Fugu

Japon spesyali

Fugu, Japonca河豚, 鰒 veya フグ), özellikle Japon mutfağında yenilen bir balon balığı türüdür.

Fugu

Fugu, Indo-Pasifik kökenli bir türdür, tetrodotoksinden dolayı oldukça zehirli olup çok ince olan zehirli damarlarının, derisinin ve zehrin bol olduğu karaciğer ve yumurtalıklarının ve diğer iç organlarının tek tek çıkarılması gerekir.[1] Zehrin ete bulaşmaması için bu ayıklama işlemi çok dikkatli yapılmalıdır. En tecrübeli şeflerin bu işi tamamlama süresi en az 10 dakikadır. Fugu sunan restoranlar Japonya ve diğer bazı ülkelerdeki yasalar tarafından sıkı bir şekilde kontrol edilmektedir ve üç veya daha fazla yıl süren titiz eğitimden sonra sadece çok usta aşçılar tarafından hazırlanmasına izin verilmektedir. Japonya'da fugu yemeği hazırlamak, fugu balığı satmak ve satın almak(ki satın alanların çoğu fugu restoranı işleten şeflerdir) için özel bir lisansa ihtiyaç vardır.[1][2] Fugu balığı ayrıca çiftliklerde zehirsiz olarak da yetişebilmekte ve popülaritesi artmaktadır.

Fugu, saşimi ve chirinabe olarak servis edilir.[2] Bazı kişiler tarafından karaciğerin en lezzetli kısmı olduğunu düşünülmektedir ama aynı zamanda en zehirli kısmı olup restoranlarda bu organın sunulması 1984 yılında yasaklandı.[2] Fugu, Japon mutfağının en ünlü ve en kötü şöhretli yemeklerinden biri haline geldi. 50 yıl önce fugu yemeğinden yılda 100 kişi zehirlenirken günümüzde bu sayı yılda 3'e düşmüştür. Bu ölenler de genellikle lisansız aşçıların hazırladığı fugulardan dolayıdır. Lisanslı şeflerin hazırladığı fugulardan ölüm henüz kaydedilmemiştir.

Türkiye'deki YayılışıDüzenle

Kızıldeniz'den Akdeniz'e Süveyş Kanalı yoluyla göç etmiştir. Türkiye ve İsrailli balıkçılar tarafından birçok birey yakalanmıştır. Ülkemizde özellikle Marmaris ve Gökova bölgesinde bolca yakalanmaktadır.

BeslenmeDüzenle

Etçil olan balon balığı, küçük boylarda iken ağırlıklı olarak kabuklularla, büyüdükçe de yumuşakçalarla beslenmektedir. Dişleri çok keskindir ve tenekeyi bile kesebilir. Tehlike anında su veya hava alarak kendini şişirir. Böylece ısırılması zor olur. Kaldı ki onu ısıran herhangi bir canlı için ölüm kaçınılmaz olur.

Ekolojik ve Ekonomik ZararlarıDüzenle

Balon balığının Akdeniz'e gelmesiyle birlikte yumuşakçaların (ahtapot-kalamar-mürekkep balığı) sayısının ciddi ölçüde azaldığı yönünde bulgular vardır. Balon balıklarının ekonomik ve ekolojik zararlarının yanı sıra dokularında tetrodotoksin (ttx) adı verilen bir nörotoksin zehir bulundurmalarından dolayı, insan sağlığına zararı vardır. Bu toksinin siyanürden 1000 kat daha fazla zehirli olduğu bilinmektedir. Akdeniz'e kıyısı olan ülkelerde ve Türkiye'de balon balığı avcılarına ödül verilmektedir

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b Davidson, Alan (2006). The Oxford Companion to Food. Oxford University Press. s. 324. ISBN 0-19-280681-5. 
  2. ^ a b c Hosking, Richard (1997). A Dictionary of Japanese Food: Ingredients & Culture. Tuttle Publishing. ss. 41-42. ISBN 0-8048-2042-2. 

Dış bağlantılarDüzenle