Ana menüyü aç

İzmir tramvayı

İzmir, Türkiye'de tramvay sistemi

İzmir tramvayı, İzmir'de hizmet veren tramvay ağıdır. Sahibi İzmir Büyükşehir Belediyesi, işleticisi ise İzmir metrosunu da işleten İzmir Metro A.Ş.'dir. Tramvay ağı, 11 Nisan 2017'de hizmete giren T1 (Karşıyaka tramvayı) ve 24 Mart 2018'de hizmete giren T2 (Konak tramvayı) olmak üzere iki hattan oluşmaktadır. İzmir tramvayının toplam uzunluğu 21,6 km (13,4 mil) ve toplam durak sayısı 33'tür. İzmir tramvayının toplam maliyeti yaklaşık 450 milyon TL'dir.

İzmir tramvayı
Tramİzmir.png
Karsiyaka tram.jpg
Açılış gününde Alaybey durağına yaklaşan T2 (Karşıyaka tramvayı)'ndaki bir tramvay aracı.
İşletme
Yer İzmir, Türkiye
Açılış 2017
Durum Etkin
Hatlar T1 (Karşıyaka tramvayı)
T2 (Konak tramvayı)
Sahip(ler) İzmir Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) İzmir Metro A.Ş.[1]
Altyapı
Hat açıklığı 1435 mm (4 ft 8 1/2)
İtiş sistem(ler)i Elektrik
Elektrifikasyon 750 V DA katener[2]
Depo(lar) 2
T1 (Karşıyaka tramvayı): Mavişehir
T2 (Konak tramvayı): Halkapınar
Taşıt sayısı 38
T1 (Karşıyaka tramvayı): 17
T2 (Konak tramvayı): 21
İstatistikler
Hat uzunluğu (çift) 42,2 km[3]
Hat uzunluğu (toplam) 46 km[3]
Güzergâh uzunluğu 21,6 km
T1 (Karşıyaka tramvayı): 8,8 km
T2 (Konak tramvayı): 12,8 km
Duraklar 33
Web sitesi tramizmir.com

TarihçeDüzenle

19. yüzyılın sonlarında hizmet vermeye başlayan İzmir tramvay hatları 1954'te kaldırıldı. Otomobil trafiği, tramvay hatlarının seferden kaldırılmasını takip eden onlarca yıl içinde büyük ölçüde arttı ve 2000'li yılların başlarında, şehrin merkezi bölgelerinde trafik yoğunluğu rahatsız edici düzeylere ulaştı.

 
85. İzmir Enternasyonal Fuarı'nda sergilenen bir tramvay aracı, 2016

2009 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi, kent için genel bir ulaşım planı yayınladı.[4] Plan, Konak, Karşıyaka ve Buca'da inşa edilecek üç yeni tramvay hattından oluşuyordu. Bu üç hat, kentin metro hattının yanı sıra iki banliyö demiryolu hattıyla da entegre olacaktı. İnşaat sürecinin 2011 sonunda başlaması bekleniyordu, ancak gecikmiş Çevresel Etki Değerlendirme Raporu nedeniyle bu tarih 2015'e kadar ertelendi.[5] 2013 yılında, Belediye Kalkınma Bakanlığı'ndan gerekli finansmanı sağladı ve 2014 yılında nihai sistem planları tamamladı.[6] Kesinleşen plandan, Ulaştırma Bakanlığı'ndan gelen baskı nedeniyle Buca Tramvay hattı kaldırıldı.[7] İnşaat süreci, Nisan 2015'te Karşıyaka Tramvayı'nda ve Kasım 2015'te ise Konak Tramvayı'nda başladı.

İlk tramvay araçları 2016 yılında teslim edildi ve aynı yıl Ağustos ayında düzenlenen 85. İzmir Enternasyonal Fuarı'nda sergilendi. Araçların geri kalanı ise 2017 Şubat ayında teslim edildi.[8]

HatlarDüzenle

T1: Karşıyaka hattıDüzenle

 
Bostanlı İskele Tramvay Durağı
 
Alaybey Tramvay Durağı

T1 (Karşıyaka tramvayı), 14 duraklı ve 8,8 km (5,5 mil) uzunluğundaki İzmir tramvayı hattıdır. Test sürüşleri Ocak 2017'de yapılmaya başlanan tramvay hattı Nisan 2017'de hizmete girmiştir. Tramvay hattında 17 araç hizmet vermektedir. Tramvay hattı, Alaybey'den saydingli tek bir hat olarak başlayıp Karşıyaka İskele'den sonra çift hat olarak devam etmektedir. Tramvay sahil tarafından Cemal Gürsel Caddesi, Hasan Âli Yücel Bulvarı, 2018. Sokak, Şehit Cengiz Topel Caddesi, Selçuk Yaşar Sokak ve Cahar Dudayev Bulvarı'nı takip ederek Mavişehir Tren İstasyonu yakınlarındaki Ataşehir'e ulaşmakta ve burada sonlanmaktadır. Depo, Çevre Yolu Tramvay Durağı'nun yakınında yer almaktadır.

Durak Platform Bağlantı Notlar
Alaybey 1 ada platform İZBAN Tramvay durağı ile tren istasyonu arası yaklaşık 500 m yürüme mesafesinde.
Karşıyaka İskele 1 ada platform Otobüs, Vapur
Nikah Sarayı 1 ada platform Yok
Yunuslar 1 ada platform Yok
Bostanlı İskele 2 yan platform Otobüs, Vapur, Feribot Kademeli platform
Çarşı 2 yan platform Yok
Vilayet Evi 2 yan platform Yok
Selçuk Yaşar 1 ada platform Yok
Atakent 2 yan platform Yok
Bilim Müzesi 1 ada platform Yok
Mustafa Kemal Atatürk Spor Salonu 1 ada platform Yok
Mavişehir 1 ada platform Yok
Çevreyolu 2 yan platform Yok Depo bu durağın yakınında yer almaktadır.
Ataşehir 1 ada platform İZBAN 825 numaralı Mavişehir Aktarma - Ataşehir Tramvay otobüsüyle Mavişehir Tren İstasyonuna.

T2: Konak hattıDüzenle

Ana madde: Konak tramvayı
 
Göztepe Tramvay Durağı

T2 (Konak tramvayı), 19 duraklı ve 12,8 km (8,57 mil) uzunluğundaki İzmir tramvayı hattıdır. Test sürüşleri Şubat 2018'de yapılmaya başlanan tramvay hattı Mart 2018'de hizmete girmiştir.[3][9] Tramvay hattında 21 araç hizmet vermektedir. Tramvay hattı Fahrettin Altay'dan başladıktan sonra Mustafa Kemal Sahil Bulvarı boyunca yolun kara ve deniz tarafından ayrı devam edip Mithatpaşa Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi önünde inşa edilen Karantina Karayolu Altgeçidi'nin üzerinde birleşerek yoluna sahil tarafından devam etmektedir. Konak Pier'i geçtikten sonra Cumhuriyet Bulvarı'nı takip ederek Gazi Bulvarı'na oradan da Şair Eşref Bulvarı'na ulaşıp Ali Çetinkaya Bulvarı ve Ziya Gökalp Bulvarı'nı izlemektedir. Atatürk Caddesi'nden devam eden hat, Alsancak Garı önünde tekrar ikiye ayrılmaktadır. Gidiş yönü Şehitler Caddesi'ni, dönüş yönü Liman Caddesi'ni takip eden tramvay hattı Meles Köprüsü'nde tekrar birleşmekte ve Halkapınar'a ulaşmaktadır.

Durak Platform Bağlantı Notlar
Fahrettin Altay 1 ada platform Otobüs, Metro
Üçkuyular 2 yan platform Feribot, Vapur, Otobüs
Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi 2 yan platform Yok Kademeli platform
Güzelyalı 2 yan platform Yok Kademeli platform
Göztepe 2 yan platform Vapur Kademeli platform
Sadıkbey 2 yan platform Yok Kademeli platform
Köprü 2 yan platform Yok Kademeli platform
Karantina 2 yan platform Vapur
Karataş 2 yan platform Yok
Konak İskele 2 yan platform Vapur, Otobüs, Metro İzmir Saat Kulesi, Kemeraltı Çarşısı
Gazi Bulvarı 2 yan platform Yok Kemeraltı Çarşısı
Kültürpark-Atatürk Lisesi 1 ada platform Yok İzmir Atatürk Lisesi, Kültürpark
Hocazade Camii 1 ada platform Yok Kıbrıs Şehitleri Caddesi
Atatürk Spor Salonu 2 yan platform Yok
Alsancak Gar 1 ada platform TCDD Taşımacılık, İZBAN, Otobüs İzmir Limanı
Stadyum 1 yan platform Yok Sadece Halkapınar yönüne gelen tramvaylar burada durur.
Havagazı 1 yan platform Yok Sadece Fahrettin Altay yönüne giden tramvaylar burada durur.
Üniversite 1 yan platform Yok Sadece Halkapınar yönüne gelen tramvaylar burada durur.
Halkapınar 1 ada platform TCDD Taşımacılık, İZBAN, Metro, Otobüs Depo bu durakta yer almaktadır.

AltyapıDüzenle

 
Alsancak'ta tramvay inşaatı

Sistem kendine ait özel yolunda olduğu kadar araç yolunda da çalışmaktadır. Son dönemlerde daha az rağbet edilen 750 V DA katener ile elektriklendirilmiş olan hat, iletişim tabanlı tren kontrol (CBTC) sinyallemesi kullanmaktadır.[2][10] Karşıyaka İskelesi ile Alaybey arasındaki kısa bir bölüm haricinde tramvay hattının tamamı çift yönlüdür. Raylar, 1,435 mm (4 ft 8 1/2) ölçüsünde standart hat açıklığındadır. T1 (Karşıyaka tramvayı)'nın Mavişehir'de, T2 (Konak tramvayı)'nın ise Halkapınar'da depo ve bakım tesisi bulunmaktadır.

Her durak tekerlekli sandalye erişimine uygundur ve herhangi bir kaldırım veya caddeden ayrılan kendi platformundan oluşur. Bir sonraki tramvayın gerçek zamanlı durumunu gösteren bilgi panelleri tüm duraklarda kuruludur.

HizmetlerDüzenle

Sistem haftanın her günü sabah 6.00'da kalkan ilk tramvaydan gece 00.20'de kalkan son tramvaya kadar 6 ila 10 dakika arayla hizmet vermektedir.[11][12][13] Karşıyaka tramvayında çarşamba, cuma ve cumartesi günleri 00.45, 01.45 ve 02.45'te üç, Konak tramvayında ise cuma ve cumartesi günleri 00.30 ve 00.45'te iki ek sefer daha düzenlenmektedir.[14] Sefer aralıklarının yoğun saatlerde 3 dakikaya, diğer saatlerde 4-5 dakikaya indirilmesi planlanmaktadır.[15] İzmir tramvayında günlük yaklaşık 110.000 yolcu taşınmaktadır.[13]

Tramvay hatları, şehirdeki diğer toplu taşıma sistemleriyle entegre durumdadır.[16] Yolcular bir kez ücret ödedikten sonra 90 dakika boyunca tüm toplu ulaşım araçlarına ücretsiz aktarma yapabilmektedir.[17] Tramvay hatlarının da içinde bulunduğu Entegre Yönetim Sistemi, Türk Standardları Enstitüsü tarafından verilen beş ayrı kalite belgesi aldı.[18]

AraçlarDüzenle

İzmir tramvayı; Karşıyaka hattında 17, Konak hattında 21 olmak üzere toplam 38 araçla hizmet vermektedir. Beş modülden oluşan araçlar, Güney Koreli Hyundai Rotem firması tarafından Adapazarı'nda üretildi. Çift uçlu beş modülden oluşan araçların her biri 32 metre uzunluğunda, 43,1 ton ağırlığında ve 285 kişi kapasitelidir.[19] Servis hızı 24 km/s (15 mph), azami hız 70 km/s (43 mil) şeklindedir.

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "İşte her yönüyle İzmir'in tramvayı". Hürriyet. 14 Ekim 2015. Erişim tarihi: 12 Nisan 2017. 
  2. ^ a b "Tramvay hattına ilk elektrik veriliyor". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 21 Aralık 2016. 7 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 
  3. ^ a b c "Güle güle kullan İzmir!". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 24 Mart 2018. 24 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2018. 
  4. ^ "İşte İzmir'in yeni metro projeleri!". izmiraltasemlak.com. 9 Haziran 2008. 24 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  5. ^ "İzmir'e 28 km tramvay hattı". Milliyet. 28 Mayıs 2010. 8 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  6. ^ "..Ve tramvay start verdi". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 3 Temmuz 2014. 24 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  7. ^ "Tramvay Geliyor". izmirmetro.com. 23 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  8. ^ "Karşıyaka Tramvayı'nın 17 Aracı Da Geldi". rayhaber.com.tr. 16 Şubat 2017. 10 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  9. ^ "Konak Tramvayı 'resmen' başlıyor". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 29 Haziran 2018. 26 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2018. 
  10. ^ "Hyundai-Rotem'in Hibrid Tramvayı İzmir'e Geliyor". Rail Turkey. 22 Eylül 2014. Erişim tarihi: 12 Nisan 2017. 
  11. ^ "Sefer Sıklığı". tramizmir.com. 26 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2018. 
  12. ^ "Karşıyaka Tramvayı'nda 1 Temmuz heyecanı". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 24 Haziran 2017. 28 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2018. 
  13. ^ a b "İzmir Tramvayı '21 milyon' dedi". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 23 Kasım 2018. 26 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2018. 
  14. ^ "Baykuş Seferleri artırıldı". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 27 Temmuz 2019. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2019. 
  15. ^ "Konak tramvay hattında büyük buluşma". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 16 Şubat 2018. 24 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2018. 
  16. ^ "İhale Karbil'in". Hürriyet. İzmir. 12 Aralık 2015. Erişim tarihi: 7 Şubat 2016. 
  17. ^ "Yeni akıllı kartlar testte". Hürriyet. 4 Ekim 2015. Erişim tarihi: 7 Şubat 2016. 
  18. ^ "İzmir Tramvayı'na kalite belgesi". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 24 Ekim 2018. 26 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2018. 
  19. ^ "Takım tamamlandı". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 16 Şubat 2017. 7 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 

Dış bağlantılarDüzenle