Ana menüyü aç

Çin Komünist Partisi

Çin Komünist Partisi (ÇKP) (Çince: 中国共产党/中國共產黨, Pinyin: Zhōngguó Gòngchǎndǎng), Çin'in kurucu ve iktidar partisidir. 1 Temmuz 1921 tarihinde Şanghay'da kurulmuş olan Çin Komünist Partisi, 2016 yılında açıklanan ve toplam Çin nüfusunun ciddi kısmına tekabül eden 90.59 milyon üye sayısıyla dünyadaki en büyük ikinci siyasi parti konumundadır. (Büyüklük açısından rakibi Hindistan'da kurulu olan Hindistan Halk Partisi'dir.[2])

Çin Komünist Partisi
中国共产党
Zhōngguó Gòngchǎndǎng
Kısaltma ÇKP
Genel Sekreter Xi Jinping[1]
Politbüro Daimi Komitesi Xi Jinping
Li Keqiang
Li Zhanshu
Wang Yang
Wang Huning
Zhao Leji
Han Zheng
Slogan(ları)

İnsanlara Hizmet Et

(Çince 为人民服务; pinyin: wèi rénmín fúwù)
Kuruluş tarihi 1 Temmuz 1921
Merkez Zhongnanhai, Xicheng, Pekin
Gazete(leri) Halkın Günlüğü
Düşünce Kuruluşu Merkez Politikaları Araştırma Ofisi
Silahlı Kanat Çin Halk Kurtuluş Ordusu
Halkın Silahlı Polisi
Çin Milisyası
Üyelik  (2018) 90,594,000
İdeoloji Komünizm
Çin değerleri ile sosyalizm
Marksizm-Leninizm
Ulusal üyelik Birleşik Cephe
Uluslararası üyelik Komintern (eskiden)
Uluslararası Komünist ve İşçi Partileri Toplantısı
Ulusal Halk Kongresi
2.119 / 2.980
Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi
120 / 175
İnternet sitesi
Parti bayrağı
Flag of the Chinese Communist Party.svg

Çin Komünist Partisi'nin bütün devlet kademelerinin ve yasama süreçlerinin kontrolünü elinde tutmasıyla Çin'de ÇKP'nin üst düzey bir siyaset otoritesi ve gücü olması gerçekleşmiştir.[3]

ÇKP'nin çekirdeği Mayıs 1920'de Şangay'da oluşturuldu ve Çin İç Savaşı'nda rakibi olan Kuomintang (KMT)'i yendikten sonra bütün Çin'de yönetime el koydu.

TarihçeDüzenle

Kuruluşu ve erken tarihi (1921–27)Düzenle

ÇKP'nin kökeni 1919'da gerçekleşen 4 Mayıs Hareketi'ne dayanmaktadır ve Rus politikacı Vladimir Lenin'in Öncü parti teorisine göre kurulmuştur. Kuruluş Ulusal Kongresi 23–31 Temmuz 1921 tarihleri arasında Şanghay'da bulunan bir kız okulunda yapıldı.[4]

Çin İç savaşı ve İkinci Dünya savaşı (1927–49)Düzenle

Tek parti rejimi (1949–günümüz)Düzenle

Mao, 1949 yılında Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etti. Böylece Komünist Parti devletin karar ve yürütme mekanizması haline geldi. 1950’li yıllarla beraber, Çin'in Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği ile ilişkileri bozulmaya başladı. Yapılmaya çalışılan reformların başarısız olması Mao'nun Komünist Parti içerisindeki gücünü büyük ölçüde zayıflattı. Partinin kontrolünü ele almak ve Çin Devrimi'nin ruhunu tekrar canlandırmak için 1966 yılında Kültür Devrimi'ni başlattı.[5] Mao'nun ölümünün ardından Komünist Parti içerisinde iktidar mücadelesi başladı. 1978 yılında partinin başına Deng Şiaoping geçti.[6]

Parti örgütüDüzenle

Parti örgütü Kültür Devrimi sırasında tamamen dağıtılmıştı. Çin değerleri ile sosyalizm hareketini başlatan Deng Xiaoping tarafından yeniden oluşturuldu ve bütün devlet yapılarının kontrolünü tekrar ÇKP'nin elinde toplandı.

Kuramsal olarak, partinin en yüksek organı her beş yılda bir toplanan Çin Komünist Partisi Ulusal Kongresi'dir. Parti tüzüğünde detaylı bir şekilde anlatılan Komünist Parti içinde yetkinin temel dağılımı şöyledir:

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "China's new leaders". BBC. 2012. 2 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ Why politics is fun from catbirds' seats
  3. ^ Ralph H. Folsom, John H. Minan, Lee Ann Otto, Law and Politics in the People's Republic of China, West Publishing Co. (St. Paul 1992), pp. 76–77.
  4. ^ http://www.chinatoday.com/org/cpc/cpc_1st_congress_standing_polibureau.htm
  5. ^ https://global.britannica.com/event/Cultural-Revolution
  6. ^ http://arsiv.ntv.com.tr/news/91124.asp

Dış bağlantılarDüzenle