Yargıtay (Türkiye)

Türkiye'de adli yargı organı

Yargıtay, Türkiye'nin dört yüksek yargı organından birisidir. Adli yargı ilk derece mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Türkiye Cumhuriyeti
Yargıtay Başkanlığı
Yargıtay logo.png
Kuruluş 6 Mart 1868 (153 yıl önce) (1868-03-06)
Yargı Adli yargı
Yer Atatürk Bulvarı, No: 100 Bakanlıklar Çankaya, Ankara
Koordinatlar 39°55′00″K 32°51′11″D / 39.916694°K 32.852926°D / 39.916694; 32.852926Koordinatlar: 39°55′00″K 32°51′11″D / 39.916694°K 32.852926°D / 39.916694; 32.852926
Oluşum türü Yüksek mahkeme
Yıllık bütçe ₺505.290.000 (2020)[1]
Dil Türkçe
Website yargitay.gov.tr
Birinci Başkan
Mevcut Mehmet Akarca
Görev başı 24 Mart 2020
Cumhuriyet Başsavcısı
Mevcut Bekir Şahin
Görev başı 4 Haziran 2020
Birinci Başkan Vekilleri
Mevcut Eyüp Yeşil (Ceza)
Adem Albayrak (Hukuk)
Görev başı 12 Ocak 2021
Ankara'da bulunan Yargıtay ana binası.

TarihçeDüzenle

Osmanlı dönemiDüzenle

II. Mahmut tarafından 1837 yılında Meclisi Vâlây-ı Ahkâmı Adliye adında ve günümüz Danıştay’ı ile Yargıtay’ının temelleri olan bir yüksek mahkeme kurulmuş; daha sonra 1868 yılında Sultan Abdülaziz döneminde bu yüksek mahkeme (Meclisi Vâlây-ı Ahkâmı Adliye) ikiye ayrılarak Şuray-ı Devlet adıyla Danıştay ve Meclisi Ahkâmı Adliye adıyla Yargıtay kurulmuş; böylelikle, yargı ve yürütme birbirinden ayrılmıştır. Bu iki yargı organından Şura'yı Devlet'e hem kanun tasarılarını hazırlama hem de idari uyuşmazlıklara çözüm getirme şeklinde hem "kanun tasarı hazırlama" hem "yargı" görevi olarak iki görev verilmişken, Divan­ı Ahkâm­ı Adliye'ye ise yalnızca "yargı" görevi verilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti dönemiDüzenle

Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlamasıyla kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi hükûmetince 1920 yılında Sivas'ta "Muvakkat Temyiz Heyeti" adıyla kuruldu. Cumhuriyet'in ilanı ile beraber, 1924 yılında bu mahkemenin adı "Temyiz Mahkemesi" olarak değiştirilerek Eskişehir'e taşındı.

1924 yılında kabul edilen Teşkilatı Esasiye Kanunu'nun adı 10 Ocak 1945 tarihinde "Anayasa" olarak değişirilirken, Eskişehir'de bulunan temyiz mahkemesinin adı da "Yargıtay" olarak değiştirildi.

YapısıDüzenle

2011 yılında Yargıtay'ın daire sayısı 32'den 38'e, üye sayısıysa 250'den 387'ye çıkarılmıştır. 2014 yılında daire ve üye sayıları tekrar arttırılarak daire sayısı 46 üye sayısıysa 516 yapılmıştır.[2] 2016 yılı itibarıyla Yargıtay'ın daire sayısı 44, üye sayısıysa 310'dur.

BirimleriDüzenle

Yargıtay YönetimiDüzenle

Görevi Adı Görev Başlangıcı Görev Bitişi Seçiliş Ayrılış
Birinci Başkan Mehmet Akarca 24 Mart 2020 24 Mart 2024 18 Ocak 2010 21 Ocak 2028
Başsavcı Bekir Şahin 4 Haziran 2020 4 Haziran 2024 16 Aralık 2013 1 Mart 2025
Birinci Başkanvekili (Ceza) Eyüp Yeşil 12 Ocak 2021 8 Nisan 2024 24 Şubat 2011 8 Nisan 2024
Birinci Başkanvekili (Hukuk) Adem Albayrak 12 Ocak 2021 12 Ocak 2025 16 Aralık 2013 20 Ocak 2028
Başsavcıvekili Rıdvan Gündoğdu 4 Nisan 2020 4 Nisan 2024 15 Aralık 2014 25 Temmuz 2028
Genel Sekreter Fevzi Yıldırım 25 Mart 2020 25 Mart 2022 5 Temmuz 2017 5 Temmuz 2029
1. Ceza Dairesi Başkanı Osman Atalay[not 1] 1 Şubat 2021 17 Ocak 2023 22 Aralık 2011 25 Temmuz 2028
2. Ceza Dairesi Başkanı Haydar Sami Kuzu 17 Ocak 2018 17 Ocak 2022 15 Aralık 2014 22 Ocak 2023
4. Ceza Dairesi Başkanı Ziya Dinler[not 2] 1 Ekim 2020 11 Eylül 2022 15 Aralık 2014 25 Temmuz 2028
5. Ceza Dairesi Başkanı Şakir Aktı[not 3] 11 Kasım 2017 1 Nisan 2022 24 Şubat 2011 1 Nisan 2022
6. Ceza Dairesi Başkanı Vuslat Dirim[not 4] 1 Aralık 2020 18 Şubat 2023 24 Şubat 2011 1 Mart 2026
7. Ceza Dairesi Başkanı Mehmet Mutlu[not 5] 14 Eylül 2011 10 Haziran 2022 19 Temmuz 2004 10 Haziran 2022
8. Ceza Dairesi Başkanı Abdulkadir Güngören 27 Kasım 2019 27 Kasım 2023 15 Aralık 2014 10 Ocak 2024
9. Ceza Dairesi Başkanı Maruf Alikanoğlu 19 Kasım 2019 19 Kasım 2023 15 Aralık 2014 5 Kasım 2025
10. Ceza Dairesi Başkanı Mehmet Faik Ateş[not 6] 2 Eylül 2020 18 Şubat 2024 16 Aralık 2013 25 Temmuz 2028
11. Ceza Dairesi Başkanı Ali İhsan Öztekin 12 Haziran 2019 12 Haziran 2023 15 Aralık 2014 26 Şubat 2028
12. Ceza Dairesi Başkanı Ahmet Er[not 7] 16 Kasım 2015 19 Kasım 2023 24 Şubat 2011 28 Nisan 2025
14. Ceza Dairesi Başkanı Bayazıt Aköz 18 Haziran 2020 18 Haziran 2024 15 Aralık 2014 25 Temmuz 2028
15. Ceza Dairesi Başkanı Sami Öztürk 17 Ocak 2019 17 Ocak 2023 24 Şubat 2011 25 Temmuz 2028
16. Ceza Dairesi Başkanı Muhsin Şentürk 19 Ocak 2021 19 Ocak 2025 19 Ekim 2012 25 Temmuz 2028
19. Ceza Dairesi Başkanı Memiş Selçuk Güney 14 Ocak 2020 14 Ocak 2024 24 Şubat 2011 1 Haziran 2024
1. Hukuk Dairesi Başkanı Hasan Kaya 9 Mayıs 2019 9 Mayıs 2023 16 Aralık 2013 25 Temmuz 2028
2. Hukuk Dairesi Başkanı Ömer Uğur Gençcan[not 8] 26 Ocak 2015 29 Ocak 2023 25 Temmuz 2005 24 Ekim 2023
3. Hukuk Dairesi Başkanı Mete Duman[not 9] 12 Ekim 2016 1 Şubat 2023 18 Ocak 2010 1 Şubat 2023
4. Hukuk Dairesi Başkanı Şahabettin Sertkaya[not 10] 8 Nisan 2021 28 Nisan 2022 25 Temmuz 2005 28 Nisan 2022
5. Hukuk Dairesi Başkanı Ümran Görmez 14 Ekim 2020 14 Ekim 2024 15 Aralık 2014 25 Temmuz 2028
8. Hukuk Dairesi Başkanı Fahri Akçin[not 11] 22 Aralık 2014 24 Aralık 2022 18 Ocak 2010 1 Haziran 2027
9. Hukuk Dairesi Başkanı Seracettin Göktaş[not 12] 2 Eylül 2020 4 Nisan 2022 24 Şubat 2011 10 Haziran 2033
10. Hukuk Dairesi Başkanı Mustafa Taş 14 Ekim 2020 14 Ekim 2024 15 Aralık 2014 25 Temmuz 2028
11. Hukuk Dairesi Başkanı Mehmet Bülent Selçuk[not 13] 3 Ağustos 2020 2 Kasım 2021 16 Aralık 2013 2 Kasım 2021
12. Hukuk Dairesi Başkanı Ayhan Tuncal 10 Nisan 2018 10 Nisan 2022 22 Aralık 2011 25 Temmuz 2028
14. Hukuk Dairesi Başkanı Hikmet Onat 11 Eylül 2019 11 Eylül 2023 15 Aralık 2014
15. Hukuk Dairesi Başkanı Murat Kıyak[not 14] 4 Şubat 2021 2 Nisan 2023 24 Şubat 2011 3 Mart 2024
16. Hukuk Dairesi Başkanı Camal Baş[not 15] 21 Şubat 2011 26 Şubat 2023 19 Temmuz 2004 25 Nisan 2023

Yargıtay Hukuk ve Ceza Genel KurullarıDüzenle

Yargıtay Hukuk Genel KuruluDüzenle

Görevi Adı
Başkan Adem Albayrak
Üye Fadime Akbaba
Üye Sevil Kartal
Üye Nurten Abacı Utku
Üye Fatma Feyza Şahin[not 16]
Üye Ali Kemal Ünsoy
Üye Ayşe Tartıcı Çevikbaş
Üye
Üye Hatice Kamışlık
Üye Hafize Gülgün Vuraloğlu
Üye Şanver Keleş
Üye Sevinç Türközmen
Üye Fatma Akyüz
Üye Gülfem Saygılı

Yargıtay Ceza Genel KuruluDüzenle

Görevi Adı
Başkan Eyüp Yeşil
Üye Turgay Ateş
Üye Ümüt Ceyhan
Üye Mustafa Abdullah Coş
Üye Halil Adıgüzel
Üye Yılmaz Karaboduk
Üye Tekman Savaş Nemli
Üye Fevzi Argıç
Üye Bülent Savtok
Üye Tekin Küçük
Üye Hanefi Keskin
Üye Sinan Gezer
Üye Fahrettin Koç
Üye Murat Esen
Üye Muhammed Yavuz
Üye Mustafa Çorumlu

Yargıtay başkanlarıDüzenle

Yargıtay eski daire başkanlarıDüzenle

KaynakçaDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle

NotlarDüzenle

Dipnot
  1. ^ Yargıtay 3. Ceza Dairesi Başkanı olarak 17 Ocak 2019'da seçilmiştir.
  2. ^ Yargıtay 18. Ceza Dairesi Başkanı olarak 11 Eylül 2018'de seçilmiştir.
  3. ^ Yargıtay 23. Ceza Dairesi Başkanı olarak 22 Aralık 2014'te seçilmiş ve 24 Aralık 2018'te Yargıtay 5. Ceza Dairesi Başkanı seçilmiştir.
  4. ^ Yargıtay 13. Ceza Dairesi Başkanı olarak 16 Şubat 2015'te ilk kez, 18 Şubat 2019'da ikinci kez seçilmiştir.
  5. ^ Yargıtay 7. Ceza Dairesi Başkanı olarak 28 Eylül 2015'te ikinci kez, 1 Ekim 2019'da üçüncü kez seçilmiştir
  6. ^ Yargıtay 20. Ceza Dairesi Başkanı olarak 18 Şubat 2020'de seçilmiştir.
  7. ^ Yargıtay 12. Ceza Dairesi Başkanı olarak ikinci kez 19 Kasım 2019'da seçilmiştir
  8. ^ Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Başkanı olarak ikinci kez 29 Ocak 2019'da seçilmiştir
  9. ^ Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanı olarak ikinci kez 14 Ekim 2020'de seçilmiştir
  10. ^ Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Başkanı olarak 7 Eylül 2015'te ilk kez, 10 Eylül 2019'da ikinci kez seçilmiştir
  11. ^ Yargıtay 8. Hukuk Dairesi Başkanı olarak ikinci kez 24 Aralık 2018'de seçilmiştir
  12. ^ Yargıtay 22. Hukuk Dairesi Başkanı olarak 3 Nisan 2014'te ilk kez, 4 Nisan 2018'de ikinci kez seçilmiştir. Ayrıca Yargı Etiği Danışma Kurulu Başkanıdır.
  13. ^ Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Başkanı olarak 20 Kasım 2017'de seçilmiştir.
  14. ^ Yargıtay 23. Hukuk Dairesi Başkanı olarak 2 Nisan 2019'da seçilmiştir.
  15. ^ Yargıtay 16. Hukuk Dairesi Başkanı olarak 23 Şubat 2015'te ikinci kez, 26 Şubat 2019'da üçüncü kez seçilmiştir
  16. ^ Yargı Etiği Danışma Kurulu Üyesidir.