinlikleri ılımlı kalmakta ve ikinci kademe halka arz için pazar zar zor görünür olmaktadır. 2005 yılında üç tane halka arz gerçekleştirilmişti.[181]

HükümetDüzenle

Parasal ve finansal sistem ve düzenlemeDüzenle

Meksika BankasıDüzenle

Finansal göstergeler
 
Banco de México genel merkezi
Döviz kuru 1 ABD Doları başına MXN 12.74 (03.03.2010)
Yedekler 176,579 milyar ABD doları (2013)[182]
Devlet bütçesi 196,5 milyar ABD doları (gelirler)
Kamu borcu GSYİH'nın %20,7'si (2006)
Dış borç 178,3 milyar ABD doları (2006)
Banka fonlama oranı %5,25 (5/15/2009)

Banco de México, başkanı Meksika Devlet Başkanı tarafından atanan ve tamamen sorumlu olduğu yasama organı tarafından onaylanan içte özerk bir kamu kurumu olan Meksika'nın merkez bankasıdır. Banco de México işlevleri anayasanın 28. maddesinde ana hatlarıyla özetlenmiş ve Birleşik Meksika Devletleri Para Yasası'nca daha da genişletilmiştir.[183] Banco de México'nun ana hedefi ulusal para biriminin alım gücünde istikrar sağlamaktır. Ayrıca son çare borç veren konumundadır.

Para politikasıDüzenle

Meksika dalgalı döviz kuru rejimine sahiptir. Dalgalı döviz kuru, kısa bir gruba sürdürülemez bir bağlılık izleyen Aralık 1994 peso düşüşünden sonra başlatılan reformlarla ortaya çıkmıştı. Banco de México şimdi, yabancı rezervleri biriktirmek için otomatik bir mekanizma kullanmasına rağmen, peso döviz kuru seviyesine hiçbir taahhütte bulunmaz. Ayrıca dalgalanmayı yumuşatmayı amaçlayan araçlara sahiptir. Döviz Kuru Komisyonu politika belirler; altı üyeden oluşur —üçü Maliye ve Kamu Kredi Bakanlığı’ndan (Secretaría de Hacienda y Crédito Publico—SHCP) ve merkez bankası, karara oy veren SHCP üyesi ile birlikte.

Ağustos 1996'da Banco de México, döviz kuru için bir hedef aralığı hakkında piyasa sinyalleri vermeden önce, peso güçlü olduğunda yabancı rezervleri elde etmek için bir mekanizmayı başlatmıştı. Ortaya çıkan yüksek petrol rezervlerinden kaynaklanan yüksek seviyelerdeki para rezervleri, Meksika'nın dış piyasalardaki borçlarına ilişkin şart ve koşulların iyileştirilmesine yardımcı olmuştur. Bununla birlikte, hükümetin sağlıklı bir rezerv tabanı oluşturmak için petrol gelirine çok fazla dayandığı endişesi hakimdir. Merkez bankasına göre, 2007 yılında uluslararası rezervler 75.8 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşti.[184] Mayıs 2003'te Banco de México, istikrarlı, ancak ılımlı bir rezerv seviyesini korumak amacıyla aylık bir açık artırma yoluyla ABD doları satan bir program başlatmıştır.

1 Nisan 1998'den 1 Nisan 2008'e kadar geçen süreçte, peso, 21 Nisan 1998'de $1.00 ABD doları başına $8.46 MXN'den 11 Mayıs 2004'te $1.00 ABD doları başına $11.69 MXN'ye kadar değişen bir aralıkta, 10 yıllık sürede en yüksek değer kaybına uğramasına rağmen iki referans tarih arasında %38.18 oranında iyileşmeden önce aşırılıklar ile işlem gördü.

Ekim 2008'de hızlanan ABD kredi krizinin başlamasından sonra, peso, 1 Ekim 2008'de, 1 Nisan 2009'a kadar, 1 Ekim 2008'de $1.00 ABD doları başına 10.96 MXN, 9 Mart 2009'da $1.00 ABD doları başına 15.42 MXN değerleri arasında en düşük seviyeden en yükseğe dalgalanma gösteren bir döviz kuru olma özelliğine sahipti.

2004 yılının en düşük seviyesi olan $11.69 kurundan 2009'un en düşük döneminde $15.42 kuru değerine kadar dalgalanan peso, 2003 ve 2004 Irak Savaşı, 2008’de ABD ve Küresel Kredi Krizini kapsayan bu dönemde %31.91 oranında değer kaybetti. Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin'in pazarlama amaçlı büyüyen ekonomilerine atıfta bulunan BRIC terimini icat eden Goldman Sachs'taki analistler de dahil olmak üzere bazı uzmanlar, Meksika'nın 2050 yılına kadar Çin, ABD, Hindistan, Brezilya ve muhtemelen Rusya'nın ardından dünyanın 5. veya 6. en büyük ekonomisi olacağına inanıyor.

Para sistemiDüzenle

Meksika'nın para politikası, 1994-95 mali krizinden sonra, yetkililerin genel fiyat istikrarının korunmasının istihdamın ve ekonomik etkinliklerin sürekli büyümesine katkıda bulunmanın en iyi yolu olduğuna karar vermesiyle gözden geçirilmiştir. Sonuç olarak, Banco de México, peso'nun satın alma gücünde istikrarı korumak için birincil bir göreve sahiptir. Para tabanının büyümesi ve net iç kredinin artması için karşılık gelen nicel hedefler oluşturmasını gerektiren bir enflasyon hedefi belirlemektedir.

Merkez bankası ayrıca döviz kuru, gözlenen ve öngörülen enflasyon arasındaki farklar, kamuda yapılan anket sonuçlarının ve uzmanların enflasyon beklentileri, toplu iş sözleşmelerindeki revizyonlar, üretici fiyatları ve dengeler, cari ve sermaye hesapları gibi çeşitli ekonomik göstergelerin gelişimini izler.

Meksika'nın ABD tarzı bir faiz oranı hedefleme sistemine geçip geçmemesi konusunda bir tartışma devam etmektedir. Hükümet yetkilileri bir değişiklik lehine, yeni sistemin tüketici kredisi seviyeleri yükseldikçe daha önemli hale gelen faiz oranları üzerinde daha fazla denetim sağlayacağını söylüyor.

2008 yılına[kaynak belirtilmeli] kadar Meksika, OECD ülkeleri[174] arasında enflasyonu corto (lit. "yetersizlik") olarak bilinen bir mekanizmada kontrol etmek, merkez bankasının, bankacılık sistemini para talebini günlük olarak belirlediği miktardan daha az bir miktarda bırakarak piyasa faiz oranlarını etkilemesini sağlayan bir mekanizma aracılığıyla benzersiz bir sistem kullandı. Merkez bankası faiz oranlarını daha yüksek tutmak istiyorsa, corto'yu arttırır. Kaynak: BANXICO: Nisan 2004'te Merkez Bankası, para politikası olarak atıflı bir gecelik faiz oranını belirlemeye başladı.

İş düzenlemesiDüzenle

YolsuzlukDüzenle

İmar ve işletme izinleri konularında sık görülen idari takdir yetkisinin kullanılmasına dayanan ufak yolsuzluklar, Meksika'da[185] tüketici mal ve hizmetlerinin maliyetinin yaklaşık %10'unu oluşturmaktadır.[186] New York Times'ta yayınlanan Nisan 2012 tarihli bir makale, ABD ve Meksika'da incelemelere yol açan Meksika'daki yetkililere inşaat izinleri, bilgiler ve diğer başka çıkarlar[187] elde edilmesine dönük rüşvet ödemeleri konusunun soruşturmalarla sonuçlandığını bildirmiştir.[188][189]

Brüt ilçe ürününe kıyasla nispeten yeni gece ışığı verileri ve elektrik tüketimini kullanarak, Veracruz eyaletindeki yerel ekonominin kayıt dışı işkollarının, bölgesel hükümet öncelikli olarak kalmasına rağmen Fox Yönetimi döneminde büyüdüğü gösterilmiştir. Meksika'nın kayıt dışı ekonomisinin toplam ekonomik etkinliklerin sabit bir %30'u olduğu varsayımı yerel düzeyde desteklenmemektedir. Bulunan az miktarda yerel mekansal ardışık bağımlılık (autocorrelation), Veracruz'daki belediyeler arasında birkaç yüksek ve düşük okuryazarlık oranı kümesine işaret ediyor, ancak bir geri çekici (regressor) olarak bir I-istatistiği dâhil etme emri çıkarmaya yetmediğini göstermektedir. Küresel mekânsal ardışık bağımlılık, özellikle bu çalışmanın ötesinde daha fazla araştırma yapılacak bir alan olan makro-bölgesel düzeyde okuryazarlık olarak bulunur.[190]

Geliştirilmiş okuryazarlık, Veracruz'daki kayıtdışı ve resmî ekonomileri destekleyerek okuryazarlığı ilerletmek için tasarlanan politikaların bölgesel ekonomiyi büyütmek için hayati olduğunu göstermektedir. Yerli halk nispeten fakir olsa da, kayıt dışı ekonominin, yerli halkın yüksek payına sahip bir belediyede toplam ekonomik etkinliğin daha yüksek bir yüzdesi olduğuna dair çok az kanıt bulunmuştur. Biçimsel ekonomi 2000 yılında kayıt dışı ekonomiye göre genişlemiş olsa da, 2006 yılına kadar bu süreç artan kayıt dışılık ile tersine çevrilmiştir. Kırsal belediyeler daha küçük ekonomilere sahipken, gayrı resmî olan ekonominin payında kentsel belediyelerden farklı değildirler. Geçmişte ekonomik etkinliği kayıt dışılıktan kayıtlı sektöre taşıyabilecek programlar başarısız olmuş, vergi kaçakçılığı gibi kamu maliyesi sorunlarının düşük gelirli devleti rahatsız etmeye devam edeceği öne sürülmektedir.[190]

TicaretDüzenle

Uluslararası ticaret
 
Meksiko'daki Dünya Ticaret Merkezi
İhracat 248.8 milyar ABD doları f.o.b. (2006)
İthalat 253.1 milyar ABD doları f.o.b. (2006)
Cari hesap   400.1 milyon ABD Doları (2006)
İhracat ortakları ABD %90.9, Kanada %2.2, İspanya %1.4, Almanya %1.3, Kolombiya %0.9 (2006)
İthalat ortakları ABD %53.4, Çin %8, Japonya %5.9 (2005)

Meksika ihracat odaklı bir ekonomidir. Bu, işlem gören malların değeri ve en çok serbest ticaret anlaşması olan ülke değeri ile ölçülen önemli bir ticaret gücüdür.[191] 2005 yılında Meksika, toplam ticarette yıllık %12'lik bir artışla dünyanın en büyük onbeşinci ürün ihracatçısı ve onikinci büyük ürün ithalatçısı olmuştur.[192] 1991'den 2005'e kadar Meksika ticareti beş kat artış kaydetmiştir.[193] Meksika, Latin Amerika'daki en büyük ihracatçı ve ithalatçıdır; 2005 yılında, Meksika tek başına Brezilya, Arjantin, Venezuela, Uruguay ve Paraguay ihracatının toplamına kabaca eşdeğer 213,7 milyar ABD doları ihracat gerçekleştirmiştir.[192]

2009 yılına gelindiğinde Meksika, bir kez daha 230 milyar ABD doları (ve AB içi ülkeler dışındaki ilk on ülke arasında) ile dünyanın önde gelen ihracatçıları arasında 15'inci sırada yer aldı.[194] Meksika ticareti, Kuzey Amerika ortaklarıyla tamamen bütünleşiktir: Meksika ihracatının %90'ına yakını ve ithalatının %50'si ABD ve Kanada ile dir. Bununla birlikte, NAFTA ticari saptırma üretmemiştir.[32] ABD ile ticaret 1993'ten 2002'ye %183 artarken, Kanada ile yapılan ticrette %165 artış kaydetmiş, diğer ticaret anlaşmaları daha da etkileyici sonuçlar göstermiştir: Şili ile ticaret %285, Kosta Rika ile %528 ve Honduras ile de %420 oranında artmıştır.[34] Avrupa Birliği ile ticaret aynı dönemde %105 artış kaydetmiştir.[34]

Serbest ticaret anlaşmalarıDüzenle

Meksika, 1986 yılında Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasına (GATT) katılmıştır ve bugün Dünya Ticaret Örgütü'nün etkin ve yapıcı bir üyesidir. Fox'un yönetimi, Amerika'nın serbest ticaret alanının kurulmasını teşvik etmiştir; Puebla müzakereler için geçici merkez olarak görev yeri olmuş ve anlaşmaya varılıp uygulanırsa, diğer bazı şehirler artık daimi karargâh olma yolunda adaydır.

Meksika 44 ülke ile 12 serbest ticaret anlaşması imzaladı:

  • Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada ile Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) (1992);
  • Grupo de los tres, Üçlü grup, Kolombiya ve Venezuela ile G-3 (1994) anlaşması; ikincisi 2006 yılında anlaşmayı feshetme kararı aldı;
  • Kosta Rika ile Serbest Ticaret Anlaşması (1994); Orta Amerika ülkeleriyle 2011 yılında yapılan serbest ticaret anlaşmasının yerini aldı;
  • Bolivya ile Serbest Ticaret Anlaşması (1994); 2010'da sonlandırıldı;
  • Nikaragua ile Serbest Ticaret Anlaşması (1997); Orta Amerika ülkeleriyle 2011 yılında yapılan Bütünleşik Serbest Ticaret Anlaşması ile değiştirildi;
  • Şili ile Serbest Ticaret Anlaşması (1998);
  • Avrupa Birliği ile Serbest Ticaret Anlaşması (2000);
  • İsrail ile Serbest Ticaret Anlaşması (2000);
  • Kuzey Üçgeni Serbest Ticaret Anlaşması (2000); Guatemala, El Salvador ve Honduras ile birlikte; Orta Amerika ülkeleriyle 2011 yılında yapılan Bütünleşik Serbest Ticaret Anlaşması ile değiştirildi;
  • İzlanda, Norveç, Lihtenştayn ve İsviçre (2001) tarafından entegre edilen Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ile Serbest Ticaret Anlaşması;
  • Uruguay ile Serbest Ticaret Anlaşması (2003);
  • Japonya ile Serbest Ticaret Anlaşması (2004);
  • Peru ile Serbest Ticaret Anlaşması (2011);
  • Kosta Rika, El Salvador, Guatemala, Honduras ve Nikaragua ile Bütünleşik Serbest Ticaret Anlaşması (2011);
  • Panama ile Serbest Ticaret Anlaşması (2014);
  • ve Trans-Pasifik Ortaklığı İçin Kapsamlı ve İlerici Anlaşma (CPTPP) (2018).

Kuzey Amerika Ticaret AnlaşmasıDüzenle

 
NAFTA amblemi

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA), Meksika'nın hem ortaklarıyla hem de kapsamı bakımından karşılıklı ticaretin büyüklüğü oranında imzaladığı en önemli ticaret anlaşmasıdır. Meksika'nın imzaladığı serbest ticaret anlaşmalarının geri kalanından farklı olarak, NAFTA, kapsam bakımından daha geniştir ve Kuzey Amerika Çevre İşbirliği Anlaşması (NAAEC, North American Agreement for Environmental Cooperation) ve Kuzey Amerika Emek İşbirliği Anlaşması (NAALC, North American Agreement on Labor Cooperation) ile tamamlanmıştır.

NAAEC anlaşması, çevrecilerin, üç ülkenin çevre üzerinde oybirliği ile bir düzenleme yapmaması durumunda şirketlerin Meksika'ya taşınacağı veya Amerika Birleşik Devletleri'nin standartlarını düşüreceği yönündeki endişelerine bir yanıt niteliğindeydi. NAAEC, bir dizi çevre düzenlemesinden daha fazlasını elde etmek amacıyla, Kuzey Amerika Çevre İşbirliği Komisyonu'nu (NACEC, North American Commission for Environmental Cooperation), ticaret ve çevre sorunlarına destek için bir mekanizma olan Kuzey Amerika Kalkınma Bankası'nı (NADBank), kirliliğin azaltılması, yardım ve finansman yatırımları için Sınır Çevre İşbirliği Komisyonu'nu (BECC) oluşturmuştur. NADBank ve BECC, çoğunlukla su sektöründe 36 projeyi finanse ederek Meksika'ya ekonomik yararlar sağladı. NAFTA'yı NAAEC ile tamamlayarak, "en yeşil" ticaret anlaşması olarak etiketlenmiştir.[195]

NAFTA'ya yapılan NAALC eki, emek sorunlarının çözümünde işbirliği için üç üye arasında bir temel oluşturmayı ve aynı zamanda emek koşullarının iyileştirilmesinde mücadele etmek adına üç ülkedeki sendikalar ve sosyal kuruluşlar arasında daha fazla işbirliğini teşvik etmeyi amaçladı. Çoğu ekonomist, NAALC'nin doğrudan etkisini değerlendirmenin zor olduğu konusunda hemfikir olsalar da, Kuzey Amerika'da çalışma ölçütlerinin yakınsamasının olduğu kabul edilmektedir. Bununla birlikte, sınırlamaları göz önüne alındığında, NAALC, Kuzey Amerika'daki istihdam, verimlilik ve maaş eğiliminde yakınsama üretmemiştir (ve aslında elde etmeyi amaçlamamıştır da).[196]

Anlaşma, üç ülkedeki insanların serbest dolaşımını serbestleştirme konusunda yetersiz kaldı. Bununla birlikte, sınırlı bir şekilde, yetenekli Meksikalı ve Kanadalı işçilerin ABD'ye göçüne TN statüsü (TN vizesi) altında izin verilmiştir. NAFTA, çoğu Meksikalı veya Kanadalı bir vatandaşın TN statüsü talep edebildiği ve geçici olarak ABD'ye göç edebileceği, en azından bir lisans derecesi gerektiren geniş bir meslek listesine onay vermektedir. Diğer ülkelere sunulan vizelerin aksine, TN statüsü sponsorluk gerektirmez, ancak sadece bir iş teklifi mektubu gerektirir.

NAFTA'nın genel yararları, Dünya Bankası'nın LA ve Karayipler için NAFTA Dersleri,[196] NAFTA'nın Kuzey Amerika Üzerindeki Etkisi[197] ve Uluslararası Ekonomi Enstitüsü Tarafından Yeniden Ziyaret Edilen NAFTA gibi çeşitli yayınlarda bulguları rapor edilerek birkaç ekonomist tarafından ölçülmüştür.[32] NAFTA'nın yoksulluk oranları düşmüş olan Meksika için yararlı bir anlaşma olduğunu ve 1994-1995 ekonomik krizini hesaba kattıktan sonra bile reel gelir maaşlarının arttığını değerlendirdiler. Bununla birlikte, aynı zamanda ekonomik bir yakınsama üretmek ya da yoksulluk oranlarını önemli ölçüde azaltmak veya daha yüksek büyüme oranlarını teşvik etmek için yeterli ya da yeterince hızlı olmadığını da belirtiyorlar. Bunun yanı sıra tekstil endüstrisi bu anlaşma ile yutturmaca kazanç elde etti ve Meksika'daki tekstil endüstrisi Amerikan pazarına açık erişim kazanmış ve ABD'ye ihracatı teşvik etmiştir. ABD'ye yapılan Meksika pamuk ve hazır giyim ihracatının değeri 1995 yılındaki 3 milyar dolardan, 2000 yılında 9.4 milyar dolarlık rekorun ardından, 2002 yılında 8.4 milyar dolara yükselmişti. Aynı zamanda, Meksika'nın pamuklu dokuma pazarının ABD'deki payı 1995'te yüzde 8'den 2002'de yüzde 13'e yükseliş gösterdi. Bazıları, anlaşmadan tam olarak yararlanma için Meksika'nın eğitime yatırım yapması ve inovasyon yanı sıra altyapı ve tarımda da teşviklerde bulunması gerektiğini ileri sürmüştür.[196]

Yaygın inanışın aksine, maquiladora programı NAFTA'dan çok öncesine, bir anlamda 1965 yılına kadar uzanıyordu. Bir maquiladora üreticisi, hammaddeleri Meksika'ya ücretsiz tarifelerde (NAFTA) veya geçici olarak (18 ay) azaltılmış bir oranda ithal ederek ve daha sonra ihracat için bitmiş mal üretmek amacıyla Meksika'nın nispeten daha düşük işçilik maliyetlerini kullanarak çalışmaktadır. NAFTA'dan önce maquiladora da, dünyanın herhangi bir yerinden hammadde ithal eden işletmelere, nihai mal ihracat için olduğu sürece, Meksika hükümeti tarafından tercihli tarife oranlarında verildi. ABD, NAFTA'dan önce, maquiladora yöntemiyle üretilen malların ABD'ye ithal edilmesine izin verdi ve tarife oranı sadece iyi üretim için kullanılan ABD dışı hammaddelerin değerine uygulandı ve böylece diğer ülkelere göre tarife oranları azaltıldı. NAFTA, iki ülke arasındaki mallar üzerinde tüm tarifeleri elimine etmiş, ancak maquiladora endüstrisi için NAFTA dışından tedarik edilen mallarda tarife oranlarını önemli ölçüde arttırmıştır. Meksika ve ABD arasındaki ticaretin genel büyüklüğü göz önüne alındığında, nispeten küçük dolar miktarları içeren oldukça az sayıda ticaret anlaşmazlığı bulunmaktadır. Bu anlaşmazlıklar genellikle DTÖ veya NAFTA panellerinde veya iki ülke arasındaki müzakereler yoluyla çözülür. En önemli sürtüşme alanları, kamyon taşımacılığı, şeker, yüksek fruktozlu mısır şurubu ve diğer birçok tarımsal ürünü içerir.[69]

Meksika ticaretinin kolaylaştırılması ve rekabet gücüDüzenle

Dünya Bankası[198] tarafından Ticari Maliyetler ve Kolaylaştırma Projesi nin bir parçası olarak yayınlanan bir araştırma özeti, Meksika'nın ticaret kolaylaştırma reformu yoluyla ticaret akışlarını ve ekonomik büyümeyi önemli ölçüde artırma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Çalışma, ticaretin kolaylaştırılması reformlarının dört alanda olası etkilerini incelemektedir: Liman verimliliği, Gümrük idaresi, Bilgi teknolojisi ve Düzenleyici ortam (ölçütler dâhil).

Çalışma, 2000-2003 için toplam Meksika üretim ihracının %22,4'üne eşdeğer, iç reformlarla gelen genel artışların 31.8 milyar ABD doları düzeyinde olacağını gösteriyor. İthalat tarafında ise, ilgili rakamlar sırasıyla 17.1 milyar ABD doları ve %11.2 olarak hesaplandı. Tekstiller de dâhil ihracattaki artışlar öncelikle liman verimliliğindeki ve düzenleyici ortamdaki iyileştirmelerden kaynaklanacaktır. Liman verimliliği iyileştirmelerinden en fazla ulaşım ekipmanı ihracatının artması beklenirken, gıda ve makine ihracatının büyük ölçüde düzenleme ortamındaki gelişmelerin sonucu olacağı tahmin edilmektedir. İthalat tarafında, liman verimliliğinde Meksika'daki gelişmeler en önemli faktör olarak görülecektir, ancak ulaşım ekipmanı ithalatı için hizmet kesimi altyapısındaki iyileştirmeler de göreceli olarak önemli olacaktır.[198]

Ayrıca bakınızDüzenle

NotlarDüzenle

  1. ^ "Gıda temelli yoksulluk tanımında; varlığa dayalı yoksulluk %47'den fazla olmuştur."
  2. ^ OECD Perspektifleri: Meksika'da Değişim İçin Reformlar [1] "Yoksulluk son on yılda azalmış olsa da, son zamanlarda yeniden artmıştır. 2004-2008 yılları arasında, ortalama gelirin yüzde 50'sinden daha azında yaşayanların oranı %18,4'ten %21'e yükselmiştir. Gıda, sağlık, eğitim, konut ve diğer faktörlere erişimi hesaba katan mutlak yoksulluk hakkındaki en son resmi istatistiklerde de önemli bir büyüme vardı. Ulusal Sosyal Gelişme Politikalarını Değerlendirme Konseyi'nin (CONEVAL) yayınladığı son verilere göre, 2006 ve 2010 yılları arasında yoksulluk içinde yaşayan insanların oranı (aşırı ve orta yoksulluk) %35'ten %46'ya (52 milyon kişiye eşdeğer) yükseldi. Mutlak yoksulluk düzeyinin yüksek olması, yaşam koşulları ile ilgili diğer göstergelere de yansımaktadır: örneğin, OECD ortalamasından üç kat daha yüksek olan bebek ölüm oranları ve Örgütün ortalamasını bir bütün olarak aşan okuma yazma bilmeyenlerin oranı. Meksika, son on yılda eğilimin aşağı doğru olmasına rağmen, Şili'den sonra OECD ülkeleri arasındaki en keskin farklılıklara sahip ikinci ülkedir. Divided We Stand raporunda (Aralık 2011) yer alan en son OECD istatistikleri, Meksika nüfusunun en fakir %10'unun toplam harcanabilir gelirin yaklaşık %1.3'ünü alırken, en zengin %10'unun neredeyse %36'sını aldığını belirtti. Meksika, son on yılda eşitsizliklerin azaldığı az sayıdaki OECD ülkesinden biri olmasına rağmen, oranlar yüksek kalmakta ve bu da büyüme ve gelişme için bir engel teşkil etmektedir."
  3. ^ "2014 yılı FAOSTAT verilerine göre, ülkedeki mısır üretimi 2014 yılında 32.6 milyon ton iken, 2013'teki 22.4 milyon ton üretim değerinden oldukça yüksekti."

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d e "World Economic Outlook Database, April 2019" [Dünya Ekonomik Görünüm Veritabanı, Nisan 2019]. imf.org. Uluslararası Para Fonu. 17 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2019. 
  2. ^ "Global Economic Prospects, June 2019: Heightened Tensions, Subdued Investment. p. 108" [Küresel Ekonomik Beklentiler, Haziran 2019: Yüksek Gerilim, Düşük Yatırım. s. 108] (PDF). openknowledge.worldbank.org (İngilizce). Dünya Bankası. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2019. 
  3. ^ a b c d e f g h i j k l m n o "The World Factbook". cia.gov. CIA. 11 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2019. 
  4. ^ "GINI index (World Bank estimate)" [GINI kaysayısı (Dünya Bankası tahmini)]. data.worldbank.org (İngilizce). Dünya Bankası. 23 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2019. 
  5. ^ "Ease of Doing Business in Mexico" [Meksika'da İş Yapma Kolaylığı] (İngilizce). doingbusiness.org. 22 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2017. 
  6. ^ a b "Mexico: Country Analysis" [Meksika: Ülke Analizi] (İngilizce). Dünya Bankası. 2014. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2016. 
  7. ^ "Sovereigns rating list" [Egemenlerin derecelendirme listesi] (İngilizce). Standard & Poor's. 4 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2013. 
  8. ^ a b c Rogers, Simon; Sedghi, Ami (15 Nisan 2011). "How Fitch, Moody's and S&P rate each country's credit rating" [Fitch, Moody's ve S&P her ülkenin kredi notunu nasıl değerlendiriyor?] (İngilizce). Birleşik Krallık: The Guardian. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2011. 
  9. ^ "International Reserves and Foreign Currency Liquidity – MEXICO" [Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi - MEKSİKA] (İngilizce). Uluslararası Para Fonu. 18 Mayıs 2011. 24 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2015. 
  10. ^ "World Economic Outlook Database" [Dünya Ekonomik Görünüm Veritabanı]. imf.org (İngilizce). uluslararası Para Fonu. 10 Nisan 2019. 14 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ "Mexico, World Bank's Country Brief" [Meksika, Dünya Bankası'nın Ülke Özeti] (İngilizce). 24 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2007. 
  12. ^ OECD: Compare your country by tax rate, Erişim: 13 Aralık 2014
  13. ^ a b c d e f Meksika. The World Factbook. CIA.
  14. ^ "The World's Biggest Public Companies" [Dünyanın En Büyük Halka Açık Şirketleri]. forbes.com (İngilizce). Forbes. 15 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2016. 
  15. ^ "The Hardest Working Countries In The World" [Dünyanın En Zorlu Çalışan Ülkeleri]. businessinsider.com (İngilizce). Business Insider. 13 Nisan 2011. 28 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  16. ^ "What country works the most each day?" [Her gün en çok hangi ülke çalışıyor?]. business.blogs.cnn.com (İngilizce). CNN. 13 Nisan 2011. 6 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  17. ^ Thomas, Leigh (12 Nisan 2011). "Hard-working Mexicans upstage other OECD nations" [Çalışkan Meksikalılar diğer OECD ülkelerini gölgede bıraktı]. reuters.com (İngilizce). Reuters. 
  18. ^ "The World's Hardest Working Nations" [Dünyanın En Zorlu Çalışan Ulusları] (İngilizce). 8 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2011. 
  19. ^ Booth, William (3 Mayıs 2011). "Siesta? What siesta? Mexicans work longest hours in world" [Siesta? Hangi siesta? Meksikalılar dünyanın en uzun saatleri boyunca çalışıyor]. washingtonpost.com (İngilizce). The Washington Post. 
  20. ^ "Desarrollo Económico" (İspanyolca). 2 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2007. 
  21. ^ Hammond, Michael (1998). "PRIMERA REFORMA AGRARIA EN MEXICO, 1853-1909, A TRAVÉS DE LA ESTADÍSTICA NACIONAL, JAMES W. WILKIE" [MEKSİKA'DA İLK TARIM REFORMU, 1853-1909, ULUSAL İSTATİSTİKLER ARACILIĞIYLA, JAMES W. WILKIE]. Mexico and the World [México y el Mundo] (İspanyolca). PROFMEX, profmex.org. 1 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 
  22. ^ a b c d e f g h Crandall, Russell; Paz, Guadalupe; Roett, Riordan (30 Eylül 2004). "Mexico's Domestic Economy". Mexico's Democracy at Work: Political and Economic Dynamics [Meksika'nın İş'teki Demokrasisi: Siyasi ve Ekonomik Dinamikler]. Lynne Rienner Publishers. ISBN 1-58826-300-2. Yine de Meksika'nın İş'teki Demokrasisi temel teması, ülkenin tarihinin hala sonundan uzak olmasıdır. Aksine, son birkaç yıl içinde gerçekleştirilen siyasi ve ekonomik reformlar dikkate değer ve etkileyici olmasına rağmen, Meksika, ülkenin politik, ekonomik ve sosyal ilerleme olarak tamamen kurumsallaştırılması için etkili bir şekilde umutsuzca ele alınması gereken sorunların görünüşte bitmeyen bir listesiyle karşı karşıya kalmaktadır. (Yet a central theme of Mexico’s Democracy at Work is that the country is still far from the end of history. Rather, although the political and economic reforms carried out over the past several years are note worthy and impressive, Mexico remains confronted by a seemingly endless list of issues that the country desperately needs to address effectively if it is to fully institutionalize its political, economic, and social progress.) 
  23. ^ "Retos y perspectivas de la Economía Mexicana en el Siglo XXI" [21. Yüzyılda Meksika Ekonomisinin Sorunları ve Görünümü] (İspanyolca). Universidad Veracruzana. 9 Aralık 2012 tarihinde kaynağından (PPT) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  24. ^ "Legislatura LIII – Año I – Período Ordinario – Fecha 19850910 – Número de Diario 19" [LIII Yasama Meclisi - Yıl I - Düzenli Dönem - Tarih 10 Eylül 1985 - Günlük No. 19]. Birlik Kongresi Günlükleri (İspanyolca). Birlik Kongresi, cronica.diputados.gob.mx. 20 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  25. ^ "José López Portillo y Pacheco 1920–2004" [José López Portillo ve Pacheco 1920–2004] (İspanyolca). 15 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  26. ^ a b "Report for Selected Countries and Subjects" [Seçili Ülkeler ve Konular İçin Rapor]. imf.org. Uluslararası Para Fonu. 14 Eylül 2006. 15 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  27. ^ Cruz Vasconcelos, Gerardo. "Desempeño Histórico 1914–2004" [1914–2004 Tarihsel Verim] (PDF) (İspanyolca). 14 Mart 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2007. 
  28. ^ "IMF World Economic Outlook Database, April 2010" [IMF Dünya Ekonomik Görünüm Veritabanı, Nisan 2010] (İngilizce). 15 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2010. 
  29. ^ "Valuación Peso Dolar 1970–2006" [1970–2006 Dolar Peso Değerlemesi] (İspanyolca). 1 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  30. ^ a b Reid, Michael (2007). Forgotten Continent [Unutulmuş Kıta] (İngilizce). New Haven: Yale Üniversitesi Basımları. s. 202. 
  31. ^ Reid, Michael (2007). Forgotten Continent [Unutulmuş Kıta] (İngilizce). New Haven: Yale Üniversitesi Basımları. ss. 202-203. 
  32. ^ a b c d e f Hufbauer, Gary Clyde; Schott, Jeffrey J. (1993), "Bölüm 1, Genel Bakış", NAFTA Revisited: Achievements and Challenges [NAFTA'nın Gözden Geçirilmesi: Başarılar ve Zorluklar], Washington, DC: Institute for International Economics (Ekim 2005 tarihinde yayınlandı), ss. 1–78, ISBN 0-88132-334-9, 15 Ekim 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi 
  33. ^ a b Marois, Thomas (Mayıs 2011). "Emerging market bank rescues in an era of finance-led neoliberalism: A comparison of Mexico and Turkey" [Gelişmekte olan piyasa bankası, finans liderliğindeki neoliberalizm çağında kurtarır: Meksika ve Türkiye'nin karşılaştırılması]. Review of International Political Economy (İngilizce). 18 (2), s. 168–96. doi:10.1080/09692290903475474. 
  34. ^ a b c d e f g Gereffi, G.; Martínez, M. (30 Eylül 2004). "Mexico's Economic Transformation under NAFTA". Crandall, R.; Paz, G.; Roett, R. (Edl.). Mexico's Democracy at Work: Political and Economic Dynamics [Meksika'nın İş'teki Demokrasisi: Siyasi ve Ekonomik Dinamikler]. Lynne Reiner Publishers. ISBN 1-58826-300-2. 
  35. ^ "Total GNI Atlas Method 2009, World Bank" [Atlas Yöntemiyle 2009 Toplam GSMH'si, Dünya Bankası] (PDF). 5 Kasım 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2010. 
  36. ^ "GNI per capita 2009, Atlas method and PPP, World Bank" [Atlas yöntemiyle ve SAGP olarak 2009 Kişi başına GSMH'si, Dünya Bankası] (PDF). 9 Eylül 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2010. 
  37. ^ "Reporte ECLAC" [ECLAC bildirimi] (PDF) (İspanyolca). eclac.org. 21 Ocak 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  38. ^ "Tasas de Interés, Banco de México" [Faiz Oranları, Meksika Bankası] (İspanyolca). 17 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  39. ^ "Report for Selected Countries and Subjects" [Seçili Ülkeler ve Konular İçin Rapor]. imf.org (İngilizce). Erişim tarihi: 14 Eylül 2018. 
  40. ^ "Mexican Congress Bill, General Law of Social Development" [Meksika Kongresi Yasası, Sosyal Gelişme Genel Kanunu ] (PDF) (İngilizce). Mexican Congress. 4 Ocak 2004. 22 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2010. 
  41. ^ "1.4 millones de mexicanos dejan la pobreza extrema entre 2010 y 2012" [1,4 milyon Meksikalı, 2010 ve 2012 arasında aşırı yoksulluk durumundaydı] (İspanyolca). Animal político. 29 Temmuz 2013. 7 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2013. 
  42. ^ "Clases medias en México" [Meksika'da orta sınıflar] (PDF) (İspanyolca). INEGI. 12 Haziran 2013. 15 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2013. 
  43. ^ "La medición oficial de la pobreza en México" [Meksika'da resmî yoksulluk ölçümü] (İspanyolca). EstePaís.com. 1 Mart 2011. 15 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2013. 
  44. ^ "Cruzada contra el hambre atenderá a 7.4 millones de pobres" [Açlığa karşı Haçlı Seferi 7.4 milyon yoksula hizmet verecek]. Milenio (İspanyolca). 21 Ocak 2013. 20 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2013. 
  45. ^ "IMF Survey: Mexico Recovering, But Crisis Spotlights Challenges, says IMF" [IMF Anketi: Meksika'nın Kurtarılması, Ancak Krizde Öne Çıkan Zorluklar, IMF söylüyor]. Çevrimiçi IMF Anketi (İngilizce). Uluslararası Para Fonu. 16 Mart 2010. 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2010. 
  46. ^ "Impact of Globalization: the Case of Mexico" [Küreselleşmenin Etkisi: Meksika Örneği] (PDF) (İngilizce). HumanGlobalization.org. Kasım 2010. 26 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2010. 
  47. ^ Chong, Albert; de Silanes, Florencio López (Ağustos 2004). "Privatization in Mexico" [Meksika'da Özelleştirme] (PDF) (İngilizce). Inter-American Development Bank. 13 Haziran 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2010. 
  48. ^ Oliva, Hernández; Citlalli, Rocío (Temmuz 2001). Globalización y Privatización: El Sector Público en México, 1982-1999 [Küreselleşme ve Özelleştirme: Meksika'da Kamu Kesimi, 1982-1999] (İspanyolca). Instituto Nacional de Administración Pública (INAP). ISBN 968-6403-32-5 |isbn= değerini kontrol edin: checksum (yardım). Erişim tarihi: 16 Kasım 2010. 
  49. ^ Harif, Tal Barak; Levin, Jonathan J. (4 Ekim 2010). "Mexico Boom Leads Americas as Drug War Loses to NAFTA" [Uyuşturucu Savaşı NAFTA'ya karşı kaybettiği için Meksika patlaması Amerika'yı yönetiyor] (İngilizce). Bloomberg BusinessWeek. Erişim tarihi: 16 Kasım 2010. 
  50. ^ "Brazil now Latin America's largest economy" [Brezilya şimdi Latin Amerika'nın en büyük ekonomisi] (İngilizce). MSNBC. Associated Press. 30 Eylül 2005. Erişim tarihi: 28 Kasım 2010. 
  51. ^ "Mexico in the Trillion Dollar Class" [Meksika Trilyon Dolar Sınıfında]. CIA World Factbook (İngilizce). 15 Ocak 2010. 2 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2010. 
  52. ^ Samuel Peña Guzman (4 Eylül 2006). "Social Inequality in Mexico" [Meksika'da Sosyal Eşitsizlik] (İngilizce). Mexidata.info. 20 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2010. 
  53. ^ "Promoting Tourism to tackle Poverty" [Yoksullukla Mücadelede Turizmi Teşvik Etmek] (İngilizce). Mexican Federal Government Secretary of Tourism. 2 Temmuz 2008. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2010. 
  54. ^ "Federal Government Poverty Fight Initiative" [Federal Hükümet Yoksullukla Mücadele Girişimi] (İngilizce). Notimex. 28 Aralık 2009. 12 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2010. 
  55. ^ "Mexico achieves universal health coverage, enrolls 52.6 million people in less than a decade" [Meksika evrensel sağlık sigortası sağlıyor, on yıldan az bir sürede 52,6 milyon insanı kapsıyor] (İngilizce). Harvard School of Public Health. 15 Ağustos 2012. 13 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2013. 
  56. ^ "Carlos Slim's Embarrassment of Riches - TIME" [Carlos Slim'in Zenginleri Utandırması - TIME]. time.com. TIME. 11 Temmuz 2007. 
  57. ^ "El 3 de los Mexicanos mas acaudalados gasta lo equivalente a una decima parte del pib" [Zengin Meksikalıların 3'ü GSYİH'nin onda birine eşdeğer bir harcama yapıyor]. 9 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2013. 
  58. ^ "World Bank:Income Generation and Social Protection for the Poor:Executive Summary, 2005" [Dünya Bankası: Yoksullar için Gelir Üretimi ve Sosyal Koruma: Yürütme Özeti, 2005] (PDF) (İngilizce). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  59. ^ Colato, Javier (1 Şubat 2018). "Mexico: Remittances hit record high in 2017" [Meksika: Havaleler 2017'de rekor seviyeye ulaştı]. focus-economics.com. Focus Economics. 9 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2018. 
  60. ^ a b Estevez, Dolia. "Remittances Supersede Oil As Mexico's Main Source Of Foreign Income" [Dış Havale Gelirleri, Meksika'nın Yabancı Gelir Kaynağı Olarak Petrolünün Yerini Aldı] (İngilizce). 24 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2018. 
  61. ^ "Remittances To Mexico Drop 11 Percent In February" [Meksika'ya Para Gönderme Şubat'ta Yüzde 11 Düşüyor] (İngilizce). 27 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  62. ^ a b c Hernández-Coss, R (2005). "The U.S.–Mexico Remittance Corridor: Lessons on Shifting from Informal to Formal Transfer Systems" [ABD – Meksika Havale Koridoru: Gayri Resmî Örgün Aktarım Sistemlerine Geçiş Dersleri] (PDF). Dünya Bankası. 
  63. ^ "Informe Anual, 2004, Banco de México" [Yıllık Rapor, 2004, Meksika Bankası] (İspanyolca). 13 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  64. ^ Fernández, E; Montaño, T. (9 Ekim 2006). "Migrantes aportan dinero para obras" [Göçmenler iş için para sağlar]. eluniversal.com.mx (İspanyolca). El Universal. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  65. ^ "Informe sobre desarrollo humano, México, 2004" [İnsani Gelişme Raporu, Meksika, 2004] (İspanyolca). Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı. 2005. 13 Aralık 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  66. ^ "Producto interno bruto por entidad federativa. Participación sectorial por entidad federativa" [Federal varlık tarafından gayri safi yurtiçi hasıla. Federal varlık tarafından sektörel katılım] (İspanyolca). INEGI. 14 Temmuz 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  67. ^ "Producto interno bruto por entidad federativa. Variación anual" [Federal varlık tarafından gayri safi yurtiçi hasıla. Yıllık değişim] (İspanyolca). INEGI. 14 Temmuz 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  68. ^ "Indices de Desarrollo Humano" [İnsani Gelişim Endeksleri] (PDF) (İspanyolca). CONAPO. 5 Haziran 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  69. ^ a b Hufbauer, Gary Clyde; Schott, Jeffrey J. (1993), "Bölüm 5, Tarım", NAFTA Revisited: Achievements and Challenges [NAFTA'nın Gözden Geçirilmesi: Başarılar ve Zorluklar], Washington, DC: Uluslararası İktisat Enstitüsü (Ekim 2005 tarihinde yayınlandı), ss. 283–363, ISBN 0-88132-334-9, 15 Ekim 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi 
  70. ^ "Banco de Información Económica" [Ekonomik Bilgi Bankası] (İspanyolca). Instituto Nacional de Geografía, Estadística e Informática. 18 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  71. ^ a b Sen Nag, Oishimaya (25 Nisan 2017). "World Leaders In Corn (Maize) Production, By Country" [Mısır (Darı) Üretiminde Dünya Liderleri, Ülkeye Göre]. worldatlas.com (İngilizce). WorldAtlas. 26 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2019. 
  72. ^ "Ejido" (İspanyolca). 27 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2007. 
  73. ^ "Las Transformaciones del Cardenismo" [Cardenismo'nun Dönüşümleri] (İspanyolca). Secretaría de Reforma Agraria. 13 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2007. 
  74. ^ "Nuevas Demandas Campesinas". Secretaría de Reforma Agraria. 13 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2007. 
  75. ^ "Trasformación Institucional" [Kurumsal Dönüşüm] (İspanyolca). Secretaría de Reforma Agraria. 13 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2007. 
  76. ^ a b Zanhiser, S.; Coyle, W. (2004). "U.S.-Mexico Corn Trade During the NAFTA Era: New Twists to an Old Story" [NAFTA Döneminde ABD-Meksika Mısır Ticareti: Eski Bir Hikayeye Yeni Katlanış] (İngilizce). 24 Eylül 2006 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2006. 
  77. ^ Nadal, A. (2002). Deere, C.L. (Ed.). Greening the Americas [Amerikaları Yeşillendirmek] (İngilizce). MIT Press, Cambridge, MA. ISBN 0-262-54138-6. 
  78. ^ "Potato world: Latin America – International Year of the Potato 2008" [Patates dünyası: Latin Amerika - 2008 Uluslararası Patates Yılı] (İngilizce). Potato2008.org. 11 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  79. ^ "Transgenic Virus Resistant Potatoes in Mexico: Potential Socioeconomic Implications of North-South Biotechnology Transfer" [Meksika'da Gen Aktarımlı Virüse Dirençli Patatesler: Kuzey-Güney Biyoteknoloji Transferinin Açığa Çıkmamış Sosyoekonomik Etkileri]. isaaa.org. ISAAA. 24 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  80. ^ Sugar Journal, Aralık 2009
  81. ^ Rosenberg, Mica (11 Aralık 2009). "Mexican sugar industry anxious ahead NAFTA opening" [Meksika şeker endüstrisi NAFTA'nın açılışında endişeli] (İngilizce). SignOnSanDiego.com. 21 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  82. ^ Sugar Journal, Mayıs 2009
  83. ^ "VW hará auto del Bicentenario en Puebla – Negocios" [VW, Puebla'daki Bicentennial'ın arabasını yapacak - Business] (İspanyolca). CNNExpansion.com. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  84. ^ Hufbauer, Gary Clyde; Schott, Jeffrey J. (1993). "6. Bölüm, Otomotiv Sektörü". NAFTA Revisited: Achievements and Challenges [NAFTA'nın Gözden Geçirilmesi: Başarılar ve Zorluklar] (İngilizce). Washington, DC: Institute for International Economics (Ekim 2001 tarihinde yayınlandı). ss. 1–78. ISBN 0-88132-334-9. 15 Ekim 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  85. ^ "Vehículos Híbridos :". Vehizero. 15 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  86. ^ "Planta de King Autobuses México arranca operaciones en Hidalgo" [King Autobuses Meksika tesisi Hidalgo'da faaliyete geçti] (İspanyolca). Transporte Informativo. 4 Nisan 2011. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  87. ^ Nombre (13 Ekim 2011). "Inicia operaciones King Autobuses México | Nación Transporte" (İspanyolca). Naciontransporte.com. 5 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  88. ^ Loke. "King Autobuses ensambla 700 vehículos anualmente | Ediciones Impresas Milenio". Impreso.milenio.com. 9 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  89. ^ "CIMEX". ConceptoGT. 12 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  90. ^ Web Easy Professional Avanquest Publishing USA, Inc. "Grupo Electrico Motorizado S.A. de C.V". Gemmexico.com. 25 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  91. ^ "With Conditions, FTC Allows Cemex's Acquisition of RMC" [Koşullar altında FTC, Cemex'in RMC'yi satın almasına izin verir]. Federal Ticaret Komisyonu. 17 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2007. 
  92. ^ "Mexico Data Profile" [Meksika Veri Profili] (İngilizce). Dünya Bankası. 15 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2007. 
  93. ^ "Sala de prensa – Contenido – Gobierno del Estado de Nuevo León, México". Nl.gob.mx. 29 Ağustos 2006. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  94. ^ "Inaugura Bell Helicopter su primera planta en Chihuahua" [Bell Helicopter ilk fabrikasını Chihuahua'da açtı] (İspanyolca). Chihuahuaalinstante.com. 8 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  95. ^ "Cessna rolls out fuselage made in Chihuahua" [Cessna Chihuahua'da yapılan gövdeyi çıkardı] (İngilizce). Chihuahuanfrontier.com. 11 Ağustos 2009. 18 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  96. ^ "Bombardier is committed to Mexico, Learjet 85 pieces to be manufactured here" [Bombardier Meksika'ya kararlıdır, Learjet 85 parçaları burada üretilecek] (İngilizce). Erişim tarihi: 10 Temmuz 2010. [ölü/kırık bağlantı]
  97. ^ "Aeromarmi.com". Aeromarmi.com. 5 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  98. ^ "Frisa Forjados to Supply Forged Rings for Pratt & Whitney". Forgemag.com. 20 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  99. ^ "Rolls-Royce, Frisa Forjados in $200M Long-Term Supply Agreement". Forging Magazine. 2 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  100. ^ "World Trade Center Nuevo León – Invitan a regios a fabricar avión". Wtcnl.uanl.mx. 16 Aralık 2007. 15 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  101. ^ "Industry Capabilities 2010/2011 - Querétaro Aerospace Valley" (İngilizce). Secretariat of Sustainable Development State of Querétaro. 3 Ekim 2011. ss. 38-39. 9 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından (Çevrimiçi Katalog) arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2019. 
  102. ^ a b c d e Pais, Marca (6 Ekim 2011). "Mexican Consumer Electronics Industry Second Largest Supplier of Electronics to the U.S..." [Meksika Tüketici Elektroniği Endüstrisi ABD'nin En Büyük İkinci Elektronik Tedarikçisi...] (İngilizce). Meksiko: PRNewswire–USNewswire. 15 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  103. ^ "SEL US Locations". news.sel.sony.com. Sony. 8 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  104. ^ "Compal Acquires Toshiba`s Mexican LCD-TV Factory" [Compal, Toshiba’nın Meksika LCD TV Fabrikasını Satın Aldı]. CENS.com (İngilizce). The Taiwan Economic News. 6 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  105. ^ "Samsung Mexicana, S.A. de C.V., Tijuana on Twin Plant Guide Business Directory of Companies". Solunet-infomex.com. 1 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  106. ^ a b c Kessler, Michelle. "Sharp takes a gamble on new TV plant in Mexico" [Sharp, Meksika’daki yeni TV tesisinde bir kumar oynuyor] (İngilizce). Abcnews.go.com. 20 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  107. ^ "Sony, Sharp Open New LCD TV Plants" [Sony, Sharp Yeni LCD TV Tesisleri Açtı]. PCWorld (İngilizce). 16 Ekim 2007. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  108. ^ "Zenith Electronic's Mexican Maquiladora Factories" [Zenith Electronic'in Meksika Maquiladora Fabrikaları]. cfomaquiladoras.org (İngilizce). 18 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2019. 
  109. ^ Dave (7 Temmuz 2009). "LG Electronics Reorganises And Shuts Manufacturing Plants In Mexico" [LG Electronics, Meksika'daki Üretim Tesislerini Yeniden Düzenliyor ve Kapatıyor] (İngilizce). Geek with Laptop. 2 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  110. ^ "Lanix – Q2 2011 | LexisNexis | Professional Journal archives from". AllBusiness.com. 1 Nisan 2011. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  111. ^ http://www.icsupply.org/tcl-talent-strategic-thinking-eagle-training-motivation.html[ölü/kırık bağlantı]
  112. ^ "Rca Componentes De Mexico, S.A. De C.V." Solunet-infomex.com. 14 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  113. ^ "Philips agrees to transfer TV assembly facility located In Juarez, Mexico to Elcoteq" [Philips, Meksika, Juarez'de bulunan TV montaj tesisini Elcoteq'e devretmeyi kabul ediyor] (İngilizce). Newscenter.philips.com. 4 Eylül 2008. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  114. ^ "Flat Panel TV Production Moves from OEM to EMS" [Düz Panel TV Üretimi OEM'den EMS'e Geçiyor] (İngilizce). The Elcoteq Blog. 2 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  115. ^ "Tatung Juarez will manufacture GE televisions" [Tatung Juarez GE televizyonları üretecek]. Maquila Portal. 26 Eylül 2008. 22 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  116. ^ "Panasonic Ideas for Life – ISO 14001". Panasonic.com. 13 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  117. ^ "Vizio CEO Predicts Declining TV Prices, Possible IPO" [Vizio CEO'su TV Fiyatlarında Düşüş, Olası Halka Arz Öngörüyor]. The Wall Street Journal (İngilizce). 21 Aralık 2009. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  118. ^ "Welcome to MEXICOTODAY.ORG". Mexicotoday.org. 13 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  119. ^ a b Inicio. Promexico.gob.mx. Erişim: 14 Ağustos 2010.
  120. ^ "Lanix - Estamos Conectados". Lanix.com. 25 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  121. ^ "Computadoras". Texa.com.mx. 13 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  122. ^ "Archived copy". 14 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2011. 
  123. ^ "Space It: Empresa mexicana de accesorios de cómputo". Xataka.com.mx. 1 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  124. ^ "Kyoto. Let the Fun Begin". Kyoto.mx. 3 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  125. ^ "Foxconn switches connector production back to Taiwan, to assemble complete PCs for Dell in Mexico and China". Digitimes.com. 24 Haziran 2008. 7 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  126. ^ "Dell petition says plant production shifting to Mexico : News-Record.com : Greensboro & the Triad's most trusted source for local news and analysis". News-Record.com. 5 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  127. ^ "Data" (PDF). hp.com. 12 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  128. ^ "Acer Builds Pc Manufacturing Plant In Mexico | Computergram International". Find Articles. 22 Nisan 1998. 8 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  129. ^ "Flextronics International Ltd. – Company History". Fundinguniverse.com. 17 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  130. ^ "Lenovo Opens Manufacturing Plants in Mexico and India". PCWorld. 26 Temmuz 2007. 10 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  131. ^ "Lenovo's Mexican Computer Factory Starts Production – ChinaTechNews.com – The Technology Source for the Latest Chinese News on Internet, Computers, Digital, Science, Electronics, Law, Security, Software, Web 2.0, Telecom, and Wireless Industries". ChinaTechNews.com. 2 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  132. ^ "PCB007 Foxconn to Create 30,000 Jobs in Chihuahua Mexico" [Pcb007 Foxconn, Chihuahua Meksika'da 30.000 iş yaratacak] (İngilizce). Pcb007.com. 21 Temmuz 2008. 7 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  133. ^ "Sanmina-SCI opens new enclosures facility in Guadalajara, Mexico - News Search on EMSNow". EMSnow.com. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  134. ^ https://webapps2.sanmina-sci.com/SanmGlobalLocations/LocationDescription.aspx?site=Guadalajara&type=NPI[ölü/kırık bağlantı]
  135. ^ "Jabil Circuit – News – News Releases 2006". Jabil.com. 12 Aralık 2006. 30 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  136. ^ "Mexico, Monterrey". Elcoteq. 1 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  137. ^ "Mexico, Juárez". Elcoteq. 1 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  138. ^ "Falco Electronics". Falco.com. 14 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  139. ^ "Compal to buy Toshiba LCD TV plant in Mexico". The Taipei Times. 10 Ekim 2011. 15 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  140. ^ "Archived copy". 11 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2011. 
  141. ^ "Lanix Integrates Paragon's Drive Backup Into PCs and Notebooks for Full Backup and Recovery Solution" [Lanix, Tam Yedekleme ve Kurtarma Çözümü olarak Paragon'un Sürücü Yedekleyicisini PC ve Dizüstü Bilgisayarlara Entegre Ediyor] (İngilizce). Marketwire.com. 12 Kasım 2008. 30 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  142. ^ "Flextronics to build a third plant in Mexico" [Flextronics, Meksika’da üçüncü bir tesis kuracak] (İngilizce). Evertiq.com. 27 Ekim 2006. 2 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  143. ^ "Jalisco state to donate US$3mn towards Flextronics plant, Mexico, Info. Technology, news". Bnamericas.com. 21 Şubat 2008. 2 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  144. ^ "Recruiters' Scorecard" (PDF). The Wall Street Journal. 
  145. ^ "Mexico Works for Siemens Division Chief". industryweek.com. IndustryWeek. 11 Temmuz 2012. 7 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2013. 
  146. ^ "Mexico: Pumping Out Engineers". businessweek.com. Bloomberg BusinessWeek. 22 Mayıs 2006. 18 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  147. ^ "Mexico: Pumping Out Engineers". businessweek.com. Bloomberg BusinessWeek. 22 Mayıs 2006. 11 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  148. ^ "Controladora Mabe S.A. de C.V.: Information from". Answers.com. 15 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2009. 
  149. ^ "Milbank Represents Controladora Mabe, S.A. de C.V. in its First Eurobond Issuance" [Milbank, Controladora Mabe, S.A. de C.V.'yi İlk Eurobond İhracında Temsil Etti] (İngilizce). Milbank.com. 22 Aralık 2005. 2 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2009. 
  150. ^ "Mabe: at the vanguard in household appliances" [Mabe: Ev aletlerinde öncü] (İngilizce). AllBusiness.com. 11 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2009. 
  151. ^ "Sharp Holds Opening Ceremony for Second Plant in Mexico" [Meksika’daki İkinci Tesis İçin Açılış Töreni] (İngilizce). Sharp-world.com. 27 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  152. ^ "Samsung Semiconductor Mexico, S.A. De C.V.: Private Company Information". Investing.businessweek.com. 5 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  153. ^ "SAMEX, Samsung Mexicana S.A de C.V, Company Profiles". Bnamericas.com. 5 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  154. ^ Goldman, Kyle. "Christian Gaming Zone: The You Testament". objectiveministries.org. 1 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  155. ^ "Lanix Opciones Sin Limites". Lanix.com. 15 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  156. ^ "2012 International CES, January 10–13". Cesweb.org. 13 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  157. ^ "LivePad7: El competidor mexicano del iPad2". Blog.serrasystems.mx. 30 Ağustos 2006. 12 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2011. 
  158. ^ "México prepara a su robot Mexone". Elespectador.Com. 9 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  159. ^ "Top World Oil Net Exporters and Producers". eia.doe.gov. Energy Information Administration. 16 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  160. ^ "Top Latin America Marching to a Brazilian Beat". Poder 360. 15 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2010. 
  161. ^ SENER 2009
  162. ^ "Background" (İngilizce). U.S. Energy Information Administration. Aralık 2005. 9 Mart 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2018. 
  163. ^ "Mexico Automotive Industry". export.gov. 27 Ağustos 2014. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2014. 
  164. ^ "Mexico tops U.S., Canadian car makers". Upi.com. 11 Aralık 2008. 31 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2010. 
  165. ^ "Automaker Kia plans $1 bn assembly plant in Mexico". MexicoNews.net. 28 Ağustos 2014. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2014. 
  166. ^ a b "Retail Sector: Global and Mexican highlights of the supermarket & hypermarket industry" [Perakendecilik Sektörü: Süpermarket ve hipermarket sektörünün küresel ve Meksika'daki önemli noktaları] (PDF). pwc.com (İngilizce). PricewaterhouseCoopers International Ltd. Temmuz 2015. 10 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2017. 
  167. ^ "Here's How Amazon is Figuring Out Mexico's Tricky Market". fortune.com. Fortune. 3 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  168. ^ "Facts: Mexico Services Sector posts strong growth, Argentina falls behind. Based on Latin Business Chronicle on Services in Latin America" [Gerçekler: Meksika Hizmetler Sektörü güçlü bir büyüme kaydetti, Arjantin geride kaldı. Latin Amerika'da Latin Business Chronicle on Services'a dayanarak.]. sitrends.org. The Mark Twain Institute. 23 Aralık 2001. 18 Haziran 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  169. ^ "World's Top Tourism Destinations (absolute numbers)" [Dünyanın En İyi Gezim Varış Yerleri (mutlak sayılar)] (PDF). UNTWO. 8 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  170. ^ "Mexico: Financial System Stability Assessment Update" [Meksika: Finansal Sistem İstikrâr Değerlendirme Güncellemesi] (PDF) (İngilizce). 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2007. 
  171. ^ "Grupo Financiero Banamex". 3 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  172. ^ "Acerca de Bancomer" [Bancomer hakkında] (İspanyolca). 8 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  173. ^ "Globalization: The Role of Institution Building in the Financial Sector. The Case of Mexico" [Küreselleşme: Finansal Sektörde Kurumsal Yapılanmanın Rolü. Meksika Örneği] (PDF) (İngilizce). 22 Aralık 2006 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  174. ^ a b "Country Finance Main Report: April 26, 2006 (Mexico)" [Ülke Finansmanı Ana Raporu: 26 Nisan 2006 (Meksika)] (ASP) (İngilizce). Nisan 2006. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  175. ^ "Mantiene sistema financiero baja penetración: Werner" [Finansal sistemi düşük nüfuz etme korur: Werner] (İspanyolca). 12 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  176. ^ Zúñiga, Juan Antonio (20 Şubat 2007). "El crédito a la agricultura cayó 45.5% en 6 años" [Tarım kredileri 6 yılda %45.5 düştü] (İspanyolca). La Jornada. 
  177. ^ Barclay, Eliza (24 Aralık 2005). "Mexicans turn to cajas for loans" [Meksikalılar krediler için cajas'lara yöneldiler]. chron.com (İngilizce). Hearst Newspapers, LLC, Houston Chronicle Foreign Service. Hisse senetlerini genişletmek için çok istekli olan Juarez, bir arkadaşı tarafından sahip olunan bir finans kurumu olan Caja Popular Mexicana'nın yerel bir şubesinden iki yıllık bir kredi önerildikten sonra ihtiyaç duyduğu fazladan sermayeyi güvence altına aldı. ... Meksika, başarısızlık riskini azaltmak için tasarlanan yasaları onayladı, ancak zayıf kurumları destekleme işi daha yeni başlıyor. (Long eager to expand her stock, Juarez secured the extra capital she needed after a friend recommended a two-year loan from a local branch of the Caja Popular Mexicana, a member-owned financial institution. ... Mexico has approved legislation designed to reduce the risk of failures, but the job of shoring up weaker institutions is just beginning.) 
  178. ^ "Country Finance Main Report: April 26, 2006 (Mexico) > Banks Overview" [Ülke Finansmanı Ana Raporu: 26 Nisan 2006 (Meksika) > Bankalara Genel Bakış] (ASP) (İngilizce). Nisan 2006. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  179. ^ "Monthly Reports" [Aylık Raporlar] (İngilizce). WFE - The World Federation of Exchanges. 17 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. 
  180. ^ "Banco de Mexico: Information Structure Details". banxico.org.mx. 1 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  181. ^ "Country Finance Main Report: April 26, 2006 (Mexico) > Securities Market Overview" [Ülke Finansmanı Ana Raporu: 26 Nisan 2006 (Meksika) > Menkul Kıymet Piyasasına Genel Bakış] (ASP) (İngilizce). Nisan 2006. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  182. ^ "Reserva Internacional Registro" [Uluslararası Rezerv Kaydı] (İspanyolca). 1 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2013. 
  183. ^ "Ley Monetaria de los Estados Unidos Mexicanos" [Birleşik Meksika Devletleri Para Kanunu] (PDF) (İspanyolca). 20 Eylül 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2007. 
  184. ^ "CF109 – Reporte sobre las reservas internacionales y la liquidez" [CF109 – Uluslararası rezervler ve likidite raporu] (İspanyolca). 20 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2007. 
  185. ^ Foroohar, Rana (7 Mayıs 2012). "Walmart's Discounted Ethics" [Walmart'ın İndirimli Etiği]. time.com (İngilizce). Time. Erişim tarihi: 28 Nisan 2012. 
  186. ^ González, Lilia (4 Nisan 2011). "Sector patronal urge a combatir la corrupción" [Sektör işverenleri yolsuzlukla mücadele çağrısında bulundu]. eleconomista.com.mx (İspanyolca). El Economista. Erişim tarihi: 27 Nisan 2012. 
  187. ^ Barstow, David (21 Nisan 2012). "Vast Mexican Bribery Case Hushed Up by Wal-Mart After High-Level Struggle" [Büyük Meksika Rüşvet Davası Üst Düzey Mücadeleden Sonra Wal-Mart Tarafından Örtbas Edildi]. nytimes.com (İngilizce). New York Times. 10 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2012. 
  188. ^ Jopson, Barney (25 Nisan 2012). "Mexico launches Walmart investigation" [Meksika Walmart soruşturmasını başlattı]. ft.com (İngilizce). Financial Times. Erişim tarihi: 27 Nisan 2012. 
  189. ^ Malkin, Elisabeth (26 Nisan 2012). "Attorney General in Mexico Will Investigate Wal-Mart" [Meksika'daki Başsavcı Wal-Mart'ı Araştıracak]. nytimes.com (İngilizce). New York Times. Erişim tarihi: 27 Nisan 2012. 
  190. ^ a b Brock, Gregory; Tan, Jie; Yarbrough, Robert (2014). The Informal Economy of Veracruz State during the Fox Administration, Journal of Developing Areas [Fox Yönetimi Sırasında Veracruz Eyaletinin Gayrıresmî Ekonomisi, Gelişen Alanlar Dergisi]. 48. ss. 153–68. 
  191. ^ "Sobre México" [Meksika Hakkında]. embamex.ro (İspanyolca). 12 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  192. ^ a b "World Trade in 2005 – Overview" [2005 Yılında Dünya Ticareti - Genel Bakış] (PDF) (İngilizce). Dünya Ticaret Örgütü. 9 Kasım 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2007. 
  193. ^ With data as reported by INEGI at
  194. ^ "2010 Press Releases – Trade to expand by 9.5% in 2010 after a dismal 2009, WTO reports – Press/598" [2010 Basın Bültenleri - Ticaret 2009 yılındaki kasvetli durumdan sonra %9.5 artacak, DTÖ raporları - Yayın/598]. Dünya Ticaret Örgütü. 12 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2011. 
  195. ^ Hufbauer, Gary Clyde; Schott, Jeffrey J. (1993), "Bölüm 3, Çevre", NAFTA Revisited: Achievements and Challenges [NAFTA'nın Gözden Geçirilmesi: Başarılar ve Zorluklar], Washington, DC: Uluslararası İktisat Enstitüsü (Ekim 2005 tarihinde yayınlandı), ss. 1–78, ISBN 0-88132-334-9, 15 Ekim 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi 
  196. ^ a b c Lederman, Daniel; Maloney, William F.; Servén, Luis (2004). Lessons from NAFTA for Latin American and Caribbean Countries: A Summary of Research Findings [Latin Amerika ve Karayip Ülkeleri için NAFTA'dan Dersler: Araştırma Bulgularının Bir Özeti] (PDF). Dünya Bankası. ISBN 0-8213-5813-8. 
  197. ^ Weinstraub, S. (2004). NAFTA's Impact on North America: The First Decade [NAFTA'nın Kuzey Amerika'ya Etkisi: İlk On Yıl] (İngilizce). Washington, DC: CSIS Press. ISBN 0-89206-451-X. 
  198. ^ a b Wilson, John S.; Taylor, Benjamin (2008). "Trade Facilitation Reform Promises Large Gains to Trade in Mexico" [Ticaretin Kolaylaştırılması Reformu Meksika'da Ticarette Büyük Kazançlar Vaat Ediyor] (PDF). Trade Facilitation Reform Research Brief [Ticaret Kolaylaştırma Reformu Araştırma Özeti] (İngilizce). Dünya Bankası. 26 Mart 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.