D 010

(Karadeniz Sahil Yolu sayfasından yönlendirildi)
Karadeniz Sahil Yolu
logo
logo
Tip Devlet yolu
Başlangıç Karasu
Bitiş Yolboyu (Kars)
Uzunluk 1453 km


Geçtiği Yerler KarasuAkçakocaAlaplıEreğliZonguldakÇaycumaBartınAmasraKurucaşileCideDoğanyurtİneboluAbanaÇatalzeytinTürkeliAyancıkSinopGerzeYakakentBafraOndokuzmayısSamsunTekkeköyÇarşambaTermeÜnyeFatsaOrduGülyalıPirazizBulancakGiresunKeşapEspiyeTireboluGörele EynesilBeşikdüzüVakfıkebirÇarşıbaşıAkçaabatTrabzonYomraArsinAraklıSürmeneOfİyidereDerepazarıRizeÇayeliPazarArdeşenFındıklıArhaviHopaBorçkaArtvinŞavşatArdahanÇıldırArpaçayYolboyu (Kars)

, Türkiye'nin kuzeyinde yapılmış bir devlet yoludur.

Sakarya, Düzce, Zonguldak, Bartın, Kastamonu, Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Ardahan, Kars illerinin topraklarından geçer.

Yolun Samsun- Sarp Sınır kapısı arası (491 km),

uluslararası yolunun önemli bir parçasıdır.

3 parça ve 27 kısımdan oluşan yolun toplam uzunluğu 1474 km'dir.

Yol, Artvin'den sonra rakımı 2000 metrenin üzerinde 3 geçitten geçmektedir: Şavşat-Ardahan arasında Çam Geçidi (2470 m), Ardahan-Çıldır arasında Meryem Geçidi (2016 m), Çıldır-Arpaçay arasında Taşlıyarma Geçidi (2017 m)

2020 yılı KGM verilerine göre Yolun 953 km.si bölünmüş yoldur. Amasra-Sinop (227 km) ve Hopa'dan sonra (294 km.) olmak üzere toplam 521 km. si tek yoldur. Yolun trafiğinin en yoğun olduğu kesim Akaçaabat-Trabzon-Yomra arasıdır. (Günde 50.000 aracın üzerinde)

Karadeniz Sahil YoluDüzenle

Ana amacıDüzenle

D010 Devlet yolunun, Sinop'tan başlayıp Sarp Sınır Kapısı'nda sona eren 648 kilometrelik bir kısmını kapsar. Yapılış amacı, Karadeniz Karayolu'nu güvenli ve kısa hale getirmek, ticareti ve turizmi artırmaktır. Karadeniz Sahil Yolu, Sinop'tan Sarp'a kadar, 7 il, 64 ilçe, 17 bucak merkezi, 10 liman, 4 havaalanı ve birçok yerleşim birimine hizmet vermektedir.

Yol güzergahındaki geometrik ve üstyapı standardının yükselmesi, kesintisiz trafik akışı sağlayan çevre yollarının yapılarak mevcut Karadeniz Sahil Yolu'nun bölünmüş yol haline getirilmesi ile ülke ekonomisine 2007 yılı vergisiz fiyatlarıyla yıllık toplam 552 milyon 299 bin 112 YTL katkı sağlanacağı bildirilmiştir.

ProjeDüzenle

Yaklaşık 4.2 milyar dolara mal olan Karadeniz Sahil Yolu'nun inşasında, 138 milyon metreküp kazı-dolgu, 180 milyon ton tahkimat, 3 milyon metreküp beton imalatı gerçekleştirilmiştir. Yolun 559 kilometre olan uzunluğu, yapılan 17 kilometrelik kazıyla, 542 kilometreye düşürülürken, bu kazıların 15 kilometresi Bolaman-Perşembe yolunda, 2 kilometresi de Samsun çevre yolunda yapılmıştır. Karadeniz Sahil Yolu’nda 27 kilometre uzunluğunda 263 adet köprü, 41 kilometre uzunluğunda 12 adet tek tüp tünel, 18.5 kilometre uzunluğunda 20 adet çift tüp tünel yer alır.

Sinop'tan Sarp Sınır Kapısı’na kadar uzanan Karadeniz Sahil Yoluyla ilgili ilk büyük ihale, 1987 yılında, trafiğin en yoğun olduğu Çarşıbaşı-Trabzon-Araklı kesimi için yapılmıştır.

Bu ve takip eden ihalelerde milli bütçeden yeterli ödenek ayrılamadığı için çalışmalar istenildiği gibi gitmemiştir. Projenin planlanan sürede tamamlanabilmesi ve yolun hizmete açılabilmesi için 1997 yılından itibaren ihale edilen kesimlerin, dış kredili olarak yapılması kararlaştırılmıştır. 16 ayrı bölümden 12 kesimde dış kredi, 4 kesim ise bütçeden finanse edilerek çalışmalara başlanmıştır.

Karadeniz Sahil Yolu, 8 Nisan 2007 pazar günü Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla resmen açılmıştır.

EleştirilerDüzenle

Karadeniz sahil yolu, geçtiği bölge halkı tarafından sürekli olarak eleştirilmiştir.

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım yaptığı bir açıklamada projenin yanlış olduğunu ancak yapmak zorunda olduklarını belirterek, 700 trilyonun üzerinde para harcandığı için bitirilmesi gerektiğini açıklamıştır.[1]

2009 yılı Temmuz ayında Giresun ilini etkisi altına alan sağanak yağışlarda biriken su, sahil yolunun engellemesi nedeniyle tahliye edilememiş ve şehir merkezinde ciddi maddi hasara yol açmıştır.[2]

2010 Ağustos ayında Rize Merkez'e bağlı Gündoğdu beldesinde şiddetli yağış nedeniyle biriken yağmur suları Karadeniz Sahil Yolu'nu aşamamış ve oluşan sel ve heyelan nedeniyle 12 kişi yaşamını yitirmiştir.[3] 2011 yılı Eylül ayında yine Rize'de bu kez şehir merkezi sele teslim olmuş, baskın sonucu 1 kişi hayatını yitirmiştir.[4] 2012 yılı Ocak ayının sonunda Sarp bölgesindeki 500 metrelik kısmı çökmüştür.[5]

Karadeniz Sahil Yolunun açtığı tahribatlarla ilgili Kültür Bakanlığı'nın da desteğiyle Son Kumsal isimli bir belgesel de çekilmiştir.[6]

2014 yılının Eylül ayında Giresun'da denizin taşmasıyla sahil yolunun bir kısmına zarar verdi.[7]

21 Eylül 2016 tarihindeki şiddetli yağmurla biriken suyun Beşikdüzü'ndeki sahil yolunu aşamaması nedeniyle 2 kişinin ölümüne neden olmuştur.

  Devlet yolu
Yol no Kısım Başlangıcı Kısım Sonu Değerleri (2019) Ulaştığı  yer
Yol no Yer Yer Yol no Km Taşıt/gün Cinsi Yer Km
        Karasu Kocaali 54-02 18 8.944 Böl.yol   Hendek 45
54-02 Kocaali Düzce s.     9 3.142 Böl.yol   Akçakoca 18
        Sakarya s. Akçakoca 17 3.197 Tek yol
Akçakoca Düzce k.     5 12.626 Böl.yol   Düzce 32
    Düzce k. Zonguldak s.     10 9.289 Böl.yol  
        Düzce s. Alaplı 67-51 12 9.525 Böl.yol   Yığılca 32
67-51 Alaplı Ormanlı k. 67-50 1 14.314 Böl.yol   Ormanlı 24
67-50 Ormanlı k. Ereğli 12 Böl.yol  
Ereğli Devrek k. 67-32 7 13.837 Böl.yol   Devrek 56
67-32 Devrek k. Kozlu 34 6.584 Böl.yol  
Kozlu Zonguldak     5 23.290 Böl.yol   Gökçebey 42
        Devrek k. Perşembe k. 67-25 8 13.361 Böl.yol   Perşembe 6
67-25 Perşembe k. Çaycuma 2 Böl.yol  
Çaycuma Zonguldak H.A. 67-03 9 8.486 Böl.yol   Hv.Alanı 1
67-03 Zonguldak H.A. Bartın s.     9 5.603 Böl.yol  
        Zonguldak s. Kozcağız k. 74-50 16 8.433 Böl.yol   Kozcağız 11
74-50 Kozcağız k. Boğaz k.     7 15.308 Böl.yol   Boğaz 12
    Boğaz k. Bartın       3 15.807 Böl.yol   Ulus 39
    Bartın   Arıt k. 74-01 3 13.098 Böl.yol   Arıt 29
74-01 Arıt k. Amasra 9 7.332 Böl.yol  
Amasra Çakraz k. 74-02 13 1.922 Böl.yol (4 km.)   Çakraz 1
74-02 Çakraz k. Kurucaşile 29 1.492 Tek yol
Kurucaşile Kastamonu s.     4 943 Tek yol
        Bartın s. Cide     24 943 Tek yol Şenpazar 37
        Cide Çayyaka 37 461 Tek yol
Çayyaka Fakaz Köp. 19 316 Tek yol
Fakaz Köp. Doğanyurt 13 340 Tek yol
Doğanyurt İnebolu     32 896 Böl.yol (3 km.)   Küre 31
        İnebolu Evrenye 37-05 12 1.281 Tek yol Devrakani 57
37-05 Evrenye Abana 37-02 10 1.270 Tek yol Bozkurt 2
37-02 Abana Devrakani k. 37-01 20 578 Tek yol Devrakani 68
37-01 Devrakani k. Çatalzeytin 2 Böl.yol
Çatalzeytin Sinop s.     1 1.416 Böl.yol
        Kastamonu s. Türkeli 9 Tek yol
Türkeli Helaldı 6 1.442 Böl.yol (1 km.)  
Helaldı Erfelek k. 57-55 24 1.652 Tek yol Erfelek 44
    57-55 Erfelek k. Ayancık 6 3.138 Böl.yol
Ayancık İnceburun k. 42 2.005 Tek yol İnceburun 13
İnceburun k. Erfelek k. 57-52 8 5.777 Tek yol Erfelek 24
57-52 Erfelek k. Sinop k.     3 Böl.yol Sinop 2
    Sinop Ayancık k.     2 13.011 Böl.yol   Ayancık 56
    Ayancık k. Erfelek k. 57-53 17 6.984 Böl.yol   Erfelek 17
57-53 Erfelek k. Boyabat k     5 Böl.yol   Boyabat 60
    Boyabat k Gerze 9 6.176 Böl.yol  
Gerze Samsun s.     26 4.165 Böl.yol   Dikmen 15
      Sinop s. Yakakent 12 4.041 Böl.yol  
Yakakent Alaçam   7 6.921 Böl.yol   Durağan 84
  Alaçam Bafra 26 8.650 Böl.yol  
Bafra Ondokuzmayıs 18 15.479 Böl.yol  
19 Mayıs Atakum 23 17.894 Böl.yol  
Atakum Samsun 5 60.117 Böl.yol  
Samsun Kavak k   /  4 14.831 Böl.yol   Kavak 41
  / 

 

  /  Kavak k Asarcık k.   9 35.999 Böl.yol   Asarcık 40
  Asarcık k. Tekkeköy 13 66.696 Böl.yol  
Tekkeköy Çarşamba Hv L.   6 35.710 Böl.yol   Çarşamba Hv L. 3
  Çarşamba Hv L. Ayvacık k.   15 Böl.yol   Ayvacık 28
  Ayvacık k. Çarşamba   3 32.324 Böl.yol  
Çarşamba   Terme   21 20.797 Böl.yol   Salıpazarı 22
  Terme Ordu s. 52-79 18 18.395 Böl.yol   İkizce 14
    /

 

52-79 Samsun s. Çaybaşı k. 52-77 4 14.832 Böl.yol   Çaybaşı 18
52-77 Çaybaşı k. Ünye 52-84 5 Böl.yol   Akkuş 56
52-84 Ünye Tokat k.     ** 6 22.942 Böl.yol   Kumru 40
    Tokat k. Fatsa 52-76 18 Böl.yol   Korgan 36
52-76 Fatsa Çatalpınar k. 52-75 2 Böl.yol   Çatalpınar 21
    /

 

52-75 Çatalpınar k. Gürgentepe k. 52-80 1 23.302 Böl.yol   Gürgentepe 44
52-80 Gürgentepe k. Bolaman 52-82 5 Böl.yol   Perşembe 32
52-82 Bolaman Ordu çevre y. 52-60 21 16.740 Böl.yol   Ordu D 855 9
52-60 Ordu çevre y. Perşembe k. 52-82 6 Böl.yol   Perşembe 8
52-82 Perşembe k. Ordu       7 32.816 Böl.yol   Ulubey 22
    Ordu   Gülyalı 14 19.963 Böl.yol   Ordu-Giresun HA 2
Gülyalı Ordu-Giresun HA 2 17.405 Böl.yol  
Ordu-Giresun HA Giresun sınırı     5 Böl.yol  
    /

 

    Ordu sınırı Piraziz   0 21.272 Böl.yol   Bozat 15
  Piraziz Bulancak 10 Böl.yol  
Bulancak Giresun 15 23.518 Böl.yol  
Giresun Dereli k.     6 29.509 Böl.yol   Dereli 26
    Dereli k. Keşap 28-22 7 21.569 Böl.yol   Karabulduk 15
28-22 Keşap Espiye   19 14.651 Böl.yol   Yağlıdere 13
  Espiye Güre k.   5 16.422 Böl.yol   Güre 14
  Güre k. Tirebolu 9 Böl.yol  
Tirebolu Gümüşhane k.     3 13.472 Böl.yol   Doğankent 31
    /

 

    Gümüşhane k. Görele   13 12.934 Böl.yol   Çanakçı 17
  Görele Eynesil 13 13.908 Böl.yol  
Eynesil Trabzon s.     4 11.878 Böl.yol  
    /

 

    Giresun s. Şalpazarı k. 61-78 4 11.878 Böl.yol   Şalpazarı 16
61-78 Şalpazarı k. Beşikdüzü 61-79 1 Böl.yol   Tonya 26
61-79 Beşikdüzü Vakfıkebir 61-77 4 12.216 Böl.yol   Tonya 20
61-77 Vakfıkebir Çarşıbaşı 9 16.862 Böl.yol  
Çarşıbaşı Akçaabat 22 17.049 Böl.yol  
Akçaabat Derecik k. 61-75 5 53.523 Böl.yol   Derecik 7
61-75 Derecik k. Trabzon     /  12 55.492 Böl.yol   Maçka 26
    /

 

  /  Trabzon   Trabzon Hv.L. 2 75.383 Böl.yol  
Trabzon Hv.L. Yomra 61-25 9 61.632 Böl.yol   Üçpınar 30
61-25 Yomra Arsin 6 32.621 Böl.yol  
Arsin Araklı 61-26 11 26.092 Böl.yol   Dağbaşı 29
61-26 Araklı Sürmene 61-27 7 19.340 Böl.yol   Köprübaşı 14
61-27 Sürmene Of     14 19.459 Böl.yol   Dernekpazarı 18
    Of Hayrat k. 61-29 4 15.853 Böl.yol   Hayrat 11
61-29 Hayrat k. Erzurum k.     3 Böl.yol   İkizdere 37
    /

 

    Erzurum k. İyidere 4 16.691 Böl.yol  
İyidere Derepazarı 53-52 6 17.247 Böl.yol   Kalkandere 19
53-52 Derepazarı Rize 53-50 9 19.158 Böl.yol   Kalkandere 22
53-50 Rize Güneysu k. 53-01 5 23.957 Böl.yol   Güneysu 9
53-01 Güneysu k. Çayeli 53-06 16 18.272 Böl.yol   Hemşin 26
53-06 Çayeli Pazar 53-04 16 11.863 Böl.yol   Hemşin 18
53-04 Pazar Çamlıhemşin k. 53-05 8 11.347 Böl.yol   Çamlıhemşin 21
    /

 

53-05 Çamlıhemşin k. Ardeşen 2 11.033 Böl.yol  
Ardeşen Fındıklı 16 9.253 Böl.yol  
Fındıklı Artvin s.     13 8.667 Böl.yol  
    /

 

  -  Rize s. Arhavi 5 7.691 Böl.yol  
Arhavi Hopa     11 9.561 Böl.yol   Borçka 35
    Hopa Kemalpaşa 14 7.599 Böl.yol  
Kemalpaşa Sarp S.Kapısı 4 5.557 Böl.yol   Batum 18
        Hopa Borçka   36 4.979 Böl.yol (10 km.) Murgul 16
  Borçka Artvin k.   21 3.620 Tek yol Artvin 11
  Artvin k. Çoruh Ünv.k.   7 9.984 Tek yol Çoruh Ünv. 4
      Çoruh Ünv.k. Erzurum k.     1 2.545 Tek yol Yusufeli 76
    Erzurum k. Ardanuç  k.   24 Tek yol Ardanuç 12
  Ardanuç  k. Okçular   28 1.182 Tek yol Meydanlar 26
  Okçular Şavşat 12 1.157 Tek yol
Şavşat Köprülü 15 1.549 Tek yol
Köprülü Ardahan s.     10 560 Tek yol
        Artvin s. Ardahan 75-04 22 839 Böl.yol (6 km.) Hanak 21
75-04 Ardahan Erzurum k.     4 4.416 Böl.yol   Göle 49
    Erzurum k. Kars k.   /  9 4.200 Böl.yol   Susuz 51
  Kars k. Hanak k.   /  3 2.688 Böl.yol   Hanak 12
  Hanak k. Meryemköy 17 791 Böl.yol  
Meryemköy Çıldır 75-01 10 843 Böl.yol (4 km.) Aktaş Sınır Kapısı 20
    75-01 Çıldır Kars s. 21 449 Tek yol
    Kars s. Doğruyol 3 547 Tek yol
Doğruyol Arpaçay 36-12 29 738 Böl.yol (3 km.) Akyaka 33
36-12 Arpaçay Kars k.     11 1.695 Tek yol Kars 25
    Karasu Kars   1474 Böl.Yol (953 km)

*    olan Terkos-Hasdal arası (58 km), 2006'dan sonra,     olmuştur.

    olan Tepeüstü (  -   ) -Şile arası yol numarası 2006'dan sonra değişmiştir. Tepeüstü-Nişantepe Arası     ,  Kurtköy   -K04)-Nişantepe-Şile arası olarak     olmuştur.

    olan Şile ile İstanbul-Kocaeli İl Sınırı arası (47 km), 2006'dan sonra,     olmuştur.

Böylece   Devlet yolu, Karasu (Sakarya)'dan     olarak başlamaktadır.

** Yolun Yapımı sürmektedir. (2019)

TünellerDüzenle

  Devlet yolu üzerinde çok sayıda (82 adet) tünel bulunmaktadır. Bu tünellerin toplam uzunluğu 112.850 m'dir. En uzun tünel, Hopa-Borçka arasında 2018 yılında trafiğe açılan ve 5.200 m uzunluğunda olan çift tüplü Cankurtaran Tüneli'dir.

  Devlet Yolu üzerindeki karayolu tünelleri[8]
Yol no Güzergâh Tünelin Adı 1.tüp 2.tüp Açılışı
    Akçakoca-Alaplı Kocaman 1 635 yapımda
Akçakoca-Alaplı Kocaman 2 165 yapımda
Akçakoca-Alaplı Kocaman 3 474 yapımda
Akçakoca-Alaplı Kocaman 4 420 yapımda
Akçakoca-Alaplı Kocaman 5 152 yapımda
Akçakoca-Alaplı Alaplı 1 664 2011
Akçakoca-Alaplı Alaplı 2 878 2011
Akçakoca-Alaplı Alaplı 3 317 2011
Akçakoca-Alaplı Alaplı 4 437 2011
Ereğli-Kozlu Değirmenağzı 3 219 2017
Ereğli-Kozlu Değirmenağzı 2 132 1466 2017
Ereğli-Kozlu Değirmenağzı 1 268 344 2017
    Amasra-Kurucaşile Çakraz 1080 1080 2014
    /

 

Sinop-Gerze Çiflikköy 1285 1285 2014
Sinop-Gerze Demirciköy 1680 1680 2014
Sinop-Gerze Lala (aç-kapa) 168 168 2014
Gerze-Yakakent Yenikent 1529 1597 2012
Gerze-Yakakent Gerze 348 348 2014
    /

 

Ünye çevre yolu Yunus Emre 1979 1995 2013
Ünye çevre yolu Bayramca 740 690 2013
    /

 

Fatsa-Ordu Asarkayası 310 314 2007
Fatsa-Ordu Nefise Akçelik 3805 3825 2007
Fatsa-Ordu Tekkebak 170 135 2007
Fatsa-Ordu Kozbükü 261 257 2007
Fatsa-Ordu Kadıoğlu 116 150 2007
Ordu çevre yolu Boztepe 3313 3308 2019
Ordu çevre yolu Öceli 2004 2034 2019
Ordu çevre yolu Terzil 1180 1180 yapımda
Ordu çevre yolu Tünel 1 440 440 yapımda
Ordu çevre yolu Tünel 2 1740 1740 yapımda
Ordu çevre yolu Tünel 3 802 802 yapımda
    /

 

Giresun-Keşap Keşap 199 103 2007
Keşap-Espiye Geçilmez 362 2007
Keşap-Espiye Uluburun 980 978 2007
Keşap-Espiye Arıdurak 366 365 2007
Espiye-Tirebolu Kiliseburnu 200 195 2007
Tirebolu çevre yolu Tirebolu 1 2175 2150 2008
Tirebolu çevre yolu Tirebolu 2 661 650 2010
    /

 

Görele-Eynesil Eynesil 574 215 2007
    /

 

Çarşıbaşı-Akçaabat Yoroz 274 2007
Çarşıbaşı-Akçaabat Akyazı 2478 2416 2018
Çarşıbaşı-Akçaabat Beşirli 1060 1060 2018
Çarşıbaşı-Akçaabat Beşirli (aç-kapa) 205 205 2018
Trabzon geçişi Trabzon 138 144 2018
    /

 

Arsin-Araklı Araklı 1904 1906 2007
Sürmene-Of Çamburnu 578
    /

 

İyidere-Derepazarı Sarayköy 1 1003 949 2007
İyidere-Derepazarı Sarayköy 2 855 825 2007
Çayeli-Pazar Çayeli 1 1392 1112 2007
Çayeli-Pazar Çayeli (Eski) 70
Çayeli-Pazar Pazar 1 1238 1153 2007
Çayeli-Pazar Pazar 2 661 652 2007
Çayeli-Pazar İkiztepe 100
Çayeli-Pazar Pazar (Aç-Kapa) 188 188 2007
    /

 

Fındıklı-Arhavi Kıyıcık 1121 1080 2007
    /

 

Arhavi-Hopa Arhavi (Eski) 212
Arhavi-Hopa Arhavi 1051 1014 2007
Hopa-Sarp Esenkıyı 637 2007
Hopa-Sarp Kopmuş 1162 2007
Hopa-Sarp Liman 546 2010
Hopa-Sarp Selimiye 1365 2010
Hopa-Sarp Kemalpaşa 377 2010
Hopa-Sarp Üçkardeşler 1 216 2010
Hopa-Sarp Üçkardeşler 2 352 2010
Hopa-Sarp Sarp 1 108 2010
Hopa-Sarp Sarp 2 152 2010
Hopa-Sarp Sarp 3 157 2010
    Hopa-Borçka Cankurtaran 5200 5200 2018
Hopa-Borçka Cankurtaran (T1) 900 900 2018
Hopa-Borçka Cankurtaran (T2) 360 360 2018
Borçka-Artvin İbrikli 122 2005
Borçka-Artvin Adagül 426 2005
Borçka-Artvin Borçka 955 2005
Borçka-Artvin Erenler 1 234 2005
Borçka-Artvin Erenler 2 163 2005
Borçka-Artvin Erenler 3 428 2005
Borçka-Artvin Sümbüllü 1 114 2005
Borçka-Artvin Sümbüllü 2 166 2005
Borçka-Artvin Sümbüllü 3 217 2005
Borçka-Artvin Sümbüllü 4 935 2005
Borçka-Artvin Seyitler 1 936 2005
Borçka-Artvin Seyitler 2 208 2005

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2010. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2011. 
  3. ^ http://Rize'de%20şiddetli%20yağış[ölü/kırık bağlantı]:%2012%20ölü http://www.haberturk.com/yasam/haber/546187-rizede-siddetli-yagis-12-olu 3 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  4. ^ 28 Eylül 2011 tarihli 28 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. soL haberi 28 Eylül 2011 tarihinde erişilmiştir
  5. ^ 1 Şubat 2012 tarihli 4 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. soL haberi 1 Şubat 2012 tarihinde erişilmiştir
  6. ^ http://Son%20Kumsal[ölü/kırık bağlantı] http://www.turkishmoon.com/sonkumsal/ 30 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2015. 
  8. ^ Karayoları Genel Müdürlüğü 2019 verileri

Ayrıca bakınızDüzenle