Çağ, başlangıcı ve sonu belli olan, tarihte ayrı bir özelliğe sahip zaman bölümüdür.

İnsana ait kültürel evrim çağlarıDüzenle

Çağlar günümüzden 2,5 milyon yıl önce, kültürel evrimin, organik evrimin önüne geçmesi ile başlamıştır; Tarih Öncesi Çağlar ve Tarih Çağları olmak üzere ikiye ayrılır.

Bu dönemlerin isimlendirilmesinde, insanlığı etkileyen evrensel nitelikli olaylar esas alınmıştır. Bu dönemler belirlenirken sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik gelişmeler önemli rol oynamıştır. Yazının bulunmasıyla “Tarih Öncesi Dönemler” sona ermiş, “Tarihî Dönemler” başlamıştır.

Tarihî Dönemler (Tarih Çağları) her toplumda aynı zamanda yaşanmamıştır. Yazıyı bulup kullanmayı başaran toplumlar, Tarih Çağları’na daha önce geçmişlerdir.

Tarih öncesi Çağlar (Prehistorik)Düzenle

Taş Devri Eski Taş Çağı
Yontma Taş Devri
Paleolitik Çağ
2,5 milyon yıl - MÖ 12000
Orta Taş Çağı
Avrupa'da Mezolitik Çağ
Ön Asya'da Protoneolitik Çağ
MÖ 12000 - MÖ 9000
Cilalı Taş Devri
Neolitik Kültür Evresi
MÖ 9000 - MÖ 5500
Bakır Devri
Bakır Taş Çağı
Kalkolitik Çağ
Maden Taş Çağı
Erken Kalkolitik MÖ 5000 - MÖ 3000
Orta Kalkolitik
Geç Kalkolitik

Tarih Çağları (Historical)Düzenle

İlk Çağ [1]

(Antik tarih)
Tunç Devri [2] Erken Tunç Çağı
(MÖ 3300–2000)
Erken Tunç Çağı I MÖ 3300–3000
Erken Tunç Çağı II MÖ 3000–2700
Erken Tunç Çağı III MÖ 2700–2200
Erken Tunç Çağı IV MÖ 2200–2000
Orta Tunç Çağı
(MÖ 2000–1550)
Orta Tunç Çağı I MÖ 2000–1750
Orta Tunç Çağı II MÖ 1750–1650
Orta Tunç Çağı III MÖ 1650–1550
Geç Tunç Çağı
(MÖ 1550–1200)
Geç Tunç Çağı I MÖ 1550–1400
Geç Tunç Çağı II A MÖ 1400–1300
Geç Tunç Çağı II B MÖ 1300–1200
Demir Devri
(MÖ 1190 - MÖ 330) [3]
Geometrik Dönem MÖ 1100 - 900
Oryantalizan Dönem MÖ 900 - 800
Arkaik Dönem MÖ 800 - 480
Klasik Dönem MÖ 480 - 334
Helenistik Dönem MÖ 334 - 30
Roma Dönemi MÖ 30 - MS 303
Roma'dan Bizans'a geçiş Dönemi MS 303 - 5. yüzyıl
Orta Çağ [4] Erken Bizans Dönemi MS 5. yüzyıl - 7. yüzyıl
İkonaklazma Dönemi MS 726 - 842
Orta Bizans Dönemi MS 842 - 1204
Latin istilası Dönemi MS 1204 - 1261
Geç Bizans Dönemi MS 1261 - 1453
Yeni Çağ İstanbul'un fethi MS 1453 - 1789
Yakın Çağ [5] Fransız ihtilali MS 1789 - günümüz

Dünya'nın jeolojik evrim çağlarıDüzenle

Devir Zaman Dönem Bölüm
Fanerozoik Devir
(545 myö - günümüz)
Senozoik
(65,5 myö - günümüz)
Kuvaterner
(1,81 myö - günümüz)
Holosen (0,01 myö - günümüz)
Pleistosen (1,81 myö - 0,01 myö)
Neojen
(23,8 myö - 1,81)
Pliyosen (5,32 myö - 1,81 myö)
Miyosen (23,8 myö - 5,32 myö)
Paleojen
(65,5 myö - 23,8)
Oligosen (33,7 myö - 23,8 myö)
Eosen (55,0 myö - 33,7 myö)
Paleosen (65,5 myö - 55,0 myö)
Mezozoik
(251,1 myö - 65,5 myö)
Kretase (142 myö - 65,5 myö)
Jura (205,1 myö - 142 myö)
Trias (251,1 myö - 205,1 myö)
Paleozoik
(545 myö - 251,1 myö)
Permiyen (292 myö - 251,1 myö)
Karbonifer (354 myö - 292 myö)
Devoniyen (417 myö - 354 myö)
Silüryen (440 myö - 417 myö)
Ordovisyen (495 myö - 440 myö)
Kambriyen (545 myö - 495 myö)
Kambriyen öncesi
(~4500 myö - 545 myö)
Proterozoik Devir (2500 myö - 545 myö)
Arkeyan Devir (3600 myö - 2500 myö)
Hadean (~4500 myö - 3600 myö)
myö = milyon yıl önce

Kozmolojik ÇağlarDüzenle

Başlaması Sonu Dönem
0 s 1×10-43 s Planck dönemi
1×10-43 s 1×10-36 s Büyük birleşme dönemi
1×10-36 s 1×10-32 s Enflasyonist dönem
1×10-32 s 1×10-12 s Elektrozayıf dönem
1×10-12 s 1×10-6 s Kuark dönemi
1×10-6 s 1 s Hadron dönemi
1 s 3 dk Lepton dönemi
3 dk 380000 yr Foton dönemi

KaynakçaDüzenle

  1. ^ M.Ö. 3500'de yazının bulunmasıyla başlayan dönem ve 476'da Batı Roma'nın yıkılmasına kadar devam eden tarihi dönemdir.
  2. ^ Mezopotamya'da ve Mısır'da tunçtan eserlerin yapılmaya başlandığı sıralarda (M.Ö. 4. bin sonu) yazı keşfedilmiş bulunduğundan bu ülkeler için Tunç Çağı deyimi yerine yazılı belgelerden elde edilen kronoloji ve sınıflandırmalar kullanılır. Buna karşılık yazıyı henüz kullanmayan Anadolu, Hellas (Yunanistan), Balkanlar ve Avrupa gibi bölgeler için Tunç Çağı deyimi geçerlidir. Tunç Çağı Anadolu'da 3000, Girit'te, Ege'de ve Hellas'ta 2500-2000, Avrupa'da ise 2000 yıllarında başlar.
  3. ^ Orta ve Doğu Anadolu için
  4. ^ Kavimler Göçü ile başlayıp İstanbul'un (ms.1453) Fatih Sultan Mehmet tarafından fethine kadar geçen dönemdir
  5. ^ 1789 Fransız İhtilali'nden günümüze kadar devam eden zaman dilimidir.