Ana menüyü aç

Marino Ghetaldi (LatinceMarinus Ghetaldus; HırvatçaMarin Getaldić; 2 Ekim 1568, Dubrovnik - 11 Nisan 1626, Dubrovnik), Ragusalı matematikçi ve fizikçidir. İtalya, İngiltere ve Belçika'da okuyan Ghetaldi; optik ve matematik konularında çalışmalar yapmıştır. François Viète'nin birkaç öğrencisinden biriydi.

Marino Ghetaldi
Marino Ghetaldi.gif
Doğum 2 Ekim 1568(1568-10-02)
Dubrovnik, Ragusa Cumhuriyeti (günümüzde Hırvatistan)
Ölüm 11 Nisan 1626 (57 yaşında)
Dubrovnik, Ragusa Cumhuriyeti
Dalı Matematik · fizik
Öğrenim Accademia dei Lincei
Çocukları 3

BiyografiDüzenle

 
Variorum problematum collectio isimli eseri, 1607

Ghetaldi soylu bir ailede doğdu. Ailenin altı çocuğudan biriydi. Cebirin geometriye uygulanması üzerine Promotus Archimedus (1603), De resolutione et ve Compositione matica (1630) eserleri başta olmak üzere 7 kitap yazdı. Geometrik optik alanındaki araştırmalarıyla tanındı. 1607 yılında 42 geometrik problemin, Variorum problematum colletio'nun çözümlerini içeren bir broşür hazırladı. Bu eser Geometrinin cebirselleşmesinin temellerini attı. Geometriye katkıları, İngiltere'de Halley kuyruklu yıldızı olarak bilinen yıldızın yörüngesini hesaplayan Hollandalı fizikçi Christiaan Huygens ve Edmond Halley tarafından kaynak olarak gösterildi.

Ghetaldi parabolik aynayı tasarladı. Bu ayna günümüzde Londra'daki Ulusal Denizcilik Müzesi'nde sergilenmektedir. Ayrıca konik lens yapımında öncü oldu.[1] Padova’da geçirdiği süre boyunca düzenli olarak yazıştığı Galileo Galilei ile tanıştı Fransız matematikçi François Viète'nin iyi bir arkadaşıydı. Avrupa'daki en prestijli üniversitelerinden biri olan Belçika'daki Leuven'de matematik profesörü olarak görev yaptı.

 
Ghetaldi.

Bir dönem siyasetlede uğraştı. Ragusa Cumhuriyeti'nin siyasi organları olan Büyük ve Küçük Konseyler üyesiydi. 1606'da Konstantinopolis'teki Ragusa Cumhuriyeti'nin elçisi olarak görev aldı. Marija Sorkočević ile evlendi. Çiftin üç kızı vardı.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "history and culture". www.vodice.org. 30 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2016. 

İleri okumaDüzenle

BibliyografiDüzenle

  • A. Favaro, "Marino Ghetaldi," Amici e corrisponsdenti di Galileo, 3 vols. (Firenze, 1983), 2, 911-34.
  • H. Wieleitner, "Marino Ghetaldi und die Anfänge der Koordinatengeometrie," Bibliotheca mathematica, 3rd ser., 13, pp. 242–247.
  • G. Barbieri, "Marino Ghetaldi," in Pietro F. Martecchini, Galleria di Ragusei illustri, (Ragusa, 1840).

Dış bağlantılarDüzenle