Bakıcı hükûmet

Geçici veya süreli hükûmet türü

Bakıcı hükûmet, bir ülkede düzenli bir hükûmet seçilene veya kurulana kadar bazı hükûmet görevlerini ve işlevlerini yerine getiren geçici bir ad hoc hükûmettir.[1][2] Spesifik uygulamaya bağlı olarak, genellikle ya rastgele seçilmiş ya da onaylanmış milletvekillerinden ya da görevden alınana kadar giden üyelerden oluşur.

Temsili demokrasilerdeki bakıcı hükûmetler genellikle işlevleriyle sınırlıdır ve gerçekten yönetmek ve yeni yasalar önermek yerine yalnızca statükoyu korumaya hizmet ederler. Geçici olarak yerini alması amaçlanan hükûmetin aksine, bakıcı hükûmetin yukarıda belirtilen işlevleri yerine getirmek için meşru bir yetkisi (seçim onayı) yoktur.

TanımDüzenle

Bakıcı hükûmetler, parlamenter sistemdeki bir hükûmetin gensoru önergesi ile yenilmesi veya hükûmetin sorumlu olduğu meclisin feshedilmesi halinde, seçime kadar geçici bir süre için görevde kalmak üzere kurulabilir. Bu anlamda, bir Westminster hükûmet sistemi kullanan bazı ülkelerde, bakıcı hükûmet basitçe görevdeki hükûmettir ve bir seçim yapmak amacıyla parlamentonun normal olarak feshedilmesi ile seçim sonrası yeni hükûmetin kurulmasına kadar geçen sürede faaliyetini sürdürür. Sıradan zamanlardan farklı olarak, bakıcı hükûmetin faaliyetleri sınırlıdır.

Koalisyon hükûmetlerinin sık olduğu sistemlerde, yeni bir koalisyon kurma müzakereleri yapılırken geçici olarak bakıcı bir hükûmet kurulabilir. Bu genellikle ya kesin bir kazananın olmadığı bir seçimden hemen sonra ya da bir koalisyon hükûmeti çöktüğünde ve yenisinin müzakere edilmesi gerektiğinde ortaya çıkar.[3] Bakıcı hükûmetlerin günlük sorunları ele almaları ve tartışma için bütçeler hazırlamaları beklenir, ancak bir hükûmet programı oluşturmaları veya tartışmalı faturalar getirmeleri beklenmez.

Bir bakıcı hükûmet, genellikle bir savaşın ardından, istikrarlı bir demokratik sistem geri yüklenene veya kurulana kadar kurulur; bu durumda, genellikle geçici hükûmet olarak anılır.

Seçimlerle ilişkili bakıcı hükûmetlerDüzenle

Birçok ülke, seçim dönemlerinde bakıcı hükûmet tarafından yönetilir, örneğin:

Benzer mekanizmaları kullanan diğer ülkeler arasında Pakistan ve Yeni Zelanda bulunmaktadır.

Savaşlar veya yeni rejimlerle ilişkili bakıcı hükûmetlerDüzenle

Ocak 2020 itibarıyla Irak hükûmeti bakıcı bir hükûmettir.

BakıcılarDüzenle

Bakıcı hükûmet başkanlarına genellikle "bakıcı" başkan, örneğin "bakıcı başbakan" denir.

Benzer şekilde, ancak esas olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde, bakıcılar, kendi başlarına görevde kalmaya devam etme hırsı olmaksızın geçici olarak hükûmetteki koltukları dolduran kişilerdir. Bu, özellikle, görevdeki bir senatörün ölümü veya istifası nedeniyle oluşan bir boşluğun ardından eyalet valisi tarafından göreve atanan Birleşik Devletler senatörleri için geçerlidir. Bazen valiler bir sonraki seçimde aday olmak isterler ama bu arada kendi atamalarını ayarlayarak adaletsizlikle suçlanmak istemezler. Ayrıca, bazen bir grup parti fraksiyonu içinde taraf tutuyor ya da pozisyon için aktif aday olmaya uygun birini seçerek bir ön seçime ön yargılı davranıyor olarak görülmek istemezler. Bir zamanlar, politikacıların dul eşleri, merhum kocalarının halefleri için genellikle bakıcı olarak seçilirdi; Bu gelenek, bazıları tarafından nepotizm olarak görülebileceğinden, bugün nadiren uygulanmaktadır.

Kanada ve diğer birçok İngilizce konuşulan ülkelerde, bu bağlamda geçici ve geçici lideri daha yaygın kabul gören terimdir. İtalya'da bu tür bir başbakan, Uzmanlar Hükümetinin Başkanıdır.

Bakıcı bireylerin listesiDüzenle

Aşağıdakiler, bakıcı (veya geçiş veya geçici) devlet başkanları veya hükûmet başkanları olarak kabul edilen kişilerin listesidir:

Devlet başkanlarıDüzenle

Hükümet başkanlarıDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "CARETAKER GOVERNMENT (noun) definition and synonyms - Macmillan Dictionary". www.macmillandictionary.com (İngilizce). 9 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "CARETAKER GOVERNMENT - meaning in the Cambridge English Dictionary". dictionary.cambridge.org (İngilizce). 13 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ Jamal, Ahmed A., (Ed.) (2012). "Caretaker Government". Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh. Second. Asiatic Society of Bangladesh.  r eksik |soyadı1= (yardım)
  4. ^ Motlanthe: South Africa's safe hands 1 Temmuz 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. BBC News, 25 September 2008
  5. ^ "Profile of Mr. Wasim Sajjad". Story of Pakistan. 1 Haziran 2003. 14 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2013. 
  6. ^ "Soomro takes over as Pak President". Press Trust of India. 18 Ağustos 2008. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2013. [ölü/kırık bağlantı]