Hadrosaur

kuş kalçalı dinozor familyası
(Hadrosauridae sayfasından yönlendirildi)

Hadrosauridae veya Hadrosaurlar ("ördek gagalı kertenkeleler"), geç Kretase döneminde yaşamış sorguçlu ve ördek gagalı kuş kalçalı dinozorları kapsayan bir familya.[1]

Hadrosauridler
Yaşadığı dönem aralığı: 86-66 Ma
Santoniyen-Senozoyik[1][2] 
Parasaurolophus cyrtocristatus.jpg
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Klad: Dinosauria
Takım: Ornithischia
Alt takım: Ornithopoda
Klad: Hadrosauromorpha
Familya: Hadrosauridae
Cope, 1869
Tip tür
Hadrosaurus foulkii
Leidy, 1858
Alt taksonlar[1]
Sinonimler
  • Trachodontidae Lydekker, 1888
  • Saurolophidae Brown, 1914
  • Lambeosauridae Parks, 1923
  • Cheneosauridae Lull & Wright, 1942
  • Ornithotarsidae Cope, 1871
  • AçıklamaDüzenle

     
    Saurolophus'un yaşam restorasyonu

    Kretase devri'nde, hadrosaurlar adı verilen bu grup Iguanodon benzeri atalardan türemiştir. Adından da anlaşılacağı gibi, ördek gagalı dinozorlar, genişlemiş dişsiz bir gaga ile karakterize edilir. Sert bitkileri öğütmek için iyi donanımlı yüzlerce sıkıca paketlenmiş dişleri vardı. Bazılarının tuhaf tepeleri vardı. Ördek gagalı dinozorlar en iyi Kuzey Amerika ve Doğu Asya'dan bilinirler ancak aynı zamanda Avrupa, Güney Amerika ve Antarktika'dan da bilinirler. En büyük dinozorlar arasındaydılar, ancak tyrannosaurlar ve diğer theropodlar tarafından avlandılar. Eski bir teori, hadrosaurların amfibi hayvanlar olduğudur, ancak sert kuyrukları, kısa ayak parmakları ve küçük elleri, büyük olasılıkla karada yaşadıklarını göstermektedir. Fosilleşmiş izler, kemik yığınları ve yuvalama yerleri, onların hayvan güttüklerini ve yuvalama kolonileri oluşturduklarını düşündürür.[3]

    SınıflandırmaDüzenle

     
    Hadrosaurların filogenetik ağacı

    Hadrosauridler, ilk olarak 1869'da Edward Drinker Cope tarafından kuş ayaklı dinozorlara (ornithopoda) atandı. Daha sonra Baur (1891) onları Iguanodontidler ile birlikte Iguanodontia'da sınıflandırıldı. Günümüzde ise iguanodontidlerin daha bazal bir pozisyonda olduğu Hadrosauriformes'de sınıflandırılırlar.[4]

    FilogeniDüzenle

    Telmatosaurus

    Jintasaurus

    Lophorhothon

    Claosaurus

    Tethyshadros

    †Hadrosauridae

    Hadrosaurus

    Eotrachodon

    Saurolophidae
    Lambeosaurinae

    Aralosaurus

    Canardia

    Jaxartosaurus

    Tsintaosaurus

    Pararhabdodon

    Charonosaurus

    Parasaurolophus

    Lambeosaurus

    Corythosaurus

    Hypacrosaurus stebingeri

    Magnapaulia

    Velafrons

    Sahaliyania

    Hypacrosaurus

    Olorotitan

    Blasisaurus

    Amurosaurus

    Saurolophinae

    Acristavus

    Maiasaura

    Brachylophosaurus

    Naashoibitosaurus

    Kritosaurus

    Gryposaurus

    Aquilarhinus

    Willinakaqe

    Secernosaurus

    "†Sabinosaur" PASAC-1

    Prosaurolophus

    Augustynolophus

    Saurolophus

    Kerberosaurus

    Kundurosaurus

    Shantungosaurus

    Edmontosaurus

    KaynakçaDüzenle

    1. ^ a b c "Fossilworks: Hadrosauridae". fossilworks.org. 20 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2021. 
    2. ^ Fassett, J.E.; Heaman, L.M.; Simonetti, A. (2011). "Direct U–Pb dating of Cretaceous and Paleocene dinosaur bones, San Juan Basin, New Mexico". Geology. 39 (2): 159-162. Bibcode:2011Geo....39..159F. doi:10.1130/G31466.1. ISSN 0091-7613. 
    3. ^ Encyclopedia of dinosaurs & prehistoric life. American Museum of Natural History. New York, N.Y.: DK Publishing in association with the American Museum of Natural History. 2008. s. 182. ISBN 978-0-7566-3836-8. OCLC 181602635. 
    4. ^ "PBDB". paleobiodb.org. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2021.