Euarchonta

memeli kladı

Euarchonta eteneliler alt sınıfında yer alan, molekülergenetik araştırmalar sonrası ortaya konulmuş olan bir üst takım. Euarchonta: Sivri sincapçıkgiller (Scandentia), Primatlar (Primates) ve Abalı memeliler (Dermoptera).

Euarchonta
Yaşadığı dönem aralığı: 66-0 Ma
Senozoyik-Günümüz[1]
(Moleküler genetik çalışmalara göre:
86–0[2]
Euarchonta.jpg
Sol üstte: Plesiadapis, sağ üstte: Sivri sincapçık
sol altta: Malezya uçar makisi ve sağ altta: Sarı Babun
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Mammalia
Üst takım: Euarchontoglires
Büyük takım: Euarchonta
Waddell vd. 1999
Alt gruplar
Sinonimler
Archonta

FilogenetikDüzenle

Euarchontoglires kladogramı

Euarchontoglires 
 Glires 

 Rodentia 

 Lagomorpha 

Euarchonta

 Scandentia 

Primatomorpha

 Dermoptera 

 Primates 
 Strepsirrhini 

Lemuriformes 

Lorisiformes 

 Haplorrhini 

 Tarsiiformes 

Simiiformes

Platyrrhini 

Catarrhini 

86,2 milyon yıl önce, Scandentia ve Primatomorpha grubunu oluşturan atalar, iki ayrı soy hattı oluşturmuştur.[2] Gruba dahil en eski canlı, primatlarla ilişkili olan, yaklaşık 65 milyon yıl önce yaşamış Purgatorius ceratops'tur.[3][4]

Diğer yorumlar, Dermoptera ve Scandentia'yı, primatların kardeş grubu olarak "Sundatheria" adlı bir grupta birbirine bağlar.[3][5] Bazı yeni araştırmalar, Scandentia'yı Glires kardeş taksonu olarak kabul ederek Euarchonta'yı geçersiz kılıyor.[6][7]

En son filogenetik analizlere göre oluşturulmuş kladogram.

Euarchontoglires

Scandentia (sivri sincapçıklar) 

Glires

Rodentia (kemirgenler) 

Lagomorpha (tavşanlar, yabani tavşanlar, pikalar) 

Primatomorpha

Dermoptera (kolugolar) 

Primates (†Plesiadapiformes, Strepsirrhini, Haplorrhini) 

SınıflandırmaDüzenle

Sınıflandırıldıktan kısa süre sonra Scandentia ve Primatomorpha olarak tekrar ikiye bölündüler.[8]

Placentalia (Eutheria)

KitaplarDüzenle

  • W. Westheide und R. Rieger: Spezielle Zoologie. Teil 2: Wirbel- oder Schädeltiere. Spektrum Akademischer Verlag, München 2004. ISBN 3-8274-0307-3
  • Jan Ole Kriegs, Gennady Churakov, Martin Kiefmann, Ursula Jordan, Juergen Brosius, Juergen Schmitz: Retroposed Elements as Archives for the Evolutionary History of Placental Mammals.PLoS Biology 4 (4): Seiten 537–544; (Volltext pdf[ölü/kırık bağlantı])

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Euarchonta". paleobiodb.org. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2021. 
  2. ^ a b "Next of Kin | Penn State University". news.psu.edu (İngilizce). 3 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2021. 
  3. ^ a b O'Leary, Maureen A.; Bloch, Jonathan I.; Flynn, John J.; Gaudin, Timothy J.; Giallombardo, Andres; Giannini, Norberto P.; Goldberg, Suzann L.; Kraatz, Brian P.; Luo, Zhe-Xi; Meng, Jin; Ni, Xijun (8 Şubat 2013). "The Placental Mammal Ancestor and the Post–K-Pg Radiation of Placentals". Science (İngilizce). 339 (6120): 662-667. doi:10.1126/science.1229237. ISSN 0036-8075. PMID 23393258. 
  4. ^ Silcox, Marry (Nisan 2017). "Purgatorius". (PDF) Paleocene–Eocene plesiadapiforms and Primate Origins. doi:10.1002/9781119179313.wbprim0037. 22 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ Wilford, John Noble (7 Şubat 2013). "Rat-Size Ancestor Said to Link Man and Beast". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2021. 
  6. ^ Meredith, Robert W.; Janečka, Jan E.; Gatesy, John; Ryder, Oliver A.; Fisher, Colleen A.; Teeling, Emma C.; Goodbla, Alisha; Eizirik, Eduardo; Simão, Taiz L. L.; Stadler, Tanja; Rabosky, Daniel L. (28 Ekim 2011). "Impacts of the Cretaceous Terrestrial Revolution and KPg Extinction on Mammal Diversification". Science (İngilizce). 334 (6055): 521-524. doi:10.1126/science.1211028. ISSN 0036-8075. PMID 21940861. 
  7. ^ Zhou, Xuming; Sun, Fengming; Xu, Shixia; Yang, Guang; Li, Ming (2015). "The position of tree shrews in the mammalian tree: Comparing multi-gene analyses with phylogenomic results leaves monophyly of Euarchonta doubtful". Integrative Zoology (İngilizce). 10 (2): 186-198. doi:10.1111/1749-4877.12116. ISSN 1749-4877. 
  8. ^ Jan E. Janečka, Webb Miller, Thomas H. Pringle, Frank Wiens, Annette Zitzmann, Kristofer M. Helgen, Mark S. Springer und William J. Murphy: Molecular and Genomic Data Identify the Closest Living Relative of Primates. Science, Band 318, 2007, S. 792–794, DOI:10.1126/science.1147555