Kemaliye

Erzincan'ın ilçesi

Kemaliye, eski adıyla Eğin, Erzincan ilinin dokuz ilçesinden biridir.[2]

Kemaliye
Erzincan'daki konumu
Erzincan'daki konumu
Ülke Türkiye
İl Erzincan
Coğrafi bölge Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Kaymakam Murat Atıcı [1]
 • Belediye başkanı Mehmet Karaman (MHP)
Yüzölçümü
 • Toplam 2.354 km² (908 mil²)
Rakım 950 m (3.110 ft)
Nüfus
 (2018)
 • Toplam 5,555
 • Kır
2,762
 • Şehir
2.082
Zaman dilimi UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu 24600
İl alan kodu 0446
İl plaka kodu 24
Resmî site
www.kemaliye.gov.tr
Kemaliye manzarası, Erzincan
Tepelerden nehire bir bakış

TarihDüzenle

 
Kemaliye manzarası, Erzincan

Eğin, 1021 yılında Van (eski adı:Vaspurakan) kralı Senekerim-Hovhannes Artsruni tarafından Van Gölü bölgesinden göçen Ermeni göçmenlerle kurulmuştur. 1319'daki Ani'deki yıkıcı depremden kaçan Ermeni mülteciler bölgeye yerleşti. Bizans yönetiminde Ermeni nüfusunun bir kısmı Kalkedonik (ingilizce:Chalcedonian) olmuş ve Bizans kilisesine katılarak Hayhurum olarak anılmaya başlandı.[3][4]

 
Kemaliye’den tarihi bir konak

1813'te, James Playfair'in "A System of Geography" kitabında Eğin'i "Fırat'a ulaşan bereketli bir yolda, bir dağın eteğinde, amfi tiyatro biçimli küçük bir kasaba olarak anlatır."[5] İngiliz kaşif Francis Rawdon Chesney 1835-1837 yılları arasında yaptığı araştırma gezisinde Fırat'ın rotasını takip etmiş ve Eğin'den "sağ yakada 2,700 hanelik bir kasaba" olarak söz etmiştir. Karşılaştırıldığında, Erzincan'da 3000 hane ve Malatya'da 2923 hane saymaktadır. Chesney, Eğin'in durumunu, "kasabayı aşıyormuş gibi görünen ve sanki kasabayı yok etmekle tehdit eder gibi görünen yüksek kireçtaşı uçurumları arasında bir köprüyle geçilecek kadar dar bu tekil yarıkların her iki tarafında yaklaşık 1219 metre (4000 fit) rakıma kadar yükselen dağların olduğu derin bir vadide olduğunu anlatır."[6]

İlçe uzun süre Diyarbekir ve Sivas eyaletlerine bağlı bir kaza merkezi olarak yönetilmiş, 1878‘ de Mamuratülaziz Vilayeti’nin Elaziz Sancağı’na bağlanmıştır. 1895'de İngiliz coğrafyacı Charles William Wilson Eğin'i Küçük Asya gezi rehberinde şu şekilde tarif eder.[7]

Gündüz çok kısa güneş ışığı alan, çok dik ve yüksek kayalardan oluşan bir tiyatroya asılı duran canlı ve ilginç (ingilizce:picturesque) bir kasabadır. Adından da anlaşılacağı gibi gür bir pınar, şehrin tepesinde yükselir ve havanın ağır, nemli bir karakter aldığı birçok bitki örtüsünü besler. Sokaklar sadece kaya merdivenlidir. Teraslı bahçeler ve meyve bahçeleri içinde yükselen taş evler Anadolu'nun en iyileri arasındadır. Çarşı iyidir ama dış ticaret çok azdır. Pamuklu kumaş (manusa) üretilir. Nezih bir “han” yoktur ve özel konaklama yeri aranmalıdır. Guatr ilçede sık görülen bir hastalıktır. 10,000 kişinin yarısı Ermenidir ve en büyük kilisesinde 11. yüzyıl MS. İncilleri korunur ki Sasun kralınca kızı için yazıldığı söylenen İnciller'dendir. Bazı iyi Pers çinileri de vardır. Yanındaki pınar başı ve cami görülmeye değer. Genç erkeklerin çoğu Konstantinopolis, Smyrna ve diğer şehirlerde iş arar. Bankacıları ve sarrafları çok ünlüdür ve ayrıca Stambûl'de aşçı, "kaïkji" ve "hammal" olarak bulunurlar. Yeterince para biriktirdiklerinde geri döner ve bir ev inşa eder ve yerleşirler. Eğin, 11. yüzyılda Senekherim ile birlikte Vasburagan'dan göç eden Ermenilerin yerleştikleri yerlerden biriydi.

Charles William Wilson (1895). Handbook for Travellers in Asia Minor, Transcaucasia, Persia, Etc. ss. 251-252. 

1911'de Hogarth, Eğin'i Mamuretülaziz Vilayeti'nde önemli bir kasabadır der ve : "...batı Fırat'ın sağ kıyısında, ahşap bir köprüyle geçilen yüksek, sarp kayalardan oluşan tiyatroda pitoresk bir konumda yer alır. Taş evler teraslı bahçeler ve meyve bahçeleri içindedir ve sokaklar sadece kaya merdivenlidir." der.[8]

 
Kemaliye’den taş merdivenli bir sokak
 
Kemaliye evi

Türk Kurtuluş Savaşı'nın ardından 21 Ekim 1922'de, Eğin'in Mustafa Kemal Paşa onuruna Kemaliye (ve Selinti'nin Gazipaşa) adının değiştirildiği bir kararname çıkarıldı.

 
Kemaliye kış manzarası, Erzincan

1926’ya kadar Elâzığ'a bağlı olan Kemaliye, 30 Mayıs 1926'da çıkan 877 sayılı kanunla Malatya'ya bağlandı. 11 Mayıs 1938'de çıkan 3383 sayılı kanunla Erzincan'ın ilçelerinden biri oldu.[2][9]

 
Kemaliye, Erzincan

30 Ocak 1923 tarihinde Yunanistan ve Türkiye hükümetleri tarafından İsviçre'nin Lozan kentinde imzalanan "Yunan ve Türk Nüfusunun Mübadelesine İlişkin Sözleşme"den kaynaklanan 1923 nüfus mübadelesi (Yunanca: Ἡ Ἀνταλλαγή, Türkçe: Mübâdele), Eğin'de yaşayan Ermenice konuşan Rum Ortodoks azınlık nüfusu'nun tahliyesiyle sonuçlandı. 8 ay ve bin kilometreden fazla zorlu bir yolculuktan sonra Ege kıyılarına ulaştılar ve Selanik yakınlarındaki Diavata'ya ve Yunanistan'ın Evia adasındaki Kastaniotissa'ya (yeni Eğin) taşındılar.

EtimolojiDüzenle

İlçenin eski adı Ermenice Agn olup "göze, pınar" anlamındadır. Bu isim Türkçede Eğin şeklini almıştır. Eğin Göktürkçe "cennet gibi güzel bahçe" demektir. 1922 yılına kadar Eğin ismiyle bilinen ilçe, Kurtuluş Savaşı ‘nda Atatürk'e bağlılığını bildirmek için gönderdiği telgrafta 500 atlı ile yanında olacağını bildirmesi üzerine Atatürk'ün "Eğinliler, siz kemale ermiş insanlarsınız. Bu yüzden adımı size veriyorum." demesiyle Kemaliye adını aldı.[10]

Tanınmış KişilerDüzenle

Başbağlar katliamı ile adı duyulan Başbağlar köyü bu ilçeye bağlıdır.

CoğrafyaDüzenle

Fırat ırmağı Kemaliye ilçesinde Kadıgölü suyu ile Miran suyunu aldıktan sonra, ilçenin güneydoğusunda Başpınar yakınlarında Keban barajı ile Elazığ il sınırına girer. Kemaliye’nin Kadıgölü adlı küçük bir gölü vardır.

AkarsularDüzenle

 
Kemaliye’den geçen Karasu Nehri,Erzincan
 
Karasu nehri, Kemaliye

Erzincan’ın en büyük akarsuyu Karasu Nehri'dir. Karasu Nehri Fırat’ın en önemli iki kolundan biridir. Karasu, Tercan ovaları ve Erzincan Ovası boyunca akar, Kemaliye ‘nin içinden geçerek Kemaliye‘nin güneydoğusundaki Başpınar yakınlarından il sınırlarını terkeder. Karasu Irmağı geçtiği yol boyunca Çayırlık Dere, Tuzla Suyu, Mercan, Kom, Cimin, Pahnik ve Sürperen Suları, Çardaklı Deresi, Kadıgölü Suyu ile Miran Suyunu toplar.[12]

Karanlık KanyonDüzenle

 
Karanlık Kanyon’da gün batımı, Kemaliye, Erzincan
 
Karanlık Kanyon, Kemaliye, Erzincan

Dünya'nın Grand Canyon 'dan sonra ikinci büyük kanyonu, yabancı turist akınına uğrayan ancak yerli turistler tarafından pek bilinmeyen Karanlık Kanyon buradadır.

 
Kemaliye, Erzincan

UlaşımDüzenle

Kemaliye eskiden beri ticaret yollarının geçtiği bir yerdedir.

Taş YolDüzenle

Erzincan'da, dünyanın en zorlu yolları arasında gösterilen ve yapımı 132 yılda tamamlanan, Kemaliye ile Divriği ilçeleri arasındaki Taş Yol, geçit vermeyen Karanlık Kanyon’un kayalıklarının yöre halkınca ilkel aletlerle oyulmasıyla yapılmıştır. Yol, çok sayıda tünel, viraj ve keskin uçurumlarıyla hem yaya hem de araçla gezinti yapmak isteyen macera tutkunlarını kendine çeker.[13]

 
Karasu nehri yanından tünellerden geçen taş yol, Kemaliye
 
Kanyonun içinden geçen dar taş yol, Kemaliye

Kemaliye ile Erzincan arasındaki (İliç-Kemaliye yolu) D877 yolunun yaklaşık 8 km “Kemaliyeliler taş yolu” birbirine çok yakın 38 tüneldir ve zemini gevşek taşlıdır. Tünelin açık kesimlerinden Fırat nehrinin ve Karanlık Kanyonun güzellikleri görülebilir. Tünelin yapımı 132 yıl sürmüş ve merhum Recep Yazıcıoğlu’nun destekleriyle bitirilmiştir.

 
Karasu nehrinin yanından geçen demir yolu, Kemaliye, Erzincan

İletişimDüzenle

Kemaliye 'nin aylık “Hasret Gazetesi“ ve “Özden” adlı gazeteleri vardır.

Vali Recep Yazıcıoğlu KöprüsüDüzenle

Eski Vali Recep Yazıcıoğlu'nun yaptırdığı ulaşımı kolaylaştıran "Vali Recep Yazıcıoğlu Köprüsü" dür. Tv’da yayınlanan “Köprü” dizisi Kemaliye’deki yaşananları konu alır. 2003'te Kemaliyelilerce çok sevilen ve sayılan eski Vali Recep Yazıcıoğlu'nun ölümü Kemaliyelileri çok üzmüştür.

 
Eski Vonic Köprüsü, Kemaliye
 
Eski Köprü, Kemaliye

EğitimDüzenle

Kemaliye’de “Hacı Ali Akın Lisesi” ve “Mukaddes Muhlis Cüher ilköğretim ve orta okulu” adlı okulları vardır. Yanlız bu okulların binaları depreme dayanıksız, çürük raporludur. Ayrıca “Erzincan Üniv. Kemaliye Haci Ali Akın Turizm Ve Otelcilik Yüksek Okulu” buradadır.

SağlıkDüzenle

İlçe merkezinde sağlık bakanlığına bağlı “Bekir Tiryakioğlu ilçe devlet hastanesi” vardır.

BankaDüzenle

İlçe merkezinde “Ziraat bankası” ve Atm” ‘si vardır.

NüfusDüzenle

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[14] 15.035 2.384 12.651
1970[15] 13.249 2.510 10.739
1975[16] 13.164 3.014 10.150
1980[17] 12.149 2.614 9.535
1985[18] 11.321 3.007 8.314
1990[19] 9.025 2.044 6.981
2000[20] 7.736 2.243 5.493
2007[21] 5.231 2.236 2.995
2008[22] 5.487 2.036 3.451
2009[23] 5.340 2.240 3.100
2010[24] 5.191 2.198 2.993
2011[25] 5.002 2.142 2.860
2012[26] 4.982 2.200 2.782
2013[27] 5.044 2.127 2.917
2014[28] 5.238 2.011 3.227
2015[29] 4.979 2.089 2.890
2016[30] 4.905 2.209 2.696

Kemaliye’nin, geçmişten günümüze ilçe nüfusu çok azaldı. Tarım arazisi ve iş imkânları da az olan ilçede geçinemeyen halk büyük şehirlere göç etti. İlçe ile ilgili ilk nüfus verileri 1518 ve 1523 yılına ait tahrir defterinde yer alır. 1518’de Eğin’deki hane sayısı 12 iken, bu sayı 1523’te 200 olmuştur. Bu da yaklaşık 1000 civarında nüfustur. Nüfus 17. yüzyılda yaklaşık 5,000, 19. yüzyıl ortalarında 15,000 civarı olmuştur. Bu dönemde ilçe nüfusunun yarısına yakını Ermeni’dir.[31] Ayrıca Egine'de bir cemaat ve 1770-1780'lerde dönüştürülmüş İslam olan 36 dağlık Müslüman Ermeni köyü vardı. Bu Müslüman Ermeni köylerinin en büyükleri şunlardı: Bahche, Yagublu(Yakuplu), Averak(Avarik), Tavuk, Hasa, Sergevil, Salahlu(Salahli), Aghelner(Aghillar), Dilli, Vankeagh(Vengük), Akrag, Arko/Ergiu(Ergü) ve Kendir Verin. Arabkir'in komşu kazasında, en büyüğü Kharpazug (Chanakchi) köyü olmak üzere dört Müslüman Ermeni köyü de vardı.[32]

Nüfus, 1892 yılında 30,000’e yaklaşır. Nüfus artışında yerleşmenin ticaret yolları üzerinde bulunmasının etkisi fazladır (Aksın 2003: 96-104). İlçe nüfusu çevre köyleriyle birlikte 1894 yılındaki Mamuratü’l Aziz salnamesine göre toplam 42,560 kişidir. Ahmet Aksın’ın “XIX. Yüzyılda Eğin” adlı çalışmasında yıllara ait nüfus ve istatistiki bilgiler vardır. Kendisi: “ Yukarıdaki sonuçlara dayalı olarak Eğin ve çevresindeki yerleşim birimlerinin 15. yüzyıldan 19. yüzyıl ortalarına kadar oldukça fazla miktarda nüfus barındırdıklarını ve önemli birer ticaret merkezi niteliğini taşıdıklarını söyleyebiliriz(Aksın 2003: 115)” der. Cumhuriyetin ilanı sonrası nüfusta azalma sebebi sosyo-ekonomiktir. Kemaliye’de Cumhuriyet Dönemi’nde bütün senelerde kırsal nüfus kent nüfusundan fazladır. İlçe göç sebebiyle hızla nüfus kaybetti. 1950 yılındaki nüfusu 3,709, 1960'ta 2,652, 1970’te 2,510, 1980’de ise 2,614 idi.(Yurt Ans. 1982: 2636). Kemaliye nüfusuna kayıtlı yakl. 202,000 kişi vardır.

EkonomiDüzenle

İlçe, 1900'lü yıllarda önemli bir ticaret merkezdi. Kaynaklar, o dönemde bütün çevre illerden, ticaret için Kemaliye'ye gidildiğini aktarır. 1940'lara kadar halk geçimini halıcılık, bez dokumacılığı, ayakkabıcılık, bakırcılık gibi el sanatlarıyla sağlamıştır.

Hayvancılık ve TarımDüzenle

İl merkezindeki gibi, Kemaliye ilçe merkezinde de sanayi pek gelişmemiştir. Bir zamanlar irili ufaklı fabrikalar olsa da bunlar zaman içerisinde kapandı. Bu sebeple halk geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlar. Genelde Kemaliye'de kasaplık ve hayvancılık sektörü meslekler tercih edilir. Tarım arazilerinin azlığı, yöre halkını daha çok bağ-bahçe tarımına yöneltmiştir. Geçimini sağlayamayan kimi yöre halkı da büyük şehirlere ve sanayi merkezlerine göç etmiştir.[33] Kemaliye’de yaşayan halk çoğunlukla ürettiği tarım ürünlerini kendi ihtiyacını karşılamak için kullanır. Arazisi daha çok olanlarsa bir kısmını satarak gelir elde ederler. Yörede bolca yetişen dut ve ceviz gibi ürünler önemli birer ihracat ürünüdür. Dut kurusu, dut pekmezi ve duttan yapılan ürünler satılarak kazanç elde edilir. Kemaliye’de tarım alanlarının azlığı buğday, arpa gibi tarım ürünlerinin üretimini kısıtlar. İlçe halkı çoğunlukla ihtiyacı olan buğdayı dışarıdan alır. Arpa ve yulaf da hayvan yemi olarak yetiştirilirken, bazen de dışarıdan alınır.

TurizmDüzenle

Nüfusu kışın 2,500'lere inen, yazın ise doğa sporları sayesinde nüfusu 5,000'lere çıkan ilçe yazın turist çeken bir bölgedir.

Doğa SporlarıDüzenle

Kemaliye' nin tarihi ve doğal güzelliklerini tüm dünyaya tanıtmasına katkı sağlayan şenliklere katılım her yıl artar.

 
Dağcılık sporcuları, Kemaliye
 
Kaya tırmanışı, Kemaliye

Kemaliye'de her yıl geleneksel doğa sporları şenliği düzenlenir.

 
Doğa sporcuları, Kemaliye, Erzincan
 
Kampta akşam, Kemaliye, Erzincan
 
Kampta akşam üzeri, Kemaliye, Erzincan
 
Doğa yürüyüşü, Kemaliye
 
Planörlü kanatlı uçuş, Kemaliye

Karanlık Kanyon'da 2008 yılından beri Uluslararası Doğa Sporları kapsamında “BASE jumping” atlayışları yapılır. Rafting gibi su sporlarına elverişlidir.

Prof. Dr. Ali Demirsoy Doğa Tarihi MüzesiDüzenle

Erzincan Üniversitesi Hacı Ali Akın Turizm ve Otelcilik Yüksekokulu Kemaliye kampüsü bünyesinde kurulan Prof. Dr. Ali Demirsoy Doğa Tarihi Müzesi, “Doğa Müzesinde Bilimsel Bir Gezinti” isimli proje kapsamında 2009‘da kuruldu.

 
Pembe çiçekler, Kemaliye
 
Sarı çiçekler

Sergilen örneklerin çoğu “Kemaliye ve Çevresinin Biyoçeşitlilik Açısından İncelenmesi” projesi için bölgeden toplanan şu örneklerden oluşur: - Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden ve Kemaliye çevresinden alınan mineral, taş, kristal, kayaç, ve her türlü jeolojik malzeme örnekleri,

 
Semender

- Kemaliye’nin Gastropad, Bivalvia ve Echinodermata fosilleri, bir hücreli bitki ve hayvanların mikroskop görüntüleri, likenler, karayosunları, omurgasızlar, böcekler, balıklar, amfibiler, zehirli yılanlar, kuşlar, - Türkiye’deki yırtıcıların çok bir kısmını barındıran yörede soyu tehdit altındaki ayı, kurt, vaşak, sansar, dağ keçisi, porsuk, sincap, yedi uyur, fındık faresi, yer sincabı, çok sayıda küçük memeli ve kemirici türleri, bu memelilerin postları ve bazılarının iskeletleri de sergilenir ve tanıtıcı bilgiler verilir.

 
Mor çiçekler, Kemaliye
 
Mor çiçekler, Kemaliye

- Kemaliye ve çevresinden yaklaşık 500 bitkinin (özellikle soğanlı bitkiler) görselleri sunulur.

 
Sarı çiçekler, Kemaliye
 
Mavi çiçekler, Kemaliye
 
Sarı çiçekler, Kemaliye
 
Kara üzümler

KültürDüzenle

Dünya Mirası ListesiDüzenle

Kemaliye, 2021 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edildi.[34]

 
Müze ve Kültür Evi Girişi, Kemaliye, Erzincan
 
Kemaliye’nin su kaynakları boldur
 
Kemaliye’de tarihi bir binanın kapısı
 
Kemaliye’de tarihi bir konağın girişi

ŞiveDüzenle

Kemaliye'de geleneksel olarak kullanılan pek çok sözcük vardır ve bunların anlamları akademik olarak araştırılmaktadır. Kemaliye’de kullanılan Türk şivesinin Doğu Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

1. Doğu Anadolu ağızları

1.1.1. Ağrı, Malazgirt
1.1.2. Muş, Bitlis
1.1.3. Ahlat, Adilcevaz, Bulanık, Van
1.1.4. Diyarbakır
1.1.5. Palu, Karakoçan, Bingöl, Karlıova, Siirt

1.2.1. Kars (yerli)
1.2.2. Erzurum, Aşkale, Ovacık, Narman
1.2.3. Pasinler, Horasan, Hınıs, Tekman, Karayazı, Tercan (kısmen)
1.2.4. Bayburt, İspir (güney), Erzincan, Çayırlı, Tercan (kısmen)
1.2.5. Gümüşhane
1.2.6. Refahiye, Kemah
1.2.7. Kars (Azeriler ve Terekemeler)

1.3.1. Posof, Artvin, Şavşat, Ardanuç, Yusufeli
1.3.2.1. Ardahan, Olur, Oltu, Şenkaya; Ahıska (Gürcistan)
1.3.2.2. Tortum
1.3.2.3. İspir (kuzey)

1.4.1. Kemaliye, İliç, Ağın
1.4.2. Tunceli, Hozat, Mazgirt, Pertek
1.4.3. Harput
1.4.4. Elâzığ, Keban, Baskil

Tarihî ve Turistik YerlerDüzenle

 
Kemaliye’den bir manzara

Orta Camii:

Kadı gölünün kıyısındaki Orta caminin, 17. ve 18. yüzyıla ait bir Osmanlı eseri olduğu sanılmaktadır.

Tek kubbeli caminin yapımında sarı renkli kesme taş kullanılmıştır. İbadet mekânına, son cemaat yerinden üç âdet kapı açılır. Kapıların üzerinde ve mermer şebekeli, yuvarlak kemerli pencereleri vardır.

Minare kaidesi oldukça yüksek, gövdesi ince yapılıdır.

Dört ayak üzerine oturan kubbesi caminin tüm tabanına hakimdir.

İlçenin en güzel eserlerinden olan camii dikdörtgen planlıdır ve dışı taş içi ise ahşaptır.

 
Lökhane, Kemaliye

Lökhane:

Kemaliye'ye gelen turistlerin uğrak noktası olan Lökhane’de Kemaliye'ye özgü Lök ve Beşateş tatlıları sunulur.

Turistler Lök ve Beşateş’in tadına bakmadan gitmezler.

Lök çok lezzetli bir tatlıdır.

Lök, dut ile ceviz dövülerek hazırlanır ve hiçbir katkı eklenmez ve pişirilmez. Hem doğallığı, hem pişirilmemesi onu eşsiz bir tatlı yapar. Lezzeti ise gerçekten çok özeldir.

Zincirlikaya:

Halkın Zincirlikaya dediği kaya, Kemaliye'nin yamaçlarına yapılmış ve insanoğlunun doğaya hükmedeceği zihniyetine dayanan bir yapıdır. 2004 yılında bazı hayırseverler ve Kemaliye Belediyesi'nin desteğiyle bir merdiven yapılmış olup yoldan en az 530 adım (192 basamaklı bir yamaç boyunca) yürüyerek varılan turistik alandır.

 
Kaya, Kemaliye

Zincirlikaya üzerinden Kemaliye merkezi ve çevresi rahatlıkla görülebilir.[35] Kemaliye merkezinden bakanlar, kayanın düşmesini kayayı çevreleyen zincirin engellediğini düşünürken bazılarıysa Yaratıcı'nın kayanın düşmesini engellediğine inanır.

Ocak köyü: Hıdır abdal sultan tekkesi

Kışlacık Köyü Camii: 1005 yılında Melik Ahlet Paşa tarafından yaptırılmış, hâlen cami olarak kullanılır.

Salihli Köyü Camii: 1305 tarihli ve hâlen kullanılan bir camidir.

Taşdibi Cami: İlçe merkezinde 1051 yılında yapılmıştır.

Yeşilyamaç Köyü Camii: 1213-1275 tarihli cami, Padişah Abdülmecit tarafından yaptırılmıştır.

Başpınar Köyü Camii: Caminin kitabesinde “(Rumi 1025 El hacı Hüseyin Abdullah) IV Murat zamanında 1111-1112 Bekçiler Başı Müdürü Başpınar'lı Salim Ağa yazar.

Kadıgölü: Güzel bir tabiat köşesi olan Kadıgölü, çeşitli efsanelere de konu olan bir su kaynağıdır.

Ala Mağarası: İlçenin kuzeydoğusunda bulunan ala mağarasının içinde dehliz ve kanallar bulunur. Girişinde sızıntı olarak akan suyun, ala ve sedef hastalıklarına iyi geldiği bilinir.

Kırkgöz Mesire Alanı: İlçe merkezine yaklaşık 8 km uzaklıkta yer alan mesire alanıdır. Kemaliye, çevre il ve ilçelerden ziyaretçilerin piknik yapmak amacıyla geldiği bir alandır.

Tarihi Kemaliye EvleriDüzenle

Kemaliye’nin tarihi evlerinin kendine özgü ve güzel mimarileri vardır. Kemaliye Evleri, özgün mimari dokularıyla dikkat çeker. İki, üç ve dört katlı örnekleri bulunan Kemaliye Evleri’nin ilk katları taştan yapılmış. Evlerin en önemli simgelerinden biri kapı tokmakları. Evlerin dış kapısında işlemeleri ve ebatlarıyla iki farklı tokmak dikkat çeker. Bunlardan biri erkek misafirler, diğeriyse kadın misafirler içindir. Kadınlar için olan tiz bir ses çıkarırken erkekler için olan tok bir ses çıkarır. Gelen misafir, tokmak sesine göre evin erkeği veya hanımı tarafından karşılanır.(https://goerzincanturkiye.com/tr/gor)

 
Kemaliye’den bir sokak, Erzincan
 
Bir Kemaliye evi, Kemaliye, Erzincan
 
Kemaliye evi, Kemaliye
 
Tepe başındaki bir Kemaliye evi
 
Tarihi kapı ve tokmakları
 
Güzel bir Kemaliye evi

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2007. 
  2. ^ a b "Resmi Gazete - Kanun No. 3383" (PDF). 18 Mayıs 1938. 22 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Ocak 2015. 
  3. ^ https://www.houshamadyan.org/en/mapottomanempire/vilayetofmamuratulazizharput/kaza-of-agn/local-characteristics/attire.html
  4. ^ https://www.academia.edu/12835990/The_Hayhurum_A_Forgotten_Community_of_Armeno-Greeks_in_Ottoman_Anatolia._In_the_Margins_of_Ottoman_History_Revisiting_the_Ottoman_Past._University_of_Oxford_2015
  5. ^ Playfair, James (1813), A System of Geography, Ancient and Modern, 5, s. 136, erişim tarihi: 2 Haziran 2011 
  6. ^ Chesney, Francis Rawdon (1850). The Expedition for the Survey of the Rivers Euphrates and Tigris. Longman, Brown, Green, and Longmans. s. 42. 
  7. ^ Wilson, Charles William (1895). Handbook for Travellers in Asia Minor, Transcaucasia, Persia, Etc. J. Murray. ss. 251-252. 
  8. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; 1911EB isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  9. ^ Karadeniz, Vedat; Altınbilek, M. Samet (2018). "Erzincan İlinin Topografik Analizi ve İdari Sınırlar İlişkisi, Bazı Sorunlar". Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. XI (I). Erzincan Üniversitesi. ss. 283-304. 2 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2020. 
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2016. 
  11. ^ Index Anatolicus Apçağa köyü
  12. ^ "Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 3" (PDF). 16 Ocak 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2014. 
  13. ^ "gör Erzincan". T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. 21 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2021. 
  14. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  23. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  24. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  27. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  28. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  29. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  30. ^ "2016 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 7 Mart 2017. 
  31. ^ Arıkan, Zeki (2001). "Eğin Kasabasının Tarihsel Gelişimi" (PDF). Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 12. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2021. 
  32. ^ Hewsen, Robert H (2000). Armenia: A Historical Atlas. Chicago: University Of Chicago Press. s. 186. ISBN 978-0-226-33228-4. 
  33. ^ Yurt Ans. 1982, s: 2612)
  34. ^ "Historic Town of Kemaliye" (İngilizce). UNESCO. 30 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2021. 
  35. ^ "Zincirlikaya, Kemaliye". Erişim tarihi: 29 Temmuz 2015. [ölü/kırık bağlantı]

Dış bağlantılarDüzenle