İzmir tramvay hatları

İzmir, Türkiye'deki tramvay ağları

İzmir tramvay hatları, Türkiye'nin üçüncü büyük şehri İzmir'deki toplu ulaşım araçlarından birisidir.

İzmir tramvay hatları
İzmir 1910.jpg
Alsancak-Pasaport tramvayı, 1910.
İşletme
Yer İzmir, Türkiye
Atlı tramvay dönemi: 1880 (1880)-1928 (1928)
Hatlar 5
Hat açıklığı 1.435 mm
İtiş sistemi Atlar
Elektrikli tramvay dönemi: 1928-1954
Hatlar 5
Hat açıklığı 1.435 mm
İtiş sistemi Elektrik
Elektrikli tramvay dönemi: 2017-günümüz
Durum Etkin
Hatlar 2
Sahip(ler) İzmir Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) İzmir Metro A.Ş.
Hat açıklığı 1.435 mm
İtiş sistemi Elektrik
Elektrifikasyon 750 V DA katener[1]
Taşıt sayısı 38
Hat uzunluğu (çift) 42,2 km[2]
Hat uzunluğu (toplam) 46 km[2]
Güzergâh uzunluğu 21,6 km
Duraklar 33
Web site tramizmir.com

TarihçeDüzenle

İzmir'de ilk tramvay 1 Nisan 1880'de faaliyete geçti.[3][4][5] Bu hat Alsancak Garı ile Pasaport İskelesi arasında, Kordon'a yük taşımacılığı yapmak üzere hizmete giren atlı tramvay hattıydı.[6] O yıllarda İzmir Limanı bu bölgede bulunmaktaydı. Ayrıca bu hatta Alsancak Garı'na gidecek demiryolu yolcuları da taşınmaktaydı. 1901 yılında, bu hat yeni inşa edilen Konak Meydanı'na kadar uzatıldı.

Şehirdeki ikinci tramvay hattı ise Karşıyaka İskelesi ile Karşıyaka Tren İstasyonu arasında inşa edildi ve 1906 yılında hizmete girdi. 1907 yılında Karşıyaka'daki tramvay hattına Karşıyaka İskelesi-Alaybey ve Karşıyaka İskelesi-Bostanlı arasında inşa edilen hatlar da eklendi.[7]

Alsancak ve Karşıyaka'daki hatlara ek olarak Göztepe-Konak arasında da atlı tramvay hattı bulunmaktaydı.[5][8] 18 Ekim 1928'de Göztepe-Konak hattı elektrikli hâle getirildi.[5] 31 Ekim 1928'de ise şehirdeki atlı tramvay seferleri son buldu.[5] Yeni pembe boyalı tramvaylar hizmete girdi ve 1927 ile 1939 arasında İzmir tramvayları zirvede idi. Otomobilin yükselişi ile otobüsler daha popüler hale geldi ve İzmir'de tramvay kullanımı gerilemeye başladı. İlk kapatılan tramvay hatları Karşıyaka'daki üç hat oldu. Karşıyaka Belediyesi, 1 Ekim 1939'da Karşıyaka'daki tüm tramvay hatlarını seferden kaldırdı.[7] Konak-Göztepe hattı 1950'de kapatıldı ve İzmir'de hizmet veren tek tramvay hattı olarak Konak-Alsancak hattı kaldı. Konak-Alsancak hattının önce Pasaport-Alsancak bölümü kapatıldı. 7 Haziran 1954'te ise İzmir'deki tramvaylar tamamen kaldırıldı.[5]

Nisan 2015'te yapımına başlanan 8,8 km uzunluğundaki 14 duraklı Karşıyaka tramvayı, Nisan 2017'de hizmete girdi.[9] İnşaatı Temmuz 2015'te başlayan 12,8 km uzunluğundaki 19 duraklı Konak tramvayı ise Mart 2018'de açıldı.[2] Karşıyaka tramvayının Çiğli'ye uzatılması, Girne'ye ise 4,4 km uzunluğunda ve on duraklı yeni bir hat yapılması planlanmaktadır.[10]

HatlarDüzenle

Eski hatlarDüzenle

  • Alsancak Garı-Pasaport İskelesi hattı
  • Karşıyaka İskelesi-Karşıyaka Tren İstasyonu hattı
  • Karşıyaka İskelesi-Alaybey hattı
  • Karşıyaka İskelesi-Bostanlı hattı
  • Göztepe-Konak hattı

Mevcut hatlarDüzenle

T1: Karşıyaka hattıDüzenle

Tramvay hattı Alaybey durağından tek hat olarak başlayıp Karşıyaka İskele durağından sonra çift hatlı devam ederek sahil tarafından Cemal Gürsel Caddesi ve Hasan Âli Yücel Bulvarı'nı takip etmekte, 2018. Sokak'a girmekte ve Şehit Cengiz Topel Caddesi'ne çıkmaktadır. Daha sonra Selçuk Yaşar Sokak'a dönmekte ve Cahar Dudayev Bulvarı'nı takip etmekte ve İZBAN Çiğli Depo Tesisleri'ne ulaştıktan sonra 8291. Sokak'ı ve 6525. Sokak'ı izleyerek İZBAN'ın Mavişehir istasyonunda son bulmaktadır. Hattın Çiğli'ye uzatılması için inşaat çalışmalarının 2018'de başlaması planlanmaktadır. Bu uzatma ile on dört durağın ekleneceği hat 11 km genişleyecektir.[10]

T2: Konak hattıDüzenle

Tramvay hattı Fahrettin Altay'dan başlayıp Mustafa Kemal Sahil Bulvarı boyunca yolun kara ve deniz tarafından ayrı devam edip Mithatpaşa Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi önünde birleşmektedir. Konak Pier'i geçtikten sonra Cumhuriyet Bulvarı'nı takip ederek Gazi Bulvarı'na oradan da Şair Eşref Bulvarı'na ulaşıp Ali Çetinkaya Bulvarı ve Ziya Gökalp Bulvarı'nı izlemektedir. Atatürk Caddesi'nden devam eden olan hat, Alsancak Garı önünde tekrar ikiye ayrılmaktadır. Gidiş yönü Şehitler Caddesi'nden Halkapınar'a ulaşırken, dönüş yönü de Halkapınar'dan başlayıp Liman Caddesi'ni takip etmektedir. Tramvay hattından İzmir metrosunun Halkapınar, Konak ve Fahrettin Altay istasyonlarına, İZBAN'ın ise Alsancak ve Halkapınar istasyonlarına aktarma yapılabilmektedir.

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Tramvay hattına ilk elektrik veriliyor". izmir.bel.tr. 21 Aralık 2016. 7 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 
  2. ^ a b c "Güle güle kullan İzmir!". izmir.bel.tr. 24 Mart 2018. 24 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2018. 
  3. ^ "İzmir'in Tarihi". izmir.bel.tr. 8 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015. 
  4. ^ "İzmir Gümrükleri Tarihçesi". ege.gtb.gov.tr. 6 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015. 
  5. ^ a b c d e "İzmir'in ilk tramvay hatları". rayhaber.com. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015. 
  6. ^ Sümerli, Ömer Tolga. "The history of Alsancak terminal". Dokuz Eylül Üniversitesi. 15 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ a b "A full history of trams in Karşıyaka and planned future lines". Karşıyaka Dergisi. 13 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "İzmir Tramvay Hatları Ön Etütleri" (PDF). izmir.bel.tr. Aralık 2009. 18 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015. 
  9. ^ "Karşıyaka'da 'tramvaylı' günler başladı". izmir.bel.tr. 11 Nisan 2017. 7 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 
  10. ^ a b "İşte İzmir'in yol haritası". izmir.bel.tr. 9 Ocak 2018. 21 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2018. 

Dış bağlantılarDüzenle