Baz, suda iyonlaştıklarında ortama OH (hidroksit) iyonu ve elektron çifti verebilen maddelerdir. Bazlar da, asitler gibi tehlikeli maddelerdir. Suda iyonlaştıklarında hidroksit (OH) iyonu derişimini arttıran maddelere baz denir.

Bazı bazların sulu çözeltilerinde iyonlarına ayrışması yukarıdaki gibidir. Fakat amonyak (NH3) hidroksit iyonu bulundurmamasına rağmen bazik özellik gösterir. Çünkü sulu çözeltisinde OH iyonları derişiminin artışına sebep olur. NH3 + H2O → NH4+ + OH

  • Bazlar ele kayganlık hissi verir. Kuvvetli bazlar yakıcı ve tahriş edici özelliktedir. Bazlar acı tattadır.Fakat bazı çeşit bazlar zehirlidir. Bu yüzden tadına bakmamak gerekir.
  • Bazlar da asitler gibi turnusol kâğıdı ile ayırt edilebilir. (Turnusol maddesi likenden elde edilir.)Bazlar kırmızı turnusol kâğıdını maviye dönüştürür.
  • Bundan başka bazlar Fenolftalein çözeltisi yardımıyla da ayırt edilebilir. Baz içine Fenolftalein çözeltisi damlatıldığında baz pembe renk alır. Fenolftalein asit içine konulduğunda asitin rengini değiştirmez. Bazlar da asitler gibi suda iyonlarına ayrıştıkları için elektrik akımını iletir.
  • NaOH ve KOH kuvvetli bazlardır. Kuvvetli bazlar metallere aşındırıcı ve dokulara tahriş edici etki yapar.Amonyağın buharı göze, burna ve solunum yoluna zarar verir.

Bazların Kullanım AlanlarıDüzenle

Sodyum hidroksit (NaOH) sabun yapımında kullanılır.Bu yüzden sabun ağzımıza ve gözümüze değdiğinde acı verir.

Diş macunu ve şampuanlarda da baz olduğu için acı tat verir.

Amonyaklı sıvı maddeler, yağ ve kireç sökücü olarak ev temizleyicilerinde kullanılır.

Yemek sodası olarak bilinen kabartma tozu, bir çeşit baz olan sodyum bikarbonat içerir.

Kireç suyu bir çeşit bazdır.

Potasyum hidroksit, KOH Arap sabunu yapımında kullanılır.

Bazlar ve asitler tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur.

Baz + Asit = Tuz + Su

Amfoter metallerle tepkime verirler

Genel özellikleriDüzenle

  • Suda iyonlaşabilirler.
  • Tatları acıdır.
  • Ele kayganlık hissi verir.
  • Turnusol kağıdını kırmızı renkten mavi renge çevirirler.
  • Amfoter metallerle H2 gazı açığa çıkarırlar.
  • pH değeri 7'den büyüktür.
  • Suda çözündüklerinde elektrik akımını iletirler.
  • Suda iyonlaştıklarında OH-(hidroksit) iyonu derişimini arttıran maddelerdir.
  • Asitler ile tepkimeye girdiklerinde tuz ve su oluşturur.

Bazların Kullanıldığı Yerler ve FormülleriDüzenle

Günlük Hayattan ÖrneklerDüzenle

  • Çamaşır suyu
  • Amonyak
  • Diş macunu
  • Sabun