Londra

İngiltere'nin ve Birleşik Krallık'ın başkenti

Koordinatlar: 51°30′28″K 00°07′41″B / 51.50778°K 0.12806°B / 51.50778; -0.12806

Londra (İngilizce: London; telaffuz: Bu ses hakkında ˈlʌndən , Latince: Londinium), İngiltere'nin ve Birleşik Krallık'ların başkentidir. 0 derece meridyeninin geçtiği Greenwich kasabası Londra yakınlarındadır.

Londra
ing. London
—  Şehir  —
Üstten : "Londra Şehri (City of London)" panoraması; "Kule Köprüsü (Tower Bridge)"; "Londra Gözü Dönmedolabı (London Eye)"  ve Parlamento Binası
Üstten : "Londra Şehri (City of London)" panoraması; "Kule Köprüsü (Tower Bridge)"; "Londra Gözü Dönmedolabı (London Eye)" ve Parlamento Binası
Londra
Bayrak
Londonwappen.jpg
Arma
Takma ad: 'The Smoke' or 'The Big Smoke'[1]
Büyük Londra bölgesi
Büyük Londra bölgesi
Londra'nın United Kingdom'da bulunduğu yer
Londra
Londra

Londra'nın Birleşik Krallık'taki konumu

Koordinatlar: 51°30′28″K 00°07′41″B / 51.50778°K 0.12806°B / 51.50778; -0.12806
Ülke Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Alt Ülke İngiltere İngiltere
Bölge Büyük Londra
Kuruluş c.M.S. 43 (Londinium adıyla)
İdari birimler
Yönetim
 - Belediye Başkanı Sadiq Khan (LP)
Yüzölçümü
 - Kent 1.706,8 km2 (659 mi2)
Rakım 24 m (79 ft)
Nüfus (2007)
 - Kent 8.278.251
 - Yoğunluk 5.659/km² (14.656,7/sq mi)
 - Şehir 7.556.900
 - Metropol yak, 12.300.000 - 13.945.000
  Tahmin
Zaman dilimi GMT (0)
 - Yaz (YSU) BAZD (+1)
Alan kodu 020 ve diğerleri
İnternet sitesi: www.london.gov.uk

Londra dünyanın en önemli iş ve finans merkezlerinden biridir. Yaklaşık 8 milyonluk nüfusuyla AB'nin 2. kalabalık kentidir. Bağlı yerleşim birimleri ile birlikte (Greater London) nüfusu 12-15 milyondur. Km²'ye 4.573 kişi düşmektedir. Avrupa'da en fazla beyaz ırk harici insanın yaşadığı şehirdir. 300'den fazla farklı dil konuşulmaktadır.

Uluslararası turizmin kesişme noktasıdır. Londra'ya hizmet veren beş uluslararası havalimanı bulunmaktadır ve şehir en kalabalık hava trafiklerinden birine ev sahipliği yapmaktadır. Havalimanlarından en büyüğü olan Heathrow, dünyanın en fazla uluslararası yolcu taşıyan üçüncü havaalanıdır.[2]

En önemli turistik mekânları, Parlamento Binası, Tower Bridge, Tower of London, Buckingham Sarayı, Trafalgar Meydanı ve London Eye'dır (Londra Dönmedolabı). Londra Büyük Şehri, Londra Şehri (City of London), Westminister Şehri ve 31 metropoliten Londra bölgesinden oluşur.

Çok sayıda park ve bahçesi bulunan[3] Londra'nın arazisinin %47'si yeşil alandır.[4] Thames Nehri şehri ikiye böler.

İçindekiler

TarihiDüzenle

Neolitik Çağ ve Bronz Çağından,M.Ö.1500'lerden kalma izler bulunmasına ve Antik Britonlardan kalma yerleşim katmanının bilinmesine karşın Londra'nın yaklaşık 2 bin yıl önce Romalılar tarafından kurulduğu kabul edilmektedir.[5] MÖ 43 yılında Roma İmparatorluğu'nun Britanya'yı işgali sonrasında Londinium ismi ile kurulmuştur. İsmin kökeni ile ilgili kesin bilgiler olmamakla beraber, anlamının "akan nehir" olabileceği düşünülmektedir.Monmouthlu Geofrey'e göre isim aslında Kelt tanrılarından Ludd'a dayanmaktadır.Efsaneye göre eskiden "Trinovantum" olarak anılan şehrin adı "Caer Ludd" olarak değiştirilmiştir.[6]

Londra dünyanın eski kentlerinden birisidir. Turizm bakımından ise tarihi eserler büyük müzelerde sergilenmektedir. Kültürleri gerçekten bin yıl önceden dünyaya yayılmaya başlamıştır. Londra'ya dünyanın her tarafından ziyaretçiler gelmektedir. Bu da Londra' nın köklü bir tarihe sahip olmasının sonucudur.

 
St Paul Katedrali'nden Londra panoraması

EkonomiDüzenle

Londra Birleşik Krallık nüfusunun %12.5'ini oluşturmasına karşın gayri safi yurtiçi hasılasının %22.5'inin kaynağıdır.[7] Merkezi Londra'da farklı bölgelere konsantre olmuş pek çok farklı sektör faaliyet göstermektedir: Londra Şehri ("the City") finansın, West End perakende satış ve sanat odaklı faaliyetlerin, Holborn hukuki firmaların, Euston yüksek eğitimin merkezindedir. Merkezi finans bölgesi geleneksel olarak Londra Şehri'ne ve Westminster'a odaklansa da, özellikle Canary Wharf, bunun yanında Camden, Southwark ve Paddington gibi bölgelerde de finans sektörü büyük ölçekte yer almaktadır.[8]

UlaşımDüzenle

MetroDüzenle

Ana madde: Londra metrosu
 
Underground (Tube) logosu

Londra metrosu, dünyanın en eski metrosudur. 1863 yılında "Metropolitan Railway" (Türkçe: Metropolitan Demiryolu) ismiyle açılmıştır. Londra metrosunun yapılma amacı o zamanlar at arabalarından oluşan trafiğin yoğunluğunu azaltmaktı. Yapılan ilk hatlarda da bilinen en gelişmiş teknoloji olarak buharlı trenler kullanılmıştır. Şehrin belli yerlerinde hala kömür dumanını atma amacıyla açılan havalandırmalar mevcuttur.

Londra metrosuna resmi olarak "Underground", gayrıresmi olarak 1890'dan beri tünellerin şeklinden dolayı "Tube" (Türkçe: Tüp) denilmektedir. Toplam 11 hatta 270 istasyon bulunmaktadır.[9] Yılda 1.34 milyar yolcuya ev sahipliği yapmaktadır.[10]

HavayoluDüzenle

Londra'ya hizmet sunan beş büyük havalimanı bulunmaktadır, bunlar yolcu sayısı sırasıyla Heathrow, Gatwick, Stansted, Luton ve London City'dir.[11][12]

DemografiDüzenle

Londra, etnik olarak dünyanın en kozmopolit şehirlerinden biridir. Londra'da yaklaşık 300 farklı dil konuşulmaktadır.[13]

Millet Nüfus (2001)
  Birleşik Krallık 5.230.155
  Hindistan 332.162
  İrlanda 157.285
  Pakistan 120.900
  Bangladeş 84.565
  Jamaika 80.319
  Nijerya 68.907
  Kenya 66.311
  Sri Lanka 49.932
  Gana 46.513
 Kıbrıs 45.888
  Güney Afrika 45.506
  Amerika Birleşik Devletleri 44.622
  Avustralya 41.488
  Almanya 39.818
  Türkiye 39.000
  İtalya 38.694
  Fransa 38.130
  Somali 33.831
  Uganda 32.082
  Yeni Zelanda 27.494

KültürDüzenle

Resmi istatistiklere göre Londra dünyada üçüncü en çok film üretilen şehirdir. Küresel olarak moda başkentlerinden biri olarak görülen Londra, Londra Moda Haftası'na ev sahipliği yapar. Dünyada en çok tiyatro izleyicisine sahip olan şehirde West End bölgesinde günde 200'den fazla oyun sahnelenir. Şehirde 11'i ulusal müze olmak üzere 170'ten fazla müze mevcuttur. Şehirde yılda 250'den fazla festival düzenlenir, bunların en büyüğü olan Notting Hill Festivali'ne bir milyondan fazla kişi katılır.[14][15]

Müzeler ve sanat galerileriDüzenle

Londra'da çok sayıda müze ve sanat galerisi bulunur. Devlete ait olan çok sayıda müze ve galeri, giriş ücreti almaz ve turizmde önemli rol oynar,[16][17] bununla beraber akademik araştırmalarda da yer alırlar. Bunların en eskisi olan, 1753'te kurulmuş Britanya Müzesi Bloomsbury bölgesinde bulunur. 8 milyon objelik koleksiyonunda Rosetta Taşı gibi küresel üne sahip parçalar yer alır.[18] Trafalgar Meydanı'nda National Gallery yer alır.

19. yüzyılın sonlarında South Kensington bölgesinde "Albertopolis" diye anılan bir kültür ve bilim merkezi oluştu. Burada Doğa Tarihi Müzesi, Victoria ve Albert Müzesi ve Bilim Müzesi olmak üzere üç büyük ulusal müze mevcuttur. Britanya'da üretilen resimlerin sergilendiği ulusal müze, 1897'de National Gallery'nin eki olarak kurulmuş Tate Britain'dır. Bu müze zamanla modern sanat için önemli bir merkez haline gelmiş; modern sanat koleksiyonu 2000 yılında Tate Modern müzesine taşınmıştır.

EğitimDüzenle

Küresel bir eğitim merkezi olan Londra Avrupa'da yüksek eğitim kurumlarının en yoğun olduğu şehirdir.[19] QS Dünya Üniversite Sıralamalarının 2015-16 listesine göre dünyadaki en iyi üniversitelerin en yoğun olduğu kent Londra'dır.[20][21] Diğer ülkelerden gelen 110,000 öğrencisiyle dünyanın en büyük uluslararası öğrenci nüfusuna sahiptir.[22]

Londra Cambridge ve Oxford'la beraber İngiliz üniversitelerinin "altın üçgen"inin parçasıdır. Bu altın üçgeni oluşturan ve ülkenin en prestijli eğitim kurumlarından kabul edilen University College London (UCL), Imperial College London, Londra Ekonomi Okulu ve King's College London (KCL) Londra'dadır.[23] 170.000'den fazla öğrenciye sahip Londra Üniversitesi, açık öğretim dışında Britanya'nın en büyük üniversitesidir.[24][25] Oluşturan kurumlardan üniversite statüsünde olup farklı fakültelere sahip olanlar UCL, King's College, Queen Mary Üniversitesi, Londra Şehir Üniversitesi ve Royal Holloway'dir. Bunun dışında London School of Economics, Kraliyet Müzik Koleji, Kraliyet Veterinerlik Koleji, Londra Hijyen ve Tropik Tıp Okulu ve Doğu ve Afrika Araştırmaları Okulu gibi daha spesifik konularla ilgilenen üyeleri bulunur.

Uluslararası ilişkilerDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Brimblecombe, Peter (1987). The Big Smoke: A History of Air Pollution in London Since Medieval Times. London: Methuen & Co.. s. 113. ISBN 0416900801. http://books.google.co.uk/books?id=rB4OAAAAQAAJ&lpg=PP1&ots=8LSe61tTAN&dq=The%20Big%20Smoke%3A%20A%20History%20of%20Air%20Pollution%20in%20London%20Since%20Medieval%20Times&pg=PA113#v=onepage&q&f=false. 
  2. ^ "International Passenger Rankings Monthly". Uluslararası Havalimanları Konseyi. 13 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160513224253/http://www.aci.aero:80/Data-Centre/Monthly-Traffic-Data/International-Passenger-Rankings/Monthly. Erişim tarihi: 20 Ocak 2017. 
  3. ^ "Parks in London". Visit London Resmi Sitesi. 29 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170829203121/http://www.visitlondon.com/things-to-do/openspace/park. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2017. 
  4. ^ "47 per cent of London is green space: Is it time for our capital to become a national park?". The Independent. 30 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170830003746/http://www.independent.co.uk/environment/47-per-cent-of-london-is-green-space-is-it-time-for-our-capital-to-become-a-national-park-9756470.html. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2017. 
  5. ^ Perring, Dominic (1991). Roman London. London: Routledge. p. 1. ISBN 978-0-203-23133-3.
  6. ^ http://chr.org.uk/legends.htm
  7. ^ "London - centric". BBC. 6 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161006173635/http://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-248d9ac7-9784-4769-936a-8d3b435857a8. Erişim tarihi: 20 Ocak 2017. 
  8. ^ "London’s Central Business District: Its global importance". Greater London Authority. https://www.london.gov.uk/sites/default/files/gla_migrate_files_destination/londons-cbd-jan08.pdf. Erişim tarihi: 20 Ocak 2017. 
  9. ^ "150 London Underground facts (including the birth of Jerry Springer in East Finchley station)". The Telegraph. 17 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170117020907/http://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/united-kingdom/england/london/articles/London-Underground-150-fascinating-Tube-facts/. Erişim tarihi: 20 Ocak 2017. 
  10. ^ "Facts & figures". Transport for London. 30 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161230101200/https://tfl.gov.uk/corporate/about-tfl/what-we-do/london-underground/facts-and-figures. Erişim tarihi: 20 Ocak 2017. 
  11. ^ "London Airports". Visit London Resmi Sitesi. 13 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170113213025/http://www.visitlondon.com/traveller-information/travel-to-london/airport. Erişim tarihi: 20 Ocak 2017. 
  12. ^ "Recent airport passenger figures". Airport Watch. 11 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161111031241/http://www.airportwatch.org.uk/recent-airport-figures/. Erişim tarihi: 20 Ocak 2017. 
  13. ^ Multilingual London
  14. ^ "20 facts about London’s culture". london.gov.uk. 25 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161225084432/http://www.london.gov.uk/what-we-do/arts-and-culture/vision-and-strategy/20-facts-about-london%E2%80%99s-culture. Erişim tarihi: 22 Ocak 2017. 
  15. ^ "Study puts London ahead of New York as centre for theatre". Financial Times. https://www.ft.com/content/54e31212-17f1-11e4-b842-00144feabdc0#axzz3nFXDe4Lp. Erişim tarihi: 22 Ocak 2017. 
  16. ^ "Should London’s free museums and galleries start charging?". The Telegraph. 29 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170829204821/http://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/uk/london/weekly-poll/8938699/Should-Londons-free-museums-and-galleries-start-charging.html. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2017. 
  17. ^ "Free museums in London". TimeOut London. 29 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170829204946/https://www.timeout.com/london/museums/free-museums-in-london. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2017. 
  18. ^ "About us". Britanya Müzesi. 12 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170812061205/https://www.britishmuseum.org/about_us/management/about_us.aspx. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2017. 
  19. ^ "Number of international students in London continues to grow". Greater London Authority. 20 August 2008. 19 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.london.gov.uk/media/press_releases_mayoral/number-international-students-london-continues-grow. 
  20. ^ "QS World University Rankings® 2015/16". 9 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170209142608/https://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2015. Erişim tarihi: 26 Eylül 2015. 
  21. ^ "Mayor of London says city is 'education capital of the world'". 30 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161130134858/http://www.londonandpartners.com/media-centre/press-releases/2015/15092015-qs-world-university-rankings-201516. Erişim tarihi: 26 Eylül 2015. 
  22. ^ "Capital offer". Times Higher Education. 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160101055728/https://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2013-14/world-ranking/analysis/capital-offer. Erişim tarihi: 26 Eylül 2015. 
  23. ^ "‘First large-scale evidence’ that graduates from prestige universities dominate elite". Times Higher Education. 18 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170118070100/https://www.timeshighereducation.com/news/first-large-scale-evidence-graduates-prestige-universities-dominate-elite. Erişim tarihi: 11 Mart 2017. 
  24. ^ "About us". University of London. 5 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160905140556/http://www.london.ac.uk:80/aboutus.html. Erişim tarihi: 11 Mart 2017. 
  25. ^ HESA Statistics: United Kingdom. HESA. 6 Nisan 2015 tarihinde erişildi.
  26. ^ a b Friendship agreement to be signed between London and Delhi, Mayor of London, 25-7-2002, http://legacy.london.gov.uk/view_press_release.jsp?releaseid=1329, erişim tarihi: 23-02-2010 
  27. ^ Twinning agreements, City of Johannesburg, http://www.joburg.org.za/content/view/833/131/#ixzz0PU5ypfol, erişim tarihi: 28-08-2009 
  28. ^ M, Barfield (March 2001) (PDF), The New York City-London sister city partnership, Greater London Authority, http://www.london.gov.uk/mayor/international/city_partnerships/docs/new_york_partnership_agreement.pdf, erişim tarihi: 2009-10-26 
  29. ^ "Shanghai Foreign Affairs". Shfao.gov.cn. 2009-07-27. 23 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20131123084339/http://www.shfao.gov.cn:80/wsb/english/Sister_Cities/u1a14240.html. Erişim tarihi: 2010-05-23. 
  30. ^ "Beijing, London establish sister city ties". Gov.cn. 2006-04-10. 15 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150115085805/http://www.gov.cn/misc/2006-04/10/content_250542.htm. Erişim tarihi: 2010-05-23. 
  31. ^ Mayors of London and Dhaka, Bangladesh sign friendship agreement, Mayor of London, 10-9-2003, http://legacy.london.gov.uk/view_press_release.jsp?releaseid=1971, erişim tarihi: 23 February 2010 
  32. ^ "London, UK". Sister cities of Los Angeles, Inc.. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20131019005501/http://sistercitiesofla.com/page1/page57/page57.html. Erişim tarihi: 13 September 2010. 
  33. ^ "Les pactes d'amitié et de coopération". Paris.fr. 18 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20100718050920/http://www.paris.fr:80/portail/politiques/Portal.lut?page_id=6587&document_type_id=5&document_id=16468&portlet_id=14974. Erişim tarihi: 2010-05-23. 

Ayrıca bakınızDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle