Paraceratherium

bilinen en büyük kara memelisi

Paraceratherium, Oligosen döneminde Avrasya'da yaşamış, Hyracodontidae familyasından (yeni sınıflandırmaya göre Paraceratheriidae[2]) bir tek toynaklı memeli cinsi.[4][5]

Paraceratherium
Yaşadığı dönem aralığı: 33,9-23,03 Ma
Oligosen[1] 
Indricotherium.jpg
P. transouralicum iskeleti, Ulusal Doğa ve Bilim Müzesi (Tokyo)
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Mammalia
Takım: Perissodactyla
Familya: Paraceratheriidae
Alt familya: Paraceratheriinae
Cins: Paraceratherium
Forster-Cooper, 1911[3]
Tip tür
Paraceratherium bugtiense
(Pilgrim, 1908)
Türler
  • P. bugtiense (Pilgrim, 1908)
  • P. transouralicum (Pavlova, 1922)
  • P. huangheense (Li vd., 2017)
  • Paraceratherium linxiaense (Deng vd., 2021)[2]
Sinonimler

KeşifDüzenle

Cambridge üniversitesi doğa tarih müzesi direktörü olan Clive Forster Cooper, Britanya kolonisi Hindistan topraklarındaki fosillere ilgiliydi. 1910-1911 yılında bu bölgeye bir keşif seferi organize eden Forster belucistan'da araştırmalar yapan Hindistan Coğrafya Servisi'nin bulduğu fosillerle ilgili çalışmalar yaptı ve bu memeli cinsini ilk tanımlayan kişi oldu. Keşif seferi oldukça zor geçmişti. Geleneksel bir rota tutturdular; ancak deneyimsiz işçiler seçmişlerdi, bu yüzden yolculuk zorlu geçti. Fosillerin hazırlanması ve korunması işleri tamamen Forster'ın üstüne kalmıştı. Fosillerin taşınması zor bir işti, o bazı fosilleri kervan yolculuğu sırasında koruyamasa da, Amerikan Doğa Tarihi müzesi görevlileri Henry Fairfield Osborn ve Walter Granger'dan fosil taşıma hilelerini öğrenmişti. 60 cm'den büyük bir kafatası ve 1 metreden uzun bir uyluk kemiğinden oluşan fosil kalıntıları Britanya'ya başarılı şekilde götürüldü. Fosiller üzerinde yaptığı çalışmalar sonucu bu fosillerin, gergedan benzeri bir hayvana ait olduğu fikrini üretti. Aceratherium cinsine benzese de bazı farklılardan ötürü Forster bu cinse Paraceratherium adını verdi. 1913'te bacak kemikleri ve birleştirilmiş omurlar bulundu ve bunların daha büyük bir canlıya ait olabileceği tahmin edildi. Forster bu canlıya Thaumastotherium osborni binominal adını verdi; ancak bu cins ismi çoktan bir böceğe verilmişti ve Forster ikili adlandırmada değişiklik yapmak zorunda kaldı. Fosillerin bulunduğu yere ithafen Balucitherium adında bir cins oluşturdu; ancak Osborn bu öneriye katılmadı ve bu canlının gergedangiller ailesinin Brontotherium üyesinin Hindistan versiyonu bir canlı olduğunu savundu. 1913'te Rus Çarlığı'nda İmparatorluk Bilimler Akademisi Jeoloji Müzesi bünyesinde yapılan araştırma gezisinde Alexei Borissiak tarafından Türkistan'da büyük fosil kalıntıları bulundu. Mamut kalıntısı olduğu düşünülen bu fosil parçaları Saint-Petersburg'a gönderildi ve araştırma için hazırlanan uyluk kemiğine bakarak bu canlının mamut olmadığı kanısına vardı. Bir uyluk kemiği, diş ve ön kol parçalarının tetkiki sonucu Borissiak da Forster'ın vardığı sonuca vardı ve gergedangiller ailesine benzer (veya yakın akraba) bir cinse ait parçalar olduğunu düşündü. Bir Rus halk hikâyesine dayanarak da ismini İndricotherium koydu. Araya giren birinci dünya savaşı ve Rusça yazılan çalışmalara geç ulaşılması sonucu Forster, Borissiak'ın çalışmalarından ancak 1920'lerde haberdar olabildi. Böylece benzer 3 cins ortadaydı ve bu canlıların aslında fizyolojik olarak birbiriyle örtüştüğü görülmüştü. İndricotherium, Paraceratherium ve Balucitherium aynı cinsin 3 farklı ismi haline geldi, Paraceratherium ismi daha genel kabul görmüştür.[6]

MorfolojiDüzenle

 
Paraceratherium

Eldeki verilere göre 8 metre uzunluğunda, 4.8 metre yüksekliğinde ve 15 ton civarında ağırlıkta olan bu canlı yaşayan en büyük memeli olarak kabul ediliyordu; ancak yapılan yeni keşifler ışığında yeni bir memeli cinsi olan Palaeoloxodon cinsinin dev üyeleri bulundu. Palaeoloxodon namadicus 15 ton civarında ve başından ayağına dek 5 metre uzunluğunda olduğu tahmin ediliyor. Daha eski tahminlere göre 24-30 ton ağırlığa kadar gidebilen Paraceratherium tahminleri yapılıyordu; ancak kemikler üzerinde yapılan son araştırmalar (Fortelius ve Kappelman) sonucu ağırlık tahminleri daha realist değerlere gelmiştir: 11-15 ton.[7]

Habitat ve beslenmeDüzenle

 
P. transouralicum'un alttaki iki Hyaenodon ile birlikte çizilmiş restorasyonu

Tüm Avrasya'ya geniş ölçüde yayılmış olan bu cins Oligosen'de dev boyutlara ulaşmıştır. Eosen devrindeki atalarının ormanlık alanlarda yaşarken daha ufak boyutluydu. İfade edildiği gibi Oligosen döneminde açık ve seyrek ağaçlı düzlüklerde büyük boyutlara ulaştılar ve Oligosen devri sonundaki yok olma olayında soyları tükendi.[8]

GaleriDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Paraceratherium". paleobiodb.org. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2021. 
  2. ^ a b Deng, Tao; Lu, Xiaokang; Wang, Shiqi; Flynn, Lawrence J.; Sun, Danhui; He, Wen; Chen, Shanqin (17 Haziran 2021). "An Oligocene giant rhino provides insights into Paraceratherium evolution". Communications Biology (İngilizce). 4 (1): 1-10. doi:10.1038/s42003-021-02170-6. ISSN 2399-3642. 
  3. ^ "Paraceratherium". paleobiodb.org. 
  4. ^ Sen, Sevket; Antoine, Pierre-Olivier; Varol, Baki; Ayyildiz, Turhan; Sözeri, Koray (Mayıs 2011). "Giant rhinoceros Paraceratherium and other vertebrates from Oligocene and middle Miocene deposits of the Kağızman-Tuzluca Basin, Eastern Turkey". Naturwissenschaften (İngilizce). 98 (5): 407-423. doi:10.1007/s00114-011-0786-z. ISSN 0028-1042. 
  5. ^ "Paraceratherium - The Giant Hornless Rhino". www.fossilguy.com (İngilizce). 10 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2021. 
  6. ^ The editors of Nat Geo, The editors of Nat Geo. "How Paleontologists Uncovered the World's Biggest Rhino". www.nationalgeographic.com. National Geographic. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  7. ^ The editors of Nat Geo, The editors of Nat Geo. "The Largest Beasts to Walk the Earth". www.nationalgeographic.com. National Geographic. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  8. ^ Oyal, Nese; ve diğerleri. "Çankırı-Çorum Havzasındaki En Büyük Kara Memelisi Olan Baluchitherium'un ve Eşlik Eden Diğer Omurgalıların Bulgu Yerlerinin Araştırılması ve Bölgenin Paleocoğrafyası". www.Researchgate.com. Researchgate. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020.