Henan

(Henan ili sayfasından yönlendirildi)

Henan (Çince: 河南; pinyin: Hénán), Çin'in Orta Çin bölgesinin doğusunda bulunan bir eyalet.

Henan Eyaleti
Çince : 河南省
Hénán Shěng
Kısaltmalar: 豫  (pinyin: Yù)
Henan bu haritada renklendirilmiştir.
Adın kökeni 河 hé - "(Sarı) Irmak"
南 nán - güney
"Sarı Irmak'ın güneyi"
İdari birim türü Eyalet
Başkenti Zhengzhou
En büyük şehriNanyang
ÇKP Komitesi Sekreteri Xie Fuzhan
Vali Chen Run'er
Yüzölçümü 167.000 km² (17.)
Nüfusu (2020)
 - Nüfus yoğunluğu
99.365.519[1] (3.)
560 kişi/km² (7.)
GSYİH (2016)
 - kişi başına
CNY 4,01 trilyon (5.)
CNY 42.363 (21.)
İGE (2014) 0,727 (yüksek) (22.)
Başlıca etnik gruplar Han - %98,8
Hui - %1
İl düzeyi 17
İlçe düzeyi 159
Belde düzeyi 2455
ISO 3166-2 CN-41
Resmî websitesi
http://www.henan.gov.cn (Çince)

Henan'in tek karakterlik kısaltılması "豫" (yù). Bu, Henan'in bazı bölgelerini içeren Han Hanedanı eyaleti (zhou) olan Yuzhou'dan alınır. "Hé" (河) ile "nán" (南) karakterlerinden oluşan eyalet ismi "ırmağın güneyi" anlamına gelir ve bu Sarı Irmak'ın konumu ile ilgilidir, ancak eyaletin dörtte biri Sarı Irmak'ın kuzeyinde bulunur.

Henan'de tarihi olarak çeşitli Çin imparatorluklarının başkentleri olarak işlev göstermiş Luoyang ve Kaifeng kentleri bulunmaktadır. Henan'ın 94,02 milyon kişilik nüfusu var ve 2010'daki nüfus sayımına kadar Çin'in en yüksek nüfusuna sahip eyalet idi, ancak günümüzde Guangdong ile Şantung eyaletlerinden sonra üçüncü sırada yer almaktadır.

İdari yapılanmaDüzenle

Henan Eyaleti İdari Bölümler
Bölüm kodu[2] İsim Çince
Pinyin
Alan
(km2)
Nüfus
(2020 Nüfus
Sayımı)[1]
Merkez İlçe düzeyi bölümler[3]
Semtler İlçe düzeyi şehirler İlçeler
410000 Henan Eyaleti 河南省
Hénán Shěng
165.663,65 99.365.519 Zhengzhou Şehri 54 21 82
İl düzeyi şehirler
410100 Zhengzhou Şehri 郑州市
Zhèngzhōu Shì
7.567,18 12.600.574 Zhongyuan Semti 6 5 1
410200 Kaifeng Şehri 开封市
Kāifēng Shì
6.240,22 4.824.016 Gulou Semti 5 4
410300 Luoyang Şehri 洛阳市
Luòyáng Shì
15.235,85 7.056.699 Luolong Semti 7 7
410400 Pingdingshan Şehri 平顶山市
Píngdǐngshān Shì
7.910,12 4.987.137 Xinhua Semti 4 2 4
410500 Anyang Şehri 安阳市
Ānyáng Shì
7.351,54 5.477.614 Beiguan Semti 4 1 4
410600 Hebi Şehri 鹤壁市
Hèbì Shì
2.140,43 1.565.973 Qibin Semti 3 2
410700 Xinxiang Şehri 新乡市
Xīnxiāng Shì
8.290,89 6.251.929 Weibin Semti 4 3 5
410800 Jiaozuo Şehri 焦作市
Jiāozuò Shì
3.972,58 3.521.078 Jiefang Semti 4 2 4
410900 Puyang Şehri 濮阳市
Púyáng Shì
4.271,16 3.772.088 Hualong Semti 1 5
411000 Xuchang Şehri 许昌市
Xǔchāng Shì
4.978,83 4.379.998 Weidu Semti 2 2 2
411100 Luohe Şehri 漯河市
Luòhé Shì
2.692,41 2.367.490 Yancheng Semti 3 2
411200 Sanmenxia Şehri 三门峡市
Sānménxiá Shì
9.935,74 2.034.872 Hubin Semti 2 2 2
411300 Nanyang Şehri 南阳市
Nányáng Shì
26.511,48 9.713.112 Wolong Semti 2 1 10
411400 Shangqiu Şehri 商丘市
Shāngqiū Shì
10.703,55 7.816.831 Suiyang Semti 2 1 6
411500 Xinyang Şehri 信阳市
Xìnyáng Shì
18.915,61 6.234.401 Pingqiao Semti 2 8
411600 Zhoukou Şehri 周口市
Zhōukǒu Shì
11.961,04 9.026.015 Chuanhui Semti 2 1 7
411700 Zhumadian Şehri 驻马店市
Zhùmǎdiàn Shì
15.086,28 7.008.427 Yicheng Semti 1 9
— Doğrudan eyalet tarafından yönetilen ilçe düzeyi bölümler —
419001 Jiyuan Şehri 济源市
Jǐyuán Shì
1.898,71 727.265 Qinyuan Bucağı 1

NüfusDüzenle

2020 yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı'na göre Henan Eyaleti'nin toplam nüfusu 99.365.519.[1]

Etnik yapıDüzenle

Henan Eyaleti sınırları içerisinde nüfusları 10 bin'i aşan etnik gruplar şunlardır:

Henan'deki başlıca etnik gruplar
(2010 Nüfus Sayımı)[4]
Etnik grup Nüfus
Han 92.908.354
Hui 957.964
Moğol 63.473
Mançu 55.493

DillerDüzenle

Henanlıların çoğu Beifanghua'nın farklı lehçelerini konuşurlar. Bu lehçeler dilbilimciler tarafından "Zhongyuan Guanhua [en]" kategorisinin farklı değişkeleri olarak sınıflandırılır. Buna istisna olarak, Henan'in kuzeybatı köşesinde Beifanghua değil, Çin dillerinin ayrı bir dalını teşkil eden Jin Çincesinin farklı lehçeleri konuşulur.

Ayrıca bakınızDüzenle

  Wikimedia Commons'ta Henan ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c "河南省第七次全国人口普查公报(第二号)". 河南省统计局. 24 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "中华人民共和国县以上行政区划代码". 中华人民共和国民政部. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2020. 
  3. ^ 中华人民共和国民政部 (Ağustos 2014). 《中国民政统计年鉴2014》. 中国统计出版社. ISBN 978-7-5037-7130-9. 
  4. ^ 国务院人口普查办公室、国家统计局人口和就业统计司 (Devlet Konseyi Sayım Dairesi, Ulusal İstatistik Bürosu Nüfus ve İstihdam İstatistikleri Dairesi) ((Ed.)). "1-6 各地区分性别、民族的人口" [1-6 Cinsiyet ve etnik kökene göre nüfus]. 中国2010年人口普查资料 (Çin'in 2010 Nüfus Sayımı Verileri) (Çince). 中国统计出版社 (Çin İstatistik Yayımevi). 16 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2018. 

Dış bağlantılarDüzenle