Alman alfabesi

Alman alfabesi, Almanca'nın yazımında kullanılan alfabedir. Almanya, Avusturya, İsviçre, Lihtenştayn ve Lüksemburg'da, ayrıca Almanca konuşanların azınlıkta olduğu Belçika ülkesinde ve Danimarka, İtalya ve Polonya'nın çeşitli bölgelerinde bu alfabe kullanılır.

Alman alfabesi, Latin alfabesi'nin bir uzantısıdır. Bugün standartize edilmiş kullanımda 26 harfi direkt Latin alfabesinden alırken, üç umlaut ile Lihtenştayn ve İsviçre'de artık kullanılmayan (bu ülkelerde eszett yerine "ss" yazılmaktadır) eszett'i de içerir. Büyük harfli eszett (ß), dile 21. yüzyılda kazandırılmıştır. Bütün alman alfabesindeki harfler "das" artikeli ile tanımlanmıştır.

Almancadaki bazı lehçelerin ve eski belgelerin yazımında sayısız harf çeşitleri kullanılmaktadır. Bu durum Almanca'daki yabancı kelimelerin yazımında da kullanılır. Örneğin bazı kelimelerde Fransızcadaki é harfi yazılarak Fransız aksanıyla okunur.


Büyük harf A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Ä Ö Ü [1]
Küçük harf a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z ä ö ü ß

HarflerDüzenle

Harf okunuşu UFA
A a a [ʔaː]
B b be [beː]
C c ce [tseː]
D d de [deː]
E e e [ʔeː]
F f eff [ʔɛf]
G g ge [geː]
H h ha [haː]
I i i [ʔiː]
J j jott [jɔt], [jeː]2
K k ka [kaː]
L l ell [ʔɛl]
M m emm [ʔɛm]
N n enn [ʔɛn]
O o o [ʔoː]
P p pe [peː]
Q q qu, que [kuː], [kveː]2
R r err [ʔɛʁ]
S s ess [ʔɛs]
T t te [teː]
U u u [u]
V v vau [faʊ̯]
W w we [veː]
X x ix [ʔɪks]
Y y ypsilon ['ʔʏpsilɔn], [ʔʏˈpsiːlɔn]2
Z z zett [t͡sɛt]
Ä ä ä [ʔɛː]
Ö ö ö [ʔøː]
Ü ü ü [u]
ẞ ß1 eszett, scharfes ess2 [ɛs'tsɛt], ['ʃaʁfɘs 'ʔɛs]

Aksanlı HarflerDüzenle

Yabancı dillerin klavyelerinde, E-Posta adreslerinde veya kullanıcı adlarda ä, ö, ü ve ß harflerinin kullanımı mümkün olmadığı zaman, bu harflere alternatif olarak ae, oe, ue ve ss yazılabilir. Bunun dışında harflerin alternatif yazılışı desteklenmez ve yanlış olarak görülür.

Almanca'da sadece %0,01 oranla kullanılan é harfi, Almanca'ya Fransızca kelimelerden girmiştir. Böylece é harfi, Alman Alfabesinde bulunmayan harflerin arasından Almancada en çok kullanılan harftir. É harfi ile Günlük hayatta görülen en sık kelimelere şunlardır: Café, Charité, Déjà-vu, Exposé, Rosé, Verieté

Almancaya giren yabancı kelimelerin yazımı almanca yazım kurallarına veya söyleyiş biçimine uygun şekilde çevrilmediği sürece, özellikle Fransızca gibi yabancı dillerden gelen kelimeler aksanlarıyla birlikte yazılır. Örneğin: À, Crème, Crêpes

Buna karşı Almanyada veya genel olarak Avrupa'daki klavyelerde 'ı, ğ, ş' harfleri bulunmadığından Türkçe isimlerde genel olarak bunların yerine 'i, g, s' yazılır.

  1. ^İsviçre Almancası'nda kullanılmamaktadır.
  1. ^Avusturya Almancası

Çift ve özel seslerDüzenle

Harfin birliği Sözgelişi Söyleniş İPA'ile Söylenişi Türkçe Harfine Yorum(lar)
au daima aɔ̹ aw  
äu g.oy eu     oy  
b son p p  
ch son x h "-en" sözleri ile (örn., machen, Kuchen)
ch son ç h küçültmeler ile (örn., Mädchen, Kuchen) ve bazı adıllar ile (örn., ich, mich)
d son t t  
dsch daima ʤ c seyrek
ei daima ​⁠aɪ̯⁠ ay  
en son ə̆n ın olağ. fiilin soneklerile gibi
er ilk ɛɐ eğa  
er son ɐ  
eu daima ɔʏ oy  
ey daima ​⁠aɪ̯⁠ ay  
g son k k  
h sesli harften sonra ◌ˑ ğ* *yani, daha uzun sessiz harf
ie daima î  
ng son ŋ ñ  
r sesli harften sonra ɜ/ˑ ğ  
sch daima ʃ ş  
s ilk yahut sesli harfleri arasına z z  
s başka yere s s  
ss daima s s tıpkı ­ß gibi
t son tʰ/t͈ th* *yani, t'i ya işitilebilir nefesle ya kuvvetle
tsch daima ʧ ç  

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Official rules of German spelling updated 18 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Rat für deutsche Rechtschreibung, 29 Haziran 2017, 29 Haziran 2017 tarihinde erişildi.