Mezozoyik

Günümüzden 251 milyon yıl önce başlayıp 66 milyon yıl önce sona eren jeolojik devir
(Mezozoyik Zaman sayfasından yönlendirildi)

Mezozoyik veya İkinci Zaman, Fanerozoyik'in üç alt bölümünden ikincisidir. Günümüzden 251 milyon yıl önce başlayıp 66 milyon yıl önce sona erdiği kabul edilir. Mezozoik Zaman da kendi içinde üç bölüm olarak incelenir, Trias, Jura ve Kretase

Mezozoyik
251.902 ± 0.024 – 66.0 myö
Kronoloji
Etimoloji
Takma ad(lar) Mezozoik, Kertenkeleler Çağı, İğne Yapraklılar Çağı
Kullanım bilgisi
Gök cismi Dünya
Bölgesel kullanım Küresel (ICS)
Kullanılan zaman çizelgesi ICS Zaman Cetveli
Tanım
Kronolojik birim Zaman
Stratigrafik birim Eratem
Zaman aralığının resmîyeti Resmî
Alt sınırını belirleyen Bir konodont olan Hindeodus parvus'un ilk ortaya çıkışı
Alt sınır KSKN Meishan, Zhejiang, Çin
31°04′47″N 119°42′21″E / 31.0798°K 119.7058°D / 31.0798; 119.7058
KSKN onayı 2001
Üst sınırını belirleyen Büyük bir göktaşı çarpması ve akabinde K-Pj yok oluşuyla ilişkili, iridyum açısından zengin bir jeolojik katman.
Üst sınır KSKN El Kâf Bölümü, El Kâf, Tunus
36°09′13″N 8°38′55″E / 36.1537°K 8.6486°D / 36.1537; 8.6486
KSKN onayı 1991
Atmosfer ve iklim verileri

Yeryüzü ve iklimDüzenle

Bir önceki jeolojik devir olan Permiyen'de oluşan tek kıta Pangea, Mezozoik Zaman’ın ilk dönemi olan Trias’ın sonuna kadar varlığını sürdürür. Bundan sonra parçalanmaya başlamıştır. Mezozoik’in sonlarına doğru günümüz kıta görünümü kabaca ortaya çıkmıştır.

Permiyen'deki karasal iklim Trias döneminde de sürer, kıtaların parçalanmaya başlamasıyla Jura başlarından itibaren yağışlı ve ılıman iklim tüm karalara hakim olmaya başlamıştır. Bu iklim yapısı Mezozoik'in sonlarına kadar sürer.

Deniz yaşamıDüzenle

Permiyen yok oluşunda tür çeşitliliği açısından büyük ölçüde daralan deniz yaşamı Mezozoik boyunca açılım göstermiştir. Kıtasal parçalanmalar sonucu sığ denizlerin toplam alanı genişlemiş, deniz yaşamı için çok uygun alanlar ortaya çıkmıştır. Günümüz denizlerindeki omurgasız yaşamı Mezozoikte kurulur. mercanlar, kabuklular, midyeler ve dev Karnivor sürüngenler, tür çeşitliliği ve yaygınlık açısından büyük gelişme göstermişlerdir. Ayrıca Plesiosaurus gibi dev canlılar da yaşamıştır.

Kara yaşamıDüzenle

İlk memeliler Mezozoik Zaman'ın ilk dönemi sonlarında ortaya çıkmaya başlamışlardır. Bu dönemin sonunda yaşanan yok oluşla mevcut sürüngen türlerden çoğu yok olacak, ikinci dönemden itibaren dinozorlar'ı da içine alan yeni sürüngen türleri ortaya çıkacaktır.

Mezozoikte bitkiler de büyük bir değişim geçirir. Permiyen’in kurak iklimine uyum sağlamayı başaran açık tohumlular, Mezozoiğin baskın bitki grubudur. Modern açık tohumlular, örneğin kozalaklılar ilk kez günümüzdeki biçimleriyle Trias başlarında ortaya çıkar. Jura'nın baskın bitki grubu, ilkel palmiye benzeri, açık tohumlu bitkiler olan sikatlardı. Mezozoiğin sonlarına doğru sikatlar azalmaya başlar. Kapalı tohumluların ne zaman ortaya çıktığı henüz kesin değilse de Kretase'nin ortasında kesin biçimde fosil kayıtlarına giren grup, açık tohumluların zararına çeşitlenip, yaygınlaşır.

Mezozoik Zaman boyunca, karasal yaşamda en yaygın türler, sürüngen türleridir. Kuşlar da bu dönemin ortalarında, Jura’da ortaya çıkmıştır.

Kitlesel yok oluşDüzenle

Mezozoik Zaman’ın son dönemi olan Kretase sonunda sürüngenler başta olmak üzere pek çok canlı türünün yok olmasına yol açan küresel bir felaket yaşanmıştır. Bugün için dev bir göktaşının dünyaya çarpması sonunda böyle bir felaketin yaşandığını gösteren deliller vardır. Bugünkü Meksika Körfezinde dev bir meteor çukuru saptanmıştır. Yıllarca atmosferin üst tabakalarında kalın bir toz bulutu asılı kalmış, neredeyse gezegenin tümünün çok az güneş ışığı almasına neden olmuştur. Fotosentetik pek çok canlı bu süre içinde yok olmuştur. Dolayısıyla besin zincirinde bunlara bağımlı olan pek çok omnivor (hepçil) ve otobur (otçul) türü, ardından da bunlarla beslenen Karnivor (etçil) türleri yok olmuştur.

KaynakçaDüzenle

https://web.archive.org/web/20060522193513/http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bilgipaket/jeolojik/Fanerozoik/Mezozoik/index.htm

Ayrıca bakınızDüzenle

Öncesinde
gelen
Proterozoyik Üst Zaman
Fanerozoyik Üst Zaman
Paleozoyik Zaman Mezozoyik Zaman Senozoyik Zaman
Kambriyen Ordovisiyen Siluriyen Devoniyen Karbonifer Permiyen Triyas Jura Kretase Paleojen Neojen Kv.