Ana menüyü aç

Rusya'daki Türk halkları veya Rusya Türkleri Rusya dahilinde yaşayan Türk halkları.

Rusya'daki Türk halkları
Toplam nüfus
12.301.768 (2002 nüfus sayımı)
Diller
Türk dilleri, Rusça

Rusya içerisinde yaşan pek çok Türk kökenli halk bulunmaktadır. Bu halkların birçoğu özerk statüye sahiptir. Bunların yanında Rusya'nın çeşitli şehirlerinde dağınık halde de yaşarlar. Rusya Federasyonu içinde yaşayan Türk kökenli halkların dört bölge yoğunlaştığı görülmektedir.

Tatar, Kazak Türklerinin yoğun olduğu Orenburg oblastı
  1. Volga çevresi
  2. Kafkas bölgesi
  3. Sibirya
  4. Altay çevresi

İçindekiler

Rusya Federasyonu içinde yaşayan Türk halkları ve sıralamasıDüzenle

Rusya Federasyonu'nda yaşayan toplam nüfusun %8,6'sını Türk halkları oluşturmaktadır. Bu oran 12,2 milyon insana tekabül etmektedir. Bu nüfusun yaklaşık %50'sini Tatarlar oluşturmaktadır.

Sıra Halk Nüfus Tüm Rusya'ya göre oranı
1- Tatarlar 5.554.601 %3,83
2- Başkırtlar 1.673.389 %1,15
3- Çuvaşlar 1.637.094 %1,13
4- Kazaklar 653.962 %0,45
5- Azeriler 621.840 %0,43
7- Yakutlar 443.852 %0,31
8- Kumıklar 422.409 %0,29
9- Tuvalar 243.442 %0,17
10- Karaçaylar 192.182 %0,13
11- Özbekler 122.916 %0,08
12- Balkarlar 108.426 %0,07
13- Kafkas Türkmenleri ve Türkler 95.672 %0,06
14- Nogaylar 90.666 %0,06
15- Hakaslar 75.622 %0,05
16- Altaylar 67.239 %0,02
17- Yaka Türkmenleri 33.053 %0,02
18- Kırgızlar 31.808 %0,05
19- Şorlar 13.975 %0,01
20- Gagavuzlar 12.210 %0,01
21- Dolganlar 7.261 %0,01
22- Kırım Tatarları 4.131 %0,00
23- Tofalar 837 %0,00

Rusya Federasyonu içerisindeki yönetim birimlerinde Türk halklarıDüzenle

Özerk Cumhuriyetlerde Türk halklarıDüzenle

Rusya Federasyonuna bağlı özerk cumhuriyetlerdeki Türk halklarının oranı listelenmiştir:

Bayrak Cumhuriyet Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri
  Adige Kafkasya %0,7 ~5.000 Tatar -
  Altay Cumhuriyeti Altaylar %41,2 ~85.000 Altaylı Kazak, Teleüt, Tuba, Telengit
  Başkurdistan Volga %56,3 ~2.300.000 Başkırt Tatar, Çuvaş
  Buryatya Altaylar %0,8 ~9.000 Tatar -
  Çeçenistan Kafkasya %0,9 ~9.000 Kumık -
  Çuvaşistan Volga %70,2 ~930.000 Çuvaş Tatar
  Dağıstan Kafkasya %20,3 ~520.000 Avar Nogay, Azeri, Kumık
  İnguşetya Kafkasya %0,1 ~1.000 Kumık Nogay, Balkar
  Kabardin-Balkar Kafkasya %12,3 ~110.000 Balkar Karaçay
  Kalmuk Kafkasya %2,8 ~9.000 Kazak Türkmen, Nogay
  Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti Kafkasya %42,4 ~180.000 Karaçay Nogay, Tatar
  Karelya Baltık %0,1 - Tatar -
  Hakasya Altay %14,3 ~75.000 Hakas Tatar
  Komi Cumhuriyeti Ural %2,8 ~30.000 Tatar Çuvaş, Azeri
  Mari El Volga %7,2 ~50.000 Tatar Çuvaş
  Mordovya Volga %5,2 ~50.000 Tatar -
  Kuzey Osetya Kafkasya %1,8 ~ 13.000 Kumık -
  Yakutistan Sibirya %48,3 ~450.000 Yakut Dolgan, Tatar, Başkırt, Azeri, Çuvaş, Özbek
  Tataristan Volga %56,4 ~2.300.000 Tatar Çuvaş, Başkırt, Azeri, Özbek, Kazak
  Tuva Altay %78,1 ~235,.000 Tuva Hakas
  Udmurtya Volga %7,1 ~110.000 Tatar -

Kraylardaki Türk halklarıDüzenle

Rusya Federasyonunu oluşturan kraylardaki (Türkçesi; bölge veya eyalet) Türk halklarının oranı listelenmiştir:

Bayrak Kray=Eyalet Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri
  Altay Kray Altay %1,1 ~23.000 Tatar Kazak
  Kamçatka Kray Uzakdoğu %0,9 ~3.000 Tatar -
  Khabarovsk Kray Uzakdoğu %0,6 ~9.000 Tatar -
  Krasnodar Kray Kafkasya %1,1 ~55.000 Tatar Türkmen, Azeri, Çuvaş, Özbek, Kırım Tatarı
  Krosnajarski Kray Sibirya %3,8 ~105.000 Tatar Dolgan, Azeri, Çuvaş, Hakas, Kırgız, Başkırt, Yakut, Özbek, Kazak, Tuva.
  Perm Ural
  Primorsky Kray Uzakdoğu %1,5 ~35.000 Tatar Azeri, Çuvaş, Başkırt, Özbek, Kazak.
  Stavropol Kray Kafkas %4 ~95.000 Nogay Karaçay, Azeri, Türkmen, Tatar.
  Zabaykalsky Kray Altay %2,7 ~25.000 Tuva Tuva, Tatar.

Oblastlardaki Türk halklarıDüzenle

Rusya Federasyonu içinde Türklerin yoğun olarak yaşadığı oblastlar şunlardır: Astrahan, Orenburg, Samara, Ulyanovsk, Çelyabinsk, Omsk, Tümen, Kurgan ve Amur olarak sayılabilir. Örneğin; Astrahan Oblastı'nın %27'si, Ulyanaovsk Oblastı'nın %22'si Türk halklarından oluşmaktadır.

Rusya Federasyonunu oluşturan oblastlardaki (Türkçesi; yöre veya il) Türk halklarının oranı listelenmiştir:

Bayrak Oblast=İl Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri -
  Amur Uzakdoğu %6,2 ~7.000 Tatar Tuva
  Arkhangelsk Baltık %0,08 ~1.000 Tatar -
  Astrahan Hazar %27,3 ~270.000 Kazak Tatar, Azeri, Nogay, Türkmen, Kumuk, Özbek, Astrahan Tatarı, Kafkas Türkmenleri
  Belgorod Batı %0,8 ~13.000 Azeri Kafkas Türkmeni, Tatar.
  Bryansk Batı %0,3 ~5.000 Azeri Tatar
  Çelyabinsk Volga %12,3 ~390.000 Tatar Başkırt, Kazak, Çuvaş, Azeri, Özbek
  Irkutsk Altay %0,01 ~850 Tofa
  Ivanovo Merkez %1,1 ~13.000 Tatar Azeri, Çuvaş
  Kaliningrad Batı %0,8 ~10.000 Tatar Azeri, Çuvaş, Kazak, Özbek
  Kaluga Batı %1 ~11.000 Tatar Çuvaş, Azeri,
Kemerovo Altay %1,4 ~25.000 Tatar Çuvaş
  Kirov Merkez %2,4 ~30.000 Tatar -
Kostroma Merkez %0,6 ~4.200 Tatar Azeri
  Kurgan Volga %5,7 ~60.000 Tatar Başkırt, Kazak
  Kursk Batı %0,4 ~4.700 Azeri Tatar, Türk
  Leningrad Baltık %0,9 ~14.000 Tatar Azeri, Özbek, Kazak
  Lipetsk Merkezi %0,4 ~5.200 Azeri Tatar
  Magadan Uzakdoğu %2,1 ~3.600 Tatar Azeri, Yakut, Çuvaş, Başkırt
  Moskova Oblast Merkez %1,2 ~130.000 Tatar Çuvaş, Kazak, Özbek.
  Murmansk Baltık %1,4 ~12.000 Tatar Azeri
Nijniy Novgorod Merkez %2,3 ~62.000 Tatar Çuvaş
  Novgorod Merkez %0,5 ~4.000 Tatar Azeri
  Novosibirsk Altay %1,2 ~30.000 Tatar Kazak, Azeri, Çuvaş
  Omsk Altay %7,1 ~142.000 Kazak Tatar, Azeri, Çuvaş
  Orenburg Volga %19,1 ~400.000 Tatar Kazak, Başkırt , Çuvaş, Azeri, Özbek
  Oryol Batı %0,4 ~3.500 Tatar Azeri
  Penza Volga %2,1 Tatar
  Pskov Baltık %0,3 ~2.300 Tatar Azeri, Çuvaş
  Rostov Kafkasya %1,5 ~75.000 Kafkas Türkmenleri (Türk) Tatar, Azeri, Kazak, Çuvaş
  Ryazan Merkez %1,2 ~10.000 Tatar Azeri, Çuvaş
  Sakhalin Uzakdoğu %1,6 ~6.000 Tatar Azeri
  Samara Ural %10,8 ~310.000 Tatar Çuvaş, Azeri ,Kazak, Başkırt, Özbek
  Saratov Volga %6,5 ~170.000 Kazak Tatar, Çuvaş, Azeri, Başkırt, Özbek.
  Smolensk Batı %0,4 ~4.000 Tatar Azeri
  Sverdlovsk Ural %5,5 ~240.000 Tatar Başkırt, Azeri, Çuvaş, Özbek, Kazak
  Tambov Volga %0,7 ~8.000 Çuvaş Tatar, Azeri
  Tomsk Sibirya %2,3 ~24.000 Tatar Azeri
  Tula Merkez %0,9 ~14.000 Tatar Azeri, Çuvaş
  Tver Merkez %1 ~13.000 Tatar Azeri, Çuvaş
  Tümen Ural %12,3 ~390.000 Tatar Başkırt, Azeri, Çuvaş, Kazak, Kumık, Sibirya Tatarı, Özbek, Nogay, Kırgız, Gagavuz
  Ulyanovsk Volga %22,3 ~320.000 Tatar Başkırt, Azeri.
Vladimir Merkez %0,9 ~14.000 Tatar Azeri, Çuvaş
  Volgograd Volga %4,1 ~95.000 Kazak Tatar, Azeri, Çuvaş
  Vologda Merkez %0,3 ~3.600 Azeri Tatar
  Voronezh Batı %0,7 ~18.000 Azeri Tatar, (Kafkas Türkmeni) Türk, Çuvaş
  Yaroslavl Merkez %1,1 ~12.000 Tatar Azeri

Federal Şehirlerdeki Türk HalklarıDüzenle

Rusya Federasyonunu oluşturan iki federal şehirde yaşayan (Türkçesi; yöre veya il) Türk halklarının oranı listelenmiştir:

Bayrak Federal şehir Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri
  Moskova Merkez %3,1 ~310.000 Tatar Azeri, Özbek, Çuvaş, Kazak, Başkırt...
  Sankt-Peterburg Baltık %1,3 ~63.000 Tatar Azeri, Çuvaş

Özerk Oblastlardaki Türk HalklarıDüzenle

Rusya Federasyonunu oluşturan özerk oblastlardaki (Türkçesi; özerk yöre veya özerk il) Türk halklarının oranı listelenmiştir:

Bayrak Özerk İl Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri
  Yahudi Özerk İli Uzakdoğu %1,3 ~2.500 Tatar Azeri, Çuvaş, Başkırt, Özbek

Özerk Okruglardaki Türk HalklarıDüzenle

Rusya Federasyonunu oluşturan özerk okruglardaki (Türkçesi; özerk yöre veya özerk ilçe) Türk halklarının oranı listelenmiştir:

Bayrak Özerk Okrug Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri
  Çukotka Sibirya %3,6 ~2.200 Çuvaş Tatar, Başkırt, Azeri
  Nenets Ural %0,7 ~250 Tatar -

Rusya Federasyonunun yeni oluşturulmuş olan kraylardan (Eyaletlerinden) biri olan Krasnoyarsk Kray'ın özerk bölümlerinde yaşayan Türk halkları listelenmiştir:

Bayrak Bölümleri Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri
  Taymir Sibirya %15,2 ~7.250 Dolgan Tatar, Azeri
  Evenk Sibirya %7,3 ~1.200 Yakut Tatar, Hakas
  Krasnoyarsk Sibirya %3,3 ~95.000 Tatar Özbek, Kazak, Hakas

Rusya Federasyonunun oblastlarından biri olan Tümen Oblastının özerk bölümlerinde yaşayan Türk halkları listelenmiştir:

Bayrak Bölümleri Konumu Türk halkları oran Türk nüfusu En çok bulunan grup Diğerleri
  Khanty-Mansi Ural %15,1 ~250.000 Tatar Başkırt, Azeri, Çuvaş, Kumık, Özbek, Kazak, Nogay, Kırgız, Gagavuz, Türk.
  Yamalia Ural %8,6 ~45.000 Tatar Azeri, Başkırt
  Tümen Ural %8,4 ~100.000 Tatar Başkırt, Azeri, Çuvaş, Kumık, Özbek, Kazak, Nogay, Kırgız, Gagavuz, Türk.

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  • Tablolardaki veriler İngilizce Wikipedia'nın Rusya'nın idari bölümleri ile ilgili maddelerinden derlenmiştir. Söz konusu veriler aynı zamanda Rusya devleti'nin 2002 tarihli resmi verileridir.