Avrupa Altın Ayakkabı

(Avrupa Altın Ayakkabı Ödülü sayfasından yönlendirildi)

Avrupa Altın Ayakkabı, UEFA üyesi ülkelerin birinci seviye ulusal futbol liglerinde sezon içinde attığı golün, lige ait katsayıyla çarpılmasıyla oluşturulan puan sistemine göre en çok puan toplayan futbolculara verilen ödüldür. Ödül, krampon şeklinde bir heykeldir. İlk kez 1967-68 sezonu sonrasında Fransız L'Équipe dergisi tarafından verilmeye başlanan ödüle 1990-91 sezonundan sonra ara verilmiş, 1996-97 sezonundan itibaren ise European Sports Media tarafından dağıtılmaya başlanmıştır.

Avrupa Altın Ayakkabı
Dağıtan L'Équipe (1968-1991)
European Sports Media (1997-günümüz)
Tarih 1968-günümüz
En çok kazanan Arjantin Lionel Messi (6 kez)

1968-1991 yılları arasında ödül, UEFA üyesi ülkelerin birinci seviye ulusal liglerinde en çok gol atan futbolcuya verilmekteydi. 1968'deki ilk ödülü, Benfica formasıyla ligde 42 gol atan Eusébio kazandı. 1990-91 sezonu sonrasında Kıbrıs Futbol Federasyonu, liglerinde bir futbolcunun 40 gol attığını iddia ederek (liglerinin gol krallığını 19 golle iki futbolcu paylaşmasına rağmen) 34 golle ödülü kazanan Darko Pançev'in kazanmasına itiraz etti. Bu olayın ardından L'Équipe, ödülü vermemeye karar verdi.[1] 1996-97 sezonundan itibaren European Sports Media, kolay liglerle zor ligleri birbirinden ayıracak bir puanlama sistemiyle ödülü vermeye başladı. Bu puanlamada her ligden en başarılı takımların katıldığı UEFA kupalarındaki geçmiş beş sezona bakılarak oluşturulan UEFA katsayılarına göre belirlenen lig sıralaması esas alınmaktaydı. Bu sıralamada en üstte yer alan beş ligde atılan gol sayısı 2 ile, 6 ila 21. sıra arasında yer alan liglerde atılan gol sayısı 1,5 ile, diğer liglerde atılan gol sayısı ise 1 ile çarpılmaktaydı.[2] Yeni sistem sonrasında günümüze dek iki futbolcu, Scottish Premier League'den Henrik Larsson (2000-01) ve Primeira Liga'dan Mário Jardel (1998-99, 2001-02), en iyi beş ligde yer almayıp bu ödülü kazandı.

1991'e olan kadar süreçte Eusébio (1967-68, 1972-73), Gerd Müller (1969-70, 1971-72), Dudu Georgescu (1974-75, 1976-77) ve Fernando Gomes (1982-83, 1984-85) bu dönemde birden çok kez ödül kazanan isimler olmuştu.[3] 1996-97 sezonuyla başlayan sistemde ise altı kez ile Lionel Messi (2009-10, 2011-12, 2012-13, 2016-17, 2017-18, 2018-19), ödülü en çok kazanan oyuncu konumundadır. Cristiano Ronaldo (2007-08, 2010-11, 2013-14, 2014-15), Mário Jardel (1998-99, 2001-02), Thierry Henry (2003-04, 2004-05), Diego Forlán (2004-05, 2008-09) ve Luis Suárez (2013-14, 2015-16) ise ödülü birden fazla kez kazanan isimlerdi. Messi ayrıca, ödülü üç sezon art arda kazanan tek isim konumundadır. 1989-90'da otuz sekizer gol atan Hristo Stoiçkov ile Hugo Sánchez, 2004-05'te yirmi beşer gol atan Thierry Henry ile Diego Forlán ve 2013-14'te otuz birer gol atan Luis Suárez ve Cristiano Ronaldo o sezonun ödülünü paylaştı.

Kulüpler açısından, üç futbolcusu toplamda sekiz kez ödül kazanan Barcelona, bu alanda en başarılı kulüp konumundadır. Liglere göre ise on beş kez ödül kazanan ismi çıkartan La Liga en başarılı ligdir. 3 farklı oyuncu ile 8 kez ödülü kazanan Portekizli futbolcular, milletlere göre kazanılan ödüller sıralamasında ilk sırada yer almaktadır.

KazananlarDüzenle

 
1968'de ödülü kazanan ilk isim olan Eusébio, 1973'te de ikinci kez ödülü kazanmıştır.
 
Gerd Müller ödülü birden çok kez kazanan ilk isim. (1970 ve 1972'de).
 
Lionel Messi altı kezle ödülü en fazla kez kazanan isim. (2010, 2012, 2013, 2017, 2018 ve 2019'da).
 
Cristiano Ronaldo dört kezle ödülü en fazla kez kazanan ikinci isim. (2008, 2011, 2014 ve 2015'te).
Oyuncu (X)
Oyuncunun ödülü kaçıncı kez kazandığını gösterir
^
Kazanan futbolcunun takımı lig şampiyonu olmuştur
Avrupa Altın Ayakkabı Ödülü kazananları[2]
Sezon Futbolcu Kulüp Lig Gol sayısı Puan
Ödül L'Équipe tarafından verilmiştir
1967-68   Eusébio Benfica ^   Primeira Liga &0000000000000042.00000042 -
1968-69   Petar Jekov PFK CSKA ^   Prva Liga &0000000000000036.00000036 -
1969-70   Müller, GerdGerd Müller Bayern München   Bundesliga &0000000000000038.00000038 -
1970-71   Skoblar, JosipJosip Skoblar Marseille ^   Ligue 1 &0000000000000044.00000044 -
1971-72   Müller, GerdGerd Müller (2) Bayern München ^   Bundesliga &0000000000000040.00000040 -
1972-73   Eusébio (2) Benfica ^   Primeira Liga &0000000000000040.00000040 -
1973-74   Yazalde, HéctorHéctor Yazalde Sporting CP ^   Primeira Liga &0000000000000046.00000046 -
1974-75   Georgescu, DuduDudu Georgescu Dinamo București ^   Divizia A &0000000000000033.00000033 -
1975-76   Kaiafas, SotirisSotiris Kaiafas Omonia Nicosia ^   A' Katigorias &0000000000000039.00000039 -
1976-77   Georgescu, DuduDudu Georgescu (2) Dinamo București ^   Divizia A &0000000000000047.00000047 -
1977-78   Krankl, HansHans Krankl Rapid Wien   Bundesliga &0000000000000041.00000041 -
1978-79   Kist, KeesKees Kist AZ   Eredivisie &0000000000000034.00000034 -
1979-80   Vandenbergh, ErwinErwin Vandenbergh Lierse   Eerste klasse &0000000000000039.00000039 -
1980-81   Slavkov, GeorgiGeorgi Slavkov Botev Plovdiv   Prva Liga &0000000000000031.00000031 -
1981-82   Kieft, WimWim Kieft Ajax ^   Eredivisie &0000000000000032.00000032 -
1982-83   Gomes, FernandoFernando Gomes Porto   Primeira Liga &0000000000000036.00000036 -
1983-84   Rush, IanIan Rush Liverpool ^   English Football League &0000000000000032.00000032 -
1984-85   Gomes, FernandoFernando Gomes (2) Porto ^   Primeira Liga &0000000000000039.00000039 -
1985-86   van Basten, MarcoMarco van Basten Ajax   Eredivisie &0000000000000037.00000037 -
1986-87   Polster, ToniToni Polster[a] Austria Wien   Bundesliga &0000000000000039.00000039 -
1987-88   Çolak, TanjuTanju Çolak Galatasaray ^   1. Futbol Ligi &0000000000000039.00000039 -
1988-89   Mateuț, DorinDorin Mateuț Dinamo București   Divizia A &0000000000000043.00000043 -
1989-90   Sanchez, HugoHugo Sánchez Real Madrid ^   La Liga &0000000000000038.00000038 -
  Stoiçkov, HristoHristo Stoiçkov PFK CSKA ^   A PFG
1990-91[b]   Pançev, DarkoDarko Pançev Crvena zvezda ^   Prva Liga &0000000000000034.00000034 -
1991-1996 Verilmedi[c]
Ödül European Sports Media tarafından verilmiştir
1996-97   Ronaldo Barcelona   La Liga &0000000000000034.00000034 &0000000000000068.00000068
1997-98   Mahlas, NikosNikos Mahlas SBV Vitesse   Eredivisie &0000000000000034.00000034 &0000000000000068.00000068
1998-99   Jardel, MárioMário Jardel Porto   Primeira Liga &0000000000000036.00000036 &0000000000000072.00000072
1999-2000   Phillips, KevinKevin Phillips Sunderland   Premier League &0000000000000030.00000030 &0000000000000060.00000060
2000-01   Larsson, HenrikHenrik Larsson Celtic ^   Scottish Premier League &0000000000000035.00000035 &0000000000000052.50000052,5
2001-02   Jardel, MárioMário Jardel (2) Sporting CP ^   Primeira Liga &0000000000000042.00000042 &0000000000000063.00000063
2002-03   Makaay, RoyRoy Makaay Deportivo La Coruña   La Liga &0000000000000029.00000029 &0000000000000058.00000058
2003-04   Henry, ThierryThierry Henry Arsenal ^   Premier League &0000000000000030.00000030 &0000000000000060.00000060
2004-05   Henry, ThierryThierry Henry (2) Arsenal   Premier League &0000000000000025.00000025 &0000000000000050.00000050
  Forlán, DiegoDiego Forlán Villarreal   La Liga
2005-06   Toni, LucaLuca Toni Fiorentina   Serie A &0000000000000031.00000031 &0000000000000062.00000062
2006-07   Totti, FrancescoFrancesco Totti Roma   Serie A &0000000000000026.00000026 &0000000000000052.00000052
2007-08   Cristiano Ronaldo, Cristiano Ronaldo Manchester United ^   Premier League &0000000000000031.00000031 &0000000000000062.00000062
2008-09   Forlán, DiegoDiego Forlán (2) Atlético Madrid   La Liga &0000000000000032.00000032 &0000000000000064.00000064
2009-10   Messi, LionelLionel Messi Barcelona ^   La Liga &0000000000000034.00000034 &0000000000000068.00000068
2010-11   Cristiano Ronaldo, Cristiano Ronaldo (2) Real Madrid   La Liga &0000000000000040.00000040 &0000000000000080.00000080
2011-12   Messi, LionelLionel Messi (2) Barcelona   La Liga &0000000000000050.00000050 &0000000000000100.000000100
2012-13   Messi, LionelLionel Messi (3) Barcelona ^   La Liga &0000000000000046.00000046 &0000000000000092.00000092
2013-14   Suarez, LuisLuis Suárez Liverpool   Premier League &0000000000000031.00000031 &0000000000000062.00000062
  Cristiano Ronaldo, Cristiano Ronaldo (3) Real Madrid   La Liga
2014-15   Cristiano Ronaldo, Cristiano Ronaldo (4) Real Madrid   La Liga &0000000000000048.00000048 &0000000000000096.00000096
2015-16   Suarez, LuisLuis Suárez (2) Barcelona ^   La Liga &0000000000000040.00000040 &0000000000000080.00000080
2016-17   Messi, LionelLionel Messi (4) Barcelona   La Liga &0000000000000037.00000037 &0000000000000074.00000074
2017-18   Messi, LionelLionel Messi (5) Barcelona ^   La Liga &0000000000000034.00000034 &0000000000000068.00000068
2018-19   Messi, LionelLionel Messi (6) Barcelona ^   La Liga &0000000000000036.00000036 &0000000000000072.00000072
2019-20   Immobile, CiroCiro Immobile Lazio   Serie A &0000000000000035.00000035 &0000000000000070.00000070

Birden fazla kazananlarDüzenle

Futbolcu Toplam Sezonlar Kulüp
  Messi, LionelLionel Messi &0000000000000006.0000006 2009-10, 2011-12, 2012-13, 2016-17, 2017-18, 2018-19 Barcelona (6)
  Ronaldo, CristianoCristiano Ronaldo &0000000000000004.0000004 2007-08, 2010-11, 2013-14, 2014-15 Manchester United (1), Real Madrid (3)
  Müller, GerdGerd Müller &0000000000000002.0000002 1969-70, 1971-72 Bayern Münih (2)
  Eusébio 1967-68, 1972-73 Benfica (2)
  Georgescu, DuduDudu Georgescu 1974-75, 1976-77 Dinamo București (2)
  Gomes, FernandoFernando Gomes 1982-83, 1984-85 Porto (2)
  Jardel, MárioMário Jardel 1998-99, 2001-02 Porto (1), Sporting CP (1)
  Henry, ThierryThierry Henry 2003-04, 2004-05 Arsenal (2)
  Forlán, DiegoDiego Forlán 2004-05, 2008-09 Villarreal (1), Atlético Madrid (1)
  Suárez, LuisLuis Suárez 2013-14, 2015-16 Liverpool (1), Barcelona (1)

Kulübe göre kazananlarDüzenle

Kulüp Toplam Futbolcu
  Barcelona 8 3
  Dinamo București 4 3
  Real Madrid 4 2
  Porto 3 2
  Liverpool 2 2
  Sporting CP 2 2
  PFK CSKA 2 2
  Ajax 2 2
  Rangers 2 1
  Benfica 2 1
  Bayern München 2 1
  Arsenal 2 1
  Marseille 1 1
  Omonia Nicosia 1 1
  Rapid Wien 1 1
  AZ 1 1
  Lierse 1 1
  Botev Plovdiv 1 1
  Austria Wien 1 1
  Galatasaray 1 1
  Crvena zvezda 1 1
  Porthmadog 1 1
  Homenetmen 1 1
  Zestafoni 1 1
  SBV Vitesse 1 1
  Sunderland 1 1
  Deportivo La Coruña 1 1
  Villarreal 1 1
  Fiorentina 1 1
  Roma 1 1
  Manchester United 1 1
  Atlético Madrid 1 1
  Celtic 1 1
  Lazio 1 1

Millete göre kazananlarDüzenle

Ülke Toplam Oyuncu
  Portekiz 8 3
  Hollanda 4 4
  Romanya 4 3
  Arjantin 7 2
  Uruguay 4 2
  Bulgaristan 3 3
  İtalya 3 3
  Brezilya 3 2
  Galler 2 2
  Yugoslavya 2 2
  Fransa 2 1
  Almanya 2 1
  İskoçya 2 1
  Avusturya 2 2
  Kıbrıs Cumhuriyeti 1 1
  Belçika 1 1
  Meksika 1 1
  Ermenistan 1 1
  Gürcistan 1 1
  Yunanistan 1 1
  İngiltere 1 1
  Türkiye 1 1
  İsveç 1 1

Lige göre kazananlarDüzenle

Lig Toplam Oyuncu
  La Liga 15 7
  Primeira Liga 7 4
  Premier League 5 4
  Eredivisie 4 4
  Prva Liga 3 3
  Serie A 3 3
  Premier Division 3 2
  Divizia A 3 2
  Bundesliga 2 2
  Bundesliga 2 1
  Ligue 1 1 1
  First Division 1 1
  Eerste klasse 1 1
  Türkiye 1.Futbol Ligi 1 1
  Prva Liga 1 1
  Premier League 1 1
  Bardzraguyn humb 1 1
  Erovnuli Liga 1 1
  A' Katigorias 1 1

NotlarDüzenle

  1. ^ 1986-87 sezonunda kazanan isim 44 golle Rodion Cămătaru olsa da daha sonra diskalifiye edildi ve ödül 1990 yılında Polster'a verildi. Yine de Cămǎtaru'ya verilen ödülün kendisinde kalmasına izin verildi.[4]
  2. ^ 1990-91 sezonunun kazananı Darko Pançev, Kıbrıs'tan bir futbolcunun 40 gol attığına dair itirazlardan dolayı ödülünü ancak 2006 yılında alabildi. (Kıbrıs Ligi'nde resmi olarak o sezon Suad Beširević ve Panayiotis Xiourouppas 19 golle gol krallığını paylaşmıştı.) [5]. Bu olaydan sonra L'Équipe tarafından ödül töreni düzenlenmedi.[4]
  3. ^ Ödül verilmeyen sezonlarda Avrupa liglerinde en çok gol atan isimler şunlardı: 1991-92 Ally McCoist (Rangers-34 gol), 1992-93 Ally McCoist (Rangers-34 gol), 1993-94 David Taylor (Porthmadog-43 gol), 1994-95 Arsen Avetisyan (Homenetmen-39 gol), 1995-96 Zviad Endeladze (Margveti-40 gol).

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "What is the European Golden Shoe? Winners, scoring & guide to top scorer award". goal.com. 2 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2020. 
  2. ^ a b "European Golden Shoe". European Sports Magazine. 4 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2020. 
  3. ^ "Golden Boot: The Quotients Decide It All". soccerphile.com. 26 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2020. 
  4. ^ a b "Golden Boot ("Soulier d'Or") Awards". Rsssf.com. 5 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2019. 
  5. ^ "Macedonia's Pancev awarded Golden boot....15 years late". Dnaindia.com. 4 Ağustos 2006. 30 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2019. 

Dış bağlantılarDüzenle