İngiliz Milletler Topluluğu

Britanya Imparatorluğu devletlerinin oluşturduğu bir topluluk
(Commonwealth of Nations sayfasından yönlendirildi)

İngiliz Milletler Topluluğu (İngilizce: Commonwealth of Nations), geçmişte Britanya İmparatorluğu'nun (37 ülke), günümüzdede Birleşik Krallığın parçası olan (16 ülke) devletlerin oluşturduğu uluslararası bir koalisyondur. Üyelerin 16’sı halen Britanya Kraliyet Ailesi yönetimindedir. Bu ülkelerde, mevcut monark II. Elizabeth devlet başkanı görev ve yetkilerini, kendisi tarafından atanan Genel Vali’ler aracılığı ile sürdürür. Kraliçe aynı zamanda İngiliz Milletler Topluluğu’nun başkanıdır.

Köken bilimiDüzenle

 
II. Elizabeth

Kelime kökeni olarak Eski İngilizce'de "ortak çıkar, fayda" anlamına gelen commonwealth sözcüğü günümüz İngilizce'sinde "bağımsız devlet" (genellikle demokratik cumhuriyet) anlamında kullanılır.[1]

 
İngiliz Milletler Topluluğu'na üye ülkeler haritada mavi renk ile gösterilmişlerdir

1648 İngiliz Devrimi sonrasında, I. Charles'ın idam edilmesi (1649) ve kraliyetin lağvedilmesi ile ortaya çıkan ve 1660 yılında II. Charles'ın kral olmasıyla son bulan cumhuriyetçi döneme "Commonwealth Dönemi" denir. İç savaşı bastıran general Oliver Cromwell önce parlamentonun başkanı, sonra da diktatör olarak hüküm sürmüştür. Kral olmayı reddetmiş, kendisini İngiliz Cumhuriyeti'nin "Muhafız Efendisi" olarak tanımlamıştır. 1658'de Cromwell'in ölümünden sonra oğlu Richard yerini dolduramamış, 1659'da sürgüne gönderilmiştir. 1660 yılında da kraliyet yeniden kurulmuş ve II. Charles başa geçmiştir.

Günümüzde Commonwealth, Birleşik Krallık önderliğinde bir araya gelmiş, bağımsız devletleri nitelemek amacıyla kullanılır. İngiliz Milletler Topluluğu karşılıklı ekonomik etkileşime dayanan bir oluşumdur. Büyük çoğunluğu tarihte Britanya İmparatorluğu'nun eyaleti veya sömürgesi olmuş ülkelerdir ve günümüzde çoğu bağımsız olan bu ülkeler kendi rızalarıyla bu oluşumun bir parçası olarak kalmaya devam etmektedirler. Bu devletlerin bir kısmı geçmişte imparatorluğun parçası olmamakla beraber sonradan birliğe katılmışlardır. Zaman içerisinde bu topluluğu terkeden, topluluktan çıkarılan ve sonradan geri kabul edilen ülkeler olmuştur (Bkz. üye ülkeler listesi). Üye ülkelerin bir kısmı Birleşik Krallık hükümdarını sembolik olarak en üst düzey yöneticileri olarak tanırlar. Birbirlerinden farklı yönetim biçimleriyle (meşrutiyet, demokrasi, diktatörlük vs.) yönetilebilirler.

Bu milletlerin Birleşik Krallık'taki ayrıcalıklarıDüzenle

  • İngiliz Milletler Topluluğu'na üye olan devletlerin halkları, eğer Birleşik Krallık'ta ikamet ediyorlarsa her türlü yerel ve ulusal seçime katılma hakları vardır.

Birleşik Krallık Genel ValileriDüzenle

Birleşik Krallık Kral/Kraliçesi tarafından Devlet Başkanı sıfatıyla temsilci atadığı Genel Valiler

Genel Valilerin GörevleriDüzenle

Devlet Başkanı ve hükümdar “Kraliçe II. Elizabeth"'dir. Kraliçe'nin temsilcisi Genel Vali'dir ve genellikle emekli olmuş eski politikacılar veya ilgili ülkenin Başbakan’nın önerisiyle Kraliçe tarafından atanır. Genel Vali, siyaseten tarafsız olup Avam Kamarası ve Senato'nun (üst meclisin) çıkardığı kararnamelere kraliçe adına onay vermek, devlet başkanlığı düzeyinde imzalanması gereken belgeleri imzalamak ve onaylamak, parlamento toplantılarını resmen açıp kapatmak ve seçimler öncesi parlamentoyu feshetmek, başbakan’ı ve hükümeti atamak veya görevden almak, büyükelçi güven mektuplarını teslim almak veya vermek görevlerinden birkaçıdır.

İngiliz Milletler Topluluğu OyunlarıDüzenle

Her dört senede bir İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları adlı çok sporlu etkinlik düzenlenmektedir.

Üye ÜlkelerDüzenle

Üyelik tarihine ve bölgelere göre sıralama:

AvrupaDüzenle

Kuzey AmerikaDüzenle

Orta AmerikaDüzenle

Güney AmerikaDüzenle

AfrikaDüzenle

AsyaDüzenle

Avustralya veya OkyanusyaDüzenle

Eski ÜyelerDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Oxford İngilizce Sözlük 2e, 2003, "commonwealth"