Ana menüyü aç

Irak'taki Çerkesler

(Irak Çerkesleri sayfasından yönlendirildi)

Irak'taki Çerkesler, Çerkesler, Çeçenler ve Dağıstanlılar da dahil olmak üzere Irak'ta yaşayan Kuzey Kafkasya kökenli insanlardır.

Irak'taki Çerkesler
North Caucasus and Iraq.png
Çerkeslerin Kafkasya'dan Irak'a göçü.
Toplam nüfus
30,000 - 50,000
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Diller
Çerkesçe, Çeçence, Dağıstan dilleri, Lezgice, Arapça
Din
Sunni İslam
İlgili etnik gruplar
Kafkas halkları

Çerkesler aslında Çerkesce konuşan halkı belirtmek için kullanılır, ancak Abhazlar, Osetler ve Çeçenler, Dağıstanlılar olmak üzere, diaspora da genel olarak tüm Kuzey Kafkasya halklarını ifade edebilir.[1]

İçindekiler

TarihDüzenle

Iraklı Kuzey Kafkasyalılar başta Çerkesya olmak üzere Çeçenya ve Dağıstan kökenlidir.[1] Irak'ta bulunan Kafkasya halkları şunlardır: Abhazlar, Çerkesler, İnguşlar, Çeçenler, Avarlar, Lezgiler ve Kumuklar.[1]

Kuzey Kafkasyalıların göçü yıllar öncesine,[1] Kafkas Savaşı sırasında ve 1860'lı yıllardaki Çerkes Sürgünü ile Rus-Çerkes Savaşına kadar uzanır.[1]

Adıgeler Irak'a iki göç dalgası halinde geldi: Doğrudan Irak'a göç edenler ve Balkanlar'a göç edip Irak'a gelenlerdir. Çeçenler ve Dağıstanlılar da Osmanlı döneminde Irak'a yerleşmiştir. Aynı zamanda Çerkesler Türkiye, Suriye, Ürdün ve Filistin gibi diğer komşu olan ülkelere yoğun bir şekilde yerleşmiştir.[1]

DemografiDüzenle

 
Adige bayrağı
 
Çeçenistan bayrağı
 
Dağıstan bayrağı
 
İnguşetya bayrağı

Çerkesler veya Irak'taki Kuzey Kafkasya kökenli insanların toplam sayısı 30,000 ve 50,000 arasında olduğu tahmin edilmektedir,[1][2][3] ancak toplam sayısı bilinmemektedir. Yalnızca Bağdat'ta 30.000 Adıge ailesi olduğu bildirilmiştir. Birçok Kuzey Kafkasyalının Araplar ve Kürtler tarafından asimile olduğu anlaşılmaktadır.[1] Dağıstan asıllı Irak'taki Kürt ve Arap aşiretleri de vardır. Çeçenler Kuzey Kafkas kökenli Iraklıların dörtte üçünü oluşturmaktadır.[1]

El-Dağıstanlı, El-Şişani ("Çeçen"), El-Şarkas ("Çerkes") gibi soyadlar Kuzey Kafkas kökenli Iraklılar arasında yaygındır.

NüfusDüzenle

Kuzey Kafkasyalılar güneyde Basra olamak üzere kuzeydeki Dohuk şehrine kadar Irak'ın her yerine yerleşmişlerdir. Büyük topluluklar halinde Çerkesler Necef, Hilla, Musul, Kut, Basra, Tikrit, Erbil, Nasıriye, Divaniye, Dohuk, Ramadi, Amarah, Tuzhurmatu küçük topluluklar ile, Bağdat, Süleymaniye, Diyala, Kerkük ve Felluce gibi şehirlerde yoğunlaşmışlardır.

Bağdat'ta bir Çeçen mahallesi olmak üzere Irak genelinde birçok Çerkes köyü de vardır.[1]

KültürDüzenle

Kuzey Kafkasyalılar habze gibi gelenek ve kültürlerini korurken Irak'taki Kuzey Kafkasyalılar toplum entegre olmaktadır. Toplum düğün törenleri, doğum törenleri ve diğer özel günlerini, Kuzey Kafkas kültürlerini ve yemeklerini hala devam ettirmektedirler.

2004 yılında Iraklı, Çeçen, Dağıstanlı ve Çerkesler Al-Tadamun adlı Kafkas toplumu derneği Kerkük'te kuruldu. Bu kültürel organizasyon Kuzey Kafkas kültürünü bir araya getirmeyi amaçlamaktadır. Al-Tadamun Dayanışma olarak tercüme edilebilir. Irak'ta Kuzey Kafkasyalılar diğer ülkelerdeki soydaşları gibi ağırlıklı olarak Sünni Müslüman inancına sahiptir.

DilDüzenle

Irak Çerkesleri diğer ülkelerde yaşayan Kafkasyalılar gibi hem kendi dillerini hem de bulundukları ülkenin resmi dilini konuşmaktadırlar. Ana dili genellikle yaşlı kuşaklar tarafından gençler ise ana dillerinden çok Arapçayı konuşmaktadırlar.

Güney KafkasyalılarDüzenle

Güney Kafkasya kökenli birçok halk da Ermeniler ve Azeriler de dahil olmak üzere Irak'ta yerleşmiştir. Gürcüler aynı zamanda Irak'a yerleşmiş ve 18. ve 19. yüzyıllar (1704-1831) boyunca ülke yönetiminde söz sahibi olmuşlardır. Irak'ı 1932 ile 1933 yılları arasında yöneten başbakan Naci Şevket Gürcü asıllı idi.

Önemli insanlarDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d e f g h i j Ahmet Katav; Bilgay Duman (Kasım 2012). "Iraqi Circassians (Chechens, Dagestanis, Adyghes)" (PDF). ORSAM Reports, 134. Erişim tarihi: 15 Nisan 2013. 
  2. ^ "Adige". Joshua Project. 24 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Bilinmeyen parametre |erişimtarhi= görmezden gelindi (yardım)
  3. ^ "Estimated population of Circassians". CircassianNation.org. 27 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2013.