Müslüm Gürses

Türk halk müziği ve arabesk sanatçısı

Müslüm Gürses ya da doğum adıyla Müslüm Akbaş (7 Mayıs 1953;[3][4] Fıstıközü, Halfeti, Şanlıurfa - 3 Mart 2013,[5] İstanbul), Türk arabesk ve halk müziği sanatçısı. Dünya genelinde "Father of Arabesque",[6][7][8] Türkiye'de ise "Arabeskin Babası" ve "Müslüm Baba" olarak tanınmaktadır.

Müslüm Gürses
Genel bilgiler
Doğum adı Müslüm Akbaş
Unvanı Arabeskin Babası (Father of Arabesque) · Müslüm Baba (Papa Muslum)
Doğum 7 Mayıs 1953(1953-05-07)
Halfeti, Şanlıurfa, Türkiye
Ölüm 3 Mart 2013 (59 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Başladığı yer Şanlıurfa
Tarzlar Arabesk  · Türk halk müziği  · Türk sanat müziği  · pop  · rock  · caz
Meslekler Ses sanatçısı  · güftekâr  · bestekâr  · oyuncu
Etkin yıllar 1965-2013
Müzik şirketi Elenor Müzik  · Bayar Müzik  · Universal Müzik  · Pasaj Müzik Ulus Müzik  · Seyhan Müzik  · Emre Plak  · İdobay Müzik  · Disco Plak  · Kalan Müzik  · DMC  · Ada Müzik
Resmî site muslumgurses.com.tr
Önemli çalgılar

Son yıllarda bazı pop ve rock tarzındaki parçaları da repertuvarına katarak Nilüfer’in "Olmadı Yar", Teoman’ın "Paramparça", Tarkan’ın "İkimizin Yerine", Bülent Ortaçgil'in "Sensiz Olmaz", Murathan Mungan'ın "Olmasa Mektubun", Kenan Doğulu'nun "Tutamıyorum Zamanı" ve Şebnem Ferah'ın "Sigara" adlı çalışmalarını da seslendirdi.

1979 yılında ilk defa "İsyankar" filmiyle kamera karşısına geçen Gürses, toplam 38 sinema filminde rol almıştır.

HayatıDüzenle

ÇocukluğuDüzenle

Şanlıurfa dönemiDüzenle

Annesi Emine Hanım ile babası Mehmet Bey önceleri Tisa olarak bilinen ancak adı 1960'lı yıllarda Fıstıközü olarak değiştirilen Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesine bağlı bir köyde tanışmıştır. 1951 yılında evlendiklerinde henüz 17 yaşındaydılar, yaşamları yoksulluk içinde geçirmekteydiler. 7 Mayıs 1953'te Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesi'nin Fıstıközü köyünde kerpiç bir evde Emine Hanım ile Mehmet Bey'in ilk çocuğu olarak dünyaya gelmiştir.[9][10]

Babası Mehmet Akbaş rençberlik yapmaktadır. Müslüm dünyaya gelince geçim sıkıntısı daha da dert olmaya başlamış ve çok geçmeden bu sıkıntılı dönemde Akbaş ailesinin Ahmet isminde bir çocuğu daha olmuştur. Bu köyde yaşamak onlar için çok zor olmaya başlayınca Emine Hanım akrabalarıyla konuşmuş ve daha iyi bir yaşam sürmeleri için taşınmaları gerektiğini söylemiştir. Eşyalarını toplayıp yola çıktıklarında Müslüm beş, Ahmet bir yaşındadır.

Adana dönemiDüzenle

Büyük umutlarla Adana Hürriyet Mahallesi'ne varmışlardı. Burada umutları tarifi olmayan acılara dönüşecekti. Yoksulluk yine aynı yoksulluktu. Bu mahalleye alışmaları zor olmamıştır. Baba Mehmet Akbaş çoktan alışmış ve kısa zamanda lakabı Deli Mehmet olmuştur. Emine Hanım çalışmaya başlamış, Müslüm ise o yokken kardeşi Ahmet'e bakmak zorunda kalmıştır. Daha o yaşlarda iken Müslüm'ün davranışları olgun bir erkek gibiydi, hiç çocuk olamamıştır. Okula başladığında bile yaşıtlarıyla hiç oynayamamış ve bir kenarda oturup oyun oynayanları seyretmiştir. Okuldan çıkınca da hemen eve koşup annesine yardım etmiştir. Bu dönemde bir kız kardeşi daha dünyaya gelmiş ve Müslüm'ün sorumluluğu daha da artmaya başlamıştır. Müslüm burada hayatı erken öğrenmek zorunda kalmış ve dirseğini okul sıralarında değil, kunduracıda terzi tezgahında çürütmüştür.

Sanat yaşamıDüzenle

Gürses, şarkıcılığa 1965 yılında, küçük yaşta Adana'da bir çay bahçesinde şarkılar söyleyerek başladı, aynı zamanda halkevine de gitti. Terzi çıraklığı ve kunduracılık yaptı, o yıllarda bir gazinoda sahneye çıktı. Ayrıca ilkokuldan mezun olduktan sonra 14 yaşındayken, 1967 yılında Adana Aile Çay Bahçesi’nde düzenlenen yarışmaya katıldı ve birinci oldu. Sesiyle küçük yaşlarda dikkat çeken Gürses, kendisiyle yapılan bir röportajda o dönemle ilgili olarak şunları söylemiştir: "İlkokulu bitirdim. Gerisi yok. Adana'da damda yatarken uzun hava okudum. Arkadaşım Halkevine gidiyordu. Ben de gittim. Derken Çukurova Radyosu'nda sanatçı oldum".

Soyadını da orada çalışırken “Gürses“ olarak değiştirirler.

1967 yılından itibaren TRT-Adana-Çukurova Radyosu'nda da her hafta Cumartesi günü canlı olarak türküler söyledi. 1968 yılından itibaren piyasaya ilk 45'likleri çıkarmaya başladı. İlk plağı 1968 tarihli Emmioğlu / Ovada Taşa Basma plağıdır ve Ömür Plak, Adana basımıdır. Ömür Plak ile toplam 4 adet 45'lik yaptı.

İstanbul'a gelen Gürses, Selahattin Sarıkaya'nın sahibi olduğu Sarıkaya Plak ile 2 adet 45'lik plak doldurdu: Giyin Kuşan Selvi Boylum / Hayatımı Sen Mahvettin ile Gitme Gel Gel / Haram Aşk.

Daha sonra 1969 yılında yine İstanbul'da Palandöken Plak firması ile ilk çıkış parçası olan Sevda Yüklü Kervanlar şarkısını içeren Sevda Yüklü Kervanlar / Vurma Güzel Vurma isimli 45'lik plağı çıktı. Bu plak tam 300.000 adet satarak rekor kırmıştır.

Gürses, bu plaktan sonra askerliğini yaptı, tekrar İstanbul'a gelerek aynı firmada plaklarını çıkarmaya devam etti. Palandöken Plak firması ile tam 13, sonra Bestefon Plak firması ile tam 4, daha sonra Hülya Plak ile 15 ve nihayet Çınçın Plak ile 2 adet 45'lik plak doldurdu.

1998 yılında ise Gürses'in o dönemde 14 yıl boyunca albümlerini çıkardığı Elenor Plak firmasıyla Müslüm Gürses Klasikleri albümünü yaptıktan sonra yolları ayrılmıştır ve 1999 yılında Ulus Müzik'e transfer olmuştur. Müslüm Gürses'in 1999'dan 2001'e kadar çıkardığı Elenor Müzik etiketli Garipler, Arkadaşım, Zavallım, Müslüm'ce Türküler 2001 ve Sadece (Türk Sanat Müziği) albümlerindeki şarkılar Gürses'in 1999'dan önce seslendirdiği şarkılardır.

1 Şubat 2006'da Gönül Teknem / Sen Olmayınca adlı albümü Seyhan Müzik etiketiyle raflardaki yerini almıştır. Daha sonra Gürses’in yazar Murathan Mungan’la hazırlıkları 2 yıl süren ortak projesi “Aşk Tesadüfleri Sever” 18 Nisan 2006’da Pasaj Müzik etiketiyle müzik marketlerdeki yerini aldı. Mungan’ın sözlerini yazdığı, David Bowie’den Garbage’a, Leonard Cohen’den Jane Birkin’e birçok yabancı müzisyenin bestesini yaptığı şarkıları seslendirdi. Sonra 6 Şubat 2009'da yine Pasaj Müzik firmasından çarpıcı bir albüm olan "Sandık" albümü ile Müslüm Gürses sahnelere geri döndü.

2010 yılının Kasım ayında yeniden Pasaj Müzik ile "Yalan Dünya" isimli bir albüme imza attı.

Doğum tarihi karışıklığıDüzenle

Gürses'in doğum tarihi kimliğinde 5 Temmuz 1953 olarak belirtilmiştir[11] fakat Gürses 16 Eylül 1998'de Esra Ceyhan'ın sunduğu Esra Ceyhan Show programında ve 26 Ocak 2007'de Beyazıt Öztürk'ün sunduğu Beyaz Show programında gerçek doğum tarihini 7 Mayıs 1953 olarak açıklamıştır.[12][13]

Jiletli konserleriDüzenle

Gürses'in konserlerinde tarihte eşi ve benzeri dahi görülmeyen manzaralar ortaya çıkmıştır. Gürses konserlerinde taşkınlıklar yaşanmış, izleyiciler kendilerini jiletleyerek zarar vermişlerdir.[14][15] Gürses, konserlerinde yaşanan taşkınlıkların üzerine Çocuklar yapmayın, kendinizi çok güç duruma sokuyorsunuz, yapmayın bunu yapmayın. Konser yaptığımızın farkına varamıyoruz, ne yapayım şimdi ben. dese de hayranlarına dinletememiştir.[16] Müslüm Gürses konserlerinde taşkınlıkların yaşanması nedeniyle konser alanlarını birçok kez terk etmek zorunda kalmıştır.[17][18] 12 Aralık 1999'da ise Gürses'in Sivas'ta verdiği konser sırasında henüz daha ikinci şarkısını seslendirirken yeterli güvenlik önlemlerinin alınmamasından dolayı kavgalar başlamıştır. Olayların yaşandığı sırada bir hayranı Gürses'e çiçek vermek istemiş ve hayranı ile korumalar arasında tartışma çıkmıştır. Çıkan tartışmada hayranının yumruğu Gürses'in suratına gelmiş ve hayranı tarafından gözü morartılmıştır.[19][20]

BıçaklanmasıDüzenle

Gürses bir gün Bursa'da verdiği konserde kendisine aşırı sevgi duymasından dolayı hayranı tarafından bıçaklanmıştır.[21][22] Daha sonra Gürses kendisini bıçaklayan hayranından şikayetçi olmamıştır ve affetmiştir.[23][24]

Sesi hakkında yapılan testlerDüzenle

1995 yılında Japonya'daki bir ses laboratuvarında Japon ses mühendisleri tarafından Müslüm Gürses’in sesi incelenmiş ve yapılan testler sonrasında Gürses'in sesini yüzde yüz kusursuz kullandığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.[25][26][27] Müslüm Gürses'in ses genişliği en az 3.5 oktavdır, bu ses genişliği operacılarda bulunmaktadır.[28][29]

Dinleyici kitlesiDüzenle

Gürses'in dinleyici kitlesi birçok araştırmaya konu olmuştur. Doktora tezleri dahi yazılmıştır (Mesela 2002/ Bağlam Yayıncılık: Caner Işık / Nuran Erol, "Arabeskin Anlam Dünyası ve Müslüm Gürses Örneği").

ÖlümüDüzenle

Müslüm Gürses, 15 Kasım 2012 Perşembe günü Memorial Hastanesi'nde geçirdiği by-pass ameliyatından sonra akciğer ve kalp yetmezliği nedeniyle yoğun bakıma kaldırıldı ve solunum cihazına bağlandı. Gürses, 3 Mart 2013'te, yaklaşık dört aydır tedavi görmekte olduğu İstanbul Memorial Hastanesinde hayatını kaybetti. 4 Mart 2013 günü Teşvikiye Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.[30][31]

Ölümünden sonra yayımlanan şarkılarDüzenle

DiskografiDüzenle

Yıl Albüm adı Yapımcı Bilgiler
1975 Müslüm Gürses 1 Çınçın Plak
1976 Müslüm Gürses 2
1977 Müslüm Gürses 3
1978 Müslüm Gürses 4
1979 Merhamet Dileme Benden
1979 Gazla Şoför
1979 Bağrıyanık Saner Plak
1980 Esrarlı Gözler Emre Plak
1981 Mutlu Ol Yeter Modern Plak
1982 Tanrı İstemezse Uzay Plak
1983 Anlatamadım Kale Plak
1983 Müzik Ziyafeti Akdeniz Plak
1984 Yaranamadım Elenor Müzik
1985 Güldür Yüzümü
1986 Sevda Yolu
1986 Küskünüm Bayar Müzik
1986 Yıkıla Yıkıla Elenor Müzik
1986 Gitme
1987 Talihsizler
1987 Hüzünlü Günler Disco Plak
1987 Dünden Bugüne Anılarımla Sarp Plak
1988 Aldatılanlar Özbir Müzik
1988 Dertler İnsanı Elenor Müzik
1988 Maziden Bir Demet Sedef Müzik
1988 Vefasız Alem Elenor Müzik
1989 Bir Fırtına Kopacak Akdeniz Plak
1989 Bir Kadeh Daha Ver Sarp Plak
1989 Mahsun Kul Elenor Müzik
1990 Müslüm Gürses Konseri Konser albümü
1990 Güle Güle Git Bayar Müzik
1990 Benim Kaderim / Arkadaş Kurbanıyım Uğur Plak
1990 Meyhaneci / Kırık Sazım Elenor Müzik
1991 Bir De Benden Dinleyin
1991 Sen Neredesin Ben Neredeyim Bayar Müzik
1991 Yüreğimden Vurdun Beni Sarp Plak
1991 Her Şey Yalan Elenor Müzik
1992 Müslümce'92
1992 Zalim (Bir Bilebilsen) Bayar Müzik
1993 Dağlarda Kar Olsaydım Elenor Müzik
1994 İnsaf / Kahire Resitali Uğur Plak
1994 Senden Vazgeçmem Elenor Müzik
1995 Bir Avuç Gözyaşı / Tövbe Etmek
1995 Benim Meselem
1996 Topraktan Bedene / İsyanım Var
1997 Nerelerdesin?
1997 Sultanım İdobay Müzik
1997 Usta / Ne Yazar Elenor Müzik
1998 Müslüm Gürses Klasikleri
1999 Garipler
1999 Vay Canım Ulus Müzik
1999 Arkadaşım Elenor Müzik
2000 Zavallım
2000 Biz Babadan Böyle Gördük Ulus Müzik
2001 Müslüm'ce Türküler 2001 Elenor Müzik
2001 Dünya Yalan Universal Müzik
2001 Sadece (Türk Sanat Müziği) Elenor Müzik
2002 Paramparça Bayar Müzik
2002 Müslüm Baba ile Yolculuk Universal Müzik
2002 Açık Hava Konserleri 1 Konser albümü
2002 Açık Hava Konserleri 2 Konser albümü
2002 Açık Hava Konserleri 3 Konser albümü
2003 Kaçamam Ki Kaderimden / Yanlış Yaptın Özdemir Plak
2003 İkimizin Yerine Dirlik Müzik
2003 Yanarım Bayar Müzik
2004 Neredesin Firuze Kalan Müzik Single
2004 Uyanma Zamanı / Kıyak Bitti Kadırga Müzik
2004 Söz Vermiş Şarkılar Ada Müzik Single
2005 Bakma Sun Müzik
2005 Ayrılık Acı Bir Şey Görüntüevi Müzik
2006 Gönül Teknem / Sen Olmayınca Seyhan Müzik
2006 Aşk Tesadüfleri Sever Pasaj Müzik
2009 Sandık
2010 Yalan Dünya
2010 Kalbim Doğan Music Company Single
2011 Kızılbaş 2 Kalan Müzik Single
2012 Labirent Nada Müzik Single
2013 Kamyoncunun Şarkısı Bayar Müzik Single
2013 Veda - Ervah-ı Ezelde Kadırga Müzik
2013 Onurlu Yıllar (25. Yıl Onur Akın Şarkıları) Seyhan Müzik Single
2014 Benden Bu Kadar / Son Şarkılarım Kadırga Müzik
2017 Mahzendeki Şarkılar Elenor Müzik
2019 Mahzendeki Şarkılar 2

45'liklerDüzenle

Gürses Ömür Plak'tan 4, Sarıkaya Plak'tan 2, Palandöken Plak'tan 13, Bestefon Plak'tan 4, Hülya Plak'tan 15, Çın Çın Plak'tan 2, Saner Plak'tan 1 olmak üzere hayatı boyunca toplam 41 adet 45'lik plak çıkarmıştır.[32][33] Ölümünden 7 yıl sonra 2020 yılında ise Müslüm Gürses'in 1971 yılında Bestefon Plak firmasına okumuş olduğu ancak o dönemde piyasaya çıkarılmayan 45'lik plağı 49 yıl sonra piyasaya çıkmayı beklemektedir.[34]

Yıl Albüm adı Yapımcı Bilgiler
1968 Emmioğlu / Ovada Taşa Basma Ömür Plak Plak No 5
Duman Dumana / Aşk Olmaz Olsun Plak No 6
Aşkı Senden Öğrendim / Aylar Geçiyor Sensiz Plak No 9
Gözümde Yaşlar Dinmiyor / Altın Kafestir Benim Durağım Plak No 10
1969 Giyin Kuşan Selvi Boylum / Hayatımı Sen Mahvettin Sarıkaya Plak Plak No 5
Gitme Gel Gel / Haram Aşk Plak No 6
Sevda Yüklü Kervanlar / Vurma Güzel Vurma Palandöken Plak Plak No 745
Gezdim Dolaştım Gurbet Elleri / Özür Diliyorum Senden Plak No 763
Rakı Şarap Farketmez / Bir Fincan Kahve Olsam Plak No 764
Söyle Doktor / O Yeşil Gözlerin Plak No 771
Sevgilim Perisin / Düştüm Senin Aşkına Plak No 772
1970 Aşk Gölü / Beni Ağlatanlar Plak No 785
Gönlümde Çiçekler / Günahım Dünyaya Sığmaz Plak No 786
Altın Kafes / Gözleri Belalı Plak No 789
Yalvarırım Felek Tutmaz / Yeter Tanrım Yeter Plak No 796
Nasıl Özür Dileyim / Genç Yaşımda Plak No 798
Ulu Tanrım Bu Ne Çile / Pişman Değilim Plak No 804
Bu Nasıl Dert / Teşekkür Ediyorum Plak No 805
Ağlayanlara Gülünmez / Aşk Bilmecesi Plak No 813
1971 Eştiğin Kuyuya Düştün / Kurban Olduğum Bestefon Plak Plak No SS 11
Bilmeyerek Kırdım Seni / İç Bir Kahve Sigara Plak No SS 13
Bir Dilim Beyaz Peynir / Sensiz Geceler Plak No SS 18
Çivi Çiviyi Söker / Karşılıksız Sevenler Plak No SS 21
Ben İnsan Değil Miyim / Seni Sevmek İçin Ölmek Mi Lazım Hülya Plak Plak No 506
Ne Geçti Eline (Gazelli) / Bir Lokma Ekmek Plak No 507
Adam Mı Oldun / Bal Mısın Şeker Misin Plak No 508
1972 Sen Yoksun Diye / Bu Kadar İşkence Günah Plak No 578
Günahkar Mı Doğdum Bilmem / Kederliyim İçiyorum Plak No 618
Çilekeş (Yaşamak İstemiyorum) / Bu Günün Yarını Var Plak No 660
1973 Kaybolan Günler / Yarap Al Canımı Plak No 713
Ümit Dünyası / Aşkı Seninle Tattı Bu Gönül Plak No 752
Hayat Bir Kumarhane / Son Dileğim Plak No 775
Hasret Rüzgarı (Göçmen Kuşlar) / İnsafa Gel İnsafa Plak No 801
Mahzun (Bir Şişe Bir Boş Kadeh) / Ümit Ver Artık Plak No 826
Kaderde Varmış Ayrılmak / Kaderimin Zulmü Plak No 832
1974 Ah (Gel De İçme) / Ölüyorum Kederimden Plak No 854
İçiyorsam Sebebi Var (Böylesine) / Sevenler Acısın Plak No 883
Sevmezsen Olmuyor / Yalvarış Plak No 887
1975 Mimar / Of Yarap Çınçın Plak Plak No 501
1976 Dünya Ne Hale Gelmiş / İsyankar Plak No 712
1979 Sevenler Anlar / İntizar / Hüdai Tanımasa İdim (İsyankar Filminin Unutulmaz Şarkıları) Saner Plak Plak No 101
2020 Izdırap Yükümdür / Sahte Aşkına Elveda Topkapı Plak

FilmografiDüzenle

Gürses 39 filmde oynamıştır. Bu filmler şunlardır:

EserleriDüzenle

Gürses 1996'da eserleri hakkında yaptığı açıklamada kendisine ait eserler olduğu ve bu eserlere kendi ismini yazmayıp arkadaşlarının ismini yazdığını açıklamıştır.[35] Gürses 1998 yılında TGRT'de yayımlanan Sibel Can Show programına Azer Bülbül ile birlikte konuk olmuş ve Sibel Can Gürses'e Kaç besteniz var, en sevdiğiniz besteniz hangisi? sorusuna Gürses “Fi tarihlerde beste çalışmalarımız olmuştu, yapıyorduk o devirlerde mesela Sevda Yüklü Kervanlar, Ben Geldim Meyhaneci vardı.“ açıklamasını yaparak Gürses bu şarkıların da kendisine ait olduğunu belirtmiştir.[36]

Eser adı Müzik şirketi Eserin bulunduğu albüm veya albümler Albüm tarihi Bilgiler
Ağlayanlara Gülünmez[37] Palandöken Plak Ağlayanlara Gülünmez / Aşk Bilmecesi 1970 Sözü ve müziği Müslüm Gürses'e aittir.
Aşk Bilmecesi[38][39] Sözü ve müziği Müslüm Gürses'e aittir.
İçin Neden Yanıyor[40][41]
(Neden İçim Yanıyor)
Çınçın Plak
Disco Plak
Merhamet Dileme Benden
Hüzünlü Günler
1979
1987
Sözü ve müziği Müslüm Gürses'e aittir.
Hicran Yarası[42]
(Aşkımız Öldü Sevgilim)[43]
Çınçın Plak
Sarp Plak
Merhamet Dileme Benden
Dünden Bugüne Anılarımla
1979
1987
Sözü ve müziği Müslüm Gürses'e aittir.
Bakma Öyle Derin Derin[44] Akdeniz Plak Müzik Ziyafeti 1982 Sözü ve müziği Müslüm Gürses'e aittir.
Hünkar Oğlu (Uzun Hava)[45] Elenor Müzik Yıkıla Yıkıla 1986 Derlemesi Müslüm Gürses'e aittir.
Aşık'ı Mecnun Benim (Uzun Hava)[46][47] Bir Avuç Gözyaşı / Tövbe Etmek 1995 Derlemesi Müslüm Gürses'e aittir.
Aşk Bir Ateş[48] Bayar Müzik Paramparça 2002 Sözü Yunus Emre'ye müziği Müslüm Gürses'e aittir.

Reklam filmleriDüzenle

MirasıDüzenle

Ketche ve Can Ulkay'ın yönettiği ve Müslüm Gürses'in hayatını konu alan Müslüm filmi, 26 Ekim 2018'de vizyona girdi.[49] Filmde Gürses'in gençliğini Şahin Kendirci, yetişkinliğini ise Timuçin Esen canlandırdı. Müslüm filmi 6.5 milyona yakın seyredilerek Türkiye'de tüm zamanların seyirci rekortmeni filmleri listesinde 5. sırada,[50] tüm zamanların seyirci rekortmeni dram filmleri listesinde ise 1. sırada yer almaktadır.[51]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "'Müslüm Gürses bu bağlamayı 8 yıl çaldı'". Hürriyet. 16 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2020. 
  2. ^ "Müslüm Gürses piyano çalarken". Wikimedia. Erişim tarihi: 11 Ekim 2020. 
  3. ^ "Peoplepill Müslüm Gürses". Peoplepill. 13 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  4. ^ "Müslüm Gürses hayata veda etti". Deutsche Welle (DW). 14 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  5. ^ "'Müslüm Baba'yı kaybettik". Ntvmsnbc.com. 3 Mart 2013. 5 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2013. 
  6. ^ "Muslum Gurses Dies: Beloved Turkish Singer Dead At 59". Inquisitr. 17 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  7. ^ "Turkish singer Müslüm Gürses dies at age 60". World Bulletin. 17 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  8. ^ "Father of Turkish arabesque music: Muslum Gurses". (AA English) Anadolu Agency. 3 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  9. ^ "Müslüm Gürses kimdir? Müslüm Gürses'in hayatı". İHA (İhlas Haber Ajansı). 9 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  10. ^ "Müslüm Gürses 3 yıl önce bugün vefat etmişti! Müslüm Gürses kimdir?". Sözcü. 3 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  11. ^ "Müslüm Gürses'in kimlik fotokopisi ve pasaportu". YouTube. 26 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  12. ^ "Müslüm Gürses'in 16 Eylül 1998'de ATV'de yayınlanan Esra Ceyhan'ın sunduğu Esra Ceyhan Show programı". YouTube. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  13. ^ "Müslüm Gürses'in 26 Ocak 2007'de Kanal D'de yayınlanan Beyazıt Öztürk'ün sunduğu Beyaz Show programı". YouTube. 4 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  14. ^ "Müslüm Gürses'i Kaybettik". Bianet. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2020. 
  15. ^ "Olaylı Müslüm konseri..." İnternetHaber. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2020. 
  16. ^ "Yedikule Zindanları Konseri 1994". YouTube. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2020. 
  17. ^ "Müslüm Baba konseri terk etti". Haber7. 17 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2020. 
  18. ^ "Müslüm baba için havuza atladılar". Mynet. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2020. 
  19. ^ "Hayranları gözünü morarttı". Hürriyet. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2020. 
  20. ^ "Müslüm Baba savaşı". Milliyet. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2020. 
  21. ^ "Müslüm Gürses gerçekte hangi konserde bıçaklandı? Gülhane konseri mi, Bursa konseri mi?". SüperHaber. 11 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2020. 
  22. ^ "Müslüm Gürses'in bilinmeyen yönü". Bursaport. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2020. 
  23. ^ "Müslüm Baba hakkında bilinmeyenler". NTV. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020. 
  24. ^ "Şarkılarındaki gibi bir hayat yaşadı". AA. 6 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2020. 
  25. ^ "Müslüm Gürses'in öyküsü". Hürriyet. 9 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2020. 
  26. ^ "Naif adam". Vansesi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2020. 
  27. ^ "Yaralı Gönüllerin Babası: Müslüm Gürses". Masa Dergisi. 4 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2020. 
  28. ^ "Müslüm Gürses: 16'sında İstanbul fatihi". Akşam. 26 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2020. 
  29. ^ "'Bağırarak söylemek maharet değil ki'". Milliyet. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2020. 
  30. ^ "stargazete.com". 5 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2013. 
  31. ^ "haberturk.com". 3 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2013. 
  32. ^ "Müslüm Gürses'siz 6 yıl". Sabah. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2020. 
  33. ^ Gedik, Ali C. Made in Turkey: Studies in Popular Music. ISBN 9781138789289. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2020. 
  34. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2020. 
  35. ^ "02 Ağustos 1996 Posta". Geçmiş Gazete. Erişim tarihi: 26 Eylül 2020. [ölü/kırık bağlantı]
  36. ^ "Sibel Can Show - Müslüm Gürses (TGRT 1998)". YouTube. Erişim tarihi: 21 Ekim 2020. 
  37. ^ "Ağlayanlara Gülünmez şarkısı". YouTube. 11 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  38. ^ "Aşk Bilmecesi şarkısı". YouTube. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  39. ^ "Aşk Bilmecesi şarkısı (Uzelli basımı)". YouTube. 11 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  40. ^ "Eser adı: İçin Neden Yanıyor". MESAM. 30 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  41. ^ "Sen Adam Olamazsın olarak belirtilen İçin Neden Yanıyor şarkısı". YouTube. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2020. 
  42. ^ "Hicran Yarası şarkısı". YouTube. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  43. ^ "Aşkımız Öldü Sevgilim şarkısı". YouTube. 11 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  44. ^ "Bakma Öyle Derin Derin şarkısı". YouTube. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  45. ^ "Hünkar Oğlu derlemesi". YouTube. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  46. ^ "Aşık'ı Mecnun Benim derlemesi". YouTube. 10 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  47. ^ "Aşık'ı Mecnun Benim Derleyen: Müslüm Gürses". Esenshop. 13 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  48. ^ "Aşk Bir Ateş şarkısı". YouTube. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  49. ^ "Müslüm". Box Office Türkiye. 6 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  50. ^ "Tüm Filmler Seyirci Rekoru - İlk 100 (1989'dan günümüze)". Box Office Türkiye. 6 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 
  51. ^ "Seyirci Rekortmeni Dram Filmleri". Box Office Türkiye. 7 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020. 

Dış bağlantılarDüzenle